PDA

View Full Version : Muntizim siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki ( 7 )



M.Sayrami
02-12-11, 14:02
Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim ( 7 )

7. Muntizim siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki

Bügün, Milliy herikitimizning ichki qismida siyasi yetekchi idiye, Dunya qarash, teshkilatchanliq, dawayimizni anglitish telepbuzi we usoli, istiratigiye we pilan – purogramma tüzüp chiqish, dawayimizgha zörürü kereklik bolghan iqtisas igilirini we rehberlerni tallash, xizmet körsetkenlerni teddirlesh, gunah ötküzgenlerni jazalash, rehber bilen teshkilatning, teshkilat bilen ammining munasiwitini toghra tengshesh … qatarliq xeli köp jehetlerde belgilik derijide tertipsizlik, teshkilsizlik, bash – bashtaqliq we hetta dawayimizning asasi leniyesidin chetnep kelish ehwali mewjut bolup turmaqta.

Musteqilliq herikitimizning aldinqi sherti we basquchi hisaplanghan sözde, pikirde we herikette birdeklikni saqlashni bir türlük emelge ashuralmiduq, arimizda özlirini dawayimizning tereqqiyatigha we dunya weziyitige mas halda islah qilalmighan, dawayimizgha we xelqimizning milliy iradisige guman we ishenchisizlik bilen qaraydighan, rohi – dunyasi wetinimizdin we xelqimizdin uzaqliship ketken bilermenler köp bolghachqa, her kim özi bilgen senemge dessesh we özining söz – herikitini toghra dep turiwelish xahishi bir qeder eghir.

Bezi qerindashlirimiz buxil normalsiz haletni, < demokratiye we pikir qilish erkinlikining ipadisi > dep izahlashqa tirishidu, emiliyette buxil chekidin ashqan öktichilikning demokratiye we pikir qilish erkinliki bilen hech bir alaqisi yoq, bügünki eng ilghar demokratik ellerdimu insanlarning demokratik heq – hoqoqlirining chek – chegrisi qanun arqiliq eniq bekitilgen bolup, qanunning cheklimisidin halqighan herqandaq söz – heriket qanunsizliq hisaplinidu we unung belgilik jazasi bar.

Bizning hazirche musteqil döwlitimiz bolmighachqa, söz – heriketlerde chekidin ashuriwetkenlerni jazalaydighan qanunimizmu yoq elwette, emma, merkizi teshkilatimiz DUQ ning we unung terkibidiki teshkilatlirimizning nizamnamisi we pirinsipliri bar, dawayimizning yetekchi idiyesi eniq, dawayimizning meqsidi we ghayisi eniq, undaqta yene nimishqa hazirghiche sözde, pikirde we heriketke birdeklikni toluq elemge ashuralmaymiz ?

meningche buxil qalaymiqanchiliqning tüp sewebi, milliy herikitimizni idiye we heriket jehette bir pütünlükke ige qilidighan muntizim bir telim – terbiye sestimisini turghuzup chiqalmighanliqimiz, siyasi paaliyetchilirimizni we dawagerlirimizni özimizning siyasi ötküli we eglikidin ötküzmigenlikimiz, yene shundaqla, siyasi paaliyetchilirimizni dawayimizgha xas köp tereplimilik bilim we iqtidargha ige kespi iqtisas igilirige aylandurushqa sel qarighanliqimizdin ibaret !

Mesilen, özemni elip eytsam, chetelge yengi hijret qilip chiqqan künlirimde, nahayiti hayajan we bilermen idim, xuddi weten – milletni özem yalghuzla hayt – huyt digüche azat qiliwetidighandek nahayiti tekebburane bir tuyghuda idim, bashqilarning pikir – meslihetliri qulighimgha yaqmaytti, dawani qandaq elip berish heqqide toxtimay bashqilargha pendi – nesihet qilishqa tirishattim, birer ish sella ditimgha yaqmila, < öz aldimgha teshkilat qurimen > dep tere taraqshitattim.

Mendiki bu derijidin tashqiri tekebburluqning sewebi, wetendiki cheghimda özemche < zor istiqbal > gha ige eng parlaq yashlarning biri idim, 21 yeshimda wetendiki eng nuxtuluq ali mekteplerning birini püttürüp, eng esil xizmet orunlirining birige teqsim qilinghan idim. 22 yash waqtimda Ablikim Baqining tehrirlikide < 4 jeset > namliq edebi powestim elan qilindi, 25 yash waqtimda < memliketlik azsanliq milletler yazghuchilar jemiyiti > bilen, < aptonom rayonluq yazghuchilar jemiyiti > ning ezaliqigha qobul qilindim, 26 yash waqtimda bölüm bashliqi boldum, wetendin chiqqanda 29 yash etrapida idim, wetendiki cheghimdila herqaysi gezit – jornallarda 100 parchidin artuq edebi esirim elan qilinghan, < Qeshqer Uyghur neshriyati > teripidin, < dadamgha yezilghan xetler > namliq powest we hikayiler toplumumum, < Xin jiang yash – ösmürler neshriyati teripidin < bayliq yaratquchilar > namliq edebi axbaratlar toplumum ( yene bir yazghuchi bilen birge ) neshir qilinghan idi.

Xizmitim sewebidin hökümetning yuquri derijilik partiye – hökümet yighinlirigha, pütün qurultaylargha qatnishattim, yene dayim digüdek yuquri derijilik mensepdarlarning quyruqida söngdüshüp yürettim, milliy rehbirimiz rabiye xanim bilenmu 88 – yili < aptonom rayonluq siyasi meslihet kengishi yighini > da tonushqan, rabiye xanim arqiliq milliy ustazimiz Sidiq Haji Rzi ependim bilen biwaste tonushqan idim. Yene xizmitim sewebidin weten ichide men barmighan wilayet, sheher, nahiye, hetta yezilarmu yoq diyerlik idi, herqaysi sahelerning siyasi, teshkiliy we mumuri qurulmisini obdan bilettim.

Men bularni özemni maxtash üchün yeziwatmaymen, maxtinishqa ehtiyajimmu yoq, belki manga oxshash bezi bilermenlirimizning mening tejirbilirimdin sawaq elishi üchün yeziwatimen.

Emma kim bilsun ? Chetelge chiqip milliy küresh sepimizge qatniship texi birqanche kün öte – ötmeyla özemning nahayiti nadan, bilimsiz, sawatsiz qara qosaqlardin ikenlikimni hes qilip, etrapimdiki siyasi paaliyetchilirimizning aldida nomus qilishqa we uyulushqa bashlidim.

Chünki baya men iptixarlinish tuyghusi ichide sanap ötken < ilim – hikmet > ning hech biri kargha kelmidi.
Ene shundila wetendin yengi chiqqan künüm bir siyasi paaliyetchimizning ( belkim Memtimin Heziret, yaki Ablikim Baqi ependilerning biri bolsa kerek, hazir eniq yadimda qalmaptu ) manga eytqan, < milliy dawa bilen shughullunush, dunyadiki eng xeterlik, eng qiyin, eng murekkep kesiplerning biri, milliy herikitimiz bilen shughullanghuchi bir siyasi paaliyetchimiz köp tereplimilik iqtidar we bilimge ige bolushi lazim > digen gepi yadimgha keldi.

Chünki mende milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan bilimler uyaqta tursun, hetta milliy musteqilliq kürishimizning simowuli hisaplanghan ay – yultuzluk kök bayriqimizning simasi we rengginimu chetelge chiqqandin keyin andin bilgen idim.
Dimisimu ular tilgha alghan köp < tereplimilik iqtidar we bilim > ning nime igenlikini milliy herikitimizge qatniship biqanche hepte ötte – ötmeyla hes qilishqa bashlidim. Wetende ügengenlirimning hech bir kar qilmidi, chünki meni wetende < qaltis talantliq yash > qilghini, kommunistik ang we idilogiye gireliship ketken sotsiyalistik axbaratchiliq we yeziqchiliq idi, chünki bular demokratik mohitta mikrop arilashqan bir exlet döwisidinla ibaret idi, < yazghuchi > liqimning peqetla girammatika qismi biraz kargha yaridi, qalghan qismini exlet sanduqigha chörüp tashlashqa mejbur boldum. Shunga, chetelge chiqqan 20 yilgha yeqin waqittin buyan birmu edebi eser yezip baqmighanliqimning sewebimu del mana shu ! Chetelde mening eslide bir edebi yazghuchi ikenlikimni bilidighanlarmu asasi jehettin yoq diyerlik.

Öz gepimizge kelsek, milliy herikitimizge qatnashqan deslepki mezgillerde özemni nahayiti iqtidarsiz we bichare hes qildim.
Chünki, milliy herikitimizde aktip yer alghuchi bir siyasi paaliyetchi aldi bilen weten ichi we sirtida elip beriliwatqan milliy kürüshimizning ötmüshi we bügünki tereqqiyat ehwalini obdan bilishi lazim iken;

BDT ning nizamnamisini we BDT qurulghandin buyan maqullanghan barliq Xelqaraliq qanun – nizam, ehdiname, Xitapname we kelishimnamilarning mezmonidin xewerdar bolush lazim iken;

özimiz turiwatqan we Uyghur teshkilatliri paaliyet elip beriwatqan ellerning qanun – tüzümliridin, shu ellerdiki siyasi partiyeler we ammiwiy teshkilatlarning idilogiyelik we teshkili qurulmisidin toluq xewerdar bolushimiz lazimken;

Xitayning siyasi, iqtisadi, Herbiy we deplomatiye jehetlerde Xelqaradiki orni we Xitayning herqaysi eller bilen, bolupmu Uyghur teshkilatliri paaliyet elip beriwatqan Döwletler bilen bolghan türlük munasiwetlirini waqtida küzütüp we analiz qilip turushimiz lazim iken;

Amerika bashchiliqidiki gherip ellirining, jümlidin, dunyadiki süper küchler Amerika, Rosiye we Yawropa birlikining Xitaygha qaratqan kelgüsi we omomi istiratigiyeliridin biraz bolsimu melumatqa ige bolushimiz lazimken;

Lobichiliq munasiwetlirimizni kücheytip, Uyghur milliy herikitige hesdashliq qiliwatqan Xelqaraliq teshkilatlar, Türk – Islam teshkilatliri, chetellik deplomat we siyasiyonlar, alim we tetqiqatchilarni qezip chiqip, ular bilen izchil türde qe we hemkarliq ornutup turush lazimkken;

teximu mohimi, chetellerdiki qerindashlirimizning omomi ehwalidin, Dunya qarishidin, astek we ghayiliridin, herqaysi ellerde paaliyet elip beriwatqan siyasi paaliyetchilirimizning alahidilikliri we mijez – xuluqliridin xewerdar bolup turushimiz lazimken;

chetellerde Xitay demokratlirining ghaye – meqset we pilan – purogrammiliridin, paaliyetliridin, biz bilen teqdirdash bolghan Teywen, Tibet we Monggholistanliqlarning milliy herikitining tereqqiyat yölünüshidin etrapliq xewerdar bolup turushimiz lazimken;

Xitayning döwlet siyasitining omomi ehwalidin, Xitayning Sherqiy türkistangha qaratqan her bir siyasitining mezmoni we tereqqiyatidin, Xitayning wetinimizdiki her derijilik hakimiyetlirining herqaysi sahelerde yürgüziwatqan siyasetliridin, Bing tuan we Xitay köchmenlirining tereqqiyat ehwalidin toluq xewerdar bolup turushimiz we ununggha qarshi waqtida tedbir tüzüp chiqishimiz lazim iken;

chetelde uyghur dawasi bilen shughullunush üchün eng az bir – ikki chetel tilini bilishingiz, paaliyet elip berish üchün pul tepishingiz lazim iken, pul tepishqa berilip ketsingiz dawa bir chetke tashlinip qalidiken, pulingiz bolmisa chetelning sharayitida yüzingizmu bolmaydiken …

dimek, milliy herikitimizge zörür kereklik bolghan bilim we melumatlarni sanap tügitish mumkin emes, bir dawasi igisi unuwersal we köp tereplimilik iqtidar we bilimgha ige bolushi shert diyishimizdiki sewep mana mushnungdin ibaret !

