PDA

View Full Version : Aridin Ikki Yil Otkende Palau Eslimisi



Otuken
01-12-11, 17:05
http://www.wetinim.org/forum/viewthread.php?tid=12373

Unregistered
01-12-11, 20:58
Aridin Ikki Yil Otkende Palau Eslimisi


Aridin ikki yil waqit otup ketken bolsimu Palauda korgen-bilgenlirimni yezishtin waz kechelmidim . Waqit: 2009-yili 11-ayning 7-kunidin 14-kunigiche ; orun: Palaw; meqsitim Guantanamodin qoyup berilgen Uyghur mehbuslarni ziyaret qilish.

Paluagha barghiche, 36 saet ichide , 4qetim ayriplan almashtim, Yolgha chiqishning aldida idarimzining mesul xadimi, Seperde charchap ketish ehtimalliqimni eskertip, 3-bekitim Hawai'da bir keche qonup, etisi mengishimni tewsiye qildi; emma mening lughitimde “ayriplanda olturup charchap ketish” degen uqum texi bolmighachqa biraz 'insap' qildim ve qonmayla nishanimgha yetip bardim.

Eger tamojna xadimlirining shu forma kiyimini, ve tamgha esiqliq palau dolet bayriqini nezerge almisa, korguchining buning bir dolet chigrisi ikenlikige ishnishi tes: passport tekshuriwatqan ikki xadim; xuddi kozumge derwazivendekla korungen 4-5 chigra saqqchisi , men chushken ayriplandiki yoluchular bolup 50din artuq adem yoq bu DOLET'ning chigrisida.

Palauning 20ming nopusluq kichik bir dolet ikenlikini, texi 1994-yili musteqil bolghanliqini bilsemmu emma bir dolet degen nersining chigrasi bunche addi we jimjit bolushini texmin qilmighan idim. Kallamgha derhalla kelgen pikir shu: “ Hey Xudayimey, musteqilliq degen nersini bezilerge bir metir mataning ornida erzan beriwetipsenu, bezilerge ewlatmu-ewlat jenini beriwatsa ‘ale emdi nowet sening ’ demeywatisen!”

Yene shunimu oyludum: Allahning her mewjudiyitide bir hikmet bar, her hadisiside bir signal bar, “ Belkim , bendiliringge musteqilliq degen undaq erzan nerse emes, dep , uni bir milyartliq bir dushmenning changgilidin elishni qismet qiliwatisen , hem yene musteqilliq erishkini bolmaydighan nerse emes dep , uni 20 ming nopusluq bir namrat qewmning quchiqigha tashlap beriwatisen!”

Mehmanxanigha orunlushqan kunimla , sabiq mehbuslarning terjimani Memtimin Ela bilen ularni ziyaret qilishning “istratigik” planini tuzduq; Chunki, bu ziyaretning asangha toxtimaydighanliqini men yolgha chiqishning aldidila texmin qiliqliq hem M. Elamu aldinala alahide puritip qoyghan idi. Qiyinchiliqning menbesi shu: Men ziyaret qilmaqchi bolghan bu kishiler bir mezgil bolsimu taghda yashighan, taghda telim korgen, uning ustige 7 yil turmide yashap tashqi dunya bilen alaqisi uzulgen; yene bir jehettin ,ular turmiside yatqan bir doletning men qaniti astida yashawatqan bir muxbir. Gerche Uyghur bolush supitimiz bilen ghayimizning oxshashliqigha men yuzde-yuz ishensemmu ulardin oxshash derijide ishinishni kutush qeyin. Shunga tunji korishishimizde erishkinim, adimigerchilik hem Uyghurluqning yuz xatirisidin qizghin bir quchaq echish we salam-saetlishish boldi; ikkinji kunidin bashlap, muamile jehette ziyaret uchun ochiret kutup turghan chetellik muxbirlardin bek bir perqim bolmidi; Kespiy xarektir boyiche ulargha yepiship turdum, kiriship turdum; ular bilen aramdiki ortaq siyasiy we dunya qarashlirimni epini kelturuyp tesirlik shekilde ipadilep turdum.

4-qetim uchrishishimizgha kelgende Abdughappar Abduraxman rast gepni qildi : “Eslide ziyaritingizni qobul qilghumiz yoq idi, emma yiraq yerlerdin kepsiz; yaq degimiz kelmidi “
Emma bu “ merhemet “ mu arimizda birqanche timida qattiq bir munazire bolup, ularning kallisidiki cheteldiki Uyghur teshkilatliri we radiyogha qarita konglide saqlanghan bir qisim tugunler ,toluq yeshilmisimu biraz yumshighandin keyin korsitildi. Ziyaretke maqul boldi-yu, sohbetning mezmuni men kutken yonilish we tepsiyliylikke qarap ilgiriyelmidi.

Men bu ziyarette ikki nersini gewdilendurmekchi:

Biri: GITMOdiki Uyghurlar, bezi metbuatlarda tonushuturulghandek, wetendin zulumgha chidmay qechip chiqqan, Orta asiyada beshi qeyip baridighan yer tapalmay, jan saqlash uchun Afghanistangha berip qalghan emes, belki zulum we zorwanliqqa kokrek kerigen, heqiqet uchun kureshke atlanghan, dini, wetini, milliti uchun, kureshke bel baghlighan we chiqish yolini qoralliq yol dep tonup Afghanistanda herbiy telim eliwatqan Uyghur pidayiliri we bezi Amerika metbuatlirida diyilgendek erkinlik jengchiliri dep tonushturmaqchi , bu arqiliq veten ichidiki kishilirimizge bir iptixar tuyghusi ata qilmaqchi, ulargha “qeddini tik tutush” signalini bermekchi. Biraq bular bu yonilishke bek atip maslashmidi, sevepliri shu: “ Teshwiq qilinmisimu xelqimiz bizni bilidu we chushunidu”

Ikkinji gevdilendurmekchi bolghunum: Xitay turmisi bilen Guantanamo turmisini bir selishuturp, Erkin dunyaning qarangghu bulung pushqaqliriningmu, mustemlike wetenning yoruq sahilliridin parlaq ikenlikini otturigha qoymaqchi , bular selishturmining bu xil shekilde elip berilishigha qizghin emes; ularning bu noqtidiki passipliqini toghra chushendim; chunki turme dunyaning neride bolsa bolsun u turme, uni yaxshi yamangha ayrish, sirttikiler uchun mumkin bolghan bilen ichidin chiqqanlar uchun hissiyat jehettin undaq ayrish qiyin.

