PDA

View Full Version : Amérikiche hayat we Uyghurche ölüm



Timur
05-01-12, 12:48
Amérikiche hayat we uyghurche ölüm
abduweli ayup (Gülen)

”amérikidiki musapir tuyghular“ ning dawami

2005-yili 24- dikabirda türkiyege chüshken tunji künüm gollandiyemu yaki daniyemu bir dölette turuwatqan bir uyghurning ölüwalghanliq xewirini anglap yürügüm éychiship ketken édi. Shu bichare merhumning ölüm aldida ata-anisigha ana tilida qalduridighan wesiyetliri bar bolghiydi. Éni singilliridin kütidighan armanliri bar bolghiydi. Hich bolmisa ata bowisi qan kéchip qoghudighan, ter töküp gülletken ana tupraqta menggülük uyqusini bashlighusi, ana topraqqa baghrini yéqip menggülük elleyler bilen aram tapqusi bar bolghiydi. Mana emdi wetensiz ghérip uyghurning jesidi yat tupraqlarda nishansiz topa döwisige aylandi. Bu ishning qelbimdiki zilzilisi pat-pat yéngilinip manga izchil hemrah bolup keldi. 2009-yili tomuzdiki pajiye seweblik télipun we tor on aygha yéqin taqaldi. Weten bilen alaqe késilgen on ay ichide yuqarqi ölüm tola ésimge kéliwélip köp qiynidi. Özümni héliqi merhum uyghurning qismitini oylashtin xali qilalmidim. Shu künlerde men hayatimdiki söyümlük we köyümlük kishilirimni emdi körelmeydighandek tuyghuda örtinipla yashidim. Chüshlirimde söyümlük kishilirim ghayip bolatti we köz aldimda jeset bolup namayan bolatti. Söyümlüklirim ghayip bolup chüshigen künlirimde keypiyatim yaman emes bolatti, ölüp kétip chüshigen künümde kariwattin qopqummu kelmeytti. Shu chaghlardiki birdinbir arzuyum peqet ularning awazini anglash, özini bir körüwélishla édi.
Shundaq künlerde amérikining sherqi qirghiqidiki bir sheherde yene bir uyghurning öliwalghanliq xewiri keldi. Bu xewer amérikidiki uyghur musapirlarni oyghattimu qandaq hal ehwal sorap urulidighan télipunlar shenbe yekshenbe künliri sayrap turidighan boldi. Bir uyghur hemshirimiz hetta yene bir dostimizgha télipun qilip ”bekrek aghrip qalsam siz bar sheherde yataqta yatay, ölüp tartip qalsam uyghurche depin qilidighan adem chiqmay qalmisun“ deptu. Shundaq télipunlardin héliqi öliwalghan uyghurning ölümige dair mundaq paranglar bolup ötti.
-bu balini tonuydighanlar yoq iken. Bu bala uyghurlar bilen arilashmaydikenduq. Uyghurlar ishimgha arilishiwalidu, aldi keynimde gep qilidu, dep arilashmaptikenduq, démisimu biz uyghurlar özimiz bilen bolmay hedisila xeqning keynidin gep tépip yürimiz.
-uyghur xeqte ishpiyun tola, arilashsam balagha qalimen, men bu yerde qalaymiqan ademler bilen arilashsam wetende ata- anam uruq tughqanlirimni palaket basidu, dep arilashmaptiken. Démisimu toghra, bu ikki toktok uyghurlar néme qilalaydu. Singgen nénini yimey. Hemmisi yalghan, hemmisi pul üchün… nede bek sekrigen ademdin chiqiwatidu mushu ishpiyunluq dégen. Uyghurda zadi ishpiyun tola. İhtiyat qilmisa balagha qalidighan gep. Senmu shunga hich kimge, hich qandaq yerde köp arilashma. Uyghurlargha ait mesililerde bashqilargha meydaningni ashkarlima, uyghurda ishpiyun jiq balagha qalisen.
-anglishimche bu bala uyghular ittipaq emesken, amérikigha kelgenler özgirep kétiptu, uyghurche örp adetni bilmeydiken, méni arigha almidi. Uyghular méni izdimidi, yalghuz qoydi, dep qaqshap bériptiken. Shunga uyghurgha arilashmighandur. Démisimu uyghurlar gumanxor, bir-birimizni ishimiz bolmisa izdimeymiz.
- musulmanlar bir birige salamni chirayliq qilghan bilen horun, estayidil, mes'uliyetchan emes,'aliy mekteplerdiki tejribixanilarda shunga xensular, hindilar, koriyanlar köp. Xensu dégen zadi yaman, öz ishigha puxta, munasiwetke qabil…dep xensular bilenla ariliship uyghurdinla emes bashqa musulmanlardimu qéchip yürüptiken…
