PDA

View Full Version : Kimler bizning dostimiz ? Kimler bizning düshminimiz ? ( 6 )



M.Sayrami
29-11-11, 09:43
Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim ( 6 )

6. Kimler bizning dostimiz ? Kimler bizning düshminimiz ?

Dost bilen düshmenni toghra ayrish we periqlendürüsh, dostni köpeytip, dushmenni mumkin bar eng az sewiyege chüshürüsh – Sherqiy türkistan milliy musteqilliq herikiti üchün hayati qimmetke ige intayin mohim mesile.

Nawada insaniy, wijdani we diniy nuxtidin qaraydighan bolsaq, heqiqetenmu bügünki dunyada adalet we heqqaniyet yoq, Emma riyalliq bar. Shunga, bizmu dost bilen düshminimizni mana shu riyal dunya weziyitige asasen bekitimiz.

Adette herqandaq mesilige shexsi dunya qarishi we idilogiye nuxtisidin qarap baha beridighan insanlarning dosti az, düshmini köp bolidu.

Meyli diniy nuxtidin bolsun, yaki siyasi idilogiye nuxtisidin bolsun, herqandaq shekildiki radikalliq we tar mehkimichilik, dostlirimizni renjitip, düshminimizni küldürüsh, dostimizni azaytip, düshminimizni köpeytish rolini oynaydu. Shunung üchün biz dost bilen düshmenni bekitkende, shexsi dunya qarishimizni emes, belki bir pütün millitimizning omomi menpeetini asasliq chiqish nuxtisi qilishimiz, Dunyaning asasi eqimigha maslashqan halda heriket qilishimiz lazim.

Bügün Dunyaning asasi eqimigha aylanghan Amerika bashchiliqidiki gherip ellirining eng asasliq qimmet qarashlirining biri – demokratiye we kishilik hoqoq pirinsipliridin ibaret. Nawada biz bu hel qilghuch pirinsiplarni bir chetke qayrip qoyup, peqetla özimizning shexsi idiyesi boyiche dost – düshmen tallashqa kirishsek, u chaghda milliy musteqilliq herikitimizgila emes, belki pütün millitimizning kelgüsi istiqbalighimu zor ziyan we xewiplerni elip kelimiz.

Mesilen, Xitaydiki < mediniyet zor inqilabi > ni beshidin ötküzgen qerindashlirimiz obdan bilse kerek, Xitay kommunistlirining pishiwasi Mao ze dongning, < kimler bizning dostimiz ? Kimler bizning düshminimiz ? > digen maozuda meshhur bir esiri bar idi, emiliyette bu eser, Xitay kommunistlirining dost bilen düshmenni bekitishte tayinidighan qamusi bolup, unungda, omomen Xitay kommunistik partiyesining, jümlidin, mustebit dektator Mao ze dongning dunya qarishi we idilogiyesini yaqlimaydighan, qollimaydighan we ununggha qarshi turidighanliki pütün insan, millet we döwletler düshmen katigoriyesige kirgüzülgen, tashqi jehette, Amerika bashchiliqidiki shimali atlantik ehdi teshkilati ( NATO ) gha eza barliq demokratik eller, hetta Xitay kommunistik hakimiyitini heqiyqi sotsiyalizimdin chetnep ketkenliki bilen eyipligen Soweyt ittipaqi bashchiliqidiki War showa anglashmisigha eza barliq kommunistik ellerning hemmisi < düshmen > dep bekitilip, peqetla Afriqidiki birqanchila qebilwe we bediwiler döwliti < dost eller > qatarigha kirgüzülgen, ichki jehette bolsa, öz xelqiningmu yerimidin köpireki, yeni, bir qisim ishchilar bilen kembeghel dehqanlarni hisapqa almighanda, Xitay xelqiningmu mutleq köp qismi düshmen qatarigha kirgüzülgen, shunga, taki Mao ze dong ölgen 1976 – yiligha qeder Xitay kommunistik hakimiyiti tashqi jehette dost – yarensiz qelip terki dunya bolup yashighan, ichki jehette < düshmen > katigoriyesige kirgüzülgen texminen 100 milyongha yeqin Xitay puxrasi ziyankeshlikke uchrap echinishliq halda ölgen idi.

Bügünki dunya weziyitige qaraydighan bolsaqmu, özlirining dunya qarishi we tar idilogiyesige mehkem esiliwelip, dunyaning asasi eqimi hisaplanghan Amerika bashchiliqidiki demokratik ellerge düshmenlik neziri bilen qarighan, Amerika we Siyonizimgha qarshi idilogiyeni özlirining asasliq yetekchi idiyesige aylanduruwalghan, shundaqla Diniy nuqtinezer boyiche demokratiye we kishilik hoqoq pirinsiplirini ret qilghanliki döwlet, millet, pertiye, guroh, teshkilat we shexislerning hemmisi digüdek xuddi Mao ze dong dewridiki Xitay hakimiyitidek dunya jamaetchiliki teripidin chetke qeqilip, demokratik eller teripidin siyasi, iqtisadi. Deplomatiye we herbiy jehette zerbige uchrap kelmekte. Buxil tar idilogiyege esiliwalghanlarning ziyini shular bilenla ketmidi, belki özliri mensup millet we döwletkimu zor ziyan we apetlerni elip keldi.

Eslige baqqinimizda, diniy, insaniy, wijdaniy nuxtidin qarisaq, ularning dunya qarishini pütünley xata depmu ketelmeymiz, epsuski, bu dunya shundaq rezil bir dunyaki, adalet we heqiqetni emes, belki riyalliqni qobul qilidu, insan, millet we döwletlerning teqdir – qismitimu riyalliqqa asasen bekitip chiqilidu.

Biz uyghurlarda, < özengni ching tut, xoshnangni orghi tutma > deydighan bir temsil bar. Shunga biz pütün qismetlirimizning sewebini tashqi amillargha, yeni yatlargha dönggep qoyidighan xahishimizni özgertip, awal özimizge puxta bolushimiz, taktikimizni hessiyatimizgha qarap emes, belki riyalliqqa qarap bekitishimiz lazim.

Taktika, peqetla meqset we ghayimizge yetishimiz üchün qollunidighan wastidinla ibaret, shunga, taktika bekitish jeryanida, erkin iradimizge xilapliq qilip qoyushtin mustesna bolalmaymiz, bu nuxtini toghra chüshünüshimiz lazim.
Nöwette chetellerde elip beriliwatqan milliy herikitimiz oxshimighan qite,, döwlet we rayonlargha taralghan, herqaysi teshkilatlirimiz we siyasi paaliyetchilirimizmu özliri turiwatqan döwletlerning siyasi qurulmisi, döwlet we millet qarishi, qanun – tüzümi we hakimiyet beshidiki partiyelerning dunya qarishigha asaslinip turup özlirining siyasi telebbuzi we taktikisini bekitip kelmekte. Waqitning uzurishigha egiship, taktika bilen küresh nishanini, waste bilen ghaye – meqsetni bir – birige arilashturup qoyuwatqanlarmu az emes. Bolupmu buxil ehwallar islam elliride paaliyet elip beriwatqan teshkilat we siyasi paaliyetchilirimizde bir deqer eghir. Öz millitining dert – elimi we ghaye – meqsetlirini bir chetke qayrip qoyup, Pelestin dawasi tüpeylidin ottura sheriqte bash kötergen we asta – asta dunyagha yeyilishqa bashlighan anti Amerika we anit Israil idilogiyesini we Talibanning dunya qarishini singdüriwalghan we bu idiyeni Uyghurlar arisidimu yeyishqa tirishiwtqan shexislirimiz yoq emes. Hazirmu hem milliy herikitimizning ichki qismida idilogiye jehette xeli eghir bölünüsh mewjut, bu ahl, milliy herikitimizning Xelqaradiki obrazighila emes, belki Xelqimizning kelgüsi istiqbalighimu jiddi xewip keltürmekte.

Bügün, Türk – Islam ellirinimu öz ichige alghan pütün döwletler peqetla öz döwlitining we öz xelqining ghemini yewatqan iken, elwette bizning Uyghur milliy herikitimizning we pütün küreshchilirimizning birdin – bir nishani peqetla wetinimizning musteqilliqini we Xelqimizning hörlükini eslige keltürüsh bolushi, elip barghan pütün paaliyetlirimiz, pikir we heriketlirimiz mushu dairidin esla chetnep ketmesliki lazim !

Awal özimizni bir qutquzayli, Xitaydin qurtulup eshinip – teshinip qalghan chaghlirimizda andin bashqa milletlerning qurtulushighimu yaru – hemdem bolarmiz !

Hazir bizning Panislamizimchiliq, Pantürkisizimchiliq, yaki internatsiyonalizimliq qilidighan waqtimiz emes !

1) Kimler bizning dostimiz ?

Xosh, emdi kelduq gepning poskallisigha, undaq bolsa kimler bizning dostimiz ? Kimler bizning düshminimiz ?
Buyerde mening < biz > diginim, Uyghurlarni asas qilghan Sherqiy türkistan xelqi we Xelqimizge wekillik qiliwatqan Uyghur milliy herikitidin ibaret.

Awal dostlirimiz heqqide toxtilayli :

bügün qaraydighan bolsaq, Sherqiy türkistan xelqining öz teqdirini özi belgilesh hoqoqini qolgha keltürüsh üchün küresh qiliwatqan Uyghur milliy herikiti Xelqarada nahayiti keng qollashqa ige bolup, buxil qollash yildin – yilgha eship barmaqta.
Bolupmu hazir Uyghur milliy herikitini siyasi we iqtisadi jehettin eng küchlük qollap keliwatqanlar Dunyaning siyasi yölünüshini belgilep keliwatqan Amerika bashchiliqidiki gherip demokratik elliridin ibaret. Elwette qerindash döwlitimiz Türkiyemu bunung ichide.

Keyinki yillardin buyan Uyghur milliy herikitini biwaste yaki wastiliq qollap keliwatqan chetellik alimlar, mutexesisler, tetqiqatchilar we lobichilarning sani barghansiri köpüyüp barmaqta, hetta bularning ichide Yehudilarmu bolup, mesilen Israilning asasliq uniwersitetining bir firappisori 10 nechche yildin buyan chetellerdiki Uyghur milliy herikiti bilen izchil türde hemkarliship kelmekte, DUQ ning 2004 – yilidiki qurulush murasimidimu bu Yehudi firappisor bar idi, keyinki 4 – 5 yildin buyan Yehudi tetqiqatchilar DUQ teripidin uyushturuliwatqan < Uyghur rehberlirini demokratiye we kishilik hoqoq boyiche terbiyelesh kursi > gha qatniship, Uyghur kursantlargha Xelqara munasiwetler ilmi heqqide leksiye sözlep keliwatidu.

Qisqisi, meyli nime meqset bilen qollushidin qetinezer, bügün Xitayning türlük besim we tehditlirige pisent qilmay, Uyghur milliy herikitini dadilliq bilen qollap keliwatqan asasliq küch ynila Amerika bashchiliqidiki gherip demokratik elliridin ibaret. Bu nuxtini toluq mueyyenleshtürüshimiz lazim.

Bula emes, hazirgha qeder chetellerdiki hech bir millet Sherqiy türkistan xelqighe we uyghur milliy herikitige düshmenlik pozitsiyeside esla bolup baqmidi, eksiche bizni qollap we hesdashliq qilip keliwatidu.

Bolupmu biz bilen qandash we dindash bolghan Türk – Islam elliri Xelqlirining Sherqiy türkistan xelqighe bolghan hesdashliqi we qollushi pewquladde küchlük bolup, Uyghur milliy herikiti bu ellerde intayin chongqur Xelq asasigha ige.
Elwettiki, hazir Xitay hakimiyiti bilen eng yeqin munasiwetlerge ige bolghan döwletlerning köpünchisimu yene biz bilen qandash we dindash bolghan Türk – Islam elliridin ibaret.

Eng addisi, biz bilen hem qandash, hem dindash, hem xoshna bolghan ellerning köpünchisi hazir Xitayning biwaste teshebbusi bilen qurulghan < Shang hai hemkarliq teshkilati > ning ezasi bolup, bu döwletlerning hakimiyetliri uzun yillardin buyan Xitay hakimiyitining Uyghur milliy herikitini yoqutush we uyghur xelqining türlük shekildiki naraziliq heriketlirini qanliq basturush qilmishlirigha oxshimighan derijide yardem berip we masliship keliwatidu. Sherqiy türkistandin ming bir japalarda jenini qutquzup Qazaqistan, Qirghisiztan, Pakistan, Özbekistan … qatarliq ellerge qechip chiqqan bezi qerindashlirimiz bu ellerning hakimiyetliri teripidin Xitaygha qayturup berildi, yene köpligen qerindashlirimiz bu ellerde < terorist > digen bednam bilen tutqun qilinip türmilerge tashlandi, bu döwletlerning herbiy qisimliri, < terorizimgha ortaq qarshi turush > digen shoar astida, Xitay armiyesi bilen wetinimizning chegra boylirida birleshme manewirlarni ötküzüp, Uyghur xelqighe rohi jehettin qattiq besim shekillendürüp keldi …

gerche bu ellerning hakimiyetlirining yuqarqidek qilmishliri weten ichi we sirtidiki Xelqimizning qattiq nepritini qozghighan bolsimu, emma Xelqimiz we Uyghur milliy herikiti buxil nepretni hergizmu shu ellerning xelqlirige yayghini yoq, ularning naraziliqi peqetla shu ellerning hakimiyetliri bilenla cheklinip kelmekte.

Chünki hazir Xitay hakimiyitining Uyghur milliy herikitini basturushigha hemkarliship beriwatqan ellerning hemmisi digüdek gheyri demokratik, yaki mustebit we dektatorluq tüzümi astidiki eller bolup, bularning köpünchisi iqtisadi, herbi we bashqa jehetlerde Xitaygha eghir derijide beqinip qalghan, öz Xelqinimu besim we zulum bilen idare qiliwatqan hakimiyetlerdin ibaret. Emma, tarixtin buyan bu ellerning xelqliri bizge dostluq qolini uzatsa uzattiki, hech bir zaman düshmenlik qilghini yoq, shunga, bizningmu hakimiyetlerge bolghan qosaq köpügimizni shu ellerning awam xelqidin chiqiriwelishqa heqqimiz yoq, hakimiyetler we dektatorlar hergizmu ebedi emes, xuddi hazirqi < erep bahari > herikitige oxshash, Xitay bilen eghiz – burun yaliship, özlirining qan we din qerindashlirini ölümge tutup beriwatqan chirik dektatorlarmu haman bir küni xuddi Kazafidek beshini yigüsi !

Yene bir jehettin alghanda, herqandaq bir hakimiyet üchün, aldi bilen öz döwlitining we öz xelqining tüp menpeetliri birinchi orunda turidu. Bu menpeetlirini qoghdash üchün waqti kelse waste tallapmu olturmaydu, demokratiye, kishilik hoqoq, qan qerindash, din qerindash … digendek qimmetlerni hergizmu öz döwlitining we öz xelqining menpeetlirining aldigha qoyuwalmaydu, peqetla bu qimmetlerni öz menpeetlirini qoghdashning wastisi qilidu, xalas !

Bu, pütün ellerning ortaq döwlet pirinsipi bolup, ulardin yamanlaydighan heqqimizmu yoq. Shunga, xuddi yuqurida eytip ötkünimdek, özimizni ching tutushimiz, xoshnimizni oghri tutmasliqimiz lazim.

Omomlashturup eytqanda, Sherqiy türkistan xelqining we Uyghur milliy herikitining bügünki künde hech bir tashqi düshmini ( Xitay hakimiyiti bunung sirtida ) yoq, pütün ellerning xelqlirini özining dosti dep hisaplaydu, meningche biz bu pirinsiptin chetnep ketmeslikimiz, dunyada qutuplishish we toqunush peyda qiliwatqan, shundaqla dunyaning asasliq qimmet qarishigha aylanghan demokratiye we kishilik hoqoq pirinsiplirigha qarshi radikal idilogiyelerdin uzaq turushimiz, pütün dunya xelqliri bilen quchaqlishishni bir milliy wezipe dep bilishimiz lazim.

Adette kishilik turmushtimu hesetxor, ichi tar, telwe, körelmes, mutihem, dogma we jahil insanlarning düshmini köp, rehimdil, teqwadar, kengqosaq, diyanetlik, ilimliq, exlaq – peziletlik, kemter insanlarning dosti köp bolidu. Millet bilen millet, döwlet bilen döwlet otturisidiki munasiwetlerning yaxsh – yamanliqimu kishilik turmushtiki yuqarqi pirinsip we alahidiliklerge oxshap ketidu.

Xelqimizning tüp menpeetlirini we kelgüsi teqdirini shexsi hessiyat, shexsi chüshenche we tar dunya qarashlirimizning qurbanigha aylanduruwetishtin qattiq hezer eylishimiz lazim !

2) Kimler bizning düshminimiz ?

Bu tema heqiqeten nahayiti nazuk we xeterlik bir tema bolup, bügünki murekkep dunya weziyitini we xelqimizning omomi hessiyatini nezerde tutqanda, bunung neziriyewiy asasini turghuzup chiqish tolimu qiyin. Chünki, xelqimizning qelbige chongqur orunlushup ketken < düshmen > uqumi bilen, BDT kishilik hoqoq omomi bayannamisi we Xelqaraliq qanun – pirinsiplarning rohi otturisida eghir toqunush bar. Chünki, < düshmen > diginimizde, hemmimizning eqlige eng burun < Xitay > digen bu uqum kelidu, köp hallarda Xitay hakimiyiti bilen Xitay xelqini, cheteldiki xitaylar bilen Xitaydiki xitaylarni, Xitaydiki xitaylar bilen Sherqiy türkistandiki köchemn xitaylarni, köchmen xitaylar bilen Bing tuanlik xitaylarni bir – birige arilashturup qoyimiz, < Xitayning yaxshisi yoq > deydighan qarash kallimizgha chongqur orunliship ketken.

Düshmen uqumi heqqidiki buxil murekkep tuyghu, bezi hallarda milliy herikitimizni Xelqaraliq sorunlarda osal ehwalgha chüshürüp qoyuwatidu.

Mesilen, 5 – iyol Ürümchi qirghinchiliqi munasiwiti bilen chetellerde Xitay hakimiyitige qarshi elip berilghan namayishlar jeryanida, bezi namayishchilirimizning etraptiki Xitaylargha we chiray – shekli Xitaygha oxshap ketidighan insanlargha hujum qilish weqesi yüzberdi, Xitay hakimiyitimu bu hadisilerni nahayiti obdan süyistimal qildi we pütün ichki we tashqi teshwiqatlirida, tügmidek ishni tögidek qilip körsütüp, goya uyghur milliy herikitining Xitay ichi we sirtidiki pütün Xitaylarni zerbe berish nishani qilghinidek bir saxte menzirini otturigha chiqirishqa urundi, Xitay hakimiyiti pulning közige qarimay, Germaniye qatarliq bezi ellerde gezitlerge we kochilardiki elan taxtilirigha Xitay sayahetchilirining Uyghurlarning hujumidin agah bolush heqqide mexsus elan we uxturushlarni tarqatti, netijide, Xitay hekimiyitining Ürümqidiki irqiy qirghinchiliqi bir mehel bir chetke qayrilip qelip, shu ellerdiki jamaet pikri bu nuxtigha merkezliship qaldi.

Eyni chaghda eqli – hushi jayida bezi siyasi paaliyetchilirimiz yuqarqi herikitimizning xata ikenlikini tilgha alghan bolsimu, epsuski teshkilatlirimizda xeli mohim rehberlik wezipisini ötewatqan bezi insanlirimiz, < Xelqimizning hessiyatigha hörmet qilishimiz lazim > digenni bahane qilip, mesilining xarektirige sel qaridi.

Elwettiki, Xelqimizning hessiyatigha hörmet qilish mejburiyitimiz bar, emma, Uyghur milliy herikitining tüp wezipisi Xelqimizning hessiyatigha egiship mengish emes, belki Xelqimizni toghra we paydiliq yolgha yetekleshtin ibaret !

Xosh, undaqta Uyghur milliy herikitining, jümlidin Sherqiy türkistan xelqining heqiyqi düshmini kimler ?

Hech shübhisizki, Xitay kommunistik hakimiyiti bizni dunyagha < Düshmen küchler > dep elan qilghan iken, elwette Xitay hakimiyitimu bizning biwaste we birinchi nomurluq düshminimizdin ibaret !

Elmisaqtin dunyada dawam qilip kelgen en – enilerge tayanghandimu, mustemlikige we tajawuzgha uchrighan herqandaq bir milletning, özini mustemlike qilghan bir hakimiyetni düshmen dep bilishi we ununggha qarshi küresh qilishi nahayiti normal bir hadise, shundaq qilishqimu tamamen heqliq, bu nuxtini talash – tartish qilip olturushningmu qilche hajiti yoq !

Emdiki gep, Xitaydiki Xitaylar bilen Sherqiy türkistandiki köchemn Xitaylarni qaysi katigoriyege kirgüzüsh mesilisi qaldi.

Hemmige melum bolghinidek, 1992 – yili Türkiyening istanbul shehride chaqirilghan tunji nöwetlik < Xelqara Sherqiy türkistan milliy qurultiyi > da elinghan qararlarning bir maddisida, < Xitay xelqi bizning düshminimiz emes, bizning düshminimiz, Xelqimizge pütmes – tügimes balayi – apetlerni elip keliwatqan Kommunist Xitay hakimiyitidin ibaret > dep eniq körsütülgen we bu qarar eyni chaghda Uyghur milliy herikiti namidin pütün dunyagha jakalanghan idi.

Shundin buyan, chetellerde paaliyet elip beriwatqan pütün teshkilatlirimiz bu yetekchi idiyege emel qilip kelmekte.

2004 – yili qurulghan Dunya uyghur qurultiyimu yuqarqi pirinsipni toluq mueyyenleshtürdi we milliy rehbirimiz Rabiye xanim yetekchilikidiki Uyghur milliy herikiti bu pirinsipqa bashtin – axiri toluq emel qilip kelmekte. Yene shundaqla DUQ ning nizamnamisigha, < Sherqiy türkistan xelqining öz teqdirini özi belgilesh hoqoqini etirap qilghan we hesdashliq qilghan barliq Xitay demokratik küchliri bilen hemkarliq elip baridu > digen maddini kirgüzüp, bu madda asasida chetellerdiki Xitay demokratliri bilen belgilik daire ichide diyalog we hemkarliq ornutup kelmekte.

Chünki, Xitay hakimiyitining Sherqiy türkistan we Uyghurlarning tarixini eghir derijide burmilash, Sherqiy türkistan xelqi üstidin elip beriwatqan jinayi qilmishlirini yoshurush, Uyghur milliy herikitining, jümlidin uyghur xelqining özlirining erkinliki, hörlüki we insani heq – hoqoqlirini qolgha keltürüsh yolida elip beriwatqan yolluq we heqqaniy küreshlirining xarektiri we mahiyitini eghir derijide burmilash, shundaqla Xitay miqyasida mustemlikichilik we Fashizimliq tüsini alghan chong Xitaychiliq idiyesini teshwiq we terghip qilishi netijiside, Xitayning ichki ölkiliridiki Xitay puxraliri arisida Uyghurlargha we Uyghur milliy herikitige nisbeten nepret, hetta düshmenlik tuyghusi shekillendi.

Bolupmu Amerikida yüzbergen 11 – sintebir terör weqesidin keyin, Xitay hakimiyitining, < wetinimizge asasi xewip Sherqiy türkistan terörchiliridin kelidu, ular millitimizning ortaq düshmini > digen sepsetini we pützün Uyghur xelqini < 3 xil küch > katigoriyesige kirgüzüp elip barghan tetür teshwiqatlirining netijiside, hazir Uyghur milliy herikitila emes, bir pütün Uyghur milliti xeli köp Xitaylarning neziride qattiq mudapiye körüshke tegishlik düshmen milletke aylinip qaldi.

Emma, keyin Xitayning heqiyqi yosunda demokratiyelishishigha egiship Xitay xelqidiki buxil xata chüshenchidimu yaxshilinish bolushi mumkin.

Gepning qisqisi, Xitay hakimiyitining qaymuqturushi we zeherlishige uchrighan Xitay xelqi bizning düshminimiz emes, elwettiki dostimizmu emes, xuddi bizning pirinsiplirimizda otturigha qoyulghinidek, qachanki ular Kommunist Xitay hakimiyitining boyunturuqidin qurtulup, Sherqiy türkistan xelqining öz teqdirini özi belgilesh we erkin, hör yashash arzusigha hörmet qilidiken, Uyghurlarni asas qilghan Sherqiy türkistan xelqimu ulargha dostluq qolini uzartidu !

Emdi, Sherqiy türkistandiki Xitay köchmenlirige kelsek, ularning barliqqa kelish we jeryani we ichki qurulmisi intayin murekkep bolup, Xitayning resmi statiskilirida 10 milyongha yeqin dep körsütülgen bu köchmenlerning ichide, Xitay hakimiyitining mustemlikichilik siyasitige we yerlik xelqni basturush herikitige masliship berish meqsidide özi telep qilip teshebbuskarliq bilen kelgenler, Kommunist hakimiyetning mejburlishi bilen sürgün bolup kelgenler, shundaqla Xitay hakimiyitining, < Xin jiang yaxshi jay > digen teshwiqatining qiziqturushi bilen jan beqish we pul tepip bay bolush meqsidide kelgenler bar.

Sherqiy türkistandiki Xitay köchmenlirini asasen töwendiki birqanche türge ayrish mumkin :

1) Qara Xitaylar:

< Qara Xitay > diginimiz, Sherqiy türkistanda birqanche ewlattin buyan yashap kelgen, yeni, 19 – esirning otturliridiki Zhao hui we Zo zungtangning istilasidin, taki 49 - yilighiche bolghan mezgilgiche bu rayonda yashap kelgen texminen 300 - 400 ming Xitay közde tutilidu, hazir ularning noposi tereqqi qilip bir milyondin eship ketti.

Bu Xitaylarning mutleq köp qismining Xitayning ichki ölkiliri bilen bolghan ijtimayi munasiwetliri tamamen üzülgen bolup, eslidiki yurtlirigha qaytish yolliri tamamen kesilgen, ular özlirini yerim – yata bolsimu Sherqiy türkistanliq dep qaraydu, ularning xeli bir qismi yerlik milletlerning örp – adetlirini qobul qilghan, hetta mosulman bolghanlirimu bar.

Bu tiptiki Xitaylarning xeli köp qismi Kommunist Xitay ishghalidin keyin kelgen köchmenlerdin nepret qilidu, chünki ularmu siyasi, ijtimayi we maddi jehetlerde yengi Xitay köchmenlirining dexil terüzige uchrighan, Xitay kommunistik hakimiyitimu qara xitaylargha ishenmeydu we ularni siyasi we memuri jehette chetke qaqidu, ularni mohim yerlerge wezipige qoymaydu.
Emma, ular Sherqiy türkistanda her qetim yüzbergen milliy inqilaplarda asasliq zerbe berish nishani bolup kelgini üchün, Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelqlerdin her waqit ehtiyat qilidu, mesilen, 30 – yillardiki tunji jumhuriyet dewride we 44 – yilidiki ikkinchi jumhuriyet mezilliride qara Xitaylar milliy inqilapchilirimizning qattiq zerbisige uchrighan idi.

gerche ular hazir Xitay hakimiyitining uyghurlarni basturush herikitide teshebbuskar bolmisimu, emma kelgüside yüzberish ehtimali bolghan keng kölemlik uyghur – Xitay toqunushida Xitay köchmenlirining teripini tutidu.

2) sürgün qilinghan köchmenler :

bu köchmenler asasen 50 – yillardin taki 70 – yillarghiche Kommunist Xitay hakimiyiti teripidin Sherqiy türkistangha mejburi besim bilen köchürüp kelingen köchmenler bolup, ularning sani texminen 3 – 4 milyon etrapida.

Bu köchmenlerning mutleq köp qismi eyni chaghda < burjuaziye >, < kapitalist >, < bay dehqan >, < sesiq ziyali > … digendek qalpaqlar keydürülüp zerbige uchrighan töwen, ottura we yuquri derijilik sodiger we karxanichilar, Guo mindang dewride yetishken ziyalilar, memuri xadimlar, yer igiliri we ularning ayile – tawabatliridin terkip tapqan bolup, ular uzun yillardin buyan kommunist Xitay hakimiyitining siyasi besimigha uchrighan, yurtigha qaytish yolliri mejburi üzüp qoyulghan, esli yurtidiki yer – zimin we mal – bisatliri musadire qilinghan, ularning ichidiki birinchi ewlat köchmenlerning Xitay hakimiyitige qarshi öchmenlik tuyghusi bar, Xitay hakimiyiti ularni mejburi nopos tüzümi bilen tutup turmaqta, nawada kelgüside Xitayda demokratik mohit shekillense, bu Xitay köchmenliri hergizmu Sherqiy türkistanda turushni xalimaydu, hazir Uyghurlargha nisbeten biraz mötidil pozitsiyede bolup turiwatqanlarmu del mana mushu xildiki Xitay köchmenliridin ibaret.


3) herketchan we yerim herketchan Xitay aqqunliri:

nöwette Sherqiy türkistanda yerlik xelq teripidin < manglur xitay > dep atalghan heriketchan we yerim heriketchan Xitay aqqunliri bolup, ularning sanimu texminen 3 – 4 milyon etrapida. Bu aqqunlar Xitay hakimiyitining ichki ölkilerde elip beriwatqan, < xin jiang yaxshi jay > digen teshwiqatigha aldinip, jan beqish we pul tepish meqsidide wetinimizge kelgen medikar Xitaylar, bularning mutleq köp qismi Sherqiy türkistangha muqim yerleshmigen bolup, bir puti Xitayda, bir puti wetinimizde, ularda chong Xitaychiliq idiyesini asas qilghan < wetenperwerlik > digen nerse mewjut emes, Xitay hakimiyitining siyasi jehettiki zeherlishigimu anche chong uchrap ketmigen, ular Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelq bilen biwaste toqunush elip berishni xalimaydu, nawada Sherqiy türkistanda birer milliy hadise yüzbergende, tapqan mal – dunyasini yighishturup bir kechidila Sherqiy türkistandin ghayip bolidu, Xitay hakimiyiti ularni mejburi tutup qalalmaydu.

4) 80 – 90 – yillardin etibaren < chong gherbi shimalni echish we güllendürüsh > digen niqapta elip kelingen Xitay köchmenliri :

bularning sanimu birqanche milyondin ashidu, bularning mediniyet sewiyesi birqeder yuquri bolup, hemmisi hökümet orunlirida xizmet qilidu, siyasi we maddi imtiyazi yuquri, bular siyasi jehettin qattiq zeherlengen bolup, chong Xitaychiliq xahishi intayin eghir, hemmisi mehsus atalmish < wetenperwerlik > terbiyesi alghan we kommunistlarning < xinjiang wetinimizning ayrilmas bir parchisi > digen sepsetisi ularning mengisige quyuwetilgen, ular yerlik xelqtin nepret qilidu, hakimiyetning yerlik xelqni talan - taraj qilish we qattiq basturush siyasitini aktip we teshebbuskarliq bilen qollap quwetleydu.

5 – iyol Ürümqi qirghinchiliqi mezgilide kochigha chiqip Uyghurlargha hujum qilghan Xitaylarning köp qismi mushu xildiki Xitay köchmenliridin ibaret !

5) bing tuenlik Xitaylar:

Uygurlarda, < Xitayning eskisi bing tuenlik > digen bir maqal bar.
heqiqetenmu Sherqiy Türkistanda chong Xitaychiliq idiyesi eng eghir, pütün wujudi < büyük jung hua ewlatliri > deydighan showinistik we impiriyalistik idiye bilen zeherlengen.

Sherqiy Türkistan xelqidin eng qattiq nepret qilidighanliri bing tuenlik Xitaylardin ibaret.
ularning heqiqiy sani 3 milyondin artuq, Sherqiy Türkistandiki istiratigiyelik jaylar, yeni chegra boyliri, derya - eqinlar we ormanlarning mutleq köp qismi bing tuenlik Xitaylarning konturolliqida.

uzun yillardin buyan chet’ellerde pa’aliyet élip bériwatqan Xitay démokratliri, Sherqiy Türkistanning kelgüsi teqdiri mesiliside bingtuenning intayin muhim rol oynaydighanliqini, nawada bu rayonda kosowodikige oxshash keng kölemlik bir milliy toqunush yüz bérip qalsa, bu toqunushning Uyghurlar bilen bingtuenlik Xitaylar otturisida yüz béridighanliqini tekitlep kelmekte.
*
ularning neziride bingtuen bolsa kommunist Xitay hakimiyiti teripidin Sherqiy Türkistangha orunlashturulghan sa’etlik bomba bolup, bu bomba peqet Uyghurlar üchünla emes, belki kommunist hakimiyet aghdurulup, unung yérini igileydighan Xitay démokratik hakimiyiti üchünmu xewplik.
kelgüside bingtuen xuddi ilgiriki yang zéngshing, jin shurin we shing shisey dewrlirige oxshash merkizi hökümetke boy sunmaydighan we yerlikler bilen düshmenleshken militarist bir guruhqa aylinishi mumkin.
*
ularning bundaq dep qarishidiki asasi seweb, bingtuenning kélip chiqishi we terkibi intayin murekkep bolup, Uyghurlar üchünla emes, hetta Xitay xelqi üchünmu bir sirliq qutidin ibaret.
bingtuende démokratik pikir – éqimlarning qilche tesiri yaki izi yoq bolup, bingtuen terkibidiki Xitaylar nöwette pütün Xitay boyiche kommunistik partiyige we hakimiyetke eng sadiq, chong Xitaychiliq idiyisi eng éghir Xitaylardin ibaret.
*
unung üstige hazir bingtuen siyasiy, iqtisadi, memuri, qanuniy we herbiy jehette pütünley özini özi idare qilalaydighan, merkezge anche béqinip ketmigen, Xitayning ichki qismidiki siyasiy we iqtisadi dawalghushlarning biwasite tesirige uchrimaydighan* musteqil bir dölet sheklini turghuzuwalghan bolup, ularning birdin – bir endishisi we düshmini Uyghurlardin ibaret, shunga bingtuenning hazirqi we kelgüsi istratégiyisi bolsa Uyghurlardin mudapi’e körüsh we ularni da’im bésim we tehdit astida tutup turush asasida qurulghan.

Uyghurlarning neziridimu bingtuenlik Xitaylar bilen adettiki Xitay köchmenliri otturisida zor perq bolup, chünki hazirgha qeder Sherqiy Türkistanda yerlikler bilen Xitay köchmenliri otturisidiki toqunush, ziddiyet, ixtilaplarda, yer, su, mal – mülük, derya – éqin, yaylaq, orman talishish sewebidin kélip chiqqan jédel – majiralarda bingtuenlik Xitaylar asasliq salmaqni igilep kelmekte.
*
bolupmu Uyghurlarning nopusining 80 pirsentige yéqinraqini teshkil qilidighan Uyghur déhqanlirining menpe’etlirige biwasite xewp yetküzüwatqanlarmu yenila shu bingtuenlik* Xitaylardin ibaret.

bingtuendikiler bilen yerliklerning bir – birige bolghan düshmenliki we öchmenliki, bingtuen terkibidiki Xitaylarning kélip chiqishi we tarixi bilen zich munasiwetlik bolup, bu xil düshmenlik peqetla bingtuen qurulghan 54 – yilidin kéyin peyda bolup qalghan emes, belki 100 yilliq uzaq tarixi jeryan’gha we arqa körünüshke ige.* Xitay metbu’atlirida körsitilginidek, 1954 – yili bingtuen 175 ming kishi bilen qurulghan idi.
*
undaqta bu kishiler kimler ?
*
bularning ichidiki 100 minggha yéqinraqi bolsa gomindang hökümitining Sherqiy Türkistanni bésip yatqan herbiy qisimliri bolup, bularning hemmisi dégüdek ilgiriki Sherqiy Türkistan xelqige qilmighan zorluq – zombulluqliri qalmighan, ikki qoli yerlik xelqning issiq qéni bilen boyalghan yang zen shing, jin shu rin, shing shisey Qatarliq diktator militaristlarning qalduq qisimliri idi.
Sherqiy Türkistanda ilgiri yüz bergen milliy inqilab we xelq isyanlirining hemmisi mushu Xitay eskerliri teripidin rehimsizlerche basturulghan, yerlik xelq bilen bu Xitay eskerliri otturisida qattiq öchmenlik we qisas tuyghusi shekillen’gen idi.

bingtuenning teshkil qilghan Xitaylarning qalghan qismi bolsa 1949 – yilining axiridin 1952 – yiligha qeder Xitayning* shangxey, xubiy, xunen, enxuy, jijiang Qatarliq ölkilerdin yötkep kélin’gen Xitay jinayetchiliri, yene kélip bu jinayetchiler qatil, oghri – bulangchilardin terkib tapqan jinayi ishlar jinayetchiliri idi.

Dimek, Sherqiy türkistandiki Xitay köchmenlirining yuqarqi qurulmisigha baqqinimizda, hech shübhisizki, Bing tuanmu xuddi Xitay hakimiyiti bilen birge bizning esheddi düshminimizdin ibaret !

Elwette, Bing tuandin bashqa yene Sherqiy türkistanda chong Xitaychiliq we mustemlikichilik idiyesini eghir serijide singdüriwalghan, Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelqni < düshminim > dep qarighan, shundaqla teshebbuskarliq we aktipliq bilen hakimiyetke masliship yerlik xelqqe zulum salghan bir türküm showinist Xitay köchmenlirimu bizning düshminimizdin ibaret !

Hemmige melum bolghinidek, 1949 – yili Xitay kommunistliri Sherqiy türkistanni ishghal qilghandin buyan, bu rayonda Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelq bilen mustemlikichi küchler otturisida izchil türde toqunush weziyiti mewjut bolup kelmekte. Wetinimizdiki Xitay köchmenlirimu mustemlikichilerning bir parchisi we mohim terkiwiy qismi bolghini üchün, tebiy yosunda ularmu oxshimighan derijide weten ichidiki xelqimizning milliy küchlirimizning zerbe berishige uchrap keldi. Bu, peqet Sherqiy türkistandila yüzberiwatqan hadise emes, belki pütün dunyadiki mustemlike astida yashawatqan xelqler elmisaqtin dawamlashturup keliwatqan ortaq bir en – enidin ibaret !

Shunga, bu nuxtida hech bir döwlet, hech bir millet, yaki hech bir küchning Uyghur xelqini eyipleshke heqqi yoq, chünki Uyghur xelqi öz wetinide we öz tupriqida erkinlik kürishi elip beriwatidu.

Emma, shundaqtimu men yuqurida sherhilep ötken Sherqiy türkistandiki Xitay köchmenlirining idilogiyelik qurulmisi we terkibini közde tutqan halda, zerbe berish dairisini mumkin bar yüksek derijide merkezleshtürüshimiz, Xelqara jamaetchilik teripidin terorizim heqqide bekitilgen ölchem we pirinsiplardin mumkin mertibe chetnep ketmeslikimiz lazim.
Xitay hakimiyiti milliy herikitimizni parchilap we bölüp yoqutushqa uruniwatqan iken, bizmu undaq qazangha mundaq chömüch qilip, wetinimizdiki Xitay köchmenlirining hemmisini özimizge düshmen qiliwalmay, ulargha qaritamu parchilap taqabil turush taktikisini qollunushimiz lazim !

Emdi, ichki düshmenlirimizge kelsek, bu heqtimu milliy herikitimizning ichki qismida oxshimighan qarash we ixtilaplar bar.
Ichmizdiki bezi dogma we radikal küchler, nöwette weten ichide her derijilik partiye, hökümet, armiye, qanun we bashqa sahelerde ishlewatqan Uyghurlarnimu, jümlidin, hökümet saheside ishlewatqan yerlik kadirlarnimu < Uyghur xelqining düshmini > dep qaraydu, buxil qarash tolimu xewiplik we xata chüshenchidin ibaret.

Chünki wetinimiz 60 nechche yildin buyan Kommunist Xitayning mustemlikisi astida turiwatidu, bu mohitta yashawatqan herqandaq bir Uyghur hayatliq üchün ishlishi lazim, ish bilen ash Xitayning qolida, shunga hayatliq üchün elwette Xitayning qol astida ishleydu, unung üstige hazir Xitayning hökümet orunlirida xizmet qiliwatqan we ilgiri ishlep hazir pensiyege chiqqan yerlik kadirlarning omomi sani bala – chaqilirini qoshqanda milyondin ashidu, bularni < düshmen > dep qarash, tolimu angsizlarche we axmiqane qarash bolup, buxil radikal qarashlardin qeti uzaq turushimiz, milliy herikitimizning ichki qismida buxil qarashning tesirini yiltizidin qazilap chiqirishimiz lazim !

Wetinimizde Xitay hakimiyiti bilen eghiz – burun yaliship, teshebbuskarliq bilen öz xelqighe ziyankeshlik qiliwatqan, angsizlarche emes, belki bilip turup Xitay hakimiyitining xelqimizning milliy mewjutluqini yoqutush herikitige masliship beriwatqan milliy munapiq we satqunlarmu elwette bar, ularmu millitimizning esheddi düshmenliri, emma buxil munapiqlarning sani intayin cheklik bolup, hetta millitimizning yerim pirsentinimu teshkil qilalmaydu, Xelqimizning mutleq köp qismi qelbide Xitay mustemlikichiliridin nepret qilidu, wetinining we xelqining baldurraq musteqilliq, hörlük we erkinlikke erishishini arzu qilidu we ichide buni janabi allahtin tileydu, emma, rehimsiz we shepqetsiz mohit ularni özlirining yürek sadasini erkin we ashkare halda otturigha qoyush imkaniyitidin mehrum qaldurghan.

Mesilen, 5 – iyol ürümqi qirghinchiliqidin keyin, Xitay hakimiyiti teripidin ichki qisimda tarqitilghan we chetellerdiki Xitay metbuatlirida elan qilinghan matiriyallarda qeyt qilinishichimu, qirghinchiliqtin keyin, gumandarlarni tutush, soraq qilish we höküm elan qilish jeryanida köpligen Uyghur saqchilar, teptishler we sotchilar, hetta bixeterlik organlirining mexpi xadimliri we terjimanlar gherezlik halda yuqurini aldap, astirttin < jinayetchi > lerge bolushqan, yoshurun qanat astigha alghan, soraq jeryanida qolgha elinghanlargha qurtulushning chare – tedbirlirini ögetken, iqrar qilmay teniwelishni eytqan, Xitay köchmenliri Uyghur olturaq rayonigha basturup keliwatqanda buni bezi uyghur saqchilar we bixeterlik organlirining xadimliri aldin berip xewer qilip qoyghan, bu jeryanda öz millitige qiliniwatqan adaletsizlikke, qanxorluqqa taqet qilip turalmighan bir qisim Uyghur qanun xadimliri xizmetliridin istipa berip chiqip ketken …

dimek, biz hergizmu subektip hessiyatimizgha tayinip, yaki insanlarning tashqi körünüshige we salahiyitige qarapla aldirap ularni < düshmen > katigoriyesige kirgüziwalmasliqimiz lazim.

Chünki bu dawa uzun dawa, zamanning ötüshige egiship insanlarning heqiyqi qiyapitimu haman bir küni otturigha chiqidu.
Axirida shuni memnuniyet bilen tilgha elip ötmekchimenki, dost bilen düshmenni periqlendürüsh we unung chek – chegrisini bekitish jehette milliy rehbirimiz rabiye xanim we unung riyasetchilikidiki Dunya Uyghur Qurultiyi nahayiti riyal we toghra yolni tutup keliwatidu, ularning bu jehettiki tallishi we taktikisi hem Xelqaraliq qanun – pirinsiplarning rohigha munasip kelidu, hem Xelqimizning dilini renjitmeydu, hem shundaqla dostlirimizni köpeytish, düshminimizni azaytish rolini oynaydu !

( dawami bar )

Unregistered
29-11-11, 14:16
assalam yazgan paydilinix makalingizdin kop uqurlarni biliwalduk!millat dawasidiki yeziwatkan makaliringizning dawamlik kopligan uqurlar bilan taminlinip yezilixini umud kiliman.!!! rahmat !!
makalidiki urumqi wakasidiki uygur sakqiliri katarlik uygur dolat kadirlirining urumqi 5-iyul wakaside uygurlarge kilgan yardamlirining makalide tilga ilinip yezilixige dikkat kilsingiz, ham bu kixilarning kilgan yardamlirining makale taxwik kilinmaslikini umud kiliman! ularning uygurlarge kilgan turluk yardamliri ular ozi mahpi kilgan ,ularning mahpiyatligi mahpi halda kilip makalingizda kiska bolsimu yezilmaslikini umud kiliman! yana ularning kilgan yardamlirining ''yukurini aldap''...digandek sozlerning ixlitxige dikkat kilsak,(nahekqilikke narazi bolguqi...katarlik sozlerni kollansak)!!
uygur halki hammisi bir tukkan kixilar!!! xahsan urumqidiki dolat mamuri hizmatqilirining hammisi bir birsini ,aile kixilirini tonuydu yana mundakqe eytkanda bir aile kixliri !!!
yazgan kimmatlik matiryalingizge rahmat!!! makalingizni okup bolgiqe katkan kiskigine wakitka karap, watanimiz uygur diyarige tomuryol arkilik kanqe milyon akkun hitayning kirganliki mini bak biaram kiliwatti! urumqining,kaxkerning yikinki bir kanqe yil iqide 5-6 milyon nopuska ige xahar kilip kurux pilani manga ,hitaydiki 1milyart 300milyon hitay nopusining bizning duxminimiz ikanliki ,bundin keyin sizning ,bizning,ham baxka uygur taxkilatlirining kandak kilip bu milyonligan akkun hitaylirining watanimizge kirixini tosux uqun halkkarada kandak paaliyat ham makalilarni elan kiliximiz kerakligi mini oyge saldi!!!
ahirida ,sizning barlik uygurlarning bundin keyinki uygur paaliyatliride ,asaslik hitay akkun nopuslirini qaksiz bolsimu,qaklik bolgan uygur diyarige nopus yotkax pilanini kandak qeklex togrisida stiratijilik halkkaralik taxwikat ilip beriximizni sizdin we barlik uygurlardin tilayman!!! (dawamlik makalingizni korguqi dostungizdin)

Unregistered
29-11-11, 14:36
aldirap hata okup kaptiman ,kaquring!!!
siz yazmapsiz yukurni aldap digan sozlerni ....!

Unregistered
30-11-11, 16:24
obdan mulahize, oquyli, analiz qilayli

Unregistered
01-12-11, 12:07
kim bizning dostimiz kim bizning dushmanimiz jahilliq bizning eng chong dushmanimiz

Unregistered
01-12-11, 12:39
kim bizning dostimiz kim bizning dushmanimiz jahilliq bizning eng chong dushmanimiz

del konglumdiki toghra gepni qipsiz, apirin sizge !
oquyli, oguneyli, jahilliqimizni, nadanliqimizni yoqutayli, ene shundila eng zor dushminimizni yoqatqan bolimiz !!!!

Unregistered
02-12-11, 01:32
del konglumdiki toghra gepni qipsiz, apirin sizge !
oquyli, oguneyli, jahilliqimizni, nadanliqimizni yoqutayli, ene shundila eng zor dushminimizni yoqatqan bolimiz !!!!

toghra pikir

Unregistered
02-12-11, 02:05
kim bizning dostimiz kim bizning dushmanimiz jahilliq bizning eng chong dushmanimiz

" Jahil Uyghur " dep Harwardda oqumighanni dimeymiz. Oz Dushmini bilen oz Dostini ayriyalmaydighan Uyghurlarni deymiz. Buning uchun Harwardda oqush shert emes.Wijdan Iman we Eqil bolsila boldi.Harward Uniwesitide bashqilar oqusun,Uyghurlar " Dawa " Uniwersitide oquymiz.bizge kerigi bu Uniwersit.

Hitaylar Alim Uyghurlardin qorqmaydu, Wijdanliq Eqilliq milli nepriti kuchluk we ;" Dawa Uniwersiti " ni oqup putturgen Uyghurlardin qorqidu.



Hitayni qorqutqan Uyghur,; IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
02-12-11, 02:20
" Jahil Uyghur " dep Harwardda oqumighanni dimeymiz. Oz Dushmini bilen oz Dostini ayriyalmaydighan Uyghurlarni deymiz. Buning uchun Harwardda oqush shert emes.Wijdan Iman we Eqil bolsila boldi.Harward Uniwesitide bashqilar oqusun,Uyghurlar " Dawa " Uniwersitide oquymiz.bizge kerigi bu Uniwersit.

Hitaylar Alim Uyghurlardin qorqmaydu, Wijdanliq Eqilliq milli nepriti kuchluk we ;" Dawa Uniwersiti " ni oqup putturgen Uyghurlardin qorqidu.



Hitayni qorqutqan Uyghur,; IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

toghra deyla, dost - dushmen tallashmu ghuror, wijdan bilen munasiwetlik, soygu bilen nepretni periqlendurelmigenlerning meyli kim bolsun haywandin perqi yoq !
dost - dushmen tallighanda asman jisimlirini kuzitidighan teliskop bilen emes, milliy ghuror we milliy menpeetler asasida tallaymiz !

Unregistered
02-12-11, 15:44
toghra deyla, dost - dushmen tallashmu ghuror, wijdan bilen munasiwetlik, soygu bilen nepretni periqlendurelmigenlerning meyli kim bolsun haywandin perqi yoq !
dost - dushmen tallighanda asman jisimlirini kuzitidighan teliskop bilen emes, milliy ghuror we milliy menpeetler asasida tallaymiz !

alamet gep qipla

Unregistered
05-12-11, 02:46
dost bilen dushmenni periq etelmigen millet halaketke mehkum !

Unregistered
06-12-11, 07:06
dost bilen dushmenni periq etelmigen millet halaketke mehkum !

toghra pikir, toghra qarash !!!!!

Unregistered
16-03-12, 17:22
" Jahil Uyghur " dep Harwardda oqumighanni dimeymiz. Oz Dushmini bilen oz Dostini ayriyalmaydighan Uyghurlarni deymiz. Buning uchun Harwardda oqush shert emes.Wijdan Iman we Eqil bolsila boldi.Harward Uniwesitide bashqilar oqusun,Uyghurlar " Dawa " Uniwersitide oquymiz.bizge kerigi bu Uniwersit.

Hitaylar Alim Uyghurlardin qorqmaydu, Wijdanliq Eqilliq milli nepriti kuchluk we ;" Dawa Uniwersiti " ni oqup putturgen Uyghurlardin qorqidu.



Hitayni qorqutqan Uyghur,; IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

alamet toghra gep qipla < IHTIYARI MUHBIR : MEKKE > ependim !

Unregistered
21-05-12, 14:06
alamet toghra gep qipla < IHTIYARI MUHBIR : MEKKE > ependim !

< IHTIYARI MUHBIR : MEKKE > ependim her zaman toghra gep qilidu jumusla ...

Unregistered
05-10-12, 15:39
bizdiki eng chong kesellik bolsa amma ichidiki, xelq ichidiki we siyasi paaliyetchilirimiz ichidiki ziddiyet, ixtilap, toqunush we uqushmasliqlarni dost - düshmen katigoriyesige kirgüziwelishtin ibaret, undaqta bizning Mao ze dongdin nime perqimiz qaldi ?
xuddi konilar eytqandek, qol sunda yeng ichide qelishi kerek, öz ichimizdiki ixtilaplarni muresse, diyalog we semimiy sirdishish arqiliq hel qilalaymiz !
bizning düshminimiz - peqetla Xitay mustemlikichiliridin ibaret !!!!!
bir - birimizni < Xitayning ghalchisi >, < Guo mindangning ghalchisi > ... digendek mentiqisiz we asassiz töhmetler bilen eyipleshni qoyup, ortaq düshminimiz hisaplan'ghan Xitay mustemlikichilirige qarshi birlikte küresh qilayli !

Unregistered
05-10-12, 16:18
bizdiki eng chong kesellik bolsa amma ichidiki, xelq ichidiki we siyasi paaliyetchilirimiz ichidiki ziddiyet, ixtilap, toqunush we uqushmasliqlarni dost - düshmen katigoriyesige kirgüziwelishtin ibaret, undaqta bizning Mao ze dongdin nime perqimiz qaldi ?
xuddi konilar eytqandek, qol sunda yeng ichide qelishi kerek, öz ichimizdiki ixtilaplarni muresse, diyalog we semimiy sirdishish arqiliq hel qilalaymiz !
bizning düshminimiz - peqetla Xitay mustemlikichiliridin ibaret !!!!!
bir - birimizni < Xitayning ghalchisi >, < Guo mindangning ghalchisi > ... digendek mentiqisiz we asassiz töhmetler bilen eyipleshni qoyup, ortaq düshminimiz hisaplan'ghan Xitay mustemlikichilirige qarshi birlikte küresh qilayli !

sewepsiz ziddiyet bolmaydu, dereh yiltizidin yashirdu, it digen haman poq yeydu.

ghalchilarning kilip chiqishi we menbesi haqqidiki geplerning asassiz,mentiqisiz mu emesmu yiqin tariximizdin xewerdar bolghan adem bileleydu.

ghalchilarning bashchilighida köresh qilish andin mentiqisiz we asassizdur. eqilge zittur.

Unregistered
06-10-12, 11:35
"Ghalcha" uyghur tilida esheddi dushmenni iniq korsitip biridighan soz emes. unche bek nepretke layiq supet emes. mesilen nadan, sewiyesiz, eqli -hushi jayida emes kishiler tirikchilik uchun hal-oqiti yaxshi kishilerge yallinip ishleydu ,ularni angliq we angsiz halda pirinsipsiz qoghdashnila oylaydu. uyghurchida bui xil ademlerni omumiyuzluk "Ghalcha"dep atash adet bolup qalghan. baliliq, yashliq dewrimizde mushtimi-zor, qaidisiz lukchelik bilen gukirep yuruydighanlar, bayraq yaki bashliqning bala-chaqilirigha bek way (pashinis) dep kitidighanlarnimu "hey Ghalche" deydighan iduq. "ghalchiliq "ozgiridu.

halbuki hal-oqiti yaxshi bu kishilerning ichide heqiqiten qoghdulushqa tigishlik , etiwarlashqa layiq Uyghur yolbashchiliri kop chiqqan. "Ghalcha" ozgiridu. u bir kishige dayim chapliship turidighan supet emes. Uyghurlarning xitay qulluq tuzumidin qutulushta tosalghu bolghanlarni hergiz "Ghalcha" -kelimisi bilen atashqa bolmaydu.

"Ghalcha" dep atashqa amraqlar ichidiki azghan bir qisimlar Xejil bolidighan bir yeri bolmisa Satqun kelimisini qollunup baqsa ozini yenggil his qilishi mumkin. Yaq deydighanlar derdi ichige! Satqun diyish ulargha ep kelmeywatidu. rohi-halet, pisxika penliride Doktur unwani alghanlar bizde yoq. emma oqurmenler yenila sezgur .

Unregistered
28-12-12, 05:20
obgan maqaliken, oquyli, oguneyli

Unregistered
28-12-12, 07:43
obgan maqaliken, oquyli, oguneyli

oqungla, sawaq elingla

Unregistered
28-12-12, 07:55
biz kiqik qaghlarda kumur ekelgini taghka qiksak,kirghizlar ikki tashni koyup bir tana aghamqe bilen yol tosudiken. Bizni otkezmey bek hapa kilidighan. qetellerde yurup, bezi qaghlarde bizning wetenning koldin kitishi, ashu kirghizqilik idarakning kemligidin bolghan iken dep tonup yettim. uyghurlarning mertligi qikidin iship ketken iken.

Unregistered
28-12-12, 08:11
biz kiqik qaghlarda kumur ekelgini taghka qiksak,kirghizlar ikki tashni koyup bir tana aghamqe bilen yol tosudiken. Bizni otkezmey bek hapa kilidighan. qetellerde yurup, bezi qaghlarde bizning wetenning koldin kitishi, ashu kirghizqilik idarakning kemligidin bolghan iken dep tonup yettim. uyghurlarning mertligi qikidin iship ketken iken.

chushunelmidin ?

Unregistered
28-12-12, 08:42
chushunelmidin ?

oqusila chushunila hajim...

Unregistered
28-12-12, 08:54
biz kiqik qaghlarda kumur ekelgini taghka qiksak,kirghizlar ikki tashni koyup bir tana aghamqe bilen yol tosudiken. Bizni otkezmey bek hapa kilidighan. qetellerde yurup, bezi qaghlarde bizning wetenning koldin kitishi, ashu kirghizqilik idarakning kemligidin bolghan iken dep tonup yettim. uyghurlarning mertligi qikidin iship ketken iken.

Men chushendim digenliri ras, yatlargha keng Qursaqliq ahiri mana mushundaq aqibetni kelturup chiqarghan, hemmini yatlargha beriwetip ahiri ozining Qongi echilip qaldi,


Bir oqupla chushunidighn idrakliq Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
28-12-12, 13:31
Men chushendim digenliri ras, yatlargha keng Qursaqliq ahiri mana mushundaq aqibetni kelturup chiqarghan, hemmini yatlargha beriwetip ahiri ozining Qongi echilip qaldi,


Bir oqupla chushunidighn idrakliq Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

buyege yezilghanning hemmini Amerika korup turidu, toghra chushensile hajim, kunlerning biride Abduqadir yapchan ependimdek sozleydighan waqlirimizmu kelip qala ...

Unregistered
22-01-13, 14:49
buyege yezilghanning hemmini Amerika korup turidu, toghra chushensile hajim, kunlerning biride Abduqadir yapchan ependimdek sozleydighan waqlirimizmu kelip qala ...

neziriye, taktika, riyalliq, waste, meqset, ghaye ... qalghanlini özliri chüshüniwalsila ....

Unregistered
23-01-13, 06:12
Gomindang ghalchisining chiqixidiki sewep, Türkiye wetendaxliqini elip bulup Teywen'ge berip "Xerqi Türkistan ezeldin Zhunghua Mingo Dölitining ziminidur" dep imza quyup 50 ming din 150 ming USD ghiche pul elip Hitay akilirini quchahlap chüxken resimlirini tehi hazir (2013-yili 1-ayning 23 küni) giche "pehrirlinip" kötürüp yürüydighanlar bar. Bularni Gomindang ghalchisi dimestin "wetenperwer janbaquchi" demsiz ?






bizdiki eng chong kesellik bolsa amma ichidiki, xelq ichidiki we siyasi paaliyetchilirimiz ichidiki ziddiyet, ixtilap, toqunush we uqushmasliqlarni dost - düshmen katigoriyesige kirgüziwelishtin ibaret, undaqta bizning Mao ze dongdin nime perqimiz qaldi ?
xuddi konilar eytqandek, qol sunda yeng ichide qelishi kerek, öz ichimizdiki ixtilaplarni muresse, diyalog we semimiy sirdishish arqiliq hel qilalaymiz !
bizning düshminimiz - peqetla Xitay mustemlikichiliridin ibaret !!!!!
bir - birimizni < Xitayning ghalchisi >, < Guo mindangning ghalchisi > ... digendek mentiqisiz we asassiz töhmetler bilen eyipleshni qoyup, ortaq düshminimiz hisaplan'ghan Xitay mustemlikichilirige qarshi birlikte küresh qilayli !

Unregistered
08-05-13, 02:12
bügünki weziyette oqushqa tegishlik maqale iken

Unregistered
27-05-13, 12:00
buyege yezilghanning hemmini Amerika korup turidu, toghra chushensile hajim, kunlerning biride Abduqadir yapchan ependimdek sozleydighan waqlirimizmu kelip qala ...

rehmet silige, salamet bosila ...

Unregistered
25-05-14, 16:49
bizning heqiyqi düshminimiz kim ?

Unregistered
26-05-14, 12:44
bizning heqiyqi düshminimiz kim ?

deptughu eyna ? oqumilima ?

Unregistered
09-01-15, 15:00
alamet gep qipla

bu maqale bügünki weziyetke mas kelidiken ...

Unregistered
10-01-15, 04:29
http://www.weten.biz/showthread.php?314-ilham-mahmutnig-bayanati

Unregistered
10-01-15, 16:11
" bezi sözliri xeli mentiqiliq "

-bu Jumlige chikit qoyulmaptu. shunga men yuqurqi sözlerni butunley toghra we Mentiqiliq dep
chushneleymen.

Kimning bezi Sözliri?- "bezi Söz"ning Igisi yoq. " bezi sözliri xeli mentiqiliq " ni yazghan kishining Eqlide Mentiqe yoq.
peqet Bezi sözlernila chushuneleydighan Mentiq bar iken.

" bezi sözliri xeli mentiqiliq " - degenlik kop sozliri xata we mentiqisiz degen bolidu. shunga uning yazghan xetining Arqisigha aldi bilen Undesh Belgisi (!) din bir-ikkini qoyuwitip bolghandin kiyin, andin bir chikit qoyush kerek iken.

chunki "bezi sözliri xeli mentiqiliq" -degen bu sozning Eghi bilen Beghining Tayini yoq turidu. bir Erkek Soz emes ikien.

Unregistered
10-01-15, 16:53
" bezi sözliri xeli mentiqiliq "

-bu Jumlige chikit qoyulmaptu. shunga men yuqurqi sözlerni butunley toghra we Mentiqiliq dep
chushneleymen.

Kimning bezi Sözliri?- "bezi Söz"ning Igisi yoq. " bezi sözliri xeli mentiqiliq " ni yazghan kishining Eqlide Mentiqe yoq.
peqet Bezi sözlernila chushuneleydighan Mentiq bar iken.

" bezi sözliri xeli mentiqiliq " - degenlik kop sozliri xata we mentiqisiz degen bolidu. shunga uning yazghan xetining Arqisigha aldi bilen Undesh Belgisi (!) din bir-ikkini qoyuwitip bolghandin kiyin, andin bir chikit qoyush kerek iken.

chunki "bezi sözliri xeli mentiqiliq" -degen bu sozning Eghi bilen Beghining Tayini yoq turidu. bir Erkek Soz emes ikien.

bu sözliri mentiqisiz !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
ündesh belgisige toyghanla ghoooojoooom ?!!!!!!!!!!!!!!

Unregistered
10-01-15, 17:57
bu sözliri mentiqisiz !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
ündesh belgisige toyghanla ghoooojoooom ?!!!!!!!!!!!!!!

Way Xenim nemandagh xapa bolap ketila?
maqul men mentiqisiz bolay, emma toymaymen juma?-yana.
siliningla undesh belgiliri bolsa meyli.
Selining Undesh belgilirini tonudum- Mana: " ?!!!!!!!!!!!!!!".
Erkishining Undesh Belgisige Soal belgisi arilashmaydu-Xenim.
moshu yerliridin ayalliqlirini biliwaldim.

Selining undesh belgiliri Eliriningkidin jiqraq turamdu-neme?.
bu Jahan qanda bolap ketti?

"bu ghoooojoooom ning Hemme sözi mentiqiliq" dep uxlap qalsila.

Unregistered
13-01-15, 23:00
toghra pikir

Unregistered
15-01-15, 16:07
dimisimu dos bilen düshmenni toghra tallash bek mohim

Unregistered
19-01-15, 06:42
toghra baha, toghra analiz we toghra yekün !

Unregistered
21-01-15, 23:02
toghra baha, toghra analiz we toghra yekün !

Xitay mustemlikichiliri bizning tarixiy dushminimiz !!!!

Unregistered
12-09-17, 11:03
bizning birdin - bir düshminimiz xitay tajawuzchiliri !!!!!

Unregistered
12-09-17, 16:22
bizning birdin - bir düshminimiz xitay tajawuzchiliri !!!!!

xuddi herqaysingning allah aldida otkuzgen gunahi yoqtek, sanga yetiwatqan bu erziyetning hemme menbesi bashqilardek oylishiwapsen? sening dushniming sening yuyulghan mengeng. ishlimes kallang!

Unregistered
28-09-17, 17:32
alamet gep qipla

obdan tema, horunluq qilmay bir oqup chiqayli

Unregistered
24-10-17, 16:19
obdan tema, horunluq qilmay bir oqup chiqayli

obdan teklip

Unregistered
28-10-17, 12:16
obdan teklip

obdan tema, obdan teklip

Unregistered
28-10-17, 12:18
bu maqale bügünki weziyetke mas kelidiken ...

Heqiqeten Mas kelidiken. Weiyetning qaysi teripige Mas kelidighanliqini bilip oqyli.

Unregistered
28-10-17, 12:22
Xitay mustemlikichiliri bizning tarixiy dushminimiz !!!!

bu toghra ! emma Tariximizdiki Hazirqi Dushminimiz "Arimizdiki Xitaydinmu better satqun isa yusup, mesut sabiri..."lar we ularning bugunki warisliri. bular yoqalsa xitayning wetinimizdin yoqulushi asan,....

Unregistered
28-10-17, 16:56
bu toghra ! emma Tariximizdiki Hazirqi Dushminimiz "Arimizdiki Xitaydinmu better satqun isa yusup, mesut sabiri..."lar we ularning bugunki warisliri. bular yoqalsa xitayning wetinimizdin yoqulushi asan,....

Metmusa we unung munapiq sulalisidek insanlar millitimizning eng zor düshmini !!!!!

Unregistered
28-10-17, 20:18
Metmusa we unung munapiq sulalisidek insanlar millitimizning eng zor düshmini !!!!!


پەرھات ئالتىدەنبىر: „مەتمۇسا ۋە ئۇنۇڭ مۇناپىق سۇلالىسىدەك ئىنسانلار مىللىتىمىزنىڭ ئەڭ زور دۈشمىنى !!!!!“.
- مەرتمۇسا ئوغلى: „ مەرتمۇسا ۋە ئۇنىڭ مۇۋاپىق سوئاللىق ئىنسانلىرى - خىتاي مىللىتىنىڭ ئەڭ زور دۈشمىنى!“.

مەرتمۇسا ئوغلى ئۇ- ئۇيغۇر ئارختىكتۇر سىدىقھاجى ئەپەندىمدۇر. ئۇ ئۇيغۇرلارنىڭ مەرت ئوغلى. باشتىن -ئاخىر ئىسم-ئاتىسى بىلەن ئاشكارە مەيداندا.ئىسا يۇسۇپ ۋە ئۇنۇڭ ساتقۇن سۇلالىسىدەك ئادىمى ھايۋانلار - توربەتلەردىكى ئىسىمسىز، ئۇيغۇر مىللىتىمىزنىڭ بۇگۇنكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ئەڭ زور دۈشمىنىدۇر. بۇ دۇشمەن 67يىلدىن بىرى خىتاينى ئۇيغۇرلارغا "ئەڭ زور دۇشمىنىڭلار"دەپ ئۇگۇتۇپ كەلدى. 69يىل بۇرۇن ئەخمەتجان قاسىمى:"ئارىمىزدىكى خىتايدىنىمۇ بەتتەر، ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ، مەسۇت سابىرىلار..."دەپ ئىلان قىلغان.

M.Sayrami
11-03-19, 09:11
Bezi dostlar meni siz shunche chong yazghuchi turup nime üchün chogniraq maqale yazmay parche - purat nersilerni yezip yürisiz dep eyipleydu, men bundin 8 yil burun buning'gha oxshash köpligen chong maqalilarni yazghan idim, emdilikte bu temini beziler köshewatidu

Unregistered
11-03-19, 09:16
bundin 8 yil burun yazghan köp qisimliq bu maqalemning omomiy temisi < Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim > idi, emdilikte bir kechide < musteqil > chi boliwalghanlarning meni < aptonomiyechi > dep eyiplishige külgüm kelidu .....

Unregistered
11-03-19, 17:35
Heqiyqeten yahxi maqale iken.
Dewamini teqezaliq bilen kütimiz.

Unregistered
11-03-19, 18:37
Bezi dostlar meni siz shunche chong yazghuchi turup nime üchün chogniraq maqale yazmay parche - purat nersilerni yezip yürisiz dep eyipleydu, men bundin 8 yil burun buning'gha oxshash köpligen chong maqalilarni yazghan idim, emdilikte bu temini beziler köshewatidu

Hey axmaq . Emdi numus qelishnimu butunley untupsen.

Seni :"Shunche chong yazghuchi turup...." dep Mazaq qilghan Adem Men bolimen. Mendin bashqa qaysi uyghur seni Yazghuchi dep hisaplaydu? Sening qilghan satqunluqung uchun ölümmu azliq qelidu PERAT ALTIDENBIR! ! !
"

Unregistered
11-03-19, 19:08
Hey axmaq . Emdi numus qelishnimu butunley untupsen.

Seni mazliqinggha qarap "Shunche chong yazghuchi turup...." dep Mazaq qilghan Adem Men bolimen. Mendin bashqa qaysi uyghur seni Yazghuchi dep hisaplaydu? Sening qilghan satqunluqung uchun ölümmu azliq qelidu PERAT ALTIDENBIR! ! !
"

"Chong yazghuchigridash. .."