PDA

View Full Version : Bir Lidérda Choqum Bolushqa Tigishlik 21 Süpet



Unregistered
30-07-11, 01:32
Bir Lidérda Choqum Bolushqa Tigishlik 21 Süpet

Erkin Sidiq

2011-yili 7-ayning 29-küni

(1-Qisim)
Kona Yéziq: [meripet.com] [PDF]

2010-yilidiki bir Jüme küni chüshtin kéyin, men ishleydighan idare JPL diki men qatnishiwatqan bir projéktning bashliqi manga: «Erkin, aldimizdiki Düshenbe küni bizning projéktni közdin kechüridighan bir muhim yighin bar. Shu yighinda doklad qilidighan’gha manga bir qanche «PowerPoint» béti kélidighan netijiler kérek idi. Sen uni Düshenbigiche teyyarlap bérelersenmu? Bu yighin’gha NASA ning bash shtabidiki mushu projéktqa mes’ul xadimlarmu qatnishatti» dédi. Men bu ishning nahayiti muhimliqini hés qilip, uninggha «Men ete öyde ishlep, bu ishni püttürüp bérey» dep jawab berdim. Etisi men kompyutérimni öydin idaridiki kompyutérlargha ulap, zörür hésablashlarni qilishqa urunup baqsam, sür’etning astiliqidin ichim nahayiti pushup ketti. Shuning bilen ashu Shenbe küni 45Km yol yürüp idarige bérip, bir kün ishlep, u ishlarni püttürdüm. Düshenbe künidiki yighinda bizning projéktning bashliqi men teyyarlighan mezmunlarni doklad qilishtin burun, «Men hazir doklad qilidighan mezmunlarni Erkin Sidiq Shenbe küni aram almay ishlesh arqiliq teyyarlap berdi. Shunga aldi bilen men uninggha rexmet éytimen» dédi. Bu qétimqi yighinning muhimliqi bilen sélishturghanda, méning qilghinim bir unchiwala chong ishmu emes bolup, bashliqimning méni bu yighinda alahide tilgha élishining héch qandaq hajiti yoq idi. Lékin u waqitning qanchilik qisliqigha qarimay, méning töhpemni köpchilik aldida ashkare étirap qilish nuqtisida turup, méni tilgha aldi. Men özemning Amérikidiki aliy mektep we shirket hayatimda bundaq ishlarni köp qétim uchrattim—Bashliqlar özining qol astidiki kishilerning töhpisini ayrim we köpchilik aldida ashkare étirap (acknowledge) qilidu. Bu néme üchün bilemsiz? Buning sewebi, bu bashliqlar yaki lidérlarning hemmisi lidérliq ilmide mexsus terbiye körgenler bolup, yuqiriqidek qilishning insan pisxilogiyiside intayin muhimliqini ularning hemmisi oxshash derijide bilidighanliqidindur.

Men hazirghiche yazghan maqalilirimda arzu, nishan, ghaye, ghayini ré’alliqqa aylandurush, shirket bashqurush, dahiy we muweppeqiyet qatarliq bir qatar mesililer üstide bir azdin toxtaldim. Hazirghiche toxtalmighan ilmiy uqumlarning biri lidérliq ilmidin ibaret. Amérika qatarliq gherb elliride bu ilim nahayiti kengri omumlashqan bolup, men Amérikidiki bir qanche shirketlerde injinir we bashliq bolup ishlesh jeryanida bashqurush we lidérliq toghrisidiki mexsus kurslargha bir qanche qétim qatniship baqtim. Özemning mölcherlishiche, Uyghurlar hazirghiche bu ilimgha anche étibar bérip kételmidi. Shunglashqa bu ilimning küchidinmu ünümlük paydilinalmidi. Bir milletning güllinishide, yéterlik sandiki lidérliq bilimlirini bilidighan hemde uni ünümlük ishliteleydighan kishilerning bolishi intayin muhim rol oynaydu. Hemmeylenning xewiride bolghinidek, hazir weten ichi we sirtidiki Uyghurlar jem’iyitide lidérliq bilimi we lidérliq maharitining yétersizliki sewebidin yüz bériwatqan nachar ehwallar intayin köp. Shunglashqa men mezkur maqalide Jon Maksiwél («John C. Maxwell») ning «Bir lidérde choqum bolushqa tégishlik 21 süpet» dégen kitabidiki mezmunlarni qisqiche tonushturup ötimen. Bu kitabning In’glizche atilishi «The 21 indispensable qualities of a leader» dur.

Omumlashturup éytqanda, lidérliqning mundaq ikki teripi bar. Uning biri her bir kishining öz-özige qaritilghan lidérliq iqtidari. Yene biri bolsa bashqilargha qaritilghan lidérliq iqtidari.

Her bir ademning oxshimighan sandiki güzel arzuliri, nishanliri we ghayiliri bar bolidu. Shundaqla köp sandiki kishiler özining tepekkür dunyasida ashu güzel arzu, nishan we ghayilerni emelge ashurghan waqittiki menzirilerni körüp turushqa, ashu chaghdiki ehwallar toghrisida xiyal qilishqa mahir kélidu. Undaqta özingiz bilen sizning güzel arzuliringizning otturisini ayrip turghan nerse néme bilemsiz? U sizning lidérliq iqtidaringiz. Lidérliq iqtidari sizning bashqilarni ünümlük yéteklep méngishingiz üchün kem bolsa bolmaydu. Shundaqla sizning öz ghayingizni emelge ashurushta kem bolsimu hem bolmaydu. Shunglashqa meyli siz bashqa bir guruppa ademlerni bashquridighan yaki ulargha yétekchilik qilidighan bir resmiy bashliq yaki bir resmiy lidér bolung-bolmang, mezkur maqalini choqum bir qétim oqup chiqing.

«Lidér» yaki «bashliq» dégen atalghuning özidinla körünüp turghinidek, bir guruppa ademlerni bashquridighan yaki ulargha yétekchilik qilidighan bir resmiy bashliq yaki bir resmiy lidér üchün bu maqalide tonushturulidighan mezmun téximu muhim. Bir resmiy lidérning layaqetlik lidér bolalighan-bolalmighanliqini ölcheydighan bir muhim ölchem, bashqilarning uninggha özligidin egishishni xalaydighan-xalimaydighanliqidur. Eger siz yétekchilik yaki lidérliq qilsingiz, emma sizge héch kim egeshmise, u halda sizning qilghiningiz bashqilarni yéteklep méngish bolmastin, yalghuz yol méngish bolidu. Shunglashqa eger siz birer shirket qurghan, qurmaqchi bolghan, yaki birer teshkilat yaki shirkette melum bir derijidiki bir bashliqliq rolini alghan birsi bolsingiz, bu maqalini choqum bir qétim oqup béqing.

Jon Maksiwél ependi pütün dunyadiki hazirghiche yashighan ulugh lidér yaki dahiylarni tetqiq qilip, ularning hemmisining mezkur maqalide tonushturulidighan 21 süpetke ige ikenlikini yekünlep chiqqan. Bu 21 süpet heqqidiki bilimler sizning heqiqiy türde ünümlük yétekchilik qilidighan, we kishiler egishishni isteydighan bir lidér bolush üchün hazirlimisingiz bolmaydighan kishilik xaraktérler bilen tonushup chiqish, ularni tereqqiy qildurush, we ularni toghurlarsh üchün nahayiti zor yardem qilalaydu.