Axiri ottura yolini tallidim; yenik soallar bilen motidil mezmunda besh-alte programma ishlidim; epsuslinarliqi motidil nersiler her waqit untulushqa mehkumdur; shunga shu chaghdiki programmilirimda nimiler diyilgenlikini esleshte hazir ozemmu qiyinilimen.

Men kelip 3kundin keyin Dunya Uyghur qurultiyining ichki ishlar mesuli Ilshat Hesen Palaugha yetip keldi;Meqsiti sabiq mehbuslardin hal sorash, teximu muhimi dunya we Xitaygha signal berish: Bular Xitay degendek terorchi emes, Uyghur xelqining munewwer perzentliri qehriman oghlanliri. Ilshat planida 12-noyabir kuni ikki qetimliq Sherqi Turkistan jumhuryiti qurulghanliqining 76 we 65 yilliqini xatirilesh paaliyiti otkuzmekchi ; yighinda muxbirlar we mehmanlargha ikki jumhuryitimizni tonushturush bilen bille bu GITMOdin kelgen sabiq mehbuslarnimu mana mushu jumhuryetni qurghuchilarning warisliri dep tonushturmaqchi ; emma bu plan emelge ashmay qaldi. Buning ornigha u Axbarat elan qilish yighini otkuzdi. Yighingha Palaudiki 10 nechchiligen chetel muxbiri dewet qilindi, ozimiz chushken mehmanxana zaligha chong ay yultuzluq kokbayraq esildi; Ilshat, Sherqi Turkistanning nowettiki weziyiti heqqide 15 minut dokilat berdi, axirida 45 minut etrapida soallargha jawap berdi.

Biz, Ilshat Hesen ve Memtimin Ela uchimiz, Amerikining Palaudiki Uyghurlarni orunlashturush ishigha mesul wekili TIM ependi arqiliq Palau prezdent Toribong bilen uchrishish telipimizni sunduq; Prezdenttin maqul jawap keldi we diyishken jayimizgha bizdin yerim saet burun kelip bizni kutup turuptu; U bizni Palauning menzirilik bir dengiz yaqisidiki bir Restaurangha elip bardi; dastixan prezdent teripidin hazirlandi; sorunda Amerikiliq mesul xadimmu biz bilen bille ; taam we sohbettin awwal Toribongning degen gepi shu: “ Sohbitimiz resmiy bir sohbet emes, gheyriy resmiy sohbet bolsun, dostane paranglishayli, men bezide resmiy sohbetlerdin gheyriy resmiy sohbetlerni teximu paydiliq dep qaraymen”. Chushunushumche, demekchi bolghini, azade olturayli, rast gepni qilishayli, axbaratqa paydiliqi chiqsun, paydisizi chiqmisun demekchi. Degini boyiche melum bir yerge qeder kulushup chaxchaqliship, taghdin-baghdin gepliship olturduq, emma gep Ozining qandaq bolup Uyghurlarni qobul qilishqa qarar bergenliki heqqide toxtalghanda, awazini kochuriwelish heqqide ruxset telep qildim, umu ret qilmidi.

Uning bildurishiche , Uyghurlarni qobul qilish sevebi towendikiche:1. Orunlashturush teliwi engi yeqin himayichisi Amerikidin keldi, shuning uchun jiddiy shekilde oylashqan.2. Uyghur tarixini we Uyghur veziyitini tehlil qilip,Uyghurlardin ozlirige bir ziyan kelmeydighanliqini his qildi we heqiqet terepte turdi . 3. Palau xelqi burundinla qiyin ehwalda qalghanlargha quchaq echish enenisige ige, xelqining qarshi turmaydighanliqigha ishendi ;4. Prezdent ozi Ameriking Harward onwirsitid adukatliq oqughan , adukatliq arqa korunushi, uning Xitaydin kelidighan tehditke pisent qilip ketmeslikige turtke boldi.

Toribong sohbette gepni mumkin qeder siyasiy timilardin uzaqlashturatti; emeliyettimu arimizda diyilishke tegishlik jiddiy bir tima yoq; meqset peqetla uchrishish we korushushler arqiliq dunya we xitaygha signal berish, shunga Toribongning meylige egeshtuq:

“ Muhebbetni her bir milletning ipadilesh shekli oxshimaydu,-dedi Toribong - mesilen, Yawropaliqlar apisigha ‘ men seni soyimen, men seni yaxshi korimen.’ degendek geplerni qilidu; bizde undaq diyilmeydu, chunki balining anini soyishi tebiIy, uni eghizda ipadileshning zoruriyiti yoq, ipadiligen chaghda suniylik his qilimiz, qimmitini yoqitidu; Yene mesilen, men Amerikida cheghimda bir dostum oyige bashlap bardi, barsaq oyide xanimi yoq iken, qaytqan cheghimizda, dostum ustelge bir parche xet yezip qoydi, kozumning quyruqida qarisam “ I love you,( meni seni soyimen)” degen soz; men biz kelsek oyide ayali bolmighachqa tapa qilip yazdi dep oyludum we ‘ayalinggha azar berme’ dep xetni tashliwetishini otundum; u heyranliq bilen manga qaridi ve chushendurush berdi, eslide bu tunji qetimliq ishi emesken, dostum her kuni etigende ishqa mangghganda ayalidin 2 saet burun ishqa mangidikien we oydin chiqishning aldida uxlap yatqan ayaligha “I love you “ dep xet yezip ustelge qoyup qoyudiken ; Eger men-Toribong- etigenlikke oydin talagha mangghanda ustelge shundaq bir xetni yezip qoysam, ishinimenki, kechte oyge kelsem ayalim bir pisxologoye doxturini men uchun oyge chaqirip ekilip bolghan bolidu!” Biz paraqlap kulushtuq we men Ilshatqa dedim: “ Ilshat , Palawliqlarmu Uyghurken!”

Soz Palauliqlarning xarektirige kelgende Toribong Palauliqlarning inkasining tezliqini medhiyelidi, buningha Ilshat hesen chaxchaq arilash jawap berdi : “ Men Palauliqlarning chaqqanliqigha ishinimen, Shohret Palaugha xever yazimen dep kelgen idi, bir parche xever yazmay turup ozi xever bolup gezitke chiqip ketti”. Diyilginidek, Ilshat Hesen kelgen kunning etisi Palau gezitliride bir xever chiqqan idi,timisi: “ Two Non-Gitmo Uyghurs in Palau” yeni “ Guantanamodin kelmigen ikki Uyghur Palauda” .

Palaugha men idarimizning xirajiti bilen keldim, Ilshat yerim ozining yerim teshkilatning xirajiti bilen keldi, bilet uningha biraz qimmet toxtighan idi; shunga sorunda Ilshatqa chaxchaq qilip dedim , “ Ilshat qara , bugun sen sorunda dolet prezdintiningmu yuqurisida olturdung, demek chiqimgha layiq ish boldi, ziyan tartmiding”. Ilshat tezla jawap berdi: ” Buning heyran qalidighan neri bar, men 20 milyonluq bir xelqqe wekil, Toribong peqet 20ming ademge wekil tursa.”

3 saetche waqit otti, sorunimiz dawamlashmaqta, arilap shexsiy paranglarghimu orun bar, bu pursette M.Elagha pichirlidim:

“ Memtimin uka, bille olturiwatqinimiz, rast Toribongmu yalghan Toribongmu, ya qaytishqa aldirimaydu, ya birsi izdimeydu, diqqet qildingizmu 3 saet ichide aran bir qetim teliponi jiringlidi; eger bizning DUQtiki Dolqun Eysa ve Memet Toxti’lar bilen bir saet sorunda bille oltursingiz bir saette az degende 10 qetim teliponi jiringshiydu; yerim saet siz bilen sozleshse yerim saet sorunning sirtidikiler bilen geplishidu”. M. Ela bu chaxchaq arilash gepimge jiddiy jawap berdi:

“ Bir dolet bilen bir teshkilatning perqi bu nuqtida. Dolet apiratlirida muwapiq ish teqsimati bar; herkim ozige tegishlikinila qilidu; teshkilatlarda nechche milyon kishing dert-elemliri sanaqliq kishilerning zimmisige yuklunukluk bolidu”

Sorundin keyin xatire uchun resimge chushtuq; Toribong biz bilen birnechche parche resimge chushkendin keyin, bizni resimge tartish uchun apiratimizni qoligha aldi we 10-20 minut apiratni qoldin bermey bizni resimge tartti.
Resimge chushushtin keyin, biz yatiqimizgha qayttuq, Toribong restoranning aldida ozini kutup turghan muxbirlargha tutulup qepqaldi.

Toribongning kichik peilliqining yiltizi heqqide oylughanlirim shu:

Bu, doletning kichiklikidinmu yaki Harwardttiki telim terbiyedinmu?
Bilishimche, aziraq pul tepip yanchuqi tompayghanda, kichikkine mensepke eriship puti yerdin sel koturulgende, aztola amiti kelip nam atiqi chiqqanda , kishilerning gejgiside mengishni arzu qilidighanlar bay we qudretlik doletlerdin bekrek , kichik ve namrat doletlerde kop bolidu.

Buningdin qarighanda Toribongdiki semimiylik belkim Harwardtiki telim terbiyedin bolsa kerek. Yene bir nuqta bar, Aliy bilim yurtida tehsil korush bashqa, uni ozige yuqturush bashqa. U telimni korgenla emes, telimni yuqturghanlar taipisidin bolsa kerek.

Unregistered
01-12-11, 21:08
" Bu, doletning kichiklikidinmu yaki Harwardttiki telim terbiyedinmu?
Bilishimche, aziraq pul tepip yanchuqi tompayghanda, kichikkine mensepke eriship puti yerdin sel koturulgende, aztola amiti kelip nam atiqi chiqqanda , kishilerning gejgiside mengishni arzu qilidighanlar bay we qudretlik doletlerdin bekrek , kichik ve namrat doletlerde kop bolidu.
Buningdin qarighanda Toribongdiki semimiylik belkim Harwardtiki telim terbiyedin bolsa kerek. Yene bir nuqta bar, Aliy bilim yurtida tehsil korush bashqa, uni ozige yuqturush bashqa. U telimni korgenla emes, telimni yuqturghanlar taipisidin bolsa kerek."

bu kurlarni okuwitip koz aldimgha UAA ning kiqikine hokukini tutuwalghan ikki neperXXX ning ikki kolini yanqukigha siliwalgha , gideygen , huddi bir yerning qong baxlighidek kirilip yurgen haletliri koz aldimgha kiliwilip, ihtiyarsiz ulardin xunqe seskinip kettim.sorunlarda ular toghurluk boluwatkan meshirlik zangliklarning tigige yettim.
"diwanining bay bolghinidin hudayim saklisun" digen uyghurlarning kimmetlik sozliri mana muxundak hiqnime kormigen, biqarilerning ademning kuskisini kelturdighan turkidin ewlattin ewlatka dawam kilip kelgen bolsa kirek. Bizge okughanlar emes belki xu okuxni ozige yukturalighanlar kirek idi. huddi Palau Prizidenti Toribongdek.

IHTIYARI MUHBIR
02-12-11, 00:12
" Hey Xudayimey, musteqilliq degen nersini bezilerge bir metir mataning ornida erzan beriwetipsenu, bezilerge ewlatmu-ewlat jenini beriwatsa ‘ale emdi nowet sening ’ demeywatisen! ”




Bu maqaleni yazghan kishi kim,? bek yahshi yeziptu.heqiqetende milletperwer kishi iken.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE









Aridin Ikki Yil Otkende Palau Eslimisi


Aridin ikki yil waqit otup ketken bolsimu Palauda korgen-bilgenlirimni yezishtin waz kechelmidim . Waqit: 2009-yili 11-ayning 7-kunidin 14-kunigiche ; orun: Palaw; meqsitim Guantanamodin qoyup berilgen Uyghur mehbuslarni ziyaret qilish.

Paluagha barghiche, 36 saet ichide , 4qetim ayriplan almashtim, Yolgha chiqishning aldida idarimzining mesul xadimi, Seperde charchap ketish ehtimalliqimni eskertip, 3-bekitim Hawai'da bir keche qonup, etisi mengishimni tewsiye qildi; emma mening lughitimde “ayriplanda olturup charchap ketish” degen uqum texi bolmighachqa biraz 'insap' qildim ve qonmayla nishanimgha yetip bardim.

Eger tamojna xadimlirining shu forma kiyimini, ve tamgha esiqliq palau dolet bayriqini nezerge almisa, korguchining buning bir dolet chigrisi ikenlikige ishnishi tes: passport tekshuriwatqan ikki xadim; xuddi kozumge derwazivendekla korungen 4-5 chigra saqqchisi , men chushken ayriplandiki yoluchular bolup 50din artuq adem yoq bu DOLET'ning chigrisida.

Palauning 20ming nopusluq kichik bir dolet ikenlikini, texi 1994-yili musteqil bolghanliqini bilsemmu emma bir dolet degen nersining chigrasi bunche addi we jimjit bolushini texmin qilmighan idim. Kallamgha derhalla kelgen pikir shu: “ Hey Xudayimey, musteqilliq degen nersini bezilerge bir metir mataning ornida erzan beriwetipsenu, bezilerge ewlatmu-ewlat jenini beriwatsa ‘ale emdi nowet sening ’ demeywatisen!”

Yene shunimu oyludum: Allahning her mewjudiyitide bir hikmet bar, her hadisiside bir signal bar, “ Belkim , bendiliringge musteqilliq degen undaq erzan nerse emes, dep , uni bir milyartliq bir dushmenning changgilidin elishni qismet qiliwatisen , hem yene musteqilliq erishkini bolmaydighan nerse emes dep , uni 20 ming nopusluq bir namrat qewmning quchiqigha tashlap beriwatisen!”

Mehmanxanigha orunlushqan kunimla , sabiq mehbuslarning terjimani Memtimin Ela bilen ularni ziyaret qilishning “istratigik” planini tuzduq; Chunki, bu ziyaretning asangha toxtimaydighanliqini men yolgha chiqishning aldidila texmin qiliqliq hem M. Elamu aldinala alahide puritip qoyghan idi. Qiyinchiliqning menbesi shu: Men ziyaret qilmaqchi bolghan bu kishiler bir mezgil bolsimu taghda yashighan, taghda telim korgen, uning ustige 7 yil turmide yashap tashqi dunya bilen alaqisi uzulgen; yene bir jehettin ,ular turmiside yatqan bir doletning men qaniti astida yashawatqan bir muxbir. Gerche Uyghur bolush supitimiz bilen ghayimizning oxshashliqigha men yuzde-yuz ishensemmu ulardin oxshash derijide ishinishni kutush qeyin. Shunga tunji korishishimizde erishkinim, adimigerchilik hem Uyghurluqning yuz xatirisidin qizghin bir quchaq echish we salam-saetlishish boldi; ikkinji kunidin bashlap, muamile jehette ziyaret uchun ochiret kutup turghan chetellik muxbirlardin bek bir perqim bolmidi; Kespiy xarektir boyiche ulargha yepiship turdum, kiriship turdum; ular bilen aramdiki ortaq siyasiy we dunya qarashlirimni epini kelturuyp tesirlik shekilde ipadilep turdum.

4-qetim uchrishishimizgha kelgende Abdughappar Abduraxman rast gepni qildi : “Eslide ziyaritingizni qobul qilghumiz yoq idi, emma yiraq yerlerdin kepsiz; yaq degimiz kelmidi “
Emma bu “ merhemet “ mu arimizda birqanche timida qattiq bir munazire bolup, ularning kallisidiki cheteldiki Uyghur teshkilatliri we radiyogha qarita konglide saqlanghan bir qisim tugunler ,toluq yeshilmisimu biraz yumshighandin keyin korsitildi. Ziyaretke maqul boldi-yu, sohbetning mezmuni men kutken yonilish we tepsiyliylikke qarap ilgiriyelmidi.

Men bu ziyarette ikki nersini gewdilendurmekchi:

Biri: GITMOdiki Uyghurlar, bezi metbuatlarda tonushuturulghandek, wetendin zulumgha chidmay qechip chiqqan, Orta asiyada beshi qeyip baridighan yer tapalmay, jan saqlash uchun Afghanistangha berip qalghan emes, belki zulum we zorwanliqqa kokrek kerigen, heqiqet uchun kureshke atlanghan, dini, wetini, milliti uchun, kureshke bel baghlighan we chiqish yolini qoralliq yol dep tonup Afghanistanda herbiy telim eliwatqan Uyghur pidayiliri we bezi Amerika metbuatlirida diyilgendek erkinlik jengchiliri dep tonushturmaqchi , bu arqiliq veten ichidiki kishilirimizge bir iptixar tuyghusi ata qilmaqchi, ulargha “qeddini tik tutush” signalini bermekchi. Biraq bular bu yonilishke bek atip maslashmidi, sevepliri shu: “ Teshwiq qilinmisimu xelqimiz bizni bilidu we chushunidu”

Ikkinji gevdilendurmekchi bolghunum: Xitay turmisi bilen Guantanamo turmisini bir selishuturp, Erkin dunyaning qarangghu bulung pushqaqliriningmu, mustemlike wetenning yoruq sahilliridin parlaq ikenlikini otturigha qoymaqchi , bular selishturmining bu xil shekilde elip berilishigha qizghin emes; ularning bu noqtidiki passipliqini toghra chushendim; chunki turme dunyaning neride bolsa bolsun u turme, uni yaxshi yamangha ayrish, sirttikiler uchun mumkin bolghan bilen ichidin chiqqanlar uchun hissiyat jehettin undaq ayrish qiyin.

Axiri ottura yolini tallidim; yenik soallar bilen motidil mezmunda besh-alte programma ishlidim; epsuslinarliqi motidil nersiler her waqit untulushqa mehkumdur; shunga shu chaghdiki programmilirimda nimiler diyilgenlikini esleshte hazir ozemmu qiyinilimen.

Men kelip 3kundin keyin Dunya Uyghur qurultiyining ichki ishlar mesuli Ilshat Hesen Palaugha yetip keldi;Meqsiti sabiq mehbuslardin hal sorash, teximu muhimi dunya we Xitaygha signal berish: Bular Xitay degendek terorchi emes, Uyghur xelqining munewwer perzentliri qehriman oghlanliri. Ilshat planida 12-noyabir kuni ikki qetimliq Sherqi Turkistan jumhuryiti qurulghanliqining 76 we 65 yilliqini xatirilesh paaliyiti otkuzmekchi ; yighinda muxbirlar we mehmanlargha ikki jumhuryitimizni tonushturush bilen bille bu GITMOdin kelgen sabiq mehbuslarnimu mana mushu jumhuryetni qurghuchilarning warisliri dep tonushturmaqchi ; emma bu plan emelge ashmay qaldi. Buning ornigha u Axbarat elan qilish yighini otkuzdi. Yighingha Palaudiki 10 nechchiligen chetel muxbiri dewet qilindi, ozimiz chushken mehmanxana zaligha chong ay yultuzluq kokbayraq esildi; Ilshat, Sherqi Turkistanning nowettiki weziyiti heqqide 15 minut dokilat berdi, axirida 45 minut etrapida soallargha jawap berdi.

Biz, Ilshat Hesen ve Memtimin Ela uchimiz, Amerikining Palaudiki Uyghurlarni orunlashturush ishigha mesul wekili TIM ependi arqiliq Palau prezdent Toribong bilen uchrishish telipimizni sunduq; Prezdenttin maqul jawap keldi we diyishken jayimizgha bizdin yerim saet burun kelip bizni kutup turuptu; U bizni Palauning menzirilik bir dengiz yaqisidiki bir Restaurangha elip bardi; dastixan prezdent teripidin hazirlandi; sorunda Amerikiliq mesul xadimmu biz bilen bille ; taam we sohbettin awwal Toribongning degen gepi shu: “ Sohbitimiz resmiy bir sohbet emes, gheyriy resmiy sohbet bolsun, dostane paranglishayli, men bezide resmiy sohbetlerdin gheyriy resmiy sohbetlerni teximu paydiliq dep qaraymen”. Chushunushumche, demekchi bolghini, azade olturayli, rast gepni qilishayli, axbaratqa paydiliqi chiqsun, paydisizi chiqmisun demekchi. Degini boyiche melum bir yerge qeder kulushup chaxchaqliship, taghdin-baghdin gepliship olturduq, emma gep Ozining qandaq bolup Uyghurlarni qobul qilishqa qarar bergenliki heqqide toxtalghanda, awazini kochuriwelish heqqide ruxset telep qildim, umu ret qilmidi.

Uning bildurishiche , Uyghurlarni qobul qilish sevebi towendikiche:1. Orunlashturush teliwi engi yeqin himayichisi Amerikidin keldi, shuning uchun jiddiy shekilde oylashqan.2. Uyghur tarixini we Uyghur veziyitini tehlil qilip,Uyghurlardin ozlirige bir ziyan kelmeydighanliqini his qildi we heqiqet terepte turdi . 3. Palau xelqi burundinla qiyin ehwalda qalghanlargha quchaq echish enenisige ige, xelqining qarshi turmaydighanliqigha ishendi ;4. Prezdent ozi Ameriking Harward onwirsitid adukatliq oqughan , adukatliq arqa korunushi, uning Xitaydin kelidighan tehditke pisent qilip ketmeslikige turtke boldi.

Toribong sohbette gepni mumkin qeder siyasiy timilardin uzaqlashturatti; emeliyettimu arimizda diyilishke tegishlik jiddiy bir tima yoq; meqset peqetla uchrishish we korushushler arqiliq dunya we xitaygha signal berish, shunga Toribongning meylige egeshtuq:

“ Muhebbetni her bir milletning ipadilesh shekli oxshimaydu,-dedi Toribong - mesilen, Yawropaliqlar apisigha ‘ men seni soyimen, men seni yaxshi korimen.’ degendek geplerni qilidu; bizde undaq diyilmeydu, chunki balining anini soyishi tebiIy, uni eghizda ipadileshning zoruriyiti yoq, ipadiligen chaghda suniylik his qilimiz, qimmitini yoqitidu; Yene mesilen, men Amerikida cheghimda bir dostum oyige bashlap bardi, barsaq oyide xanimi yoq iken, qaytqan cheghimizda, dostum ustelge bir parche xet yezip qoydi, kozumning quyruqida qarisam “ I love you,( meni seni soyimen)” degen soz; men biz kelsek oyide ayali bolmighachqa tapa qilip yazdi dep oyludum we ‘ayalinggha azar berme’ dep xetni tashliwetishini otundum; u heyranliq bilen manga qaridi ve chushendurush berdi, eslide bu tunji qetimliq ishi emesken, dostum her kuni etigende ishqa mangghganda ayalidin 2 saet burun ishqa mangidikien we oydin chiqishning aldida uxlap yatqan ayaligha “I love you “ dep xet yezip ustelge qoyup qoyudiken ; Eger men-Toribong- etigenlikke oydin talagha mangghanda ustelge shundaq bir xetni yezip qoysam, ishinimenki, kechte oyge kelsem ayalim bir pisxologoye doxturini men uchun oyge chaqirip ekilip bolghan bolidu!” Biz paraqlap kulushtuq we men Ilshatqa dedim: “ Ilshat , Palawliqlarmu Uyghurken!”

Soz Palauliqlarning xarektirige kelgende Toribong Palauliqlarning inkasining tezliqini medhiyelidi, buningha Ilshat hesen chaxchaq arilash jawap berdi : “ Men Palauliqlarning chaqqanliqigha ishinimen, Shohret Palaugha xever yazimen dep kelgen idi, bir parche xever yazmay turup ozi xever bolup gezitke chiqip ketti”. Diyilginidek, Ilshat Hesen kelgen kunning etisi Palau gezitliride bir xever chiqqan idi,timisi: “ Two Non-Gitmo Uyghurs in Palau” yeni “ Guantanamodin kelmigen ikki Uyghur Palauda” .

Palaugha men idarimizning xirajiti bilen keldim, Ilshat yerim ozining yerim teshkilatning xirajiti bilen keldi, bilet uningha biraz qimmet toxtighan idi; shunga sorunda Ilshatqa chaxchaq qilip dedim , “ Ilshat qara , bugun sen sorunda dolet prezdintiningmu yuqurisida olturdung, demek chiqimgha layiq ish boldi, ziyan tartmiding”. Ilshat tezla jawap berdi: ” Buning heyran qalidighan neri bar, men 20 milyonluq bir xelqqe wekil, Toribong peqet 20ming ademge wekil tursa.”

3 saetche waqit otti, sorunimiz dawamlashmaqta, arilap shexsiy paranglarghimu orun bar, bu pursette M.Elagha pichirlidim:

“ Memtimin uka, bille olturiwatqinimiz, rast Toribongmu yalghan Toribongmu, ya qaytishqa aldirimaydu, ya birsi izdimeydu, diqqet qildingizmu 3 saet ichide aran bir qetim teliponi jiringlidi; eger bizning DUQtiki Dolqun Eysa ve Memet Toxti’lar bilen bir saet sorunda bille oltursingiz bir saette az degende 10 qetim teliponi jiringshiydu; yerim saet siz bilen sozleshse yerim saet sorunning sirtidikiler bilen geplishidu”. M. Ela bu chaxchaq arilash gepimge jiddiy jawap berdi:

“ Bir dolet bilen bir teshkilatning perqi bu nuqtida. Dolet apiratlirida muwapiq ish teqsimati bar; herkim ozige tegishlikinila qilidu; teshkilatlarda nechche milyon kishing dert-elemliri sanaqliq kishilerning zimmisige yuklunukluk bolidu”

Sorundin keyin xatire uchun resimge chushtuq; Toribong biz bilen birnechche parche resimge chushkendin keyin, bizni resimge tartish uchun apiratimizni qoligha aldi we 10-20 minut apiratni qoldin bermey bizni resimge tartti.
Resimge chushushtin keyin, biz yatiqimizgha qayttuq, Toribong restoranning aldida ozini kutup turghan muxbirlargha tutulup qepqaldi.

Toribongning kichik peilliqining yiltizi heqqide oylughanlirim shu:

Bu, doletning kichiklikidinmu yaki Harwardttiki telim terbiyedinmu?
Bilishimche, aziraq pul tepip yanchuqi tompayghanda, kichikkine mensepke eriship puti yerdin sel koturulgende, aztola amiti kelip nam atiqi chiqqanda , kishilerning gejgiside mengishni arzu qilidighanlar bay we qudretlik doletlerdin bekrek , kichik ve namrat doletlerde kop bolidu.

Buningdin qarighanda Toribongdiki semimiylik belkim Harwardtiki telim terbiyedin bolsa kerek. Yene bir nuqta bar, Aliy bilim yurtida tehsil korush bashqa, uni ozige yuqturush bashqa. U telimni korgenla emes, telimni yuqturghanlar taipisidin bolsa kerek.

inkas
02-12-11, 00:36
Makalidiki mangimu eng tesir kilghan jumliler bu boldi. Aptorning ejrige apirin!



" Hey Xudayimey, musteqilliq degen nersini bezilerge bir metir mataning ornida erzan beriwetipsenu, bezilerge ewlatmu-ewlat jenini beriwatsa ‘ale emdi nowet sening ’ demeywatisen! ”




Bu maqaleni yazghan kishi kim,? bek yahshi yeziptu.heqiqetende milletperwer kishi iken.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
06-12-11, 01:30
Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

20ming nopusluq bir xelqning bir dolet boliwalghanliqini kozi bilen korushning tesiridin bolsa kerek, Palaugha kelgendin buyan dolet degen uqum kallamgha jiq kiriwaldi; korgen-anglighan her nersem , bu uqumgha baghlinip analiz qilindi; Ilshat sozlep bergen bir hikayimu shundaq: u Palau sepirining Houstin- Sanfransisco parchisida ayripilanda bir Xitay bilen yanmu-yan olturup qaptu, Xitay ayriplangha chiqqandin chushup ketkiche Xitay kompartiyisini eyiplep keptu; sohbet arisida u Ilshatning palaugha ketiwatqinini anglap chochigen halda uni agahlanduruptu( Ilshat uni gepke selish uchun ozing uyghurluqini bildurmigen iken); "u yerge barmighin, yeqinda u yerge 6 uyghur terorchi qoyuwetildi, , ulardin ikkisi orunlashturulghan yerdin qechip ketiptu, birqanche Palauliqlarni olturuptu, hazir saqchilar izdep yurgidek." Xitay buni meyli toquhan, meyli anglighan bolsun; bu emeliyette Xitay doliti korushni arzu qiliwatqan bir menzire. Bu hikayidin diqqitimni tartqini dolet menpeeti degen nersining millet ezalirini birleshturush kuchi: yeni demokiratiye hesiritide yashawatqan bir Xitayning demokiratiyening qatili bolghan xitay kompartiysi bilen dolet menpeeti mesiliside qol tutushup turghini. Shundaq, 6 Uyghurning Palaugha orunlishishi weqesi Xitay uchun dolet menpeeti mesilisi; chunki Xitay Guantanamodiki Uyghurlarni qayturup ekitish uchun, jiq kuchep baqqan bolsimu; ret qilindi; Iqtisadiy tereqqiyatidin meghrurlunup dunyagha xojayinliq tamasi bilen qarawatqan Xitay dolitining heywisi xelqarada bir qetim-bir mesilide-yerge uruldi.

Sabiq mehbuslar bilen bir hepte leghmenlerni teng tartiship suyqashlarni teng uzushup bir dastixanda olturup qopushush dawamida; munasiwtimiz anche-munche chaxchaq arilash gep qilidighan bir basquchqa kelgende, ziyaret mudditimiz axirliship qaldi; eslide her birsining kechurmishi bir romangha matiryal; shundaq turuqluq, bir puti partilashta zexmilinip tizidin kesiwetilgen Ehmetning , shu bir kechmishini bolsimu sorashqa purset bolmidi. Emma shu qisqighine pursette ular heqqide xatiremde qalghan izlar shu: Arilirida bir bashliq yoq, emma kuchluk bir intizam bar; herqandaq bir pirinsipal soalgha jawap yaki ishqa qarar bergende choqum bir ozara bash qoshush bar; bashqilarning aldida (altisidin)bir-birining gepini ret qilish qetila yoq, meyli chong meyli kichik ish yaki gepte bolsun. Yashta 30din ashqan 6 yat kishining bir oyde bir aile ezaliridek om otelishi, hem pisxik hem exlaq jehettin sapa telep qilidu. Tebiiki bu nuqtida , kuchluk bir etiqadttin bashqa taghda bashtin kechurgen eskiriy bir telimningmu roli bolghan bolsa kerek.
Millitimizning Ikki-uch esirdin beri herbiy telimdin mehrum yashighanliqini millet supitide uchrighan ziyankeshliklirining eng chongliridin biri ikenlikini, bulardiki ozara izzet-hormet we itaettin yene bir qetim chongqur hes qildim.
Qaytidighan kuni Ilshat we Memtimin ela uchimiz ayridurumda Palauluqlar heqqidiki tesiratlirimizni bayan qilishtuq.Ortaq tesiratlirimiz: Kishilernin namratraq bolsimu ghemsizliki,dolitide asasi qurulush bek tereqqiy qilmighan bolsimu jemiyitining tenchiliqi; hemmidin muhimi , bolgunchi dep eyiplep beshidin besip turghan bir kuch bolmighachqa kelechikidin umidwarliqi .
Ayridurumda waqit kutup oltursaq Kambodjadiki balilardin telipon keldi : “Akilar qachan qaytip kelisiler, teliponunglargha ugunup qaptuq”. Bu chaghda bularning 10 nechchisi Kambodjagha kelip bolghan qalghanliri, Guangdong we Vietnamlarda yol ustide idi; Kambodjadikiliri bilen Palaugha kelishtin burun Ilshat ikkimiz her kuni az degende 1-2 qetim korushup turattuq.
“ Rast gepni qilsam, yelkemde bir tagh bardek his qilimen, bek chong bir ishqa mesul bolup qalduq”-dedi Ilshat ishning aqiwitidin endishisini ipadilep..
Men dedim:” Sen bu ishqa mesulluqni bashqilardin taliship eliwalmiding , teshkilat seni bu ishqa uyghun korup wezipini sanga tapshurdi. Waqtini, zehnini bereleydighan, yanchuqidin pulini xejliyeleydighanlar otturigha chiqip ‘ma ishqa men mesul bolay’ deguche ariliqta bu wezipini ustungge alghiningdin biaram bolma.”
“ Ish onggha tartsighu, bu ishning igisi jiq chiqidu, qamlashmay qalsa balagha qaghinimiz shu”
dedi Ilshat , men dedim:
“ Qiliwatqan ishimiz ya qutulushqa ya tutulushqa sevep bolidighan bir ish. ishimizning tebiiti shu. Shunga qolimizdin kelgen tirishchanliqni eng axirqi chekitige qeder bel qoyuwetmey korsitimiz; aqiwet biz kutkendek bolmisa, uningha hesret chekmeymiz ,ah urmaymiz;elwette qara chaplash-eyipleshlergimu perwa qilmaymiz; hokumni tarix chiqiridu”.
Qaytish sepirimiz bashlandi, Guam'gha kelgende, passport tekshurushidin otiwatqinimizda, Ilshatni saqchilar toxtutup ayrip elip qaldi we bashqa bir ishxanigha elip mangdi, men heyran bolghan halda ehwaqlni bilip beqish uchun Ilshat terepke qarap mangdim, saqchilar meni derhal arqigha qaytishimgha buyrudi, qedimimni toxtattim emma derhal arqigha yanmidim; saqchilar esebiy awaz bilen “sen yolungha mang , sen yolungha mang” dep warqiridi. Adette Amerika saqchiliri bek bir jiddiy ehwal bolmisa, bu derijide qopalliq qilmaydighanliqini kechurmishimlirim arqiliq bilimen; shunga arqamgha yandim, 50 metirche mengip arqamgha burulsam saqchilar yenila manga koz tikip turuptu we qolini shiltip turup "arqinggha qarima" dedi; shundila xuddi ayriplanda, Xitay yoluchi Ilshatqa yetkuzgenge oxshash bir ensiz uchurning Ilshat toghrisidimu saqchilargha yetip qalghanliqini texmin qildim; axiri , Ilshat ayriplandin qepqaldi;men sepirimni dawam qildim; emma bek endishe qilipmu ketmidim, chunki eng xeter ehtimalliq shuki, Xitay uni terorcilar tizimlikige kirguzup we yaki uni bir terorluq plani bilen eyiplep Amerikigha yollighan bolushi mumkin; emma dostimizning xemituruchi we matiryalini yaxshi bilimen, qeghez-qelemdin bashqa zexmilenduriguchi qorali yoqluqinimu besh qoldek bilimen. Shunga ozige qarshi bir jengahtiki septin esir alghan Uyghurlarni “Bular dushmen jengchisi emes, erkinlik jengchisi” dep perqlendureligen Amerika adalitining Ilshat dostimiznimu perqlendureleydighanliqigha ishendim. Kutkunumdek boldi, gerche shu qetimliq ayriplandin qepqalghan bolsimu yene bir qetimliq ayriplan bilen arqamdin birqanche saet keyin Washingtongha saq-salamet yetip keldi.




Aridin Ikki yil otkende Palau Eslimisi:


http://www.wetinim.org/forum/viewthread.php?tid=12373&extra=page%3D1

Unregistered
06-12-11, 08:08
Eskiri telim dese kopinchimizning eqlige qoral etish yaki partilitish kelidu. Eskiri telimning eng muhim yeri ozara boysunush ve itaet qilishni ugutush




Quote: Millitimizning Ikki-uch esirdin beri herbiy telimdin mehrum yashighanliqi,millet supitide uchrighan ziyankeshliklirimizning eng chongliridin biri ikenlikini, bulardiki ozara izzet-hormet we itaettin yene bir qetim chongqur hes qildim.
.[/QUOTE]

Unregistered
06-12-11, 20:02
Ilshat ependimni Pakistanliqqa oxshutup tutup qalghan oxshimamdu?!!!!



QUOTE=Unregistered;107082]Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

Qaytish sepirimiz bashlandi, Guam'gha kelgende, passport tekshurushidin otiwatqinimizda, Ilshatni saqchilar toxtutup ayrip elip qaldi we bashqa bir ishxanigha elip mangdi, men heyran bolghan halda ehwaqlni bilip beqish uchun Ilshat terepke qarap mangdim, saqchilar meni derhal arqigha qaytishimgha buyrudi, qedimimni toxtattim emma derhal arqigha yanmidim; saqchilar esebiy awaz bilen “sen yolungha mang , sen yolungha mang” dep warqiridi. Adette Amerika saqchiliri bek bir jiddiy ehwal bolmisa, bu derijide qopalliq qilmaydighanliqini kechurmishimlirim arqiliq bilimen; shunga arqamgha yandim, 50 metirche mengip arqamgha burulsam saqchilar yenila manga koz tikip turuptu we qolini shiltip turup "arqinggha qarima" dedi; shundila xuddi ayriplanda, Xitay yoluchi Ilshatqa yetkuzgenge oxshash bir ensiz uchurning Ilshat toghrisidimu saqchilargha yetip qalghanliqini texmin qildim; axiri , Ilshat ayriplandin qepqaldi;men sepirimni dawam qildim; emma bek endishe qilipmu ketmidim, chunki eng xeter ehtimalliq shuki, Xitay uni terorcilar tizimlikige kirguzup we yaki uni bir terorluq plani bilen eyiplep Amerikigha yollighan bolushi mumkin; emma dostimizning xemituruchi we matiryalini yaxshi bilimen, qeghez-qelemdin bashqa zexmilenduriguchi qorali yoqluqinimu besh qoldek bilimen. Shunga ozige qarshi bir jengahtiki septin esir alghan Uyghurlarni “Bular dushmen jengchisi emes, erkinlik jengchisi” dep perqlendureligen Amerika adalitining Ilshat dostimiznimu perqlendureleydighanliqigha ishendim. Kutkunumdek boldi, gerche shu qetimliq ayriplandin qepqalghan bolsimu yene bir qetimliq ayriplan bilen arqamdin birqanche saet keyin Washingtongha saq-salamet yetip keldi.[/QUOTE]

Unregistered
06-12-11, 20:32
Ilshat ependimni Pakistanliqqa oxshutup tutup qalghan oxshimamdu?!!!!



QUOTE=Unregistered;107082]Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

Qaytish sepirimiz bashlandi, Guam'gha kelgende, passport tekshurushidin otiwatqinimizda, Ilshatni saqchilar toxtutup ayrip elip qaldi we bashqa bir ishxanigha elip mangdi, men heyran bolghan halda ehwaqlni bilip beqish uchun Ilshat terepke qarap mangdim, saqchilar meni derhal arqigha qaytishimgha buyrudi, qedimimni toxtattim emma derhal arqigha yanmidim; saqchilar esebiy awaz bilen “sen yolungha mang , sen yolungha mang” dep warqiridi. Adette Amerika saqchiliri bek bir jiddiy ehwal bolmisa, bu derijide qopalliq qilmaydighanliqini kechurmishimlirim arqiliq bilimen; shunga arqamgha yandim, 50 metirche mengip arqamgha burulsam saqchilar yenila manga koz tikip turuptu we qolini shiltip turup "arqinggha qarima" dedi; shundila xuddi ayriplanda, Xitay yoluchi Ilshatqa yetkuzgenge oxshash bir ensiz uchurning Ilshat toghrisidimu saqchilargha yetip qalghanliqini texmin qildim; axiri , Ilshat ayriplandin qepqaldi;men sepirimni dawam qildim; emma bek endishe qilipmu ketmidim, chunki eng xeter ehtimalliq shuki, Xitay uni terorcilar tizimlikige kirguzup we yaki uni bir terorluq plani bilen eyiplep Amerikigha yollighan bolushi mumkin; emma dostimizning xemituruchi we matiryalini yaxshi bilimen, qeghez-qelemdin bashqa zexmilenduriguchi qorali yoqluqinimu besh qoldek bilimen. Shunga ozige qarshi bir jengahtiki septin esir alghan Uyghurlarni “Bular dushmen jengchisi emes, erkinlik jengchisi” dep perqlendureligen Amerika adalitining Ilshat dostimiznimu perqlendureleydighanliqigha ishendim. Kutkunumdek boldi, gerche shu qetimliq ayriplandin qepqalghan bolsimu yene bir qetimliq ayriplan bilen arqamdin birqanche saet keyin Washingtongha saq-salamet yetip keldi.[/QUOTE]


Undak emesmikin deymen, sen nege barsang, sanga Hittay uchrushupla kalamdu? sen bilen birge ayrupilangha chikkan Hittay bilen yene nime diyixting? dep elip kaldimikin,

Unregistered
06-12-11, 20:54
[QUOTE=Unregistered;107082]Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

pisxik hem exlaq jehettin sapa telep qilidu


pishik sapa bilen ehlaqi sapaning perqi nime?

Unregistered
06-12-11, 21:18
[QUOTE=Unregistered;107082]Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

pisxik hem exlaq jehettin sapa telep qilidu


pishik sapa bilen ehlaqi sapaning perqi nime?




Sapa Erepche soz, Oqulishi,( Safa) dur.

Menisi," Roh " Uyghurchisi,;"Menewiyat, Ustunluk " Hitaychisi,;" Jing Hua "

Sapasi ustun insanning Rohi ustun bolidu. menewiyati ustun bolidu,



Terjume qilip qoyghuchi,;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
06-12-11, 21:40
Mening chushunushumche, pisxik sapa, kishilerning mijez-xarektiridiki ustunluk, u asasi jehettin tughma mewjut bolghan bolidu; Exlaqiy sapa aq-qarini perlendurup yashash iqtidaridur; bu asasliqi telim-terbiyedin kelip chiqidu.


[QUOTE=Unregistered;107082]Aridin 2 Yil Otkende Palau Eslimisi ( Dawami)

pisxik hem exlaq jehettin sapa telep qilidu


pishik sapa bilen ehlaqi sapaning perqi nime?

Unregistered
07-12-11, 11:38
NOWET BIZGE QACHANMU KELER??????????!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! !!!!


QUOTE: Yene shunimu oyludum: Allahning her mewjudiyitide bir hikmet bar, her hadisiside bir signal bar, “ Belkim , bendiliringge musteqilliq degen undaq erzan nerse emes, dep , uni bir milyartliq bir dushmenning changgilidin elishni qismet qiliwatisen , hem yene musteqilliq erishkini bolmaydighan nerse emes dep , uni 20 ming nopusluq bir namrat qewmning quchiqigha tashlap beriwatisen!”