PDA

View Full Version : " Marko Polo Yuan sulalisige barmighan " mish.



IHTIYARI MUHBIR
15-06-12, 22:01
Meningche barghan.

Kochurup qoyghuchi we barghanlighigha u Kitapni oqughandin keyin ishenguchi;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE





Arxé’ologiyelik bayqash:
Marko polo junggogha barmighan!
«asiya kindiki» din terjime qilghuchi Erkman
Tarix kitablirida marko polo dunyadiki eng büyük ékispéditsiyechi, yüen sulalisining qublay dewride junggogha barghan meshhur chet ellik dost, dep terplinidu. Halbuki, nawada u qipqizil aldamchi bolup, talay yüzyillardin buyan tarqilip kelgen u heqtiki ish-izlar yalghan bolup chiqsa, qandaq bolup kéter?
Italiyede chiqidighan «kündilik pochta»gézitining yéqinqi xewirige qarighanda, napoli (bu italyanche nami, in’glizche nami ‹naplés›)uniwérsitétining proféssori dannis pétilira bashchiliqidiki arxé’ologiye guruppisi italiyede chiqidighan «tarixqa nezer» zhurnilining ziyaritini qobul qilghanda, «özini junggo we yiraq sherqqe bérip nechche yil yashidim, dep atiwalghan wénitsiyelik bu tewekkülchi emeliyette eng yiraq bolghandimu qaradéngizdin ötüp baqmighan, uning talay yüzyillardin béri tarqilip kelgen ékspéditsiyelik ish-izliri emeliyette uning junggo, yaponiye we mongghul impériyesi heqqide bilidighan sodiger dostliridin angliwalghanliridin bashqa nerse emes, kéyinche marko polo bu ‹ish-izlar› ni toplap kitab qilip yazghan hemde 1271-yilidin 1291-yilighiche bolghan ariliqta junggoda yashidim, dewalghan, u yene téxi özini shu chaghdiki junggo padshahi qublay bilen qoyuq munasiwette boldum, dewalghan» deydu.
Yaponiyeni tetqiq qiliwatqan bu arxé’ologiye guruppisi marko polo xatirisidin nurghun nuqsanlarni bayqidi.
1. Tarixyiy pakt bilen birdek emes
Marko poloning 1274-yili we 1281-yili qublayning yaponiyege qilghan tajawuzchiliqi xususidiki xatiriside tarxiy paktqa uyghun kelmeydighan nurghun jaylar bar.
Bu heqte toxtalghanda proféssor dannis pétilira mundaq deydu:«u (marko polo) ikki qétimliq tajawuzchiliqning tepsilatini almashturup, qalaymiqanlashturuwetken, uning xatirilishiche, birinchi qétimliq tajawuzchiliq herikitide, yüen sulalisi floti koréyedin yolgha chiqip yaponiyening déngiz qirghiqigha barghiche ikki qétim teyféng borinining hujumigha uchrighan. Emma pakt undaq emes, tarixiy xatirilerde xatirilinishiche, teyféng borinining hujumi 1281-yili yüzbergen. U öz xatiriside buni öz közüm bilen körgen idim, dep yazidu, eger bu rast bolidighan bolsa, hergizmu weqe yüz bergen waqtni qandaqmu yette yil aldigha sürüwétidu?».
Buningdin bashqa, marko poloning yüen sulalisining flotini teswirligen xatirisi bilen arxé’ologlar yaponiyedin tapqan qalduqlar zadila oxshimaydu. U kitabida yüen sulalisining kéme machtisini besh tal, deydu, emma qalduq tépindilarda üch tal machta bar.
2.Farsche atalghu ishlitilgen
Proféssor dannis pétilira mundaq deydu:«u (marko polo) qublay flotini teswirligende, ‹chunam› dégen farsche atalghu bilen flot kémilirini suning chiritishidin saqlaydighan asfaltni ipadiligen, biz xenzuche we mongghulche ‹chunam› dégen sözni tapalmiduq. Emeliyette, fars tilidiki ‹chunam› dégen söz ‹asfalt› dégen söz iken. Oxshashla ghelitilik shuki, u mongghulche we xenzuche nurghun yer namlirini farsche atalghu bilen ipadiligen.
3.Tarixiy kitab-menbelerde marko poloning nami uchrimaydu
Marko polo özini qublay ordisida elchi boldum, deydu, emma hazirghiche saqlinip kelgen mongghulche yaki xenzuche tarixiy kitab-yazma menbelerde uning (marko poloning) ismi zadila uchrimaydu.
4.Xatiriligüchi xatalashqan bolushimu mumkin
«marko polo sayahet xatirisi» dégen bu kitabta marko polo junggodin wetinige qaytip kelgende zindan’gha tashlan’ghan, marko polo bu weqelerni aghzaki bayan qilip bergen, pizza dégen bir zindandishi xatiriligen, déyilgen. Shunga, nurghun nuqsanlarni pizza sadir qilghan bolushimu mumkin.
5.Burunla beziler guman qilishqan
1995-yili, en’gliyelik alim, doktor wu fangsi özining «marko polo heqiqeten junggogha barghanmu?» dégen kitabida marko poloning junggogha barghanliqidin gumanlan’ghan hemde u qaradéngizning nérisigha ötüp baqmighan, uning sayahet xatirisi peqet bir seyyahning aghzaki bayani, dep qarighan.

Unregistered
15-06-12, 22:09
4.Xatiriligüchi xatalashqan bolushimu mumkin
«marko polo sayahet xatirisi» dégen bu kitabta marko polo junggodin wetinige qaytip kelgende zindan’gha tashlan’ghan, marko polo bu weqelerni aghzaki bayan qilip bergen, pizza dégen bir zindandishi xatiriligen, déyilgen. Shunga, nurghun nuqsanlarni pizza sadir qilghan bolushimu mumkin.

Bu hildiki qarashqa qoshulimen. Marko Polo Qoli Qelem tutidighan kishi, nimishke ozi yazmidi, egerde Tarihni aldimaqchi bolghan bolsa idi, ozi yezip tehimu ishenchilik qilmasmidi.?

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
15-06-12, 22:20
" Marko Poloning sayahet hatirisi " Uyghurche Kitap 87- bette shundaq yazidu,;

" Yerkende bir hil Put ishshighi we Poqaq kesellikliri keng tarqalghan iken.buningha ular ichidighan Suning bek paskinilighi sebeb boptu,bu Yurtta bashqa diqqet qilishqa erzigidek nerse uchratmiduq.

Marko Polo "


Bu yalghan emes,anglighanmu emes, oz Kozi bilen korgen.

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
17-06-12, 09:48
ihtiyari muhbir mekke ras deydu. bu adem ning bilimi jiqken.

Unregistered
22-06-12, 08:06
Mekke hajim bu kitapni qeyerdin bulidila?