Lidérliq bilimlirini bilish bilen uni emeliyette qollinip, muweppeqiyetlik lidérliq qilish ayrim-ayrim ikki ish. «Jeryan qanuniyiti» ning körsitishiche, lidérliq hergizmu bir künning ichidila yétilmeydu, belki u her küni az-azdin tereqqiy qilip yétilidu. Özingizni lidérliq bilimlirini bilidighan bir ademdin ré’al dunyada muweppeqiyetlik lidérlik qilalaydighan birsige aylandurushtiki achquch sizning kishilik xaraktéringizdin ibaret. Sizning kishilik xaraktéringiz yaki xaraktér jehettiki süpitingiz sizning lidérliq iqtidaringizni heriketke keltürüp, uni küch-quwwetke ige qilidu. Yaki bolmisa u sizning muweppeqiyet yolingizni tosup qoyidu. Bir ademning ünümlük lidér bolush-bolalmasliqini uning ichki jehette qandaq adem ikenliki belgileydu. Bashqiche qilip éytqanda, lidérliq ademning ichidin sirtigha qarap tereqqiy qilip yétilidu. Eger siz ichkiy jehette bir layaqetlik lidér bolalaydikensiz, tashqiy jehettimu özingiz arzu qilghandek lidérlarning biri bolalaysiz. Shunglashqa eger siz lidérliq baldiqining eng yuqiri pellisige chiqmaqchi bolidikensiz, choqum özingizde, yaki özingizning ichki dunyasida, mushu maqalide tonushturulidighan 21 süpetni yétildürüng. «Eger siz shundaq qilalaydikensiz, siz bu dunyadiki bashqa her qandaq ishni qilalaysiz».

Waqit étibari bilen men bu maqalini bir qanche qisimgha bolup tamamlaymen.

Kitabning Aptori Toghrisida

«Bir lidérde choqum bolushqa tégishlik 21 süpet» dégen kitabning aptorining ismi Jon Maksiwél («John C. Maxwell») bolup, men u aptor heqqide özemning «Ghaye tikleshning 10 ölchimi» dégen maqalisidimu azraq chüshenche bergen idim. Maqalining toluq bolishigha kapaletlik qilish üchün oxshash chüshenchini bu yergimu kirgüzüp qoydum. Jon Maksiwél ependi bir xelq’arada étirap qilin’ghan lidérshunasliq mutexessisi, notuq sözligüchi we aptordur. U 50 parchidin artuq kitab chiqarghan bolup, ularning kopiysidin hazirghiche 16 milyondin artuqi sétilghan. Dunyadiki 2 milyondin artuq lidérlerge terbiyilesh séminarliri bergen. U lidérlar tewe orunlardin dunyadiki eng muweppeqiyetlik «Fortune 500» tizimlikidiki shirketler, her qaysi ellerning hökümetliri, Amérikining herbiy akadémiyisi, Amérikining memliketlik isport birleshlimiri we BDT ni öz ichige alidu («Fortune 500» shirketlirini dunyada nahayiti nopuzluq bolghan «Fortune» yaki «Teley» jornili her yili tallap békitidighan bolup, ular dunyadiki eng chong 500 shirketni öz ichige alidu). Jon Maksiwél ependi bir qanche mulazimet shirketlirinimu qurghan. Uning «Lidérliqning aghdurup tashlighili bolmaydighan 21 qanuniyiti», «Özingizning ichidiki lidérliqni yétildürüng», we « Bir lidérde choqum bolushqa tégishlik 21 süpet» dégen 3 parche kitabining her birsi bir milyon nusxidin köprek sétilghan.

Töwende men bir lidérde choqum bolushqa tégishlik 21 süpetni tonushturushni bashlaymen.

1. Kishilik Xaraktér—Chong Tashning Bir Parchisi Bolush (Character)

Bu heqte ishlitilgen In’glizche söz «character» bolup, uning Yulghun loghutidiki menisi «Xaraktér, mijez, xususiyet, exlaq, pezilet, alahidilik, özgichilik, pérsonaj, belge» iken. Yeni, bu söz Jon Maksiwél ependining kitabida «kishilik xaraktér» dégen menidimu, hemde «exlaqliq» dégen menidimu ishlitilgen bolup, menmu In’glizche «character» dégen sözni ashundaq ikki xil menide alimen.

Bu yerdiki kishilik xaraktér déginimiz bir ademning exlaqiy süpitige, semimiy bolush we jür’etlik bolush qatarliq kishilik süpitige qaritilghan. Bir lidérning hayattiki her xil ehwallargha qandaq muamile qilidighanliqi uning kishilik xaraktéri yaki pezilitining qandaq ikenlikini körsitip béridu. Krizis bir ademning xaraktérini yétildürmeydu, emma uning xaraktérining qandaqliqini ashkarilap béridu. Adem bir ongushsizliqqa yoluqqanda, mundaq ikki xil yoldin birini tallashqa mejburi bolidu: Exlaqliq bolush yaki muresse qilish. Her qétim exlaqliq bolushni tallighan adem, bundaq tallash bir selbiy aqiwetni keltürüp chiqarghan teqdirdimu, her qétim burunqidinmu küchlük bolup mangidu. Özimizde ésil peziletlerni yétildürüsh özimizni bir lidér qilip tereqqiy qildurush üchünla emes, özimizni bir yaxshi insan qilip yétildürüsh üchünmu nahayiti zörür.

Sizning xaraktéringiz sizning kim ikenlikingizni belgileydu. Sizning kim ikenlikingiz sizning némini körüdighanliqingizni belgileydu. Sizning némini köridighanliqingiz sizning néme ishni qilidighanliqingizni belgileydu. Shunglashqa bir lidérning qandaq ish élip baridighanliqini uning xaraktéridin ayrip qarighili bolmaydu. Eger bir lidérning niyiti bilen herikiti dawamliq öz-ara qarimu-qarshi bolup mangidiken, siz uning kishilik xaraktérini közitish arqiliq néme üchün ashundaq bolidighanliqini bayqiyalaysiz.

Ademning bir qisim talantliri tughma bolidu, emma kishilik xaraktér xususiy tallashtur. Biz özimizning ata-anisini, tughulghan we ösüp yétilgen yurtini, we özimizning talantlirini özimiz talliyalmaymiz. Emma özimizning xaraktérini özimiz talliyalaymiz. Yeni biz her qétim bir tallashqa duch kelgende, özimiz üchün bir xaraktérni wujutqa keltürimiz. Bizning hayatimiz özimizning kishilik xaraktérlirini yétildürüsh jeryani bolup hésablinidu.

Heqiqiy lidérliq bashqa kishilerni öz ichige alghan bolidu—Eger héch kim sizge egiship mangmisa, siz bashqilarni yéteklep mangghan bolmaysiz, belki özingiz yalghuz méngip kétiwatqan bolisiz. Kishiler nachar xaraktérlik yaki nachar exlaqliq lidérlargha egeshmeydu. Burun egeshken bolsimu, uning xaraktérining yaki exlaqining nacharliqini bayqighan haman uninggha egishishtin toxtaydu.