Qisqisi, milliy herikitimiz noqul haldiki bir siyasi heriketla emes, belki siyasettin halqighan, köp tereplimilik melumat, iqtidar, bilim we hikmetni telep qilidighan muqeddes bir küreshtin ibaret !

Adette, melum kesipte eng yüksek pellige yetken, Firappisor, Doktur digendek eng yuquri akademik unwangha erishken shexislermu milliy herikitimizning sepige qoshulghanda hemme ishni nöldin bashlashqa, ilgiri ögengen kespiy bilimlirini bir chetke qayrip qoyup, dawayimizgha zörür kereklik bolghan yuqarqidek melumat we bilimlerni ögünüshke mejburi bolidu, bu jehette özini yetildürgenler tebiy halda milliy küresh sepimizning gholluq ezalirigha aylinidu, Liderlermu kelgüside shularning ichidin yetiship chiqidu. Nawada, milliy küresh sepimizgha qoshulghanlar ichide, özini yuqurida tilgha elip ötülgen köp tereplimilik bilimler bilen terbiyeleshke, shundaqla özlirini zaman we makangha mas halda islah qilishqa ehmiyet bermigenler tebiy halda Xelqimizning neziridin chüshüp, milliy küresh sepimizdin siqip chiqirilishqa mejbur bolidu.

Shunga biz, Milliy herikitimizning yetekchi idiyesi, alahidiliki, ehtiyaji we ghaye – meqsetlirige munasip halsa mexsus bir Siyasi telim – terbiye merkizi qurup chiqishimiz, bu arqiliq, milliy herikitimizde sözde, pikirde we ishta birdeklikni saqliyalaydighan ishenchilik bir tayanch küchni barliqqa keltürüshimiz lazim.

Mesilen, merkizi teshkilatimiz DUQ ning biwaste bashqurushida mexsus alahide bir salahiyetke ige < Xelqara Uyghur Siyaset akadimiyesi > qurup chiqish we bu akadimiye arqiliq pütün siyasi paaliyetchilirimizni yengiwashtin siyasi sinaq we eglektin ötküzüp chiqalishimiz mumkin !

Hemmige melum bolghinidek, Xitay kommunistlirining pishiwasi Mao ze dong, 30 – yillarning bashlirida < Yen'en uniwersiteti > ni qurup chiqip, yuquri – töwen rehberlik wezipisini ötewatqan pütün kommunist Xitaylarni bu mektiwige soluwelish arqiliq ularni siyasi eglektin ötküzüp chiqqan idi.

Mao ze dongning < Yen'en uniwersiteti > ni qurup chiqishidiki asasi meqsidimu, eyni chaghda Xitay kommunizim herikiti ichide yamrap ketken türlük pikir – eqim, mezhep we gurohlar otturisidiki ixtilap, toqunush we ayrimichiliqlarni yoqutup, idiye we heriket jehette birdeklikni saqlash, Xitay kommunizim herikitining küresh usoli we ghaye – meqsetliridin uzaqliship ketkenlerni tazilap chiqirishtin ibaret idi.

Chünki, eyni chaghda Xitay kommunistik partiyesining teshkili qurulmisi we terkibi intayin murekkep bolup, ularning ichide bash qomandan Zhou degha oxshash majnu impiratorliqidin qalghan herbi militarislar, chetllerdiki we Xitaydiki dangliq ali mektepni püttürgen yuquri derijilik ziyalilar, yuquri we ottura qatlam kapitalistlar, sodigerler, yer igiliri, ishchilar, dehqanlar … omomen, her sahedin murekkep insanlar kelip toplanghan, bularning köpünchisining Xitay kommunizim herikitining ghaye – meqsetliridin, tüp nizam we pirinsipliridin xewiri yoq idi.

20 – yillarning axiri we 30 – yillarning bashlirida bu tiptiki insanlar bir mehel üstünlükni igellep, Xitay kommunistik partiyesining tezginini qoligha eliwalghan, özara gurohliship we qutupliship, hetta Mao ze dong qatarliq bezi sadiq kommunistlarni birqanche qetim mollaq atquzghan idi.

Shunga, bunungdin achchiq sawaq alghan Mao ze dong bashchiliqidiki sadiq kommunistlar, < Yen'en uniwestiteti > ni qurup chiqti we, < mening nezirimde hemming sawatsiz, eger Xitay Jung guo kommunizim kerikitide yer alimen diseng, aldi bilen mening mektibimni püttürüshüng lazim > digen shertni qoydi we mexsusla kommunistik ang we idilogiyeni, Xitay kommunizim herikitining ghaye – meqsetlirini we küresh usolini asasi derislik qilghan < Yen'en uniwersiteti > ni tamamlimighan hech bir kommunistni rehberlik qatlimigha yeqin yolatmidi, Mao ze dongning bu taktikisi qisqa mezgilde ünümini körsütüp, shundin keyin Xitay kommunizim herikitide chong bir bölünüsh yaki ichki toqunush yüzbermidi. Xitay kommunistlirining pikir we heriket jehettiki mutleq birdekliki saqlandi.

Xitay kommunistliri 1949 – yili hakimiyet beshigha chiqqandin keyin, < Yen'en uniwersiteti > ning ornini, < partiye mektibi > igellidi, hazir Xitayda Merkez, ölke, wilayet, sheher we nahiye derijilik nechche minglighan partiye mektepliri mewjut bolup, bu mekteplerde bilim ashurmighan hech bir kishi her derijilik hakimiyet organlirida mensep tutalmaydu. Partiye mektepliri peqetla kommunistik ang we idilogiyeni, < Jung guoche sotsiyalizim > dep atalghan chong Xitaychiliq neziriyesini teshwiq we terghip qilidighan adettiki siyasi mektepla emes, belki jeddi – jemeti Xitay kommunistlirigha sadiq bolghan, herqandaq sharayitta Kommunistik hakimiyetni jan – jehli bilen himaye qilidighan esheddi we sadiq kommunistlarni tallap chiqidighan zor bir imtahan meydanidin ibaret.

Dunya kommunizim herikitining asasliq lagiri hisaplanghan Soweyt ittipaqining gumran bolghinigha 20 yil bolghan bügünki kündimu yene Xitay kommunistik hakimiyitining özining mewjutluqini saqlap qalalishida, Xitay kommunistlirining yuqarqidek mukemmel siyasi telim – terbiye sestimisini turghuziwalghanliqining roli intayin zor bolmaqta.

Bügün dunyagha qaraydighan bolsaq, yuqarqidek telim – terbiye sestimisi demokratik ellerning hemmiside digüdek mewjut bolup kelmekte. Herqaysi idilogiyege mensup siyasi partiyelerning hemmiside digüdek mexsus siyasi telim – terbiye merkezliri we lagirliri bar, mesilen, ötkende Norwigiyede yüzbergen eng zor terör weqesimu del Norwigiye ishchi partiyesi teripidin mexus yash ezalirigha uyushturulghan siyasi telim – terbiye lagirida yüzbergen idi.

Eng addisi, bizge qerindash bolghan Türkiyedimu uzundin buyan buxil sestima mewjut bolup kelmekte.

Meyli hakimiyet beshidiki partiyelerde bolsun, yaki öktüchi partiyelerde bolsun, eger birsi rehberlik qatlimigha kirimen dies, jezmen shu partiyening siyasi telim – terbiye kurusliridin ötüshi shert, sening öz kespingde alim, Firappisor, Doktur yaki mutexesis bolushungnung anche bir qimmiti yoq, choqum bu siyasi ötkeldin ötüshüng, öz partiyengning siyasi yetekchi idiyesini, ghaye – meqsetlirini we pilan – purogrammilirini puxta bilishing shert.

Gerche, chetellerde Kommunist Xitay hakimiyitining ishghaligha qarshi elip beriwatqan milliy kürishimiz 60 nechche yilliq shanliq tarixqa ige bolsimu, epsuski hazirgha qeder biz yuqurida tilgha elip ötülgendek mukemmel bir siyasi telim terbiye merkizini qurup chiqalmiduq. Shunung üchünmu milliy herikitimizning ichki qismida idilogiye jehette bölünüsh we qutuplushush eghir bolzp, özara yol qoymasliq, özi bilgen senemge dessesh, özining dunya qarishini we shexsi chüshenchisini uyghur milliy herikitige, hetta Xelqimizge zorlap tengish xahishi mewjut bolup turmaqta.

Bit pütün millitimizning hayat – amamtliqigha berip taqilidighan muqeddes milliy herikitimizge gholluq eza we tayanch küch tallashtimu insanlarning arqa körünüshi, küresh tarixi we dawagha qoshqan töhpisining az – köplüki heqqide etrapliq teshkshütüp tetqiq qilish elip barmaymiz. Yaghlima eghizigha, xoshamitige we aldimizgha tashlap qoyghan nechche ming dollar yardem puligha qarapla aldirap milliy herikitimizning merkizi we rehberlik qatlimigha sörep kirishke tirishimiz, hetta bezi ellerde teshkilatlirimizning rehberlik qoqoqini pulgha setiwalghan jazanixorlarmu yoq emes …

teximu echinishliq bolghini shuki, nöwette adettiki siyasi paaliyetchilirimiz uyaqta tursun, hetta milliy herikitimizning tayanch küchige aylanghan bir qisim gholluq siyasi paaliyetchilirimizning we rehberlirimizning milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan yuqarqidek ilim we iqtidari nahayiti cheklik bolup, ular köp hallarda Xelqara sorunlarda dawayimizni anglitish jeryanida ejnebilerning aldida külkilik ehwalgha chüshüpla qalmastin, belki milliy herikitimizning istiratigiyesi we pilan – purogrammilirining toghra tüzülüp chiqilishighu selbi tesiz körsütüp kelmekte.

Bezi siyasi paaliyetchilirimizning Xitay we Sherqiy türkistanning omomi weziyiti heqqide qilchimu melumati yoq, wetinimizning jughrapiyelik ehwali we memuri shekli, herqaysi milliy sahelerning ichki qurulmisi, Xitayning uyghurlargha qarita yürgüziwatqan omomi siyasitining mahiyiti we xarektirini bilmeydu, hessiyat we rishte jehette Xelqimizdin uzaqliship ketkechke, Xelqimizning rohi dunyasini, pixsikisini we yürükige yoshurulghan arzu – isteklirini bilmeydu. Nawada ularning aldida wetenning gepi chiqip qalsa, qashlirini süzüp, közlirini yerim yumup anglimasqa seliwalidu, shunga ularning gep – söz we ish – heriketliri Milliy herikitimizning yetekchi idiyesige we Xelqimizning telep – arzulirigha mas kelmey qalsa, buni özliridin körmey, eksiche millitimizni eyiplep, Xelqimizdin qusur tepishqa tirishidu.

Hetta merkizi teshkilatimiz hisaplanghan DUQ da xeli yuquri derijilik rehberlik wezipisini ötewatqan bezi insanlirimizning wetinimizning omomi weziyiti uyaqta tursun, hetta Ürümqi, Qeshqer, Hoten yaki Ghuljining nege jaylashqanliqinimu bilmeydu, hem bilishnimu xalimaydu.

< chetelche bilsekla kupaye > dep qaraydighan bu tiptiki insanlar, Sherqiy türkistan we Uyghurlarning weziyiti heqqide chetel metbuatliridin terishturiwalghan yüzeki melumatlarni < doklat > qilip qurashturuwelip, it yilidin ishek yilighiche ashu quruq we kona melumatni Xelqara sehnilerde bazargha selip kün ötküzidu, yengi uchurlar heqqide izdinipqi qoymaydu.

Hazir Xelqara sorunlarda uyghurlar mesilisi heqqide uyushturulghan siyasi we ilmiy munberlerge qarisingiz, pütünley digüdek mushu xildiki cholta insanlar manapol qiliwalghan bolup, ular, weten – millet heqqide etrapliq melumati bolghan, emma chetelchisi ajiz bolghan qerindashlirimizgha terjimanliq qilip berishni hezim qilalmaydu, hetta buni haqaret dep bilidu …

bula emes, hetta DUQ rehberlik orginida we DUQ terkibidiki herqaysi teshkilatlirimizda rehberlik wezipisini ötewatqan bezi siyasi paaliyetchilirimizning DUQ ning nizamnamisidin, DUQ teripidin elinghan qarar we pirinsiplardin, Xelqarada milliy herikitimizni yürgüzüshte ortaq qollunup keliniwatqan siyasi telepbuzimizdin xewirimu yoq. Ular xuddi quduqning tegidiki tashpaqidek, intayin tar bir chüshench dunyasining ichige qapsilip qalghan, shunga ular milliy herikitimizde birer ilghar pikir, yaki dewirge mas bir islahat eqimi otturigha chiqqan haman, derhal qiyamet qopurup, yengiliq yaratquchilargha qarshi tetür shamal chiqirishqa urunidu.

Men yuqurida peqet Milliy herikitimizning ichki qismida saqliniwatqan mesililerning bir qisminila tilgha elip öttüm, yuqarqi hadisiler, milliy herikitimizning teshkili qurulmisini texi toluq sestimilashturup bolalmighanliqimizni, milliy küresh sepimizdikilerning sözde, pikirde we ishta texi heqiyqi birlikni toluq emelge ashurup bolalmighanliqimizni körsitidu.

Shnung üchün, meningche Milliy rehbirimiz Rabiye xanimning biwaste nazaretchiliki we Dunya Uyghur Qurultiyining biwaste bashqurushida < Xelqara Uyghur Siyaset Akadimiyesi > ni qurup chiqip, siyasi paaliyetchilirimizni bu akadimiyede milliy herikitimizning yetekchi idiyesi we pilan – purogrammilirigha mas halda sestimiliq terbiyelep chiqishimiz, bu arqiliq, milliy küresh sepimizde idiye, pikir we heriket jehettiki mukemmel birlikni saqlashqa kapaletlik qilishimiz lazim.

Buyerde shuni memnuniyet bilen eskertip ötmekchimenki, keyinki 4 – 5 yildin buyan, Amerikidiki < demokratiye kishilik hoqoqni ilgiri sürüsh fonda jemiyiti ( NED ) > ning biwaste maddi yardimi bilen, Rabiye xanimning biwaste riyasetchilikidiki DUQ bilen, < Xelqara uyghur demokratiye we kishilik hoqoq fonda jemiyiti > teripidin her yilda bir qetim ayrim – ayrim halda, < Uyghur rehberlirini demokratiye we kishilik hoqoq boyiche terbiyelesh kursi > bilen, < Uyghur ayallirini demokratiye we kishilik hoqoq boyiche terbiyelesh kursi > ötküzülüp keliniwatidu. Xuddi chöl – jeziride ussap changqighan kishige abihayat süyini yetküzüp bergendek, bu ikki kurusning ünümi we roli intayin mohim boldi, bu jeryanda yüzligen qerindashlirimiz chetellik eng munewwer mutexesis, tetqiqatchi, alim, deplomat, siyasiyon we lobichilardin Xelqara munasiwetler we qanun – pirinsiplar heqqide etrapliq telim elish pursitige ige qildi, bumu milliy herikitimizdiki nahayiti chong bir boshluqlarning biri idi, eger yene bir boshluqni, yeni, milliy herikitimizning ötmüshi we bügüni, Xitay we Sherqiy türkistan weziyiti, milliy herikitimizning teshkili qurulmisi we yetekchi idiyesi, qisqa, ottura we uzun muddetlik istiratigiye we pilan – purogrammiliri, weten ichidiki xelqimizning pixsikisi, rohi dunyasi, arzu – istekliri, herqaysi milliy sahelerning ichki qurulmisi, Uyghurlar arisidiki wetenperwerlik we milletchilik eqimining tereqqiyat yölünüshi, wetinimizning memuri shekli, siyasi, iqtisadi, diniy, ijtimayi ehwalliri … qatarliq jehetlerde kam qalghan bilim we melumatlarni toluqlisaq, milliy herikitimizni muwapiqiyetlik ilgirlitishte zörür kereklik bolghan ikki qanatni tamamlighan bolimiz.

Uyghur siyasi telim – terbiye merkizi, milliy herikitimiz üchün yuqarqi boshluqlarni tolduridighan bilim yurti bolupla qalmastin, teximu mohimi, milliy herikitimizning tayanch küchlirini tallap bekitidighan we sinaqtin ötküzidighan siyasi bazimiz bolushi lazim.
Meningche < Xelqara Uyghur siyaset akadimiyesi > ni qurup chiqishmu anche tes emes, aldi bilen bu akadimiyening hoqoq da'irisi, salahiyiti, pirinsip we nizamlirini eniq bekitip chiqishimiz lazim.

Iqtisadi imkanlirimizgha qarap turup, eger sharayitimiz yar berse, melum bir döwlette muqim tesis qilishimiz, bunung'gha imkaniyitimiz bolmisa, Uyghurlar zich olturaqlashqan herqaysi ellerde seyyare qilip achsaqmu bolidu. Siyasi kurusning qerelini we deris mudditini ehwalgha qarap muwapiq bekitsek bolidu.

Siyasi akadimiyege oqutquchi tallash mesiliside, oqutquchilirimizning yuquri derijilik akademik unwanlargha ige bolushi shert emes, milliy küresh sepimiz ichidin milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan yuqarqi saheler heqqide puxta we etrapliq melumatqa ige bolghan, wetinimizning siyasi, iqtisadi, memuri, Diniy, mediniyet – maarip, soda – sanaet, dehqanchiliq, charwuchiliq, tarix, jughrapiye … qatarliq sahelerni pish'shiq bilidighan we özliri bu sahelerde belgilik muddet ishligen, Xitayning omomi weziyitini we Sherqiy türkistan siyasitini izchil türde küzitip keliwatqan ishenchilik shexislerdin oqutquchi tallap bekitishimiz lazim.
Oqughuchi tallashtimu alahide qattiq pirinsiplar bekitip chiqilishi lazim.

Oqughuchilar aldi bilen herqaysi ellerdiki teshkilatlirimiz we jama'et erbaplirimiz teripidin inchikilik bilen tallap berilishi, axirida Milliy rehbirimiz Rabiye xanimning we DUQ ning tekshürüp bekitilishidin ötküzülishi, oqughuchilar qara – qoyuq emes, belki milliy küresh en – enisige ige saghlam ayililerdin kelip chiqqan, milliy herikitimiz bilen aktip shughulliniwatqinigha eng az 3 yildin yuquri bolghan, özining weten – milletke we milliy herikitimizge nolghan söygüsi we sadaqetmenliki belgilik derijide ispatlanghan, milliy herikitimizge melum derijide töhpe qoshqan, öz xelqighe we öz dawasigha ishinidighan jeng'giwar insanlar ichidin tallap chiqilishi, ulargha yash jehttin cheklime qoyulmasliqi, emma, ana – til yeziqini rawan bilish sherti qoyulushi lazim.

Siyasi akadimiyeni püttürgenlerge mexsus DUQ teripidin deplom berilishi, nawada kelgüside DUQ gha we DUQ terkibidiki teshkilatlirimizgha rehber saylighanda, choqum DUQ siyaset akadimiyesining doplomi bolush shertini qoyush, aldi bilen DUQ ning we unung terkibidiki teshkilatlarning mewuj rehberlirini bu siyasi akadimiyening kurusliridin ötküzüsh, unung'gha qatnishishni ret qilghuchilargha teshkili jehettin chare körüsh lazim.

Nawada biz yuqarqi siyasi telim – terbiye sestimisini turghuziwalsaq, siyasi paaliyetchilirimizni köp tereplimilik bilimlerge ige qilipla qalmastin, belki milliy herikitimizning ichki qismida idiye we heriket jehettiki birdeklikni saqlash we milliy küresh sepimizning saghlam hem pakliqini muhapizet qilish jehettimu zor qedem tashlighan bolimiz.

Yene shundaqla buxil sestima arqiliq, nurghun bihude awarichilik, peshkellik we ittipaqsizliqlardin xali bolalaymiz.
Pelsepe nuxtisidin qarighandimu, ichki amil her zaman hel qilghuch asasliq amildin ibaret, shunga, eng aldi bilen ishni awal küresh sepimizde sözde, pikirde we ishta heqiyqi birlikni emelge ashurushtin bashlishimiz, buxil birlikni emelge ashurushta zörür kereklik bolghan amillar üstide jiddi izdinish elip berishimiz lazim.

( dawami bar )

Unregistered
02-12-11, 19:03
Mao zhe dong digen xitay ,idiyeni birlikke keltirimizdep herxil usullar bilen, milyonlighan kishlerni olturup boldi.

idiyeni birlikke kelturmizdigen sozni korup , bu ishlar kallamgha keldi !

Unregistered
03-12-11, 06:00
Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!

Unregistered
03-12-11, 07:43
Rehmet, nahayiti yahxi mezmundiki bir makala iken. kolingiz dert bermisun.

Unregistered
03-12-11, 13:45
Mao zhe dong digen xitay ,idiyeni birlikke keltirimizdep herxil usullar bilen, milyonlighan kishlerni olturup boldi.

idiyeni birlikke kelturmizdigen sozni korup , bu ishlar kallamgha keldi !

toghra deysiz, Xitaylar Uyghurlargha qarshi sözde, pikirde we herikette birlikke kelip bolghili nikem, emma biz Xitaygha qarshi texi birkille kelip bolalmiduq ....
qarap beqinge, arimizda Xitayni tillisa xuyi tutup qalidighan, Xitaygha qarshi herikettin özini qachuridighan, oltursa - qopsa Xitayni maxtap shölgeylirini eqitidighan uyghurlar azmu ?!

Unregistered
05-12-11, 02:47
Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!

allah buyrisa umu bolup qala

Unregistered
05-12-11, 06:24
qanchi yil yawa ghazliq qildingiz ghojam

Unregistered
16-03-12, 17:26
Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!

rehmet qerindishim, allah buyrusa umu bolup qalar ...

Unregistered
07-01-13, 09:16
qerindashlirimning bu maqalini qayta oqup chiqishini tewsiye qilimen

Unregistered
07-01-13, 12:48
bu nahayiti kop ejir singdurlip yizilgan bir maqale bolsimu,hususen men bu chushenchige qushulmaymen.
sewebi,hazir biz 2013-yilida yashawatimiz.sizning misal kelturgenliringiz 70 yil ewwelki ishlar buluplam qalmay belki, hazir dunyada birinji derijilik diktaturler sipidin urun algan maw jallatning ish izlirini misal kelturpsiz.
bumu meyli nime bolsa bolsun ibret ilishqa tigishlik ishlar.
noqtuluq mesile,siz digendek iddiyiwi birlikke kilelisek nahayiti yahshi bulatti.shundaq oylap baqayli,uygurlarning egiship kitwatqan iddiyiwi iqimliriga,bezillirimiz dinni asas qilgan halda siyasi yulimizni ilip kitwatimiz.bezilirimiz milliyetchiliikni asas qilwatmiz yene bezillirimiz bolsa motidil yol bolgan dimguratse chushenchisi bilen kitwatimiz.
islam diynining asasliq pirinsiplirida din asas bolmigan herqandaq siyasi iqim hatadur,bu qurandiki ayetler bilen belgilengen bulup bu 1400 yildin biri ohshash bulup, hazir hem ohshash ,bundin kiyinmu ohshash qalidu.
milliyetchilik iqimimu ohshashlam mining ras deydigan ,milli menpeetni asasi urunga qoygan bir siyasi iqim,emma bu dinni iqimga qariganda biraz yumshaq bulup milli menpetning kilish menbesige qarap qutup tigushturidu,eger din milli menpeet uchun paydiliq bolsa bu yolni tutidu yaki dimguratsiye milli menpeet uchun paydiliq bolsa dimguratsiye yulini tutup mangidu.
emdi dimguratsiye ,bu heliq ,insan menpetige heterlik dep qaralmigan herqandaq siyasi iqimni quchaqlaydu.
bu anglinishqa yiqimliq bolgandek bolsimu ,bu siyasi iqimni wujutqa kelturush unche ungay emes.qisqisi bu erkin dolet we yiterlik ihtizadi bayliq ustige qurulidu.siz erkin bir doletke ige bolsingizmu heliqingizning ihtiyajidin chiqalugudek ihtizadi menbege ige bolmisingiz ,bu dimguratsiye digen nersini ilip kilelishingiz biraz qiyin.(hazirqi yawrupa weziyti bunung tpik misali yeni ihtizadi kirzisning kuchlinishige egiship ,iriqchiliq we islam dushmenligining kuchlinishi,parhorluqning kupiyishi.)
bularni iddiye jehette birlikke kelturmen digendin,nishan iniq- musteqilliq,dushmen iniq -hittay hakimyiti,hemmimiz kuchimizning yitishiche herket qilish ,bir birimizni tillash yirige ,qulimizdin kelgenche bir birimizge yardemde bulush.
hemmimizge uzimizning tutup manggan yulimiz uzimizge togra bulishi mumkin,bir-birimizni eyiplesh uchun ishletken shu otkur kallimizni ortaq dushminimizni yoq qilish uchun ishletsek,qisqisi bizning iddiye jehette birlikke kileleydigan yalguz nishanimiz,uygurlarning musteqilligi,horligi,mezlum milletning hushalligi,horlikni unutqan bir milletning uzining musteqil dolitide ay-yultuzluq kok bayrigining megrurane julalinishini oz kuzi bilen kurishi......
emdi bizning hazir qilishqa tigishlik eng muhim ishimiz,putun kuchimizni serp qilip ,wetendiki izilwatqan millitimizni oygutush,ularni hittay diktatur hakimyitining chikidin ashqan zulmiga qarshi qozgutush,dinchillirimiz allah rizasi uchun milliyetchilirimiz izilwatqan milletning ahu zari uchun ,,hittay hukmitige qarshi jeng ilan qilishiga teshkillesh....ularga qulumizdin kilishiche yardemde bulush...mana bu jeryanda lidermu chiqidu,iddiyiwi birlikmu ozligidin shekillinidu...yashısun erkınlık..!!!!!!

Unregistered
07-01-13, 13:38
I Maqle - 1992-Yili Istambuldin Bashlan'ghan Satqunlarning Tarixigha Nezer

"M.Sayrami" (Perhat yorungqash) "Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim "( 1 ) namliq maqalisida "Xitay dimokratliri fidratsiyun heqqide akadimik tetqiqat ilip biriwatidu" dep Uyghurlargha Xitay birlikini qayta puratti. Maqaligha qarita reddiyeni uaa din ozi ilip tashlidi. Emma reddiye www.Uyghurensemble.Cho.Uk da oz piti turuptu. Uningdiki suallargha jawap bermey turup Xitaylarning "akadimik tetqiqatliri” bilen Uyghurlarni aldash mumkinma?

„Xitay birliki“ alliqachan tukurup tashlan'ghan ! Perhatning Uyghurlar uchun soz qilish salahiyiti yoq!

"Perhat yorungqash yaki M.Sayrami"chetellerde 20 yildin biri hichkimni soz qilishqa qoymay, satqun "padishahlar"ni, Xitaychilarni qoghdash uchun durus, aq-kongul musteqilchi Uyghurlargha haywandinmu better haqaret –tohmetlerni qilip keldi. Bularning bedelini bir-birdin oteydighan waqt keldi. Bu uwal qilin'ghan, ziyankeshlikke uchrighanlarningla emes belki Uyghur xelqining heqqidur. “Kim nime tirisa uni yighiwalidu” –Uyghur xelq temsili.

Uning UAA,ETIC,DUQ,RFA larda Xitay we erkin eysalarning tapshuruqi bilen ilan qilghan maqale "obzor"liri tupeyli 20 yildin biri Uyghurlarning qan, ter ,mal we janliri
Zaya boldi.U ottura asiya,turkiye, girmaniye, amirikilarda "qelemkesh", "gizitchi" , "obzorchi", "riyasetchi" niqawi astida keng-kolemde shexsi Pul toplighan. Xitaydin Pul
Ilip sanimay salghanliqigha dair iniq pakitlar birla emes !

U Uyghurlarning tup menpetini satqan "Xitay birliki"ni teshwiq qilip keldi. Atalmish Uyghurlarning wekili boliwilip "Uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"diguchilarning katipliqini qilip, tereptari bolup, Uyghurlarning meqset -nishanimizni "Xitay dimokratchiliri"bilen birlikte xelqaragha
Burmilap "Xitay bilen birliship kitish" dep korsutup keldi.

* Ashkare halda Uyghur wetinining tupraqlirini: "Xitayning altidinbiri"dep UAA,ETIC,DUQ,RFA larda ilan qilghanliq bedilige Xitaydin kop sanda Pul alghanliqi bilinmekte. Aile ichidikilerning pash qilishche uning amirikida "dimokratchi" bir Xitaydin peqet bir qitimda 23 ming Dollar Pul alghanliqi we bashqa yuzlerche "tapawet"tin pexirlen'gen aile ezaliri DUQ ning bashqa chong-kichik tapawetchiliri we piday podaqchiliri aldida maxtinish uchun Perhatning satqunluqluqlirini pash qilip qoyghanliqi miyunxinida keng tarqalghan. Uning toplap yep ketken Pulining sani eng az bolghandimu alte reqem bilen molcherlenmekte.

* Wetinimiz tupraqlirining tewelik mesiliside:"zimin jehettin ilip iytqanda bu tupraqlar (shinjang )junggoning altidenbiri" dep joyligen - satqun Perhat altidenbir(yorungqash) !

* "Uyghur-Xitay ittipaqiliqi" heqqide :"5-iyul weqesidin kiyin urumchide berlin timi peyda boldi"dep joyligen "ikki ayrilalmasliq"ning yingi edibiyatchisi yene Perhat altidenbir (yorungqash) !
* Uyghurlargha gheyri musteqilliq yoli : "Xitay birliki- jungxa fidratsiyuni"ni korsetkenmu yene bu satqun Perhat altidenbir(yorungqash).

** "Xitay dimokratliri Uyghurlarning musteqilliqi uchun Xitay birliki- jungxa fidratsiyuni ustide jiddi akadimik tetqiqat ilip biriwatidu. Uyghur milli herikiti bu musteqilliqqa teyyar turushimiz kirek" dep joyligen yene Perhat altidenbir(yorungqash) !

* “Uyghurlarning iqtisati turmush ehwali Yaxshi” dep maxtighanmu yene bu eblex….

* Eysa yusup, mesut sabiri, erkin eysa qatarliq satqunlargha „erbap“ toni keydurup ularni niqaplap qoghdash uchun exmetjan qasimini inkar qilip, tohmet chaplighanmu munapiq, satqun Perhat altidenbir(yorungqash).

Yuqurdiki satqunluqlarning her-biri uchun Xitayning qanchilik oteydighanliqini texmin qilish tes emes. Eger Xitay Pul otimidi diyilse u halda Bu satqunluqlarni heq bermisimu qiliwatqan Perhat memet )yorungqash(ni normal Adem dep qarashqa bolamdu?
Xitay we erkin eysalarning tapshuruqi bilen uning ilan qilghan maqale"obzor"liri, ilip barghan siyasi oyunliri we jiddi jinayetliridin tipik bolghan onnechchini misal qilishqa bolidu.

* 1993-Yili Perhat erkin eysaning qol astidiki metbuatlarda Uyghurlargha „Xitay birliki (jungxa fidratsiyoni)“tewsiye-teshwiq qilip bugunki kungiche keldi. Uning dawami uaa torbitining bash quridiki reddiye birish cheklengen „milli herikitimiz musteqilliqqa teyyar turushi kirek“ digen maqalisida dawamliship tiximu ashkare tekrarlandi.

* Ikkinji 1993-yili Perhat memet-yorungqash „millitimiz turk, dinimiz islam, wetinimiz sherqi turkistan“ din ibaret Uyghurlarni
Halaketke sorigen radikal shuarni erkin eysaning qol astida chiqarghan Uyghurche gizitta tunji qitim teshwiq qilishqa bashlidi.
* Shuar siyasi sehnilerde keng tarqilishqa bashlidi. Bular tupeyli 20 yildin biri Uyghurlarning qan, ter ,mal, zihni, waqti, we janliri zaya boldi.

* Ataqliq bu satqun hayatining axirini : „ zimin jehettin ilip iytqanda bu tupraqlar (shinjang )junggoning altidenbiri" dep UAA,ETIC,DUQ,RFA xulase chiqardi.
Her-qandaq bir satqunmu tixi uninggha oxshash Xitay uchun „urumchide berlin temi“ berpa qilish derijiside joyligini yoq. Uning joyliginige 20 yil boldi.

* 20 Yildin-biri u Uyghurlargha tiklep birip kelgen eysa yusup we erkin eysalarning rezil epti-beshirisi ashkarilinishi bilen Perhat memet-yorungqashning ozimu
Otturigha leylep chiqip qaldi. Uning Xitay teripidin terbiyelinip chetke chiqirilghan 15 ishpiyunning biri ikenliki torbetlerde ochuq ilan qilinishqa bashlidi. Shexsi qerzler
Bir yaqta tursun! uning Uyghurlargha boghulghan bu qan qerzlerni otesh waxti keldi. U 20 yildin biri Uyghurlarning qan qerzige boghulghan UAA,ETIC,DUQ,RFA sehnisdiki her-bir satqunning qelemkeshlikini, texsikeshlikini qilip keldi.

* Miyunxindiki Uyghurlarning pash qilishiche: bu "obzorchi" eng qimmetlik bolghan zeherlik chikimliklerdin nishe digen nijis bilen haraqtin ayrilsa, uning qolliri titrep bolalmaydiken. Uni amirikida ozige yallap ishlitip baqqan rex tijaretchisi satqun momay - rabiye qadir Perhatning "edibiyat" bilen suyiqest qilip hoqoqini erkin eysagha
Sitiwitishidin ensirepla qalmastin, amirikida nishe we haraqning bahasidin hem chuchup uni heydiwetkenliki ilan qilindi. Amirikidin haydalghan Perhat momayni bixilliqta eyipligen.
"Loto" digen qimarda 300 ming Dollar utqan birchetellik haraq we nishe chikip tapqanlirini 2 yilda butunley yoqatqanliqi gizitlerde xewerqilindi.

* "Men Pul tapimen disem bugun'giche miliyardir bolghan bolattim"dep UAA da pushmanliqini ilan qilghan Perhat altidenbir 20 yildin biri qanchilik tapqanliqini ozi pash qilip qoyghan.
2 Yilda 300 ming Dollarni qoymay yoqutiwetken nishe we haraq - 20 yilda qanchilik yoqatqan bolidu? Perhatning tixiche bashqilargha qerzdar bolup kiliwatqanliqigha heyran bolushning hajiti yoq.
Xitaydin alghan , turklerdin aldighan we Uyghurlardin qaqti-soqti qilghan Pullarni yoshurush uchun „qerzdar“ boluwilish kop Uyghurlarning bilip kitelmigen zamaniwi qoymichiliqtur.
Erkin eysa we rabiyelermu „Uyghurluq bedel Puli“ arqiliq Xitay we „Xitay dimokratliri“ din alghan miliyun Dollarni yoshurup kilishti. Bezilerdin 500 Dollardin qoyiwetkinige oxshash qoymuchiliqtin ibaret hisap bermeydighan oyunlar-bu.

* Xitay bikargha Pul bermeydu-elbette. Perhat muhemidi(M.Sayrami, yorungqash)“ningmu amerikida bir qitimda 23ming Dollarni bir Xitaydin ilip sanimayla yanchuqigha salghanliqidek, oxshash tiptiki ishlar bu ! nishe we haraqtin kiyinki nashayin ishlar uchun tolen'gen jirimanelermu qerzning bir qismi. Bu noqtida Perhatning "loto"chidin japakesh we tijeshlik ikenliki korunup turidu.
Sehnidiki satqun erkek-chishi erbaplarni medhiyelep, maxtap ularni Uyghurlargha „aka“, „lider“ we „ilah“qa aylandurup birish uchun mexsus teklip qilin'ghan "obzorchi" bezi kiche we kunduz"eysa ependim liderimiz, erkin akimiz", "rabiye animiz"dep xet yizishi kirek. "Lider erbap" , "ilahi meniwi ana"
"Uyghurlarning wekili"ge aylan'ghandin kiyin sehnige chiqip : "men Uyghurlargha wakaliten Xitay birlikini qobul qilimen", "biz Uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"dep sozlishi kirek.
Qirghin qilin'ghan Uyghurlarning mesilisi jenwening aldida achliq ilan qilsimu hel bolmaydu. "Xitay birliki"bolidighan, "musteqilliq telep qilmaydighan "Uyghurlarning mesilisi Xitayning
Ichki mesilisi bolup qalidu! ishlar tertiplik, pilanliq we sistimiliq kitiwatmaqta.

Her bir ish- heriketning igisi, yardemchisi, ish tertiwi, usuli, meqset nishani bolidu. Bularning ish tertiwige nezer:

* Yillardin biriqi xelqara jamaet we axbaratining suali: "siler Uyghurlar zadi nime telep qilisiler?" Bolup keldi. .
* Satqunlarning kattisi Xitaydin bolghan erkin eysaning jawabi: "men Uyghurlargha wakaliten Xitay birlikini qobul qilimen"din ibaret boldi.
* Satqunlarning meniwi anisi rabiyening jawabi: "biz Uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz, awtonumiye bolsa boldi, DUQ gha Pul biringlar, xtay balamni qoyup bersun"din ibaret boldi. "Men Xitay xelqining erkinlik-dimokratiyesi uchun koresh qilidighan yolni talliwaldim" boldi.

* Her ikkisining ortaq qelemkeshi UAA,ETIC,DUQ,RFA larning "mexsus tallan'ghan obzorchisi" Perhat yorungqash: " 5-iyul weqesidin kiyin urumchide birlin timi peyda boldi"dep gepning edibi xulasisini chiqardi.

* 1993-Yili istambulda „Xitaygha qarshi axbarat jingi“ qilish uchun Perhat yorungqash xotun-bala-chaqisi, ata-anisi we inisi bilen biraqla sePerge chiqqan idi. Perhat yorungqash, M.Sayrami eysa yusup we erkin eysalarning adrsini kozini tingipla tipip keldi. Ozi kunduzi „arimizdiki Xitaydinmu better satqun eysa yusupke riyasetchiliq qilip, Xitay birlikini maxtap gizit chiqarsa, inisi Xitay konsuligha qatrap yurdi. Hazir urumchide enchentingda ishleydughanliqi xewer qilindi.

* 1992-Yili "istambul qurultayi"ning katipliqi uchun ablikim baqimu ayali, bala-chaqiliri, hetta bala baqquchisidin tartip turkiyege tizlik bilen yitip kelgen we urumchidiki xizmitini istambuldiki "dernek"ke bir ay ichide almashturup xizmetke chushken idi.
* Turkiyege " qurultay" uchun amirikidin qachaq kilip, qaytip kitelmey kop aware bolghan rfa diki Xitay(qurban weli)ning dongbiliq Xitay xotuni bilen bolghan hikaysi tiximu qiziqarliq.

* "9 Kishilik siyasi paaliyetchi" del u qurultayda sehnige chiqqanlar. Xitayni "qorqutup"arqisidin teqip qildurushqa mejbur qilghan bu "9 kishilik siyasi paaliyetchi" ler arqa-arqidin"musteqilliq telep qilmaymiz, Xitay birliki bolimiz"dep ashkare otturigha chiqishsimu - Xitay yene ulardin "qorqup"yuruymish. Arqisidin teqip qilimish.
Bunche qorqunchaq we ajayip dot Xitaylardin milli azatliq armiyemizning yuzminglighan eskiri bar turup hejep qutulalmaptikenmiz-he? !

* Bu eqilliqlarning qilmishliri pash bolup, satqunlarning uwisi chuwulushqa bashlap 20 yildin kiyinki bugunki kunde DUQ diki "9 kishilik siyasi paaliyetchi" ning epti-beshirisi emdi otturigha hedep chiqiwatidu. bir top siyasi yanchuqchilar, hayankesh er-ayal satqunlar bu maqalige nime dep inkas qayturidu? ular nege barmaqchi?

* „Her ishqa Perhatni arilashturiwalghan" biz emes. biz hichkimning her-ishigha arilishiwermeymiz. mesilen hetta Perhat qatarliq bezi haywani Jins muamilege dumchushken Belning towinidiki heyri jinsi alaqe heskarlirining Qilmishlirini aldi bilen bishi aghrighan Janabi Allagha, undin kiyin ularning Bala-chaqiliri, Ayalliri we Uyghur exlaqining jazasigha tapshurimiz.

* epsuski bularning jaza iJra qilish qudriti Perhatning "Obzori" astida qaldi. Her satqun ishqa u ozila ariliship keldi. Bashqilarni haqaret we tohmet bilen qachurup chetke qiqip keldi. Emdi hisap ilish nowiti Uyghurlargha keldi.

* Amirika konsulidin chiqqanda “kim nime tirisa - shuni yighiwalidu” digen Uyghur xelq temsilini birsi Perhat altidenbirge Kasitta digendek - eytqan idi.

* Maqalining dawami inkaslar we bezi noqtilar yishilgendin kiyin ilan qilinidu.

DUD Sozchisi
Germaniye Frankfurt M

********

Izahat: ( 1 ) bu maqale UAA torbitining eng yuqurdiki "Uyghur milli herikiti ..." Digen Perhatning maqalisigha qarita yizilghan. Reddiydin kiyin ilip tashlandi. Googl.com din izdeng.Perhat UAA Torbitide Ozgertip parchilap ilan qilmaqta.


I Maqalening Dawami

Kirish Soz : < Mezkur " Awtonumye telep qilish Pirogrammisi"ni DUQ ning 2009- Yilidiki Qurultayidin 6 Ay burun Washington'gha chaqirtip kilin'gen Perhat Yorungqash
(M. Sayrami) yizip aldin teyyarlap birip qaytip ketken … >.

2009- Yilidiki DUQning "Awtonomiye Qurultayi" - "Xitay birliki" ning Bashqiche Atilishi

Qurultay qatnashquchilirigha musteqilliq emes, Awtonumye telep qildurush xitayningning bu yighindin kutidighan tup meqsiti idi. Qurban weli, Rabiye, Erkin eysa, S.Rozi, Ablikim baqi, Perhat yorungqash. Umit agahi, Memet toxti, Omer qanat, Enwer-esqerjan qatarliq DUQ, RFA, UAA larning Katiwashliri bu meqset uchun pay-pitek bolushqan idi. Meqset ipadileydighan mena - teltokus satqunluq bolup, Uyghur xelqige qilinidighan bu jinayetning xaraktirini 1992-yilidin bashlap ularning her-biri intayin ochuq biliship bolghan idi.

1994-Yili sabiq DUQ reisi xitaydinmu better satqun erkin eysa turkiye gizitide: " men Uyghurlargha wakaliten chin fidiratsiyuni (xitay birliki)ni qobul qilimen"dep bayanat ilan qildi. 5-Iyul xitay qirghinchiliqi harpisida rabiye qadirmu italiyede: "biz Uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz, Awtonomiye telep qilimiz"dep satqun bayanat ilan qildi. DUQ, RFA, UAA Katiwashliri bu satqunluqlargha awaz qoshup, sukut qilip kilishti. Buning shapaiti bilen uzundin biri ige bolup kiliwatqan iqtisati imtiyazlirini qoldin bermeslik uchun ular ümüdlirini 2009-yildiki bu yighinigha baghlighan idi.

Bu qetimliq yighinning amirikida echilishi, qurultayda "aptunumiye telep qilish" tekliwining birinchi kün tertipke kirguzulgenliki Uyghurlarni musteqilliqtin ashkare waz kechturushtin ibaret - meqset uchun idi.

Mezkur " Awtonumye telep qilish pirogrammisi"ni qurultaydin 6 ay burun washington'gha chaqirtip kilin'gen perhat yurungqash erkin eysa, rabiye qadir, enwer-esqerjanlarning ilan qilip kiliwatqan satqun bayanatliri asasida yizip aldin teyyarlighan. Qiziqarliqi - DUQ ning amerikida echilghan 3-qurultiyigha perhat yorungqashning ozi kelmigen bolsimu uning tuzup bergen "Awtonumiye pirogrammisi" bu yighinda "wekiller"ge teklipke sunuluwatatti. Uni wekillerning maqulliqidin aldin otkuzup , testiqlitiwilish üchün rabiye qadir yighinning harpa küni kechkiche uxlimay mihmanxanining yataqlirini arilap xizmet ishligen bolsimu, köpligen wekiller teripidin qattiq ret qilin'ghan.

"Awtonumiye telep qilish pirogrammisi" qurultay wekili ümüt agahi teripidin yighinning 1-küni nahayiti qisqartipla uqup ütülgen bolsimu qattiq eyiplinish bilen tamamlan'ghan idi. Rabiye qadirning bu meghlubiyitidin xewer tapqan xitay ertisi küni xain babur arqiliq söhbettin waz kechkenligini rabiye xanimgha yetküzgen.

Xitayning del DUQ yighinining 2-küni "söhbet"tin waz kechkenligini jakarlishi"xitay birliki" we "aptonumiye tekliwi"ning DUQ reisi satqun erkin eysa we rabiyeler Arqiliq xitay teripidin orunlashturulup Uyghurlargha qubul qildurush uchun yetkuzulup butun wastilar qollunulmaqta.


* Xitaygha yezilghan "söhbetni qubul qilish jawap xiti" rast bulup rabiye xanim terpidin yazdurulup , imzalan'ghan iken, bu xettiki imzani shiwitsiye dewletlik sotining pujirka tekshürüsh heyetliri rabiye xanimgha teeluqlighini ispatlighan we eyni waqitta sidiq haji rozimu itirap qilghan idi! amma "bu söhbetni duq ning bezi kadirliri bilen meslihetliship qarar qilghan" digenni qushup qoyghan. Likin bügüngiche bu sirliq söhbettin xewiri bolghan birmu DUQ kadiri otturda yoq. Xet ni körmigenler bolsa töwendiki ulnishtin kürüp baqsa bolidu: http://www.wetinim.org/forum/wie ... &extra=page%3d1

* Rabiye xanim 2007-yili 7-ayda bir shexsi söhbette -"eger xitay hükümiti mini ürümchige qaytip kilip aptunumyening reisligini qil dise xelqim üchün qaytishqa razimen!" dep salghan idi we shu yili 9-aydin bashlap biz duq ning nizam-namisidiki "öz teqdirini üzi belgülesh pirinspi digenni aptunomye qilip özgertsek qandaq?" Digen suallarni Uyghur jamaetchiligi ichide sorimighan kishler qalmidi.

"Chin -Turkistan, Yuksek Awtonumiye we Xitay birliki bar" Qeyerde bolidiken, biz Xitaydinmu better satqun Erkin Eysa bilen Perhat Yorungqashlarni Shu yerde korimiz.


DUQ diki Kazzapliqlar :

*********

* "Biz Musteqqilliqte ching turiwalsaq weten azat bop bolghuche xelqimiz qirlip tügep ketidu".
* "Tunurdiki nanni qol bilen alsaq qolimiz küyüp qalidu, kosey bilen alsaq qolimizmu saq we özimizmu saq qalimiz. Aptonumye - hazirche kosey. Amma meqset musteqqilliq.
* "Yawrupa birligi parlament ezaliri bilen kürüshstuq. Ular tibet toghrisida bir qararname chiqarmaqchi iken. Uyghurlar toghrisidimu qararname chiqarsangla disek: siler nizamnamanglarni aptonumyege özgertsengla chiqirimiz bolmisa xitay bilen diplomatik munasiwetimizge xilap bop qalidiken didi".

Surushturulgenda Yawrupa Parlamenti: "bizde buni digen bir Parlament ezasi tixi tughulmidi"dep jawap bergen.

DUD Teshkilat Sozchisi
Sidiqhaji. Metmusa (Diplom Arxitiktur)
Frankfurt M
Germaniye

Unregistered
07-01-13, 14:29
Sidiq haji metmusadek munapiq insan neslidin tughulmaydu!!!

Sidiq Haji Metmusa digen bu munapiq bu munberde << Sidiqhaji Musa we uning Qisqiche Terjime Hali >> digen temida bir tetiqsiz yazma yezip,ozini tazimu reswa halda tonushturuptu.
Sidiq Metmusa digen bu munapiqning ozini maxtap yazghan bu exletliri putunley yalghan, chunki u wetende hechqachan xitaygha qarshi chiqip baqmighan,eksinche dadisi Metmusa digen uyghur xelqining xainigha yardemliship, uyghurlarni qandaq eyiplep, qandaq jinayi qalpaq kiyguzup, turmige tashlap,qandaq qiynap,xitaygha yaxshi qandaq korunushning layihe-pilanini tuzup chiqip, xitay dadilirining qizghin alqishigha eriship,korsetken xizmiti bilen xitay ishghaliyitidiki atalmish "Aptonom Rayon" gha yotkilip barghan,uning "xitay teripidin soraqqa tartildim" digenlirining hemmisi ozining hem dadisi digen xain Metmusaning xitay bixeterlik idarisi uchun ishlep uyghurlarni qanliq basturghanliq herkitini yoshurushqa urunghanlighining delili. Nedimu xitaygha qarshi soz-herkette bolup jazalanghan,hetta xizmitidinmu heydelgen bir uyghurni "Aptonom Rayonluq Hokumet " ning qurulush bashqarmisigha osturup apiridighan xitay bar,undaq xitayni ALLAH-TALA texi yaratqini yoq!
Bu munapiq ozini aqlash uchun barliq rezil amallarning hemmisini, qamlashsun - qamlashmisun qollunup,yene arimizgha suqunup kirip, uyghurlargha teximu kop balayi-apetlerni ekilishke uruniwatidu.
Uning eytqini boyiche qarisaq, << "Aptonom Rayonluq Hokumet " ning qurulush bashqarmisida ishlewatqan yeridin qolgha elinip ziyankeshlikke uchrighan>> bolsa qeni dep baqsun, qandaq ziyankeshlikke uchraptu? xitay uni uruptimu?yaki mukapatlaptumu? birinchi qetim ziyankeshlikke uchrap "Aptonom rayonluq Hokumet " ke yotkelgen bolsa, ikkinchi qetim ziyankeshlikke uchrisa choqum xitayning merkizi hokumitige ( Gowuyuenge ) yotkilishi kerekqu? buni nimishqa yazmaydu? Xitay milyonlighan bigunah uyghurlarni bikardin-bikargha jazalisa, yaki olturuwetidiken yaki tuyuqsizla yoqutuwetidiken,we yaki qattiq qiynap,meyip qilip,muddetsiz qamaq jazasi beridiken,ejiba bu Sidiq Metmusa xitaygha shunche ochuq ashkare jeng elan qilsimu uni osturup ishlitidikina? Bu op-ochuq yalghanchiliqning ipadisi. Uning otkende yazghan yazmisida uning oghlini << Qeshqer wilayetlik saxchi idarisining, siyasi mehbuslarni solaydighan turmisige shungghup kirip,siyasi mehbuslarni solaydighan mehsus turmining ogzisige chiqip, ikki saet siyasi mehbuslarni qoyup berish toghrisida, namayish qilip,ozining yenidiki bombisi bilen saqchilarni derhal siyasi mehbuslarni qoyup berishke qistighan,bu chaghda saqchilar uni etip yarilandurup, besh yilliq qamaq jazasi berip,korla turmisige yotkiwetken " diyilgen maqul biz bu munapiq Sidiq Metmusaning gepini rast deyli, ejiba 1997-yilidiki Ghulja weqeside heqqani,tinch, yolluq namayish qilghan on mingdin artuq yash qiz-yigitlerni tutup,nurghun ademge olum jazasi berdi,nurghun ademge,muddetsiz qamaq jazasi berdi,eng towinige on yilliq qamaq jazasi berdi,ular hechqachan Ghulja sheherdiki saqchi idarisige << shungghup >> kirmigen, ularning qolida bomba emes, yenidiki achquchlarnimu, bir yerge qoyup qoyup << yenimizda tomurning suniqimu bolmisa,bizni jazalimaydu >> dep xitayning quruq qeghez qanunigha ishinip tinchliq namyishqa chiqqan. Lekin bu Sidiq Metmusa digen munapiqning balisi bomba koturup,qatmu-qat herbi,saqchilar qaraydighan turmige << shungghup >> kirip,shunche chong ish qilsa, aran besh yilliq qamaq jazasi berip,yene texi korligha yotkep ketiptimish. Bu bir op-ochuq ozining jinayitini yoshurush uchun << layihilep >> chiqqan pilan,uning balisining ishini ejiba putun Qeshqer xelqi bilmeydikina, ejiba uni besh yilliq kesip Qeshqer turmisige patmay, korligha yotkep ketiptimu? eger uni rastinla melum bir jinayet bilen kesken bolsa,bu munapiqning hem uning dadisi Metmusa digen xainning korsetken xizmiti uchun,bashqa turmige yotkiduq dep qoyup, qoyuwetken gep. Qeshqerdiki nurghun ademlerning eytishiche uning balisi pishqan oghriken. Uning dadisi Metmusa digen munapiq merhum mujahid Barat Hajimni Qeshqer wilayetlik bixeterlik idarisi xadimi salahiyiti bilen,oz qoli bilen qollirini qayrip turup, qattiq qinapmu iqrar qilduralmighan iken, Barat Hajim "xep Metmusa digen xain sen bile axir bir kuni bir yerde korushupmu qalarmen " deptiken, shunga bu Sidiq Metmusa digen xain, awal Turkiyege xainliq xizmiti bilen kelip, merhum Barat Hajimni uchritip qelip, derhal u yerdin Germaniyege qechip kelgen iken, bu mezmunlar merhum Barat Hajimning yazmilirida eniq yezilghan.
Qeni emise Sidiq Metmusa digen munapiq,uyghurlarning xaini sening aghzingdin ikki qetimliq << zerbe >> yigen << azab >>ingni anglayli, andin sening shuning bedilige xitaydin erishken imtiyazliringni korup baqayli! hu mel'un!!!
Hey uyghur qerindashlar! bu munapiq biz uyghurlargha ata-buwisidin tartip ashundaq xainliqlarni qilghanni az dep bu yerde yene bizni dunyadiki eng dot ademlerge chiqirip, mushundaq tetiqsiz nersiler bilen bizni aldaymen dewatsa nimishqa karinglarda yoq jim olturisiler.
Bu munapiq bu exlet yazmisida yene teptartmay <<diplom Arxitiktur Sidiq haji.Musa teripidin eyiplengen, satqunluqliri pakitlar bilen pash qilinghan RFA, UAA, DUQ, ETIC mesulliri we teshkilatsiz xitay we xitaypereslerdin ibaret.>> dep yezip, ozining biz uyghurlarning barliq teshkilatlirimiz hem barliq herketlirimizge chish-tirnighi bilen qarshi ikenligini eniq ipadiligen. Bizning ata-buwilirimizdin qalghan teweruk sozimiz bar u bolsimu: << heme ademni yaman digen adem ozi yaman >>.

Unregistered
07-01-13, 14:33
Sidiq Haji Musa
Del dadang dek bolup chiqipsen . wetinimizdiki Ahunup teshkilatining basturlishida chong rol oynighan sining dadang . buni Sherqiy turkistan helqi untulup qalghini yoq . sining dadangning ismi helqimizge hili tonush . Musa jasus, Musa Hittay, Musa joyut , mushu isimler helqimizdin ibaret adil sot mehkimisining bergen bahasidin ibaret . dadangmu weylun dozahta jajisini tartiwatqandur inshallah . sen turkiye ning istanbulda turwatqanda sorunlarda mundaq digenting belkim untulup kalmighansen : dadamning millitimiz aldida otkuzgen jinayiti ighir , men shundaq bir dadidin tughulghunumgha pushaymen qilimen digenting . dadamning otkuzgen jinayiti yuyumen dep oz aghzingda digen . emdilikte sen munapiqning oghli munapiq chiqidu digendek del dadangning rolini oynap chiqipsen .

Unregistered
07-01-13, 14:34
Sidiqhaji Metmusadek töhmetxor nijislar bu dunyada az uchraydu, Baburni aqlaysen, Mijit Aqtashni aqlaysen, hayatingda Xitaygha qarshi bir qur birnerse yezip baqqining yoq, Xitaygha qarshi yezilghan pütün yazmilargha telwilerche qarshi chqisen, chünki pütkül hayating uyghurgha ziyankeshlik qilish, töhmet qilish, haqaret qilish bilen öttti, nurghun uyghurnung beshigha chiqting, merhum Hashir wahidi, Nighmet hajim, Dilbirim samsaqowa qatarliq ottura asiyadiki inqilapchilirimizning qestke uchrap shehid bolushidimu sen munapiqning qara qoli bar, merhum Barat Hajimmu sen nijisning 3 ewlat xayinliqingni wesiyet qilip alemdin ötken idi, Firankfurtqa panahliq tilep kelgen 4 uyghurni Xitay elchixanisigha cheqip Xitaygha qayqaghuzuwetting ...
anglisaq Franfurt shehride ikki türk mesjidini rimunt qilip berimen dep türklerning 80 ming euro pulini qoyuwetken ikensen, shunga ötkende Türkler tutiwelip ölgiche urup exletxanigha tashliwetken iken, Türkiyedin Qazaqistangha qachqan cheghingdimu özengning Qaghiliqliq tonushungnung 20 - 30 ming dollaliq merwayitini qoyuwetip qechip ketken iding ...
saranglar doxturxanisida yetip chiqqan kenishkeng bolghini üchün hazirghiche sening töhmetliringge külüpla qoyduq, emma jazalimisa milletke ziyan salidighan sanga oxshash saranglarmu bar !

Unregistered
07-01-13, 14:35
atalmish DUQ sözchisi Sidiq Haji Musa digen bu deyüsning bowisi Sabit Damollamning yüzige tükegen, Tungganlargha Qeshqening derwazisini echip berip 33 - yilidiki tunji jumhuriyitimizning weyran bolushigha sewepchi bolghan, dadisi Musa saqchi awilisi Guo mindanggha, keyin Gong sendanggha saqchi bolup ishlep, 20 - 30 ming uyghurnung beshigha chiqqan, bu guynimu Xitay kichikidin jasus qilip terbiyelep Qeshqedin ürümqidiki ziyalilarning idilogiyelik yölünüshini ting - tinglashqa iwetken, ürümqide nutghun ziyalining türmige kirishige we ölüshige sewepchi boghan, keyin mexsus Ottura asiyas, Türkiye we germaniyelerge jasusluqqa iwetilgen bir rezil satqun, sarang boluwaghini yalghan, bu iplasning eqsidi wetenperwer ziyalilar we inqilapchilargha toxtimay töhmet qilip ularning xelqimiz ichidiki inawitige tesir yetküzüsh, Xitayning bu guygha tapshughan asasliq wezipisi bu.
ishenmisengla bu sarangning qulaq tüwige birni selip beqingla, birdemde saqiyip ketidu ...

Unregistered
08-01-13, 08:19
yuqurqi Tohmetchi kazzaplar, bek jiddiliship kitpsiler. holuqqanliq, turalmay qalghanliqinglardin yazghan tohmetliringlar bir-biri bilen soqushmaqta.
silerning satqunluq terepliringlar tixi bek ochuq ilan qilinmaptu. biraq her-bir jumle ipade qilghan mezmun pakit- dellilge ige. biz uyghurlar bilidighan emma juret qilip sozliyelmigen sozler. chakina, Nmert we pes tebietlik insanlar nachar sozleydu. haqaret-tohmet bilen ozini qoghdimaqchi numuschan insanlarni sorundin waz kechturmekchi bolidu. bu silerning 20 yilliq tarixinglar. yuqurdiki 2 maqale bir-nechche yil burun ilan qilinghan, ilip tashlidinglar. kuchini yoqatmay silerni ongda-dumde qiliwetti. peqet yalighan bir jumle xatani tutup ilip uning ustide reddiye birelmey S.Metmusaning dadisi, bowisi we aile-bala-chaqisini sorep chiqip ularni haqaretlesh silerning hazazul, betbexler ikenlikinglarni ispatlaydu. yizilghan tohmetler urumchidin yollanghanliqini bireylen melum qilmaqta.

hoduqup ketipsiler. Sidiq Haji Metmusa "atalmish DUQ sözchisi" emes , belki DUD Teshkilatining Reisi. bunimu xata yiziwapspler. DUD Teshkilati 2001 - yili Frankfurtta qanuni resmiyet otep qurulghan. U DUQ bilen qanunda teng-barawer hoqoqqa ige. biraq wetenimizning azatliqi uchun koreshte uning oynawatqan roli DUQ bilen Asmanzimin perq qilmaqta. DUD teshkilati DUQ ning Tarqilishi girdawigha kelturushte mohim rol oynidi. ishlar asts-asta bolidu. uyghurlarning ishi tiz bolmaydu. tosalghu hem kuchluk. manga qilinghan insapsizlarche haywani haqaret we tohmetlerni qattiq eyipleymen. uning intiqamini choqum alimen. intiqam uchun silerni holuqturghan bir maqalemni qayta korsetmekchimen : http://forum.uyghuramerican.org/forum/showthread.php?22305-Bugun-quot-Matem-Kuni-quot-Emes

We Ekrem Hezimning qolgha ilinish Kichisi arqiliq Saqchi idarisi heqqide biwaste melematning I qismini anglitimen:

***********

Bu weqe - Qilin we Igiz Sipil bilen Qorshalghan, " Qeshqer welayetlik Jamaet Xewpsizlik Bashqarmisi“ ichide bolghan idi.

Anam mini turtup oyghatti we :
- " Balam kozongni ach, ogzide Adem bar. Uyghaq yat, uyqigha ketme, talagha chiqma " - didi.
Dadam : - "qarap baqsun" didi.

Kiyinip ishikni achtim, hoyligha chiqip etrapqa qulaq saldim. Ayding emes kiche idi. Bir yerlerde herketlik bardek, etrap jim-jitchiliq idi. Gulluktin aylinip otup sol tereptiki ishiktin sirtqa qaridim. Saqchi kiyimlik ikki adem hezim islam akining oyi udulidiki toxu katikini qol chiraq bilen yorutup qarap bolghandin kiyin oyge kirip kitishti. Menmu hoyla ishikini ichip sirtqa chiqtim. Xoshnimiz Eysaxanlar guldur-qaqastin oyghanmighan bolsa kirek, oyning ichi qarangghu idi. Ekremlarning oyigiche keldim. Deriziidin ichkiri baqtim. Dalan oydiki karwat ustide mendin bir ghulach yiraqta olturghan Ekrem men terepke qarap, miyghida kulumsirigen piti idi. Tala qarangghu-mini kormeyti.

Oy ichide on'gha yiqin adem bardek idi, bir nersilerni axturuwatqanliqini kordum, Ekremning anisi nurunsaxan hedemning dalan oyning qaysi bir teripide Ore turghanliqi xatiremde yoq. Qomushta yipilghan ogzidin gharas-ghurus qilghan ayaq tawushliri anglinish bilen oyge qaytip kirip korgenlirimni dep berdim. Serasim Ichide chushunuksiz suallar bilen hepiliship uyqugha kettim...

Bu weqe Awtunum Rayun teweside "siyasi jinayetchi"ler qamilidighan "Yumulaq sheher" depmu atilidighan Sipil - " Qeshqer welayetlik Jamaet Xewpsizlik Bashqarmisi "
Ichide bolghan idi. Uzun yilliq sitajgha ige siyasi bolum bashliqi hezim islamning oghli Ekrem we abduqadir baqining oghli baqijanlar Sipil ichide we sipil tishida bolup onnechche Uyghur osmurler tunugun kiche qolgha ilin'ghanliq xewiri qeshqer shehrige pur ketken idi. "Chiraq tuwi qarangghu" bu- qaratmiliqi kuchluk mentiqiliq temsil. Biz dayim chiraq yorutqan yiraqinila korimiz. Yorutalmighan tuwini korelmeymiz. Chunki u yer qarangghu. Biz kunduznila korimiz, kichini korelmeymiz. Bu weqe u kiche 15 mitir igizlikte turme we sipil ichini yorutup turidighan chiraq astida bolghan idi. Bu weqe - xitay mustemlike tuzumining diktaturluq wastisigha aylan'ghan "sipil" ichidiki "saqchi bashqarmisi"ning ichidiki Uyghur mehelliside bolghan idi.

Her yili bolup turidighan bu tip weqeler sipil tishidikilerge ishench bighishlap keldi.weten Azat bolsa bu "Qorchaq Kadirlar, saqchilar" del arimizdiki xitaydinmu better satqunlarni haqaretchi-tohmetxorlarni uyghurlarning qoligha otkuzup bergusi. hazirche sirlar ularda saqlaqliq. shunga kimler ulardin bek chuchuydu--holuqidu? sewep nime?

1990-Yili men chetelge chiqip ketken'ge qeder sipil ichide jemi 20 ge yiqin Uyghur bashliq(qorchaq chujang)almashti. Ularning eng burunqisi sadiquw bolsa kirek.
U kishi sowétke "qachqan"iken. Abdurishit "chujang" oz idarisining turmisigha kirdi. Osmanjan (chujang) Axunuplar bilen birge Qara julde xitaylar bilen soqushup u Dunyagha ketti. Abduriyim Eyup turmigha kirdi....( Tepsili ilan qilmaqchimen.). Adettiki kadirlardin turmigha kirgen, "koldurma" islip idaridin qoyup birilgen, olumge hokum qilin'ghan Uyghurlar hem kop. Bu sepke emdi ularning bala-waqiliri, oghulliri hetta qizliri, newrilirigiche qoshulushqa bashlidi. Xitaygha qarshiliq heriketlerning , qozghulang-isyanlarning Rehberliri kopinche moshu saqchi, edliye, qanun organliridin chiqip Uyghur xelqining musteqilliq ishenchisige yenimu ishench qoshup keldi. Wetinimizning her-qaysi wilayet, sheherliride Ehwal butunley oxshash !

Bu saqchi idarisining eng uzun sitajliq siyasi bolum kadirliri hezim islam we metmusa sidiqning oghulliri peqir(sidiqhaji metmusa) we Ekrem hezimning siyasi iltija qilip
Girmaniyege kilishi we eng aktip siyasi koreshke atlinishi weten xelqimizni soyunduridighan pewquladde xewer idi. Siyasi, qanun we saqchi organliridiki keng Uyghurlargha ilham biridighan, ularni qolgha kelturup, aldan'ghanlarni parchilap keng birliksep qurush uchun kam tipilidighan purset idi.

1994-Yili Uyghurlarning yawropadiki tunji qitimliq musteqilliq namayishini biwaste men teshkillidim. Erkin eysa, Enwer-esqer, omer qataliq satqunlar bu namayishni tosumiz dep tosalmidi. U yilliri misir, pakistanlarda oqup weten'ge kitelmey , panaliq tilep qobul bolmay turup qalghan ikki ghini, ablikim xoten, ikki qarim, merhabaning yoldishi qatarliqlar, dilshat ... Qatarliq butun Balilarning panaliq teliwi arqa-arqidin qobul qilinishqa bashlap bu weziyet yawropa we amirikigha tutashti. Bu namayish yawropadila emes, weten sirtidiki dunyada Uyghurlarning tunji qitimliq ilip Barghan musteqilliq namayishi idi. Namayishqa girmaniyening miyunxin sheher hakimi udo ependimu kilip qatniship Uyghurlargha hisdashliq qildi. U kun xitay pirizdinti liping miyunxin'gha Kelgen, Uyghurlargha qoshulghan dagh.Dughuluq nayishhilardin urkup parlamint zalidin aldi ishiktin emes, arqa ishiktin qichishqa mejbur bolghan idi.

Uyghurlar namayishta koturgen lozunkilardiki shuarlar mundaq idi:

"Xitaylar Uyghuristandin chiqip ketsun"!
"Uyghurlargha mustemlike kirek emes"!
"Lopnur atom siniqi toxtutulsun"!
"Liping Uyghurlarning neslini qirghan qatil"!

Erkin eysa, Enwer-esqer, omer qanatlarning u namayishtiki satqun epti-beshirisini 94-yildiki Uyghurlarning bilmeydighini yoq. Namayishni tosush uchun qilmighanliri qalmidi.Epsuski chetellerde bundaq pursetlerni qedirleydighan birmu teshkilat yoq ikenlikini kordum. Eksinche men namayishtin kiyin Uyghurlarning bishigha chiqiwilip, Uyghurlarni Arqa-arqidin xitaygha sitip kelgen satqun erkin eysalar teripidin amirika radiosigha "sohbet"ke teklip qilinip haqaretke uchrudum. "Gundipay, saqchining balisi chala quyruq" Digen bu eblexler Uyghurlarni kushkurtup manga qarshi haqaret, tohmetlerni qilishti. Ziyankeshliklirini toxtatmidi. Meqsetliri mining satqunlarni tazilap, teshkilatlarni
Tertipke silishimdin olgidek qorqqanliqliri uchun manga suyiqest we tohmet qilghan eblexler heqqide Uyghurlarning pakitliri bar. Birmu Uyghur yoq frankfurtqa kitishke mejbur boldum. bIr-ikki ay ayriport zalida, meschitlerde yitip-qopop yurdum. Bash egmey, harmastin koresh qilidim. Bu eblex satqun Erkin eysaning "xitaydinmu better satqun eysa yusup"tinmu Better satqun ikenlikini bugun bilmeydighan Uyghur qalmidi. Bir az puxadin chiqtim. Uning olumdin qorqup xitaygha qachidighanliqini digenler bar. Dushmenning qachqinini yaki Olgenini korush kongulluk bir ish.

Yuzlerche "qorchaq kadirlar", "saqchining baliliri", "qorchaq reisning perzenitliri" chetelge chiqti. "Qorchaq kadirlar bizning dushminimiz"digen teshkilatlar ularni qoyup berdi. Chunki
Ularning ozliri weten'ge birip ularning ichidiki "saqchi"lar bilen korushti. Ulargha qarshi dolqun koturulup bisiqmidi. Ularning "dushmen" ikenlikini, chet'eldiki Uyghurlarning ulardin chette turmighanliriningmu "dushmen" ikenlikini ilan qilip maqalilar yizishti. "Oghrining yuriki pok-pok". DUQ, UAA, RFA Ning qelemkeshliri weten'ge kimning Birish, kimning barmasliqi heqqide "qanun" ilan qilishti. Ilshat hesen, perhat yorungqashlarning chetelge chiqqan awtunum rayun emeldari muzepper we "qorchaq kadirlar"gha bolghan ustun Sezgurliki, "dushmen keldi arilashmanglar, gipige ishenmenglar"dep ilan qilghan maqaliri nimini bilduridu?

Weten sirtida "xitaydinmu beter satqun eysa yusup,... " We uningdinmu better satqun oghli erkin eysalarni Uyghurlarning "lideri" dep koturup kelgen bir top yalaqchilar 60 yildin biri
Sehnidin chushmey, xitay tirorliqi yurguzup keldi. Ularning sani kop, qanliri buzuq bolup "olturimiz, ikki putini bir otekke tiqip bijinggha iwetip birimiz" diyeleydighan derijide Jasaretlik emma xain korinidu. Xitayning turkiyediki elchixana bashliqi memetniyazdin bashqa "qorchaq saqchi" yaki nahiye derijilik Uyghur kadirdin birimu wetendin chiqip siyasi Panaliq tilep baqmighanliqi nimini bilduridu? Men u sipilning ichidin birersi chiqsa dep 20 yil kuttum. Chiqmidi. Men u idaride ishlimigenlikimdin mining bilidighanlirim bek cheklik. Biraq korgen, bilgenlirim we anglighanlirim bar- elwette. "Qorchaq reisler", "siyasi qanun xadimliri we perzentliri", "saqchi idarisi", "partikom we wali mehkime qorusi" qatarliq Atalghulargha nisbiten xili bir qisim Uyghurlarda "xatalashqanning boshukidiki newrisigiche rehim qilmasliq"tin ibaret xitayche eblex mentiqining tesiri mawjut. Bu xitay we satqunlarning Qolidiki metbuat ustunliki we teshwiqatidin peyda bolmaqta. Wetimizning saqchi-edliye, sot organlirida xizmet qilghanlar ichide sabiq "olkilik saqchi mektep"mudiri merhum Turghun almasning oqutqan oqughuchiliri kop. Mesilen Mamutjan( atushluq. Mamut isimlik 4 chujang bolghan)Sultann Mamut( amirikidiki Enwer qadirning akisi) qatarliq kop sandiki kadirlarni Awtonum rayunluq saqchi mektiwining sabiq mudiri merhum turghun almas oqutqan. Ular ichide " qeshqer wilayetlik saqchi bashqarmisi" diki uzun chujang bolghan Mamutjan (Atushluqi, yene 4 Mamut atliq chujang bar). Sultann Mamut( Amirikidiki Enwer Qadirning Akisi qatarliqlarmu bar. Sipil ichide ishligenlerning qilidighini mozduzluq, yaghachchiliq emes-elbette. Tarixi hadisilerge, shexsilerge zaman, aldi-kiyin we ijtimayi sharayit noqtisidin qarap tehlil qilish , baha birish kirek.

Bu sipil ichide baliliq, yashliq 30 yilliq dewrim otti. Bir tohmetchi eblex satqunning qilchimu asas we pakiti bolmighan haqaret we tohmiti "hezer eyleng"digen „sen diguche men diwalay“ digen Maqalesi bu torda ilan qilindi. Aylarche ilip tashlanmidi. Ekrem hezimning qisqiche terjime halini birge qoshup ilan qilghan idim. Etisi ilip tashlandi. Belki ozi itiraz qilghan bolushi mumkin. Xata qilghan bolushum mumkin. Hurmetlik admindin we ´ikremdin chushenje bermisimu epu soraymen. Oz-ara bek jahil biri emesmen -Ekremning terjime halini ilan qilishtin Waz kechtim. Dawam qilidighan maqalemde bashqilarning terjime hali bar. Merhum osmanjan heqqide, "gundipay, saqchi, ishpiyun"dadam heqqide anglaysiz. Sipil ichidiki bombilarning partilashliri, Tapancha, miltiq we pilimotlardin itilghan oq awazliri .... We "qorchaq chujang"ayallirining , bala-chaqilirining yigha-zarlirini anglaysiz. (Dawami II qisimda)

( * ) Bu Turmida yatqan Sak Ependining Izahati:

< Men bilidighan Qeshqer Turmiliri

1. Qeshqer wilayetlik Jamaet xewipsizlik bashqarmisi turmisi.

Bu turmigha asasen siyasiy mehbuslar qamilidu. Jinayiti pewquladde éghir bolghan ijtimaiy yaki iqtisadiy jinayetchilermu anda - sanda kirip qalidu. Lékin asasi jehettin , qeshqer wilayiti we jenuptiki bashqa wilayetlerdiki siyasiy mehbuslar mushu turmigha qamilidu. Bu turmining mudapiyesi küchlük, Turma yénidila xitay eskiri bazisi bar. 300 din artuq esker bu turmini qoghdaydu. Turmining üch teripi égiz sépil bilen qorshalghan. Peqet aldi terepla tam bilen tosulghan. Turmining aldi terep témining igizliki 12 Mitir kélidu. Turma ögziside qoralliq Post bar. Eger bu Turmigha hujum qilmaqchi bolsingiz, méni chaqiriwéling. Men bu yerning elmi - telmini yaxshi bilimen. Chünki, bu Turmida xéli uzun yatqan.>

Sidqhaji MetMusa (Diplom Arxitiktur)

menbe: www.uyghurensemble.co.uk

Unregistered
11-01-13, 10:09
Perhat Memet(M.Sayrami)ning „Muntizim Siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki ( 7 ) „ Namliq Maqalisige Reddiye (iplaslarche haqaret we rezi tohmetler arilashqanliqi uchun normal reddiyedin burun Saqchi idarisi we Dadam we "Qorchaq Kadirlar"heqqide sozlesh zoror boldi. zorur bolghanda sozlepla qalmay tigishlik intiqammu ilinghusi)


“ Bügün, Milliy Herikitimizning ichki qismida Siyasi yetekchi idiye, Dunya qarash, teshkilatchanliq, dawayimizni anglitish telepbuzi we usoli, istiratigiye we pilan – purogramma tüzüp chiqish, dawayimizgha zörürü kereklik bolghan iqtisas igilirini we rehberlerni tallash, xizmet körsetkenlerni teddirlesh, gunah ötküzgenlerni jazalash, rehber bilen teshkilatning, teshkilat bilen ammining munasiwitini toghra tengshesh … qatarliq xeli köp jehetlerde belgilik derijide tertipsizlik, teshkilsizlik, bash – bashtaqliq we hetta dawayimizning asasi leniyesidin chetnep kelish ehwali mewjut bolup turmaqta.“.

menbe: http://forum.uyghuramerican.org/forum/showthread.php?26717-Muntizim-Siyasi-telim-terbiye-sestimisini-qurup-chiqishning-z%F6r%FCrliki-%28-7-%29

Reddiye:(maqalining peqet yuqurqi bir Abzasti uchun birildi)

" Milliy Heriket" digen nime? Bu sozning menasi xupyane - abistirakit - ochuq emes ! heriketning xaraktiri iniq emes.Heriketning igisi yoq! Ighi bilen-bighining tayini yoq "ilip- qachti" gep. M. Sayrami (Perhat memet yorungqash) hedep tekrarlawatqan "Uyghur Milli Herikiti"- u zadi qandaq heriket?.

" Milliy heriket" digen u zadi nime?
- Uyghur Milli tenterbiye Herikitimu? Uyghur awtonomiye herkitimu? Yaki Milli keshte tikish qatarliq bashqa birxil heriketlermu?

Uyghurlarning Siyasi yetekchi idiyesi uzul-kisil " Uyghur musteqilliq korishi", " Uyghur azatliq Herikiti " we "Uyghur qarshiliq herketliri" ni ipadilishi shert! Nishan -meqsetni biwaste korsutup biridighan bu uch sozdin Birsigimu yiqinlashmighan M.Sayrami Sheytanliq bilen oydurup tapqan "Uyghur Milli Herikiti" nimini ipadileydu?

"Uyghur Milli Herikiti" diyishni omumlashturushtiki meqset xitayning Uyghurlargha qaratqan qulluq, mustemlike tuzumining mawjutliqini yoshurup , sezdurmestin qobul qildurushtur.Tonulghan azatliq shehitlirimiz we mutepekkurlirimiz bolsun yaki awam xelqimiz bolsun bu sozni qollanmaydu. Yolwassiz qalghan taghda padisha bolghan maymunlarning aghizigha qaranglar:

* "Men Uyghurlargha wakaliten xitay birlikini qobul qilimen"-DUQ reisi Erkin eysa.
* "Biz Uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"- DUQ reisi Rabiye.
* "Musteqilliqni tilgha almasliq shertidiki xensu- Uyghur kilishimi" (estoniye - istambul dernek kilishimi)- DUQ Reisi Erkin eysa, Dolqun eysa.
* „Dimokratik Xitaylar Jung xa Fidratsiyuni(Xitay birliki) ustide Akadimk Tetqiqat ilip barmaqta. Milli Herikitimiz musteqilliqqa teyyar turushi kirek“- Pehat . M.Sayrami.
* "Biz xitay xelqining erkinliki uchun koresh qilidighan yolni talliwalduq"- barliq DUQ kattiwashliri.

yuqurqilar 1992-yilqi „Istambul 2- Qurultiyi“din kiyinki DUQ ning Siyasi yetekchi idiyesi, "Asasi leniyesi"din ibarettur. DUQ Diki " Milliy heriket"ning Ichki qismida "Guna" barmish! yuqurqilarni sozligenler jinayet emes - "Guna" qilghanmish!

Jinayetni "Guna" bilen yipish- bu xuddi RFA, UAA largha "alahide teklip qilin'ghan obzorchi" Perhat yorungqash "5-iyul weqesidin kiyin urumchide birlin timi peyda boldi" dep ilan Qilip xitayning wehshi qirghinchiliqini "weqe"ge aylandurup inkar qilghandekla ish!

Eng mohim soz-kelimilerning ornini almashturup hayatini otkuzgen Perhat memet ( m.Sayrami) ependi "5-iyul weqesi" - u Qatnash weqesimu? Yaki Qirghinchiliqmu? nime uchun siz dayim bundaq ?

DUD Teshkilati Sozchisi

Unregistered
11-01-13, 13:23
zadi nime dimekchi

Unregistered
15-01-13, 06:12
< zadi nime dimekchi > heqqide.

zadi emes -Zadi dep yeziidu.
-dimekchi emes- dimekchi? dep yezilidu.
- zadi nime dimekchi emes- (XXXXX Palani) zadi nime dimekchi? dep yezilidu.

yuqurqilarni oqup nime dimekchi bolghanni bilelmigen bu oqrmen xet yezishni nime uchun ugenmigendu?
maarip tor bitige kirip sawat chiqirish zorur.

Unregistered
21-01-13, 07:48
Birla Abzast yazmingizgha singdurgen bunchila Uyghur dushmenliki nedin keldi Perhat sayrami(yorungqash) ependi? haqaret we tohmet bilen reddiye berguchini torgha yolimas qilip keldingiz. torgha kirishini chelidingiz. bu yazmingizning bir peqet bir abzastida tebitingizni op-ochuq ashkarilap qoyupsiz. yaki Uyghurlarning qarshisigha yene chiqimen dep oylimang. eger yene haqaret we iplas tohmet qilimen disingiz "amerikida haqaret qilghuchini itip tashlisa sorimaydu" digen gep bar. sizni alliqachan itip tashlash kirek idi. bu reddiye sizni obdan itiptu. moshundaq atqan ewzel.

Reddiye yollighuchigha uzun boldi. bu bir abzastqa birilgen reddiyeni qattiq tekken bolsimu u haqaretliringizin yaxshi. sizge paydiliq. bashqa Abzastliringizgha qarshi Reddiyeler Ochirette turiwatidu. Jawap biring.

< Uyghurlarning Siyasi yetekchi idiyesi uzul-kisil " Uyghur musteqilliq korishi", " Uyghur azatliq Herikiti " we "Uyghur qarshiliq herketliri" ni ipadilishi shert! Uyghurlarning Nishan - meqsetlirini biwaste korsutup biridighan bu uch sozdin Birsigimu yiqinlashmighan M.Sayrami ependim ulardin Sheytanliq bilen Qichip oydurup tapqan "Uyghur Milli Herikiti" ni korung !

shehitlerimiz "Uyghur Milli Herikiti" uchun Janlirini qurban qilip, Qanlirini iqitqanma? Ularning qaysi birining aghzidin bu mujmel "Uyghur Milli Herikiti"dep chiqqan idi?

"Uyghur Milli Herikiti" diyishke uyghurlarni kondurup nime meqsetke yitay dewatqanliqingizni bilmeydighan sadde uyghurlar barmu? hemme Uyghurni ozingizdek chikip-ichip yuruydighan, Bashqilarning dumbisini qashlap, qosiqini qashlap yuruydighan Bengwash dep qaldingizma? Bengwashtiki "beng"- nishedin kelgen.