PDA

View Full Version : Arimizdiki Qikimqi, Gep Toxighuqi Uyghurlargha Yahxi bir Agahlandurux Iken



Unregistered
06-10-11, 21:04
Bu Arimizdiki Qikimqi, Gep toxughuqi uyghurlargha yahxi bir agahlandurux iken.

Kishilerning otturisida gep toshush késili we uning xetiri

Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2011-10-05
Meschiti heremning imami ellame abdulla xeyyat nöwettiki jüme xutbiside «suxenchilik we gep toshush késilining xetiri » dégen mawzuda xutbe sözlidi.

RFA/Pidaiy
Meschitke yighilghan uyghurlar. 2011-Yili awghust.
Gep toshush eng éghir késel
Ellame abdulla xeyyat mundaq dédi: «hörmetlik jamaet, biz toxtalmaqchi bolghan késel éghir késel bolupla qalmastin, késellerning ichide uningdin éghirraqi bolmisa kérek. Bu késel minglighan qelblerni qangha puchilighan, nechchiligen ailini weyran qilghan, öylerni yiqitqan, fitnilerni qozghighan, alaqilerni buzghan, yarishish-Sülhige orun qoymighan késel bolup, suxenchilik, gep toshush késilidur. Suxenchilik késili insanlarda bir-Birige bolghan chidimasliq, adawet we xusumet otini qozghaydighan rezil késeldur. Suxenchilik bolsa, kishiler otturida birining gépini birige adawet peyda qilish meqsitide yetküzüshtin ibaret. Suxenchi özining semimiy emesliki, ichi bashqa, téshi bashqa ikenlikini yaxshi bilidu. Suxenchi dégen tebiiti pes, shekli güzel, heyiti körkem, lékin özige hörmet qilmaydu. Méli köp,mensipi yuqiri bolsimu, kishiler aldida hörmiti yoq. Bashqilarni közge ilmay köz qisidu, köz ishariti arqiliq haqaret qilidu. Suxenchi bashqilargha yaxshiliq qilidighan éhsan igisi bolush uyaqta tursun, yaxshiliq qilidighanlarning yoligha tosqunluq qilidu. Gep toshuydighan suxenchi özini haramdin tartmaydu, kishiler bilen muamile qilishta tebiiy bolmastin süniylikni özige adet qiliwalghan, ikki yüzlime bolup, birining qéshigha kelse bir yüzi bilen, yene birining qéshigha barghanda yene bir yüzi bilen baridu. Suxenchining dostliri nachar, exlaqsiz kishiler bolup, ularning sorunliri gheywet-Shikayet, bashqilarning abruy-Shereplirini töküsh bilen tolghan. Suxenchi dawamliq özini untup bashqilarning eyibini izdeydu, birawning yaxshiliqini körse körmeske salidu, yamanliqini körse éghizidin chüshürmey sözleydu. Suxenchilikke amal tapalmisa yalghanchiliq étigha minidu-De, nishan obyékti qilghan kishining üstidin yalghanlarni toqushqa bashlaydu suxenchining tili shéker, dili zeher, özining sheripi, inawitini saqlashni bilmeydu. Bashqilar bir yilda buzalmighanni bir saette buzalaydu.»
Gep toshup kishilerning arisini buzghuchilar jennetke kirmeydu
Ellame abdurahman sudeys yene mundaq dédi: «peyghember eleyhissalam bir hediside: ‹suxenchi jennetke kirmeydu› dégen. U yene bir hediste: ‹insanlarning yamini suxenchilik qilidighanlardur, ular dostlarni ayriwétidu, ariliqini buzidu, bigunah kishilerge töhmet qilidu› dep körsetken. Suxenchilik insanni yalghanchiliqqa élip baridu, yalghanchiliq xarliqqa élip baridu. Suxenchilik söz arqiliq, ima-Isharet arqiliq bolup, insanlar otturidiki qérindashliq, muhebbet rishtisini buzidighan illettur. Suxenchilik shundaq éghir késelki, köpligen aile, ata-Anilar, aka-Uka, acha-Singillarning otturini buzup adawet uruqini chachidu. Suxenchilik dost-Buraderler, aile tawabatlar, ishchi-Xizmetchiler otturidimu yüz béridu. Biz yashawatqan zaman uchur zamani bolup, tordin ibaret uchur wasitiliridimu gep toshush, suxenchilikke keng orun bérilgen. Xelq ammisi yaman gherezlik kishilerning teshwiqatlirigha aldanmasliqi kérek. Heqiqiy musulman dillarni bölgüchi emes, birleshtürgüchi bolushi kérek. Sizning heqiqiy dost- Qérindishingiz sizni yoq yéringizde mudapie qilidu, sheripingizni saqlaydu, abruyingizgha dagh tegküzmeydu, gheywitingizni qilmaydu. Kimki, sizge bashqilarning sizni sökkenlikini yetküzse, u kishi sizni sökken, sizge haqaret qilghan bolidu. Siz dawamliq köksingiz keng, kechürümchan, epuchan bolung. Bashqilargha qelbingizde adawet, hesetke orun bermeng».