Lidérlar öz xaraktérining cheklimisidin üstün turidighan bir pellige yételmeydu. Bezi nahayiti talantliq kishiler melum derijidiki muweppeqiyetke ériship bolupla weyran bolup kétidu. Bundaq bolushtiki halqiliq amil kishilik xaraktérdur. Haward Uniwérsitétining proféssori Stiwin Bérglas (“Steven Berglas”) ning déyishiche, undaq adem töwendiki töt xil ehwaldin kam dégende birsini öz béshidin ötküzidu: Hakawurluq qilish, intayin yalghuzluq hés qilish, buzghunchiliq derijiside tewekkülchilik qilish, we zina qilish. Bularning her birsi ajiz xaraktérlik kishiler töleydighan éghir bedel bolup hésablinidu.

Eger sizde yuqiriqidek töt xil ehwalning birsi körülse, choqum qiliwatqan ishingizni toxtitip, bir az aram éling. Hemde özingiz üchün bir chare téping. Eger xaraktérdiki ajizliqlar öz waqtida özgertilmeydiken, waqitning ötüshige egiship undaq ajizliq téximu éghirliship mangidu. Siz ailingizde, xizmitingizde we jem’iyette bashqilarni yétekligen waqtingizda, siz üchün eng muhim bayliqning kishilik xaraktér yaki ésil exlaqiy pezilet ikenlikini hergizmu untulup qalmang.


2. Séhriy Küch—Tunji Qétim Bergen Tesir Hel Qilghuch Rol Oynaydu (Charisma)

Séhriy küchni In’glizchide «charisma» deydighan bolup, uning In’glizche loghettiki menisi «bir ademning melum bir adem topigha tesir körsitish yaki hoquq yürgüzüsh imkaniyitige ige qilidighan rohiy küchi yaki kishilik süpiti» dep chüshendürülgen. Addiy söz bilen éytqanda, séhriy küch déginimiz bashqilarni özige jelb qilish iqtidaridin ibaret. Amérikiliq Den Réyland (Dan Reiland) mundaq deydu: «Siz séhriy küchke qandaq qilish arqiliq érisheleysiz? Bashqilarni özliri toghrisida yaxshi héssiyatqa ige qilishni ularni siz özingiz toghrisida yaxshi héssiyatqa ige qilishtin üstün orun’gha qoyush arqiliq.» (He désila «Ishning hemmisini menla qiliwatimen. Bashqilarning bolsa bu ishlar bilen anche kari bolmaywatidu» deydighan adem séhriy küchke ige bolmaydu. Uning eksiche, «Ishni asasen puku-pukunilar qildi we qiliwatidu, men peqet sirttin azraq yardemde boluwatimen» deydighan lidérlar heqiqiy séhriy küchke ige bolidu.) Séhriy küch tughma bolmaydu. Xuddi bashqa kishilik süpetlerge oxshash, séhriy küchnimu yétildürgili bolidu.

Bashqilarni özige jelb qilalaydighan, bashqilarni özige öz ixtiyarliqi bilen egeshtüreleydighan bir adem bolush üchün, siz töwendiki ishlarni qilishingiz kérek:

1) Hayatni qedirlesh. Kishiler hayatni qedirleydighan lidérlerni yaxshi köridu. Siz qandaq tiptiki kishiler bilen birge bolushni xalaysiz? Chéchilghaq, asan achchiqlinidighan, chüshkün we kechkiche bashqilardin aghrinipla yürüydighan ademler bilenmu, yaki dang chiqarghan we turmushni intayin qedirleydighan kishiler bilenmu?

2) Bashqilarning yaxshi teripinila köridighan bolush. Bir tetqiqatchi özliri tiriship milyonér bolghan 100 dek ademni tekshürginide, ulardiki birdin-bir ortaqliq, ularning hemmisi bashqilarning yaxshi teripinila körüsh ikenlikini bayqighan. Eger siz bashqilarning yaxshi teripini körsingiz yaki étirap qilsingiz, uni özlirige körsitip bersingiz, ularni ilhamlandurup tursingiz, hemde ularning özidiki yoshurun küchlerni toluq jari qildurushigha yardem qilsingiz, sizning bu qilghanliringiz üchün ular sizni intayin yaxshi köridighan bolidu. En’gliyining burunqi bash baqini Bénjamin Disra’éli (Benjamin Disraeli) ene shundaq ademlerning biri. Bir qétim u mundaq dégen: «Siz bashqa bir ademge qilip béreleydighan eng chong yaxshi ish özingizning bayliqini uning bilen ortaqlishishla emes, belki uning bayliqini özige tonutup qoyushtin ibaret.»

3) Bashqilargha ümid élip kélish. Fransiyelik général Napoliyon Bonaparti (Napoleon Bonaparte) lidérlerge «ümid sodichiliri» dégen éniqlimini bergen. Uning qarishiche, bir ademning barliq mal-mülki ichide, ümid hemmidin ulugh mal-mülük bolup hésablinidu. Eger siz bashqilargha ümid élip kélelisingiz, siz ularni özingizge yüksek derijide jelb qilalaysiz. Shundaqla ular siz üchün bir ömür minnetdar bolidu.

4) Bashqilar bilen öz ehwalini ortaqlishish. Kishiler özining ehwalini we hayat sepirini sözlep béridighan lidérlarni nahayiti yaxshi köridu. Siz bashqilarni yétekligende, ulargha özingizning ehwalini sözlep bérip turung. Özingizning oy-pikirlirini, özingizdiki her xil tedbir-charilerni we özingizning alahide ishlirini sözlep bérip turung. Men hazirghiche özem uchratqan Uyghur qerindashlar bilen paranglashqanda we Uyghur yighilishlirigha söz qilghanda, özemning ishlirini köplep sözlep bérip keldim. Ularni «yazma söhbet» we «terjimhal» sheklide yézip torghimu chiqiriwettim. Bundaq qilishtiki meqsitimning biri bashqilargha özemning bir addiy Uyghur ikenlikini bildürüp qoyush. Yene biri bolsa ularni özemning sergüzeshtiliri, tejribe-sawaqliri we hazirghiche igiligen bilimliridin xewerdar qilip, shu arqiliq ularni ilhamlandurushtur. Bashqilarni özidin üstün qoyidighan, özige köngül bölüshtin burun bashqilargha köngül bölidighan lidérlerde séhriy küch bar bolidu.

Maqalini oqup mushu yerge kelgende, séhriy küch jehette siz özingizni bir qétim bahalap béqing: Siz bashqilarni özingizge tebi’iy halda jelb qilalamsiz? Sizni bashqilar yaxshi köremdu? Eger bu soallarning jawabi «yaq» bolsa, sizde choqum töwendikidek illetler yaki séhriy küchning tosalghuliri mewjut bolishi mumkin:

Ghurur: Her waqit özini bashqilardin üstün qoyidighan lidérgha héch kim egeshmeydu.
Endishilik: Eger siz özingizni anche yaxshi körüp ketmisingiz, sizni bashqilarmu yaxshi körmeydu.
Mijezi osal bolus: Eger kishiler sizdin némini ümid (expect) qilsa bolidighanliqini bilelmise, ular sizdin birer nersini ümid qilishtin pütünley toxtaydu.
Mukemmellik: Kishiler birsining kamaletke yétish arzusigha hörmet qilidu, emma uning ré’alliqqa uyghun kelmeydighan ümidi (expectation) din qattiq endishe qilidu.
Shexsiyetchilik: Kishiler bashqilarning selbiy teripinila köridighan birsining özlirige qarita hemme yönilishlerdin tenqid yaghdurushini yaqturmaydu.

Eger siz yuqiriqidek illetlerdin özingizni yiraq tutalisingiz, siz özingizde séhriy küchni yétildüreleysiz.