bu geplerning hemmini men bashqilardin anglidim. Qanche pirsent rast, qanche pirsent yalghan bir néme déyelmeymen. Emma merhumning uyghurdin qéchip yalghuz yashishi, uyghurliqidin söyünelmey, amérikiliqtek téxi yashap bolalmay qaymuqup yürishi uning üstige wetendiki qowm qérindashliri bilen bolghan alaqining on aygha yéqin üzilishi uning rohiy dunyasini pachaqlap tashlighan. Netijide u yataqta ün tinsiz ölüp qalghan bolushi ihtimalgha yéqin édi.
Uyghurgha eyip qoyup arilashmighanlar heqqide men türkiyedimu anglighan. Amérikigha kélipmu türk aghinilerdin uyghurdin zérikken bir uyghur qizining hikayisini anglidim. U qiz mektepke kélip awal özini türk dep tonushturup türk oqughuchilar bilen arilishiptu. Türkyelik balilarning neziride uyghur dégenlik türk dégenlik bilen oxshash uqum bolghachqa deslep uning özini türk déyishidin ghelitilik his qilmaptu. Emma bu qizning ”men uyghur emes türk“ déginige qarap ejeplinip qaptu. U qizning “ ata bowam türkiyedin tengritagh boylirigha köchüp kelgeniken shunga men uyghur emes türk“ déginige jawaben türk aghiniler ”bizning ata bowilirimiz tengritagh boyliridin türkiyege köchüp kelgeniken shunga bizmu esli uyghur“ dep jawap bériptu. Alaqe uzarghanche bu qizning itiqad, taziliq, muamile we örp adet jehettiki uyghur exlaqigha yat qiliqliri türklerge yaqmay munasiwet yiriklishiptu. Shuning bilen bu qiz ya türklerning qéshida türk bolalmay, ya shu shitattiki üch uyghurgha qétilip uyghur bolalmay sherqi qirghaqtiki xensular köprek sheherge kétip qaptu.
Türkiyede uyghurlargha eyip artip arilashmighan uyghur balilar, daniyede ölüwalghan uyghur yash weyaki amérikigha kélip türk boluwalghan uyghur qizi …bularning hemmisi xeqning yashash usuli boyiche yashiyalmay, uyghurluqtin téxi hozur alalmay isenkirep qalghanlardur. Bularning hemmisining yéshi 23-24 yashlar etrapida, ürümchi qatarliq sheherlerde xensuche oqughan yaki öz yurtidin ayrilip kichikla ichkiride oqughan. Bularda özi mensup milletning tarixi, medeniyiti we bügüni heqqide yéterlik melumat yoq. Ejdadlarning hayatning xiris we imtihanliri, riyalliqtiki tehdit we imkaniyetler heqqide qaldurghan udum we tejribiliri ana til arqiliq bularning qelbige orunlashmighan. Ular öz ailiside, mehelliside we mektipidiki uyghurche mohit arqiliq qelbige quyilidighan hayattiki tizgin we tizginsizlik heqqidiki ölchemlerdin mustesna qalghan. Bundaq balilarning hali xuddi ata-aniliq yétimlerge oxshaydu. Ya yatning balisi bolalmaydu, ya öz baghirlirining qoynida yayriyalmaydu. Bular bala waqtida méhri muhebbetke toluq qanmighanliqi seweblik daimliq yétimlik derdini tartidu, hemishe rohiy tesellige muhtaj bolidu.bundaq chong bolghan balilar qabiliyet riqabitide hichkimdin qélishmayduyu, özi tewe toptin ayrilip, ata-anisidin uzaqliship musteqil yashashqa, hissiyat riqabitige duch kelgende keypiyatini tengshep, tuyghulirini turaqlashturup bolalmay gunahliq halaket yolini tallaydu.
Shundaq qilip yat tupraqta yene bir uyghurning qebrisi ghéripliqqa mehkum boldi. Amérikigha telpünüp amérikiche yashiyalmighan uyghur perzenti özi arilashmighan, qachqan, gumanlan'ghan uyghurlarning qolida depin qilindi. Uyghurlar u balining ata-anisini tépip ölüm xewirini yetküzdi. Raziliq alghandin kéyin pul yighish qilip yerlik sétiwélip uyghurning depin qaidisi boyiche yerlikige qoydi. Héliqi türk boluwélip uyghurdin qachqan qizmu belkim bu bu xewerni anglighandu.

