PDA

View Full Version : Dunyadiki eng yaxshi we eng yaman yémeklik



Unregistered
04-01-12, 16:19
Aqilning süküti goya bir chongqur quduq, uningdin chiqidighan til süyi tolimu az bolushi mumkin, lékin uning herbir tamchisi merwayittek chaqnap turidu, uningda chongqur we quyuq eqil-paraset sherbiti bar.

Eksiche, nadanlarning aghzidin gep tökülüp turidu, xuddi yoli rawan emes yunda ériqigha oxshaydu, téship éqip pütün yerge yamraydu, netijide muhitni bulghaydu. Bir adem aldirap-ténep bir aqilning yénigha bérip éghiz échiptu:

-sizge yetküzidighan bir xewer bar...

-toxtap tur,-deptu aqil uning gipini bölüp,-sen manga deydighan gepni üch ghelwirdin ötküzdüngmu?

-üch ghelwir? Qaysi üch ghelwir u?-u adem chüshinelmey soraptu.

-birinchi ghelwir «heqiqiy» dep atilidu. Sen manga yetküzmekchi bolghan xewer heqiqiymu?

-bilmeymen, men bu xewerni kochidin anglighan...

-emdi sen ikkinchi ghelwirde tekshürüp baq, sen manga yetküzmekchi bolghan xewer heqiqiy bolmisa, eng bolmighanda yaxshi bolushi kérek.

-yaq,-deptu u adem arisaldi bolup,-del uning eksiche...

-emise biz üchinchi ghelwirdin ötküzüp baqayli,-deptu aqil uning gipini bölüp,-sendin shuni sorap baqay, séni munche hayajan’gha séliwetken bu xewer heqiqeten muhimmu?

-muhim emes,-dep jawab bériptu u adem xijil bolghan halda.

-sen manga yetküzmekchi bolghan xewer ya heqiqiy, ya yaxshi, ya muhim bolmighaniken, uni démiginingla yaxshi!-deptu aqil,-shundila u xewer her ikkimizni aware qilmaydu.

Töhmet ademge ziyankeshlik qilmaydu, xushamet ademni kardin chiqiridu, yaman meslihet ademge bala térip béridu, pitne-pasat adem öltüridu. Bezide til bir milletning, bir ademning teqdirini belgilep qoyidu. Til hetta insanlarning yashash usulini belgileydu. Bolupmu, pitne-pasatning küchi tolimu qorqunchluq. Tarixtin qarighanda, pitne pasat köp hallarda siyasiy qalaymiqanchiliqlarning muqeddimisi bolup qalghan. Ikkisining ariliqi shundaq yéqin, aka-uka bilen hede-singillardek, musbet éliktir bilen menpiy éliktirdek yéqin.

Bir padishah nahayiti eziz bir méhmanni kütüwalmaqchi boptu. Shuning bilen, wezirge bazargha bérip eng yaxshi yémeklik élip kélishni buyruptu. Wezir yimeklikni élip keptu. Padishah bilen méhman échip qarisa, u qoyning tili iken. Ular buningdin tolimu ejeblinip, sewebini soraptu.

-aliyliri,-deptu wezir,-chünki til eng chirayliq, eng debdebilik sözlerni yaghduralaydu, shunga, u dunya boyiche eng yaxshi yimeklik.

Arqidin padishah wezirge dunya boyiche eng yaman yimeklik élip kélishni buyruptu. Netijide wezir yene qoyning tilini ekeptu.

-hörmetlik aliyliri,-chüshendürüptu u padishahqa,

-til dunyadiki eng qorqunchluq nerse, u heq-naheqni arilashturup, aq-qarini astin-üstün qiliwételeydu, ölükni tirik, tirikni ölük diyeleydu, shunga uningdek yaman nerse yoq.

...Biz bu wezirning aqilane sözini ésimizde ching tutayli.