Tehrirligüchi: Pezilet Tursunéli Muhammadémin


(Dawami bar)

Bu maqalini héch kimdin ruxset sorimay, menbesini eskertken halda bashqa her qandaq tor betliride élan qilsingiz boliwéridu. Emma, bu maqale toluq pütkiche bashqa tor betlirige chiqarmay turishingizni ümid qilimen

Unregistered
30-07-11, 03:56
Hormetlik Erkin ependim, siz dawamliq uyghurlar uchun kam boliwatqan bolupmu derhal dewalap saqaytmisa bolmaydighan nachar wabagha ohshap qalghan illetlerni ozgertish uchun otkur pikirlik maqalilarni yezishtin sirt Amerikidiki meshhur peylasop we siyasetchilerning maqalilirini terjime qilip élan qilip keldingiz bu emgikingizdin el cheksiz soyunmekte, gerche oz kespingizde shunche aldirash bolsingizmu ayrim waqit ajirtip nadir eserlerni uyghurlargha tonushturwatqan ejringizning netijisi choqum bolidu , siz keshpiyat dunyasida chaqnap turghan uyghur yultuzi bolupla qalmastin ,siyasiy engi yuksek derijide piship yetilgen qabilyetlik siyasiyon ikensiz. Barikalla hizmetliringizge maqalining dawamini kutimiz .

UyghurSamurai
30-07-11, 11:19
Qehrimanliq,liderliq bilimdin emes,wijdan we adimilik tuyghusidin tughulidu. kimiki buni matimatikiliq formula, fizikilik element we shundaqla ximiyilik ozgerish we yaki edebiyatiki tughu,tesewur dep qaraydiken, bu peqet ehmeqlerning we shundaqla rohiy kesellerning hesserhoqluq tughusidin tughulghan hislardur dep qarashqa bolidu.

Unregistered
30-07-11, 11:26
Erkinni men ezeldin bir hiyal perez kishi dep karaymen , chunki uning yazmiliri uygurning real turmushidin tolimu yerak bolup , uning degenliri peket gheripliklerning turmushi istilini asas kilghan .
Eger u rastinla uyghurgha koghul bolsidi , anda uyghurning nowettiki ehwali ustide azrak izdinip , ashu bichare millitimiz uchun birer chikish yoli tipishigha yardimi bolup kalar idi u kishi wetendiki yash balilarnimu huddi ozige ohshash pishik jehetin ajiz , ulugh millet ishlirigha konghul bolmeydighan bir supetsiz kishi kilip terbileshke urnip kiliwatidu.

yekinda Hotende intayin echinishlik weke yuz berdi , emdi bu "weke" ni elip eytsak , u kishiler ghezeplinip , her hil bezimlargha chidiyalmay , oz ishlirini hel kilish yoli tapalmay eng ahirida huddi hotumni tashka urghandek mertlerche kuban boldi , undakta ular kandak kilsa durus bolar idi ? Erkin , eytipakkinne , nowette uyghurning teli , medinyiti , shudakla eng mohimi oz zimini koldin ketiwatidu , undakla nime uchun Amerkidek shunche demokratic dolette yashap yurgen atalmish uyghur ziyaliri bir yerge jem bolup bu ishlar ustide bash katturup weten ichidiki ashu zulum tartiwatkan millitinimiz uchun yardem koli suzmaymaydu ? he dese muwapikiyat ,ghururdin soz echip , chet'ellning kitaplirinidin misal elip chong sozleymiz ? oz militi uchun bash katturmighan shundakmu ziyali bolamdu ? oz millitining sizya teghdirge kongul bolameydighan undak meynet ziyalilarning nimege paydisi bolidu ?

Unregistered
30-07-11, 12:32
Erkis Siddiq ependi, Ana Uyghurda Uyghur millitige lider bolushqa layiq 99 supet bar.

21 supet Uyghur millitige azliq qilidu, u 21 Supet peqetla Hitaylargha lider bolushqa kereklik zalimane supetlerdur.

Chunki Ana Uyghurni Allah mehsus Uyghur millitining teghdirini hazirqi haletidin Uyghur milliti arzu qilghan haletige ozgertsun uchun hemirturishidin planlap yaratqandur.

Allah Uyghur millitige layiq korup yaratqan liderlik supetlirini kim iken, Uyghur millitige yarshturalmaydigha, bu yerde Saman astidin su yuguritip ,;" Ana Uyghur Uyghur milltige liderlikke yarashmaydu, lider digen mandaq-mundaq 21 hil supetke layiq bolishi kerek ," dimekchi bolsa kerek.

Bu hildiki yaman niyet ewwel Allahning qudritige andin Uyghur millitining korup,kuzutup olchep baha berish qabiliyetige qilinghan haqarettur.kemsitishtur.

Halbuki Erkin Siddiq arimizdiki on besh milyonda birdur.

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
30-07-11, 12:56
Erkin Sidick Ependim, ghayini emelge ashurush uqun , shuningha yarisha sharait kirek dep bir qaghda kop toghra eytkan. Bu makale peket amerkidek erkin dunya puhrasigha belkim ellik pircent toghra kilidighan yekun. Buningha misal, Obama amerkidek democratic dunyada saylinip qikkan tunji kara tenlik President. Likin Obama amerika tarighida hiq president dep bakmighan bir gepni kildi, u bolsimu, "manga bir nowet presidentlikmu esli yetip ashudu" dep saldi (bir ikki ayning aldidiki gepku deyme), belkim bu political geptu, likin jing yerlirimu bolushi kirek. Dimek her lidirlar her millette bolidiken, ene ashu liderlargha liderlik kilidighan makan zaman we yerning bolshu hemmidin zorur iken. Men jinimda esli biz kaysi doletke president bolsak yarashmaydu dep ozemge temenna koyap koyattim, likin zimini yok adem bundak temenna kilsa bolmaydighan we u bir ehmekani telwilik iken dep bildim. U makalining bezi yerliri, kabusnamidiki ibarilerge, beziliri ozbeklerning nahshigha ohshaydiken, dimek ziminimiz putun bolsa paydisi bar makale dep bildim.

Unregistered
30-07-11, 13:06
Erkin sidiq ependi yazghanliringiz ichide muwepeqiyet qazinishning formulasi, uyghurlar dut emes digendek maqaliliringizni oqup sizni qandaqmu bir alim bolup qalghandu bu bichare adash dep oylighantim chunki dunyada muwepeqiyetning formulasi bolmaydu.(xitaydin bashqa yerde)

uyghurlar dut emes digen mawzuning uzi dut mawzu. chunki hichqandaq bir millet millet supiti bilen dut bolmaydu eger xitaylar uyghurlarni millet supitide dut dewatqan bolsa bu shularning dutligi.


yuqurdiki maqalingizni yahshi oqup chiqtim meningche herqandaq yighilishlargha barghanda, uz kechmishingizni emes belki xelqingizning beshidin utuwatqan kechmishlirini suzlep berishni adet qiling. bir lidir uz kechmishini kup suzligenligi bilen lidir emes belki xelqining kechmishini kup suszligenligi bilen lidirdur.

men addi bir aile ayalimen sizdek nasaning bir alimi emesmen emma maqaliliringizdiki quruq neziryichilik we nimidur birnersidin yeni muhim bir neziryiwi nuqtidin uzingizni qachurwatqanlighingiz mening ichimni bek pushurdi.


sizdek derehning arqisigha utuwelip inqilap qilidighan hichkimge ehtiyajimiz yoq.