Apturnıng Bolg'idin elindi.

Unregistered
17-06-12, 12:08
aftorning bir yürüsh yazmiliridin bille hozurlunung!

Unregistered
21-06-12, 04:11
hazir bir qisim uyghurlarning hayti dunyadiki her qaysi qitelerdin orun aldi. bu cheteldiki bir qisim uyghurlarning hayatining bashlinishidur.
bundin keyinki ishlar ,we yashashlar ALLAgha amanettur.

Unregistered
21-06-12, 09:05
chetellerdiki uyghurlar hazir che elchimu yaki uyghurche yashash kerekmu buni bilmey yashawatqan uyghurlarning sani 80^% : her halda oylushush kerek

Unregistered
21-06-12, 10:27
Amérikiche hayat we uyghurche ölüm
abduweli ayup (Gülen)

”amérikidiki musapir tuyghular“ ning dawami

2005-yili 24- dikabirda türkiyege chüshken tunji künüm gollandiyemu yaki daniyemu bir dölette turuwatqan bir uyghurning ölüwalghanliq xewirini anglap yürügüm éychiship ketken édi. Shu bichare merhumning ölüm aldida ata-anisigha ana tilida qalduridighan wesiyetliri bar bolghiydi. Éni singilliridin kütidighan armanliri bar bolghiydi. Hich bolmisa ata bowisi qan kéchip qoghudighan, ter töküp gülletken ana tupraqta menggülük uyqusini bashlighusi, ana topraqqa baghrini yéqip menggülük elleyler bilen aram tapqusi bar bolghiydi. Mana emdi wetensiz ghérip uyghurning jesidi yat tupraqlarda nishansiz topa döwisige aylandi. Bu ishning qelbimdiki zilzilisi pat-pat yéngilinip manga izchil hemrah bolup keldi. 2009-yili tomuzdiki pajiye seweblik télipun we tor on aygha yéqin taqaldi. Weten bilen alaqe késilgen on ay ichide yuqarqi ölüm tola ésimge kéliwélip köp qiynidi. Özümni héliqi merhum uyghurning qismitini oylashtin xali qilalmidim. Shu künlerde men hayatimdiki söyümlük we köyümlük kishilirimni emdi körelmeydighandek tuyghuda örtinipla yashidim. Chüshlirimde söyümlük kishilirim ghayip bolatti we köz aldimda jeset bolup namayan bolatti. Söyümlüklirim ghayip bolup chüshigen künlirimde keypiyatim yaman emes bolatti, ölüp kétip chüshigen künümde kariwattin qopqummu kelmeytti. Shu chaghlardiki birdinbir arzuyum peqet ularning awazini anglash, özini bir körüwélishla édi.
Shundaq künlerde amérikining sherqi qirghiqidiki bir sheherde yene bir uyghurning öliwalghanliq xewiri keldi. Bu xewer amérikidiki uyghur musapirlarni oyghattimu qandaq hal ehwal sorap urulidighan télipunlar shenbe yekshenbe künliri sayrap turidighan boldi. Bir uyghur hemshirimiz hetta yene bir dostimizgha télipun qilip ”bekrek aghrip qalsam siz bar sheherde yataqta yatay, ölüp tartip qalsam uyghurche depin qilidighan adem chiqmay qalmisun“ deptu. Shundaq télipunlardin héliqi öliwalghan uyghurning ölümige dair mundaq paranglar bolup ötti.
-bu balini tonuydighanlar yoq iken. Bu bala uyghurlar bilen arilashmaydikenduq. Uyghurlar ishimgha arilishiwalidu, aldi keynimde gep qilidu, dep arilashmaptikenduq, démisimu biz uyghurlar özimiz bilen bolmay hedisila xeqning keynidin gep tépip yürimiz.
-uyghur xeqte ishpiyun tola, arilashsam balagha qalimen, men bu yerde qalaymiqan ademler bilen arilashsam wetende ata- anam uruq tughqanlirimni palaket basidu, dep arilashmaptiken. Démisimu toghra, bu ikki toktok uyghurlar néme qilalaydu. Singgen nénini yimey. Hemmisi yalghan, hemmisi pul üchün… nede bek sekrigen ademdin chiqiwatidu mushu ishpiyunluq dégen. Uyghurda zadi ishpiyun tola. İhtiyat qilmisa balagha qalidighan gep. Senmu shunga hich kimge, hich qandaq yerde köp arilashma. Uyghurlargha ait mesililerde bashqilargha meydaningni ashkarlima, uyghurda ishpiyun jiq balagha qalisen.
-anglishimche bu bala uyghular ittipaq emesken, amérikigha kelgenler özgirep kétiptu, uyghurche örp adetni bilmeydiken, méni arigha almidi. Uyghular méni izdimidi, yalghuz qoydi, dep qaqshap bériptiken. Shunga uyghurgha arilashmighandur. Démisimu uyghurlar gumanxor, bir-birimizni ishimiz bolmisa izdimeymiz.
- musulmanlar bir birige salamni chirayliq qilghan bilen horun, estayidil, mes'uliyetchan emes,'aliy mekteplerdiki tejribixanilarda shunga xensular, hindilar, koriyanlar köp. Xensu dégen zadi yaman, öz ishigha puxta, munasiwetke qabil…dep xensular bilenla ariliship uyghurdinla emes bashqa musulmanlardimu qéchip yürüptiken…
bu geplerning hemmini men bashqilardin anglidim. Qanche pirsent rast, qanche pirsent yalghan bir néme déyelmeymen. Emma merhumning uyghurdin qéchip yalghuz yashishi, uyghurliqidin söyünelmey, amérikiliqtek téxi yashap bolalmay qaymuqup yürishi uning üstige wetendiki qowm qérindashliri bilen bolghan alaqining on aygha yéqin üzilishi uning rohiy dunyasini pachaqlap tashlighan. Netijide u yataqta ün tinsiz ölüp qalghan bolushi ihtimalgha yéqin édi.
Uyghurgha eyip qoyup arilashmighanlar heqqide men türkiyedimu anglighan. Amérikigha kélipmu türk aghinilerdin uyghurdin zérikken bir uyghur qizining hikayisini anglidim. U qiz mektepke kélip awal özini türk dep tonushturup türk oqughuchilar bilen arilishiptu. Türkyelik balilarning neziride uyghur dégenlik türk dégenlik bilen oxshash uqum bolghachqa deslep uning özini türk déyishidin ghelitilik his qilmaptu. Emma bu qizning ”men uyghur emes türk“ déginige qarap ejeplinip qaptu. U qizning “ ata bowam türkiyedin tengritagh boylirigha köchüp kelgeniken shunga men uyghur emes türk“ déginige jawaben türk aghiniler ”bizning ata bowilirimiz tengritagh boyliridin türkiyege köchüp kelgeniken shunga bizmu esli uyghur“ dep jawap bériptu. Alaqe uzarghanche bu qizning itiqad, taziliq, muamile we örp adet jehettiki uyghur exlaqigha yat qiliqliri türklerge yaqmay munasiwet yiriklishiptu. Shuning bilen bu qiz ya türklerning qéshida türk bolalmay, ya shu shitattiki üch uyghurgha qétilip uyghur bolalmay sherqi qirghaqtiki xensular köprek sheherge kétip qaptu.
Türkiyede uyghurlargha eyip artip arilashmighan uyghur balilar, daniyede ölüwalghan uyghur yash weyaki amérikigha kélip türk boluwalghan uyghur qizi …bularning hemmisi xeqning yashash usuli boyiche yashiyalmay, uyghurluqtin téxi hozur alalmay isenkirep qalghanlardur. Bularning hemmisining yéshi 23-24 yashlar etrapida, ürümchi qatarliq sheherlerde xensuche oqughan yaki öz yurtidin ayrilip kichikla ichkiride oqughan. Bularda özi mensup milletning tarixi, medeniyiti we bügüni heqqide yéterlik melumat yoq. Ejdadlarning hayatning xiris we imtihanliri, riyalliqtiki tehdit we imkaniyetler heqqide qaldurghan udum we tejribiliri ana til arqiliq bularning qelbige orunlashmighan. Ular öz ailiside, mehelliside we mektipidiki uyghurche mohit arqiliq qelbige quyilidighan hayattiki tizgin we tizginsizlik heqqidiki ölchemlerdin mustesna qalghan. Bundaq balilarning hali xuddi ata-aniliq yétimlerge oxshaydu. Ya yatning balisi bolalmaydu, ya öz baghirlirining qoynida yayriyalmaydu. Bular bala waqtida méhri muhebbetke toluq qanmighanliqi seweblik daimliq yétimlik derdini tartidu, hemishe rohiy tesellige muhtaj bolidu.bundaq chong bolghan balilar qabiliyet riqabitide hichkimdin qélishmayduyu, özi tewe toptin ayrilip, ata-anisidin uzaqliship musteqil yashashqa, hissiyat riqabitige duch kelgende keypiyatini tengshep, tuyghulirini turaqlashturup bolalmay gunahliq halaket yolini tallaydu.
Shundaq qilip yat tupraqta yene bir uyghurning qebrisi ghéripliqqa mehkum boldi. Amérikigha telpünüp amérikiche yashiyalmighan uyghur perzenti özi arilashmighan, qachqan, gumanlan'ghan uyghurlarning qolida depin qilindi. Uyghurlar u balining ata-anisini tépip ölüm xewirini yetküzdi. Raziliq alghandin kéyin pul yighish qilip yerlik sétiwélip uyghurning depin qaidisi boyiche yerlikige qoydi. Héliqi türk boluwélip uyghurdin qachqan qizmu belkim bu bu xewerni anglighandu.

Apturnıng Bolg'idin elindi.

Aptorning blogi nerde,? heqiqetende oqushqa erziydighan yahshi maqale iken. bolupmu wetendin yengi chiqqan uyghur yashliri oqusun.terbiyewi ehmineti bar maqale iken.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
21-06-12, 14:47
Aptorning blogi nerde,? heqiqetende oqushqa erziydighan yahshi maqale iken. bolupmu wetendin yengi chiqqan uyghur yashliri oqusun.terbiyewi ehmineti bar maqale iken.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE


Www.gulenblog.com

Unregistered
21-06-12, 15:03
Www.gulenblog.com








抱歉~~~ 您的网站因访问量
或流量超出限制,暂时无法访问!


Bu het turudu, echilmidi.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
22-06-12, 01:39
HAJIM obdan qarap baqsila echilidu.