PDA

View Full Version : 4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimi yaponiyining paytexti tokyoda



Unregistered
14-05-12, 18:14
4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimi yaponiyining paytexti tokyoda daghdughiliq ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2012-05-14
D u q ning 4-Nöwetlik wekiller qurultiyi 5-Ayning 14-Küni yaponiyining paytexti tokyoda resmiy bashlandi. Qurultayning échilish yighini yaponiye parlaméntining yighin zalida ötküzüldi.

RFA/Erkin Tarim
Échilish murasimidin kéyin dunya uyghur qurultiyi reisi rabiye qadir xanim muxbirlarni kütüwélish yighini ötküzdi. 2012-Yili 14-May, tokyo.
Échilish sherqiy türkistan milliy marshi we yaponiye milliy marshi bilen bashlandi.

Yighingha 18 dölettin kelgen 120 uyghur wekildin bashqa yene yaponiye parlaméntining ezaliridin takeo xiranuma ependi, keyji furuya ependi, hakubun shimomura ependi, sanae takaychi ependi, yasutoshi nishimura ependi, seychi éto ependi, ichirou kamoshita we italiye yuqiri palata ezasi makro pérduka ependiler qatnashti hem söz qildi. Bulardin bashqa yaponiye siyasiy tetqiqat merkizining mudiri yoshiko sakuray xanim, amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondi muawin reisi loisa gréwe xanim, norwégiye rafto fondining sabiq reisi arne liljedahl lynnglard ependiler söz qildi. 4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimigha hindistan, rusiye, polsha we türkiye elchixanisidin diplomatlar kélip qatnashti.

4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimida yaponiye parlaménti uyghur dostluq guruppisi bashliqi, parlamént ezasi takeo xiranuma ependi söz qildi. 2012-Yili 14-May, tokyo.


Dunya uyghur qurultiyi reisi rabiye qadir xanim échilish nutqida tarixiy ehmiyetke ige bu yighinning yaponiyide échilishigha qulayliq sharait tughdurup bergen yaponiye hökümitige, bu yighingha qatnashqan erkin démokratiye partiyisi parlamént ezalirigha rehmet éytqandin kéyin, xitayning uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitini misallar bilen anglatti. U sözide yene uyghur mesilisining yawropa döletliri we amérikidin kéyin asiyadiki eng chong démokratiye döletliridin biri bolghan yaponiyide kün tertipke kelgenlikini, yaponiye hökümitining xitay bilen bolghan munasiwitide uyghur mesilisige ige chiqishi kéreklikini tekitlidi.

4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimi yaponiye parlamént yighin zalida ötküzüldi. 2012-Yili 14-May, tokyo.


Kéyin, yaponiye parlaménti uyghur dostluq guruppisi bashliqi, parlamént ezasi takeo xiranuma ependi söz qildi. U sözide xitay zorayghanséri bizning zéminimiz bolghan sénkako arilinimu özining dewatqanliqini, xitayning uyghurlarghimu bésim ishlitiwatqanliqini, shunga yaponiyining uyghurlarning erkinlik kürishige yardem qilishi kérekliki tekitlidi.

Parlamént ezasi keyji furuya ependi qilghan sözide, xitayning bésimigha qarimay yaponiye parlaméntida uyghur dostluq guruppisini qurup chiqqanliqi, xitayning zorluq siyasitige qarshi küreshte uyghurlar bilen hemkarlishish lazimliqi, xitayning kishilik hoquq, we erkinlikke qarshi élip bériwatqan siyasitige ortaq qarshi chiqish kéreklikini bayan qilip ötti. U sözide uyghur mesilisining xitayning ichki mesilisi emeslikini, néme sewebtin bolsa bolsun xitayning uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitige qarshi chiqish kéreklikini tekitlidi.

Yoshiko sakuray xanim, yaponiye iqtisadiy we téxnologiye jehettin küchlük dölet ikenlikini, emma bu küchni démokratiye we insan heqlirini qoghdash jehette ishlitishi kéreklikini, buning bilen birlikte yaponlar uyghur, tibet, mongghul xelqi bilen tarixiy munasiwiti barliqini, bu sewebtin uyghurlarning heqliq dewasini qollap quwwetlishi lazimliqini tekitlidi.

Yaponiye parlaméntida chaqirilghan 4-Nöwetlik dunya uyghur qurultiyining échilish murasimida tonulghan xitay yazghuchi lin bawxua ependimu söz qildi. U sözide xitay hökümitining tibet, uyghur, mongghullargha qarshi élip bériwatqan assimilyatsiye siyasitige qarshi ortaq küresh qilish kéreklikini we xitayning assimilyatsiye siyasitini bikar qilghanda hem démokratiye yoligha mangghanda bügünki uyghurlar tartqan azablar azayghanda, rabiye qadir xanimmu öz yurtigha qaytalaydighanliqini bayan qildi.

Échilishtin kéyin dunya uyghur qurultiyi reisi rabiye qadir xanim muxbirlarni kütüwélish yighini ötküzdi. Muxbirlarni kütüwélish yighinida d u q ning 4-Nöwetlik qurultiyini yaponiyide chaqirishtiki meqsiti, uyghurlarning yaponiyidin kütken ümidi we xitayning uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasiti heqqide melumat berdi. Yaponiye parlaméntining ichidiki zalda ötküzülgen muxbirlarni kütüwélish yighinigha yaponiyide turushluq chetel metbuat organliri we yaponiye metbuatlirining xadimliridim 100 etrapida muxbir qatnashti. D u q ning reisi rabiye qadir xanimning bayanati axirlashqandin kéyin, muxbirlar arqa -Arqidin uyghur mesilisi heqqide soallar soridi. 1 Saet dawamlashqan metbuat bayanat yighinida uyghur mesilisi yene bir qétim tepsiliy anglitildi. Yaponiyining bezi téléwiziye qanalliri échilish murasimi bilen muxbirlarni kütüwélish yighinini neq meydandin tarqatti.

D u q ning 4-Nöwetlik yighinining échilish murasimi axirliship uyghur wekiller bilen yapon parlamént ezaliri zaldin chiqiwatqanda bir guruppa yaponiyilik parlamént binasining aldida xitaygha qarshi namayish ötküzüp, «uyghurlargha erkinlik» dep shoar towlashti.

14-May küni chüshtin kéyin uyghur wekiller merhum mujahit merhum mexmut muhitining akisi merhum muxlis muhitining qebrisige bérip dua qildi.

14-May küni axsham uyghur wekiller uyghur medeniyet kéchiliki we kechlik ziyapetke qatnashti. Bu ziyapetke uyghur milliy herikitining rehbiri rabiye qadir xanim bashchiliqidiki uyghur wekiller, tibet, mongghul, yapon parlamént ezaliri we bashqa yaponlar qatnashti. Ziyapette amérikining démokratiyini tereqqiy qildurush fondi muawin bashliqi loisa xanim rabiye qadir xanimning uyghur dewasigha qoshqan töhpisi üchün xatire buyumi teqdim qildi.

Bu ziyapette biz igiligen melumatlargha asaslanghanda xitay yaponiyige rabiye qadir xanimgha wiza berding dep naraziliq xéti sunghan, shundaqla buning tüpeyli xitay dölet reisi xu jintaw xitaygha ziyaret élip bériwatqan bash ministir noda ependini qobul qilmighan.