Unregistered
30-07-11, 13:27
Erkin Ependim,

Ozliring utuklirini kursutush etrapingizni bek mubalighe kilip bek guzel kursutupmu ketmisle. Bularmu bizek ademler ikenligini daim makalirige kitip koysila, bolmisa bizning ying ewlatlar daima, sizning makalingizdin hata yukumlunip kilip, kuruk gha peres bolap kalidu. Mekke ependim sizni artuk hakaretleydu, likin bezide anqe orunsiz mutemmu emestek. Yizip tursila.

Unregistered
30-07-11, 13:39
Erkin sidiq ependi,; men addi bir aile ayalimen

sizdek derehning arqisigha utuwelip inqilap qilidighan hichkimge ehtiyajimiz yoq.

Way hainm ,yazghan qolingizgha dert bermisun,mekkige keilp qalghan bolsingiz sizni Arafat,mina,Muzdelifelerge elip chiqip bir aylandurup korsutup kelgen bolattim.

Erkin Siddiq Derehning arqisigha otuwelip inqilap qilish emes, milletning aldigha otuwelip,inqilapni tosuwatidu, shuning uchun men bu kishini :" Meqsetlik we yaman niyetlik eski kishi " dep yeziwatimen.milletke hich bir selbi tesiri yoq bir Uyghur Erkin Siddiqning yazghanlirini yezip ,eytqanlirini eytip ,qilghanlirini qilsa,;" He, " dep qoyimiz ,tugeydu, hich qimmet bermeymiz,

Amma Erkin Siddiqning weten ichi we sirtidiki Uyghur yashlirigha tesiri kuchluk, shuning uchun men bu kishini arimizdin taziliwetmisek bolmaydighan heterlik mikrop, bu mikropning tesiri yashlirimizgha yeyilsa dawalimaq tes, Bei Jingdin meqsetlik yeyilghan siyasi mikrop didim we dimektedurmen.

Allahgha shukurki men bu Uyghur milli musteqilliq hereketining paydisigha siyasi haraktirlik qelem kurishimde heli muweppeq boldum, hazir zamanimizda qelem bilen bir hakimieytni orup, Qwlwm bilen bir hakimiyetni tiklewetighliq, undaq iken, bizler qelem bilen bir Bei Jingdin iwetilgen siyasi mikropni taziliyalmaymizmu,?


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
30-07-11, 14:05
hormatlik erkin apandim sizning nasadiki bir ilim supidide ixlawatkanligingizge biz hormat bildurimiz!
sizning bir millatning hakiki lediri kandak bolixi kerak togrisidiki ''ledirlik'' kozkarixingizni izahlap terjime kilgen makalingizni uygur millitige paydilinip quxanduruxtin awal ,sizdin mundak bir sual sorayman...?
siz ixlawatkan nasadiki "nasa''alem katnixi ayrupilanlirige ketidigen ''kuwwet''nadin kalgen...? sizning bu hakte oylinip yaki tatkikat ilip berip biz musulman uygur millitining hakiki ledirining kim ikanlikini takikat makalisi arkilik elan kilixingizni umud kiliman. ''nasa-asan''dur!!!

Unregistered
30-07-11, 19:06
Erkin ependim tamam biz sizning ilmingizgha hörmet qilimiz, lekin men digen el ichide tonulghan alim dep yash ewlatlirimizni zeherleydighan erkinizim idiyisini singdürüshke urunmay, millitimizning nöwettiki ehwaligha mas kelidighanraq logikigha uyghun bir nerse yazala, eger bek bir nerse yazghuliri kepketse,bolmisa hich yazmisilimu hapa bolup ketmeymiz.
Sizning yuqurda yazghanliringizning birqismi peqet weten azat bolghandin keyin diyilidighan geple.

Unregistered
30-07-11, 22:28
Bir amiliyatqan wa ahmiyatlik makal bolup lider bolghuqilarning paydilinixigha arziydikan. Amma buninggha 'rahmat" diyix ornigha nurghun watandaxlar zahirini qeqiptu. Hayran man. Amda qat'allardiki watandaxlar karalixip muxundak biqara halatka quxup kaldimu? Bundakta qat'aldiki watandaxlar watandikilardin iddiya jahatta tolimu yirakta kalghap bolup kalmidimu, pakat Arkin Sidikkala wa az bir kisim watandaxlarla watandiki;ar bilan birdaklikni saklap kaldimu? Kolimizdin pok kalmaydu, millattin birer kixi qikip dunyagha tonulixi bilan uning hulini bimanilarqa/talwilarqa kolaymiz. Bundak bolghanda Hitayning "rubbish" diginini rastka qikarghan bolup kalmamduk?

Unregistered
30-07-11, 22:35
Bir amiliyatqan wa ahmiyatlik makal bolup lider bolghuqilarning paydilinixigha arziydikan. Amma buninggha 'rahmat" diyix ornigha nurghun watandaxlar zahirini qeqiptu. Hayran man. Amda qat'allardiki watandaxlar karalixip muxundak biqara halatka quxup kaldimu? Bundakta qat'aldiki watandaxlar watandikilardin iddiya jahatta tolimu yirakta kalghap bolup kalmidimu, pakat Arkin Sidikkala wa az bir kisim watandaxlarla watandiki;ar bilan birdaklikni saklap kaldimu? Kolimizdin pok kalmaydu, millattin birer kixi qikip dunyagha tonulixi bilan uning hulini bimanilarqa/talwilarqa kolaymiz. Bundak bolghanda Hitayning "rubbish" diginini rastka qikarghan bolup kalmamduk?

Makala emelyettin ayrilghan halda yizilghan. eng kiska bir abzasni misal kilip alay. bir lidir boluxka tigixlik adem qokum ozi toghurluk koprek sozlixi tekitlengen.
bu bir hata koz karax. adettiki ademlermu adette ozi toghurluk sozlewerse , etraptikilerni zirikturup koyidude hiqkim u adem bilen bir yerde olturuxni halimaydu.

Unregistered
31-07-11, 08:38
Undakta siz uningdin yahxirak bir makala yazsingiz bolmasmu? Yaki tirixip birer qat'al tilini ugunip ozingiz turiwatkan dolatta yaman amas bir hismat tepip andin "man Uyghur" disingiz, baxkilar bularmu heli tirixqan halkkan Hitaydin kelixmaydigan Hitayning digini yalghan ohxaydu digan bolatti.
Makala emelyettin ayrilghan halda yizilghan. eng kiska bir abzasni misal kilip alay. bir lidir boluxka tigixlik adem qokum ozi toghurluk koprek sozlixi tekitlengen.
bu bir hata koz karax. adettiki ademlermu adette ozi toghurluk sozlewerse , etraptikilerni zirikturup koyidude hiqkim u adem bilen bir yerde olturuxni halimaydu.

Unregistered
31-07-11, 08:54
Undakta siz uningdin yahxirak bir makala yazsingiz bolmasmu? Yaki tirixip birer qat'al tilini ugunip ozingiz turiwatkan dolatta yaman amas bir hismat tepip andin "man Uyghur" disingiz, baxkilar bularmu heli tirixqan halkkan Hitaydin kelixmaydigan Hitayning digini yalghan ohxaydu digan bolatti.

Bu meydangha kirip men undak kilghan men bundak kilghan . men alim, dohtur, undak tilni ukimen buni ukimen dimekqimu? ozemni bazargha salidighan bundak naqar haraktir mende yok iken . sizla xundak kilip otup kiting.

Unregistered
31-07-11, 12:47
Makala emelyettin ayrilghan halda yizilghan. eng kiska bir abzasni misal kilip alay. bir lidir boluxka tigixlik adem qokum ozi toghurluk koprek sozlixi tekitlengen.
bu bir hata koz karax. adettiki ademlermu adette ozi toghurluk sozlewerse , etraptikilerni zirikturup koyidude hiqkim u adem bilen bir yerde olturuxni halimaydu.

Erkin ependimning ozi toghruluk sozlishi ozini mahtishi yahshi ish. Sorunda bashkilar toghrul sozlise ya gheywet bolidu ya podakqilik bolidu. Emdi Erkin ependim bashka milletlerni mahtidighandin oz millitimizdiki artukqililarni ozimizge we bashkilargha mahtap sozlep berse bu hekiketen yene bir yahshi ish. Uyghurlar bir nerside kem kalghan bolsa mashina computer yasimighan yeri bar, andin bashka insanda bolidighan herkandak guzellik Uyghurda bashkilardin artuk bolsa barki bir bit kem emes digendek.

Unregistered
20-08-11, 12:18
Bir Lidérda Choqum Bolushqa Tigishlik 21 Süpet

Erkin Sidiq

2011-yili 7-ayning 31-küni

(2-Qisim)

Kona Yéziq: [meripet.com] [PDF]

3. Sadiqliq—U Ish Qilghuchilarni Xiyalchilardin Perqlendürüp Turidu (Commitment)

Bu süpet In’glizche «commitment» dep atilidighan bolup, uning menisi «bashlighan ishigha özini toluq atash, bashlighan ishigha bashtin-axir toluq kirishish, közligen nishanini boylap bashtin-axir sadiqliq bilen qattiq tirishish» dégen’ge yéqin kélidu. Uyghurche-In’glizche Yulghun lughitide bu sözge eng yéqin kélidighan söz «sadiqliq» bolghachqa, men bu yerde shu sözni ishlettim.

«Ethix» shirkitining prézidénti we lidéri Stéfén Grég (Stephen Gregg) mundaq deydu: «Kishiler özini bir ishqa toluq atimighan lidérlerge egeshmeydu. Sadiqliq töwendiki bir qatar ishlarda ipadilinidu: Her küni qanche saet ishleydighanliqingiz, özingizning iqtidarlirini yaxshilash üchün qandaq tirishchanliqlarni körsitidighanliqingiz, we öz menpeetingizni qurban qilish bedilige öz xizmetdashliringizgha néme ishlarni qilip béridighanliqingiz.»

Dunyada hazirghiche özini bashlighan ishigha toluq atimighan birermu ulugh dahiy körülüp baqqan emes. Amérika hawa armiyisining bashliqi bu heqte mundaq deydu: «Sadiqliq bizge yéngi küch-qudret ata qilidu. Késel, namratliq yaki balayi-apetlerning qaysisi béshimizgha kélishidin qet’iy nezer, (bizde sadiqliqla bolidiken) biz közimizni öz nishanimizdin bir demmu ayrimaymiz.»

Sadiqliq dégen néme? Her bir adem üchün uning oxshimighan menisi bar:

Bir chélishchi üchün, yiqitiwétilgen qétim sanidin ornidin turalighan qétim sani bir san köprek bolush.
Bir marafon’gha (uzun’gha) yügürgüchi üchün, héch qandaq küchi qalmighandimu yene 10 kilométir ariliqqa yügürüsh.
Bir esker üchün, u terepte özini qandaq ehwal saqlap turuwatqanliqini bilmey turupmu bir döngning qarshi teripige ötüsh.
Bir lidér üchün yuqiriqilarning hemmisila emes, uningdinmu köprek ishlar, chünki u yéteklewatqan ademlerning hemmisini uninggha tayinidu
Eger siz bir ünümlük lidér bolmaqchi bolsingiz, siz choqum qiliwatqan ishingizgha sadiq bolishingiz kérek. Heqiqiy sadiqliq bashqilarni ilhamlanduridu we bashqilarni özige jelb qilidu. Siz peqet özingiz shughulliniwatqan ishqa ishen’gendila bashqilarmu sizge ishinidu. «Qayil qilish qanuniyiti» ning déyishiche, kishiler aldi bilen lidérge qayil bolup, andin u lidér shughulliniwatqan ishqa («vision» ge) qayil bolidu.

Sadiqliqning heqiqiy mahiyiti néme? Töwendiki uch nersige qarap béqing:

1) Sadiqliq sizning yürükingizdin bashlinidu. Bezi kishiler bir ishqa özini toluq atashtin burun hemme ishning mukemmel bolishini isteydu. Emma, sadiqliq netijining alidida kélidu. Dunyagha dangliq waskétbolchi Maykul Jordan (Michael Jordan) mundaq deydu: «Yaxshi ademler bilen ulugh ademlerni ayrip turidighan nerse ularning yurikidin ibaret.» Eger siz bashqilarning hayatida belgilik özgirish peyda qilalaydighan bir lidér bolushni istisingiz, özingizni toluq atighan-atimighanliqini bilish üchün özingizning yürikini tekshürüp béqing.

2) Sadiqliq emeliy heriket arqiliq sinilidu. Sadiqliq toghrisida sözlesh bir ish. U toghrisida emeliy ish qilish yene bir ish. Sadiqliqning heqiqiy ölchimi emeliyettin ibaret. Yazghuchi Gordon mundaq deydu: «Sözdin asan ish yoq. Qilghan sözini künlük ish-herikiti arqiliq emelge ashurushtin tes ish yoq.»

3) Sadiqliq muweppeqiyetning ishikini achidu. Bir lidér bolush süpitingiz bilen siz nurghun tosqunluq we qarshiliqlargha duch keldingiz we kélisiz. Bezide sizni algha qarap ilgirlitidighan birdin-bir nerse sizning sadiqliqingizla bolup qalidu. Yazghuchi we nutuqchi Deywid Mekneli (David McNally) ning déyishiche, «Sadiqliq qarshiliqning düshmini. Chünki u sizning qanche qétim yiqitiwétilgenlikingizdin qet’iynezer, sizning orningizdin qaytidin turup, toxtimay algha ilgirilishingizning heqiqiy wedisi.»

Sadiqliq mesiliside kishilerni mundaq 4 türge ayrishqa bolidu:

Nishani yoq bolup, özini bir ishqa atimighan kishiler
Öz ghayisining emelge ashidighan-ashmaydighanliqini bilmey, shuning bilen öz ghayisige özini béghishlashtin qorqudighan kishiler
Bir ghayisi üchün özini béghishlap ish bashlap, ishlar qiyinlashqanda ghayisidin waz kéchidighan kishiler
Özi üchün ghaye tiklep, u ghayilirige özini toluq atap, tégishlik bedel tölesh arqiliq ularni emelge ashuridighan kishiler.
Siz qaysi xildiki kishilerge tewe? Siz öz ghayiliringizni emelge ashurup boldingizmu? Siz «Men choqum qilalaymen» dégen ishlarning hemmisini qilalawatamsiz? Kishiler sizge ishinip, sizge asanla egishemdu? Eger sizning bu soalning birersige béridighan jawabingiz «yaq» bolidiken, mesile sizning özingizni qiliwatqan ishliringizgha qaysi derijide atighanliqida bolishi mumkin.

4. Alaqilishish Iqtidari—Uningsiz Siz Seperni Yalghuz Qilisiz (Communication)

Bu süpetning In’glizchisi «communication» bolup, uning In’glizche lughettiki mushu téma bilen munasiwetlik menisi «nutuq, yazma we qol ishariti arqiliq bashqilar bilen öz-ara idiye, pikir we uchur almashturush» iken. Uning Yulghun lughitidiki menisi mundaq bérilgen: «Alaqe, yetküzüsh, tarqitish, alaqilishish, xewerlishish, qatnash». Alaqilishish iqtidari gherb elliride nahayiti köp tekitlinidighan bir iqtidar bolup, bashlan’ghuch we ottura mekteplermu yash-ösmürlerde bu iqtidarni yétildürüshke alahide ehmiyet béridu. Amérikidiki intérnétke qoyulghan kespiy xadimlar toghrisidiki xizmet élanlirigha qarisingiz, ularning mutleq köpchilikide «nahayiti küchlük éghizaki we yazma alaqilishish iqtidari» (In’glizche «strong oral and written communication skill») dégen ibarining barliqini bayqaysiz. Kaliforniye Shtat Uniwérsitétidin yigirme toqquzi (29) bar bolup, bu mekteplerge kirgen baklawr we magistirliq oqughuchilirining hemmisi (tebi’iy-pen, ijtima’iy-pen, Amérikiliq, chet ellik) bir In’glizche maqale yézish imtihanisidin ötmise, bashqa derslerdiki netijisining qandaq bolushidin qet’iynezer, unwan alalmaydu. Uyghur diyarining bu jehettiki hazirqi ehwalidin méning xewirim yoq. Lékin men özem chet elge oqushqa chiqishtin burunqi Uyghur diyarida yashighan hayatim jeryanida, bundaq bir iqtidar heqqide mexsus bir nerse körgen yaki anglighinim ésimde yoq. Shunglashqa bu iqtidar heqqide yuqiriqi chüshenchini bérip qoydum.

Amérikidiki «Memliketlik Yérim Ötküzgüch Shirkiti» ning prézidénti bilen lidéri Gilbért Améliyo (Gilbert Amelio) mundaq deydu: «Yaxshi alaqilishish iqtidarini yétildürüsh ünümlük lidérliqni emelge ashurushta kam bolsa bolmaydu. Lidér bashqilar bilen bilim we idiye jehette ortaqlishalaydighan bolishi, shu arqiliq bashqilarda jiddiylik we qizghinliq tuyghusini peyda qilalaydighan bolishi kérek. Eger bir lidér bashqilargha bir uchurni éniq yetküzüp, ularni emeliy ish-heriket bashlashqa qözghiyalmaydiken, undaq bir uchurning bolghininingmu héch qandaq ehmiyiti qalmaydu.»

«Terbiyiligüchiler bir addiy nersini murekkepleshtüriwétidu. Xewerleshküchiler bolsa bir murekkep nersini addiylashturup béridu.» --Jon Makswél

Alaqilishish iqtidari yalghuz chong lidérler üchünla zörür bolup qalmay, adettiki ademler üchünmu intayin muhim. Sizning er-xotunluq turmushingiz, xizmitingiz we kishilik munasiwitingizning muweppeqiyetlik bolush-bolmasliqi sizning alaqilishish iqtidaringiz bilen zich munasiwetlik. Eger kishiler sizning némini isteydighanliqingiz we qaysi yönilishke qarap kétiwatqanliqingizni bilelmeydiken, ular sizge egeshmeydu.

Bir ünümlük alaqilashquchi bolush üchün, töwendiki töt heqiqetke emel qiling:

1) Uchuringizni addiylashturung. Alaqilishish sizning néme deydighanliqingiznila öz ichige élip qalmastin, sizning uni qandaq deydighiningiznimu öz ichige alidu. Ünümlük alaqilishishning achquchi addiyliqtur. Bashqilarni chong gepler we murekkep jümliler bilen tesirlendürüshke urunmang. Eger siz kishiler bilen heqiqiy munasiwet ornatmaqchi bolidikensiz, uchuringizni addiy qiling.

Bir qétim bir yash bala bir chong guruppa aldida tunji qétim sözge chiqmaqchi bolup, bashliqidin qandaq teyyarliq qilish toghrisida meslihet soraptiken, bashliqi uninggha mundaq deptu: «Tingshighuchilarning hemmisini özengge jelb qilidighan, hayajanliq bilen tolghan söz beshidin birni yaz. Andin kishilerni shu zamanla heriketke keltürüwétidighan xulase we axirqi söz qismidin birini yaz. Andin bu ikki qisimni imkan qeder bir-birige yéqin qoy (bu ikki qisimning otturisidiki qismi qanche qisqa bolsa shunche yaxshi, démekchi).»

2) Ademni körüng. Ünümlük alaqilashquchi zéhnini özi alaqilishiwatqan kishilerge merkezleshtüridu. Tingshighuchilarning qandaq ademler ikenliki heqqide bir éniq uchurgha ige bolmay turup, ular bilen ünümlük alaqilishishning mumkin emeslikini bilidu. Siz bashqilar bilen alaqilashqanda, ularning bir shexsi yaki bir guruppa bolushidin qet’iynezer, özingizdin töwendikidek soallarni sorang:

Méning tingshighuchilirim kimler?
Ularning qandaq soalliri bar?
Bu nutuq arqiliq qolgha keltürmekchi bolghan netije qaysila?
Manga bérilgen waqit qanchilik?
Yaxshi alaqilashquchi bolush üchün tingshighuchilarni eng muhim orun’gha qoyidighan bolung. Ulugh alaqilashquchilar xelqqe ishen’genliki üchünla xelqmu ulargha ishinidu.

3) Heqiqetni namayan qiling. Ishenchlik bolush inawiti (credibility) ünümlük alaqilishishning aldinqi sherti. Özingizning ishenchilik kishi ikenlikingizni bashqilargha bildürüshning mundaq ikki yoli bar. Uning biri özingizning sözige aldi bilen özingiz ishinish. Adettiki ademler öz-özige nisbeten tolup-tashqan ishenchke ige bolghandila andin adettin tashqiri derijidiki alaqilashquchilardin bolalaydu. Yene biri qilghan wedingizde turush. Bashqilarni emeliy ish-herikitingiz arqiliq qayil qilishtin yuqiri turidighan ishenchilik mewjut emes.

4) Inkas isteng. Siz bashqilar bilen alaqe qilishqanda, barliq alaqilishishlarning axirqi meqsidi emeliy ish-heriket ikenlikini hergizmu untulup qalmang. Sizning bir qisim uchurlarni bashqilargha töküp bérishingiz hergizmu alaqilishish bolmaydu. Her qétim bashqilargha sözligende, ular hés qilidighan, ular este tutidighan, we ular ish-heriket qollunidighan’gha birer nerse qaldurung. Siz ashundaq qilishta muweppeqiyetlik bolalaydikensiz, sizning lidérliq iqtidaringiz bir yéngi pellige kötürilidu.

Amérikidiki MVM shirkitining prézidénti Dento Menkuwéz (Danto Manquez) mundaq dégen: «Bir lidér ishlarni bashqilar arqiliq wujutqa chiqiridu. Shunga u bashqilarni righbetlendüreleydighan, meqsetlendüreleydighan (motivate), yétekliyeleydighan, bashliyalaydighan, we bashqilarning gépini angliyalaydighan (bashqilarning sözige qulaq salidighan) qabiliyetlerge ige bolishi kérek. Bir lidér peqet alaqilishish iqtidari arqiliqla özining meqsiti bilen yiraqni körerlik idiyisini bashqilarning ichkiy nersisige aylandurup, uni shu arqiliq emelge ashuralaydu.»

5-Ornigha Chushluq Desmaye—Siz Uni Yétildürsingiz, Bashqilar Özligidn Kélidu (Competence)

Bir ademning sen’etkar, dunyawi sewiyilik tenheriketchi, yaki muweppeqiyet qazan’ghan karxana lidérliri qatarliqlarning qaysisi bolushidin qet’iy nezer, eger u özining xizmet ornigha chushluq yéterlik desmaye namayan qilalaydiken, biz hemmimizning uninggha mestlikimiz kélidu. Emma, bu yerde mundaq bir heqiqet bar: Orun’gha chushluq desmayige ige (yaki zimmisidiki ishning höddisidin chiqalaydighan) bolush jehette yuqiri pellige yétish üchün, sizning bir meshhur kishi bolishingiz shert emes. Eger siz mushu süpetke ige bolushni istisingiz, töwendiki ishlarni qilishingiz kérek:

1) Her Küni Oxshash Bolush
Mes’uliyetchan kishiler kütken yerdin chiqidu. Emma ornigha chushluq desmayige ige kishiler ishni uningdinmu bir derije yaxshiraq qilidu: Ular her küni ish ornigha beden jehettin körünüp qoyupla qalmastin, her küni ishqa rohiy jehettinmu toluq teyyarliq bilen kélidu. Ularning u kündiki mijezining qandaqraq bolushi, u küni qandaq ehwallargha yoluqushi, yaki u küni ishlarning qandaq qiyin bolushidin qet’iy nezer, her küni ular öz zimmisidiki ishlarni oxshash derijidiki énérgiye bilen qilidu.

2) Toxtimay Ilgirilesh
Men yéqinda özemning chet eldiki Uyghurlargha bergen «Yaxshi meghlup bolush üchün qandaq qilish kérek?» dégen dokladimda, menggü oqughuchi bolushning intayin muhimliqini chüshendürgen idim. Riqabet iqtidari intayin yuqiri bolghan kishilerning hemmisi dawamliq izdinip, dawamliq yéngi yol we yéngi charilerni tépip, toxtimay öginidu, toxtimay ilgirileydu, we öz iqtidarlirini toxtimay yaxshilaydu. Ular buni öz-özidin dawamliq «néme üchün?» dep sorash arqiliq emelge ashuridu. Démisimu ishni qandaq qilishni bilidighanlar xizmetsiz qalmaydu, emma ishlarning néme üchün ashundaq bolidighanliqini bilidighanlar bolsa hemishe bashliq bolidu.

3) Ishni Adaqqiche Eng Yuqiri Derijide Yaxshi Qilish
Yuqiri riqabet küchige ige kishilerning hemmisi ishni eng axirighiche eng yuqiri derijide yaxshi qilidu. Wila Fostér (Willa A. Foster) mundaq deydu: «Kishilik süpet hergizmu tesadipiy peyda bolup qalidighan nerse emes. U hemishe yuqiri derijilik meqset, qattiq tirishchanliq, aqilane yönilish we maharetlik ijra qilishning netijisidur. U nurghun tallashlarning ichidiki eng aqilane tallashqa wekillik qilidu.»

Hemme ishni eng yuqiri derijide yaxshi qilish bir tallash bolup, u öz arzusi arqiliq wujutqa kelgen bir ish-herikettin ibaret. Eger biz bir lidér bolsaq, qol astimizdiki kishilerdin nöwiti kelgende ishni adaqqiche dawamlashturushni ümid qilimiz. Shuning bilen bille, biz ularning lidéri bolghanliqimiz üchün, ular bizdin oxshash ishni we uningdinmu köprek ishni ümid qilidu.

4) Bashqilar Ümid Qilghandinmu Köprek Netije Yaritish
Yuqiri derijidiki desmayige ige kishiler hergizmu bashqilarning kütkinini qilipla toxtap qalmaydu. Ular üchün ishlarni «yéterlik derijide yaxshi qilish» hergizmu yéterlik emes. Lidérlarda «Ishlarni küchimizning yétishichila qilip mangayli» deydighan puzutsiye bolsa bolmaydu. Ular her küni zimmisidiki mes’uliyetni teleptinmu yaxshiraq qilish üchün pütün küchi bilen tirishishi kérek.

5) Bashqilarni Righbetlendürüsh
Yuqiri derijidiki desmayigha ige lidérlar ishlarni özlirila yuqiri sewiyide qilish bilenla cheklinip qalmaydu. Ular özlirining qol astidiki kishilerningmu ashundaq qilishigha heydekchilik qilidu we righbetlendüridu. Bezi kishiler özining kishilik munasiwetke usta bolushtek maharitigila tayinip aran kön ötküzüp mangsimu, ish ünümi yuqiri lidérlar ashundaq maharetni özining bashqa yuqiri derijilik desmayisi bilen birleshtürüp, yuqiri pellige yétish derijisi we tesir-dairisi jehette ular özlirining teshkilatlirini bir yéngi sewiyige kötüridu.

6. Jasaret—Jasaretlik Bir Kishi Köp Kishiler bilen Barawer (Courage)

En’gliyining bash baqini Winston Chérchil (Winston Churchill) mundaq dégen: «Jasaretning insan süpetlirining birinchisi qatarida hörmetlinishi nahayitimu toghridur. Chünki mushu süpet bashqa barliq insan süpetlirini kapaletke ige qilidu.»

Jasaretni urush qehrimanlirida asanla tapqili bolidu. Emma u karxana, hökümet we her xil teshkilatlardiki her bir ulugh lidérlardimu bar bolidu. Her qétim siz bir teshkilatta alahide ilgirileshning bolghinini körgende, ashu teshkilatning lidéri jür’etlik qararlarni alghanliqini bayqaysiz. Bir lidérliq orni bir kishige jasaret ada qilalmaydu, emma jasaret uninggha bir lidérliq ornini élip kéleleydu.

Ish ünümi yuqiri lidérlerning bir ortaq alahidiligi shuki, ularning hemmisi tewekkülchilik qilishni xalaydu.

Siz tallash nahayiti qiyin bolghan qararlarni élish ishigha duch kelgende, jasaret toghrisidiki töwendiki heqiqetlerdin paydilining:

1) Jasaret özingizning ichki dunyasigha qaritilghan bir jeng bilen bashlinidu
Siz bir lidér bolush süpitingiz bilen yoluqqan her bir sinaq siz özingiz bilen bashlinidu. Jür’etning siniqimu hem shundaq. Özingizde wehimining bolmasliqi jür’et hésablanmaydu. Jür’et déginimiz siz eng qorqqan ishni qilishtur. U sizde özingizge tonushluq bolghan nersilerni bir yaqqa qayrip qoyup, yéngi térritoriyilerge qedem tashlashqa kétidighan küch-qudretning bolishidur.

2) Jasaret déginimiz ishlarni toghra terepke burash bolup, ularni siliqlap ötüp kétish emes
Kishilik hoquq lