PDA

View Full Version : Guljekre Hanimning Programmisi Hekkide Oylighanlirim



Unregistered
03-08-11, 22:24
Bugun yeni 8-ayning 3- kunidiki rfa uyghurche programini vetende yuz bergen vekeler tupeylidin anglighan idim. guljekre hanim bir hittay hotundin shundak soraydu " ni shi kashi de bendi ren ma? siz keshkerge yerlikmu?" hittay:'he men keshkerning yerliki keshkerde tughulup chong boldum" soal javap keshkerdiki veziyet toghurluk davamlishidu. Men bu soalni sorighan uyghur muhbirining bizning menpetimizni chikish noktisi kilip soridi dep arkidin "silerni uyghurlar bendi ren dep karamdu? yaki bir jayda tughulup kalghanlar shu jayning yerlikimu?" digen soalni kutken idim. Bundak soal soralmidi. Programda hittay hotun keshkerning yerliki(bendi ren) supiti bilen kaldi.

Men bu narizlighimni bu meydangha yizishnimu kop oyludum. Chunki ahbaratchilikta hataliklar davamlik yuz birip turidu. Ushak chushek hataliklarni otkuzvetken bolsakmu igilik hokukimizgha tesir yitidighan hataliklarni otkuzvitishka vijdanim yol koymidi.
Bu meydangha silishimdiki seveplerning biride program Guljekrening bolghini bilen Uyghurning ikki doktori Dolkun bilen Nebijan tursunning makullughi bilen havagha uchuruldighanlighi hemmige ayan. Til, tarih, arhologiye okughan ziyalilirimiz dikket kilmighan
mesilige hili kop ziyalilirimiz dikket kilalmaydu digen chushenchide bu munazire meydanigha bu mesilini yizishka mejbur boldum.
Guljekre siz Uyghur bolumining muhbiri. Bir hittaydin sen keshkerning (bendi ren) yerlikimu dep sorushunguz mini heyran kaldurdi.
Hittaylar 10 evlat sherki turkistanning herkaysi jaylirida tughulushudin ket'i nezer bendi ren(yerliki) bolalmaydu. Sizning baliliringiz Amerkida tughuldi. Ular menggu Amerkining bendi reni emes. Chunki Amerkida Indiyanlardin bashkisini kanche evlat Amerkida kilishidin ket'i nezer bendi Amerkilik dimeydu(native Amercan). Hittaymu hittayda tughulghan birini bendi ren dimeydu. Mesilen 1989- yili tianenmen meydanidiki vekede Orkesh Nurmemetni shundak tonushturghan" Orkesh beijingda tughulup chong bolghan Shinjanglik. Bei jingda tughulup chong bolghan bir Uyghur ozini men beijingning bendi reni disie,Beijingning normal hitiyimu itirap kilmaydu. Bu normal hatalikmu yaki bihestelikke ustilik bilen donggeshke bolidighan kestenlikmu? Bu mini ylandurup koydi.

Unregistered
04-08-11, 01:51
shundaq bek ilmiy usulda, emiliy pikirlirini otturigha qoyup, belen yezilghan pikir iken. mushundaq ilmiy we dostane pikir qilishingizdin qarighanda, sizni Gulchehrening heqiqi dosti, dep oylidim. kichik, amma muhim bir mesile iken, hemmimiz oylinip, ders elishimiz kirek iken.


Bugun yeni 8-ayning 3- kunidiki rfa uyghurche programini vetende yuz bergen vekeler tupeylidin anglighan idim. guljekre hanim bir hittay hotundin shundak soraydu " ni shi kashi de bendi ren ma? siz keshkerge yerlikmu?" hittay:'he men keshkerning yerliki keshkerde tughulup chong boldum" soal javap keshkerdiki veziyet toghurluk davamlishidu. Men bu soalni sorighan uyghur muhbirining bizning menpetimizni chikish noktisi kilip soridi dep arkidin "silerni uyghurlar bendi ren dep karamdu? yaki bir jayda tughulup kalghanlar shu jayning yerlikimu?" digen soalni kutken idim. Bundak soal soralmidi. Programda hittay hotun keshkerning yerliki(bendi ren) supiti bilen kaldi.

Men bu narizlighimni bu meydangha yizishnimu kop oyludum. Chunki ahbaratchilikta hataliklar davamlik yuz birip turidu. Ushak chushek hataliklarni otkuzvetken bolsakmu igilik hokukimizgha tesir yitidighan hataliklarni otkuzvitishka vijdanim yol koymidi.
Bu meydangha silishimdiki seveplerning biride program Guljekrening bolghini bilen Uyghurning ikki doktori Dolkun bilen Nebijan tursunning makullughi bilen havagha uchuruldighanlighi hemmige ayan. Til, tarih, arhologiye okughan ziyalilirimiz dikket kilmighan
mesilige hili kop ziyalilirimiz dikket kilalmaydu digen chushenchide bu munazire meydanigha bu mesilini yizishka mejbur boldum.
Guljekre siz Uyghur bolumining muhbiri. Bir hittaydin sen keshkerning (bendi ren) yerlikimu dep sorushunguz mini heyran kaldurdi.
Hittaylar 10 evlat sherki turkistanning herkaysi jaylirida tughulushudin ket'i nezer bendi ren(yerliki) bolalmaydu. Sizning baliliringiz Amerkida tughuldi. Ular menggu Amerkining bendi reni emes. Chunki Amerkida Indiyanlardin bashkisini kanche evlat Amerkida kilishidin ket'i nezer bendi Amerkilik dimeydu(native Amercan). Hittaymu hittayda tughulghan birini bendi ren dimeydu. Mesilen 1989- yili tianenmen meydanidiki vekede Orkesh Nurmemetni shundak tonushturghan" Orkesh beijingda tughulup chong bolghan Shinjanglik. Bei jingda tughulup chong bolghan bir Uyghur ozini men beijingning bendi reni disie,Beijingning normal hitiyimu itirap kilmaydu. Bu normal hatalikmu yaki bihestelikke ustilik bilen donggeshke bolidighan kestenlikmu? Bu mini ylandurup koydi.

Unregistered
04-08-11, 09:17
Xitay hökümiti nöwette qeshqerdiki weqening tepsilati we heqiqiy yüz bérish seweblirini chetel metbuatliridinla yoshurup qalmay, puqralardin hetta saqchilardinmu yoshurushqa tirishmaqta.
Muxbirimiz gülchéhre
August 03, 04:30 AM
Qeshqerde herbiy halet yürgüzülmekte. 30 We 31-Iyul yüz bergen weqelerning, bu qedimiy diyarning siyasiy ijtimaiy weziyiti hemde xelqning hayati paaliyetlirige qandaq tesir körsetkenliki heqqide melumat élish üchün qeshqer sheher ichi we etrapidiki yashawatqan puqralargha téléfon qilduq.

Yéngisheher nahiyisidiki bir uyghur déhqanning, qeshqerdiki weqening zadi qandaq weqe ikenlikidinmu xewiri yoq bolup, u bizge «qeshqerde bulangchiliq yüz bériptiken dairiler sheherning kirish éghizlirigha tosuq qurup adem kirgüzmeywatidu» dédi.


Xitay hökümiti nöwette qeshqerdiki weqening tepsilati we heqiqiy yüz bérish seweblirini chetel metbuatliridinla yoshurup qalmay, puqralardin hetta saqchilardinmu yoshurushqa tirishiwatqan iken. Bu yaqiyar saqchixanisidiki uyghur saqchisining jawabliridin melum. Uyghur saqchi bolsa «qeshqerde térrorchilar qatilliq weqesi tughdurghan iken, hökümet sheherni qamal qilip tekshürüwatidu» dédi.


Ramzan kirishige toghra kelgen weqelerni xitay dairilirining «islami radikalliq» bilen baghlashqa we «térrorluq heriket» dep eyibleshke urunuwatqanliqi melum. Buning qeshqerdiki musulman ehlining, ramzanliq diniy paaliyetlirige qandaq tesir körsitiwatqanliqini bilish üchün héytgah meschitige téléfon qilghinimizda meschit imami 21 ademning ölüshi, 40tin artuq ademning yarilinishidek weqege «alghuchiliqi yoq bir ishlar» dep inkas qayturdi.


Özini «qeshqerge yerlik» dep tonushturghan bir xitay ziyaritimizni qobul qilip, özi we bashqa xitay puqralirining oxshashla qattiq endishe we wehime ichide öyidin talagha chiqalmas bolup qalghanliqini bildürdi.
-Men qeshqerge yerlik siz kim bolisiz?
‏-Men erkin asiya radiosining muxbiri. Qeshqerning hazirqi weziyiti qandaq bixetermu?
‏-Qandaq bixeter bolsun, biz azraqmu xatirjem emes. Ular biz xenzularni öltürüwatsa, her zaman öltürülüsh xewpi bar, ular peqet biznila öltürüwatidu.
-Ularning hujumi peqet xenzularghila qaritilghanmu némishqa silerni öltüridu?
‏-Ishqilip ular peqet xenzularnila öltüridu, birmu uyghurni öltürüp baqmidi. Adette biz ular bilen éytishmaymiz, lékin ular ashundaq xenzularni öltürüshke amraq, ular ashundaq millet emesmu. Ishqilip biz bu yerde her küni endishe ichide yashawatimiz.
‏-Özünglarni bixeter hés qilmisanglar yene némishqa u yerde yashaysiler?
-Biz bu yerde tughulup ösken, bu yerdin kétip nege barimiz?
-Undaqta siler xenzularning qandaq teyyarliqliringlar bar?
‏-Bizning héchnémige teyyarliqimiz yoq, hetta «5-Iyul weqesi» bolghandin buyan ikki yil boptu mana bir künmu xatirjem emes. Özimizning hayatighimu kapalet yoqluqini bilduq. Öyimizge mökünüp olturup, talaghimu chiqalmaywatimiz. Mana bu weqedin kéyin idaridin üch kün qoyuwetti talaghimu chiqmay olturuwatimiz.
-Etrapinglardiki qoshniliringlarmu oxshashmu?
‏-Ularmu elwette oxshash wehime ichide, lékin bundaq weqelerde ular peqet xenzularnila öltürüwatidu. Uyghurlarni öltürüp baqmidi, ular tuyuqsizla hujum qilidu, bu qétimmu küpkündüzde chüshlük tamaq waqtida kélip öltürdi, aldini alghili bolmaydu-De. Kimni körse shuni öltürdi, 30 chésla 7 ni 31-Chésla yene altini öltürdi, bu ishlargha amal yoq oxshaydu.


Ziyaritimizni qobul qilghan xitay köchmenliri héch bolmisa özining nöwettiki ehwali we naraziliqi shuningdek wehimide qalghanliqidek héssiyatlirini ipade qilalidi, biraq bu yurtning igiliri bolghan uyghurlarning hetta ziyaritimizni qobul qilishqa jüret qilalmighanliqi ularning köchmenlerdinmu éghir bésim we wehimide ikenlikini körsitip berse kérek.
rfa.org din elindi