PDA

View Full Version : Gherb elliridiki Uyghur Kekechler we Sawatsizlar



Buruxtum
20-10-11, 05:48
Qedirlik qerindashlar, bu munazire betige chiqip xet yeziwatqan gherb elliridiki suyumluk Uyghurlirimning Uyghur tili sewiyesi hetta azraqla medeniyet sewiyesige ige bolghan herqandaq Uyghurumni yirgendurmey qalmaydu. Bezilerning yazghan xetliridin ularning zadi neme demekchi bolghanliqini angqirish qiyingha toxtaydu, bu yerde demekchi bolghunum, ularning hazir qolliniwatqan Uyghurche olchemlik kompyoter herplirini toghra ishlitish-ishlitelmesliki emes, belki eng eqelliy bolghan, hetta Xitay tajawuzchilirining kemsitish xarakteridiki maarip tuzumi astida bilim eliwatqan bashlanghuch mektepning yuqiriraq sinipliridiki godek oqughuchilirimizmu bilidighan, yazalaydighan, teleppuz qilalaydighan Uyghur tili imlasini, oqush we oginish sharaiti intayin toluq hem erkin bolghan gherb elliride yashawatqan suyumluk Uyghurlirimning yazalmaywatqanliqi, teleppuz qilalmaywatqanliqidur. Bezilerning yazghan imlasini korup ademning qusqisi kelidu, mushumu Uyghurmidu dep guman qilghusi kelidu, mesilen mening esimde qalghan bezi sozlerni misal keltursek: Orpada yaxatken uygula(shu kishining demekchi bolghini belkim: Yawropada yashawatqan Uyghurlar), Namyix herini tizak begen bosangla, namyixka qikakqiduk ( demekchi bolghini belkim: Namayish xewirini tezraq bergen bolsanglar, namayishqa chiqmaqchi iduq), xeriki tirkisan tixlatliri, biz ugurla budinken kanak kilxmiz kiek, duya ugur kurutiga murejit, orpaga kusak bakli kigen uguyla, hey iplas guxingni yigal, hamin bikni kudigingni kursen, saysi panakimiz rit kindi, qekix yolmiz zadkandiak buldu, biz turatken kamta hil kup ugula ba, ulaning himsining sayisi panakliki rit kindi, erkin asya radyosdiklege murjet, sizning zaten
kadak problemlingiz ba, bu toda birbirizni tilaxmayli, midinyetlikrek bulayli.............. Qatarliqlar. Uyghur imlasini bu qeder depsende qiliwatqan bu Uyghurlirimizgha zadi neme deguluk? ularning beziliri belkim wetinimiz Sherqiy Turkistanda burun latin heripini qollinidighan dewrde ( burunqi Uyghur yengi yeziqi) oqumighan bolushi mumkin, we yaki hechqandaq mekteb yuzi kormigen kishiler bolushi mumkin, emma ular hazir Yawropada yeni tereqqiy tapqan, erkin, hor gherb elliride, ulargha hemme sharait teyyar, ozliri turuwatqan doletlerde shu doletning tilini oginish uchun, eng aldi bilen shu dolet qolliniwatqan latin heripini oginidu. Uyghur tilini ipadileshke shu dolet qolliniwatqan latin heripimu muwapiq kelidu, ejiba ular bu herplernimu bilmesmu? eger buni bilmise ular yashawatqan doletliride qandaqmu yashaydu? ozi nomus hes qilmamdu?
Bu munazire munbirige xet yeziwatqan bezi Uyghurlarning imlasini korgen bezi yuqiri melumatliq kishilirimiz bu yazmilarning tili emdila chiqishqa bashlighan godek balilarning imlasimikin dep oylap qelishi mumkin! Eziz qerindashlirim, bashqa chong ishlarni qilalmisingizmu, olchemlik Uyghur kompyoter yeziqini oginelmisingizmu, hech bolmighanda ozingiz yashawatqan dolet qolliniwatqan latin heripini ishlitip bolsimu imlahingizni yaxshilang, eng eqellisi aghzingizdin chiqqan eziz Uyghurche sozlerni shu aghzingizdin chiqqini boyiche bolsimu toluq yezishqa tirishing. Hazirqi texnika dewride bir milletning edebiy yeziq imlasini qeliplashturush, shu milletning buningdin keyinki tereqqiyatigha zor tesir korsitidu. Eger hazir Uyghurlarning qeliplashqan imla sistemisi kompyoter texnikisi teripidin qobul qilinghan bolsa, Google qatarliq tor lughetlirige Uyghurche terjime sistemisimu kirguzulgen bolatti, eger keyinche kirguzulup qalghan teqdirde, eger imlani toghra yazalmisingiz, tirishchanliqingiz netije bermeydu, waqtingiz zaye bolidu, nerwa bolup chechilisiz. Hulase shuki: hemmimiz ortaq tiriship, Uyghurche sozlerni imla qaidisi boyiche yazayli.
Buruxtum

Unregistered
20-10-11, 05:57
Kichikkine til uchurliri uchun qarang

Imla qa’idisi
http://uyghur.co.uk/wiki/index.php?title=Imla_Qaidisi

Hazirqi Zaman Uyghur Til-Yéziqi
http://uyghur.co.uk/wiki/index.php?title=Hazirqi_Zaman_Uyghur_Til-Y%C3%A9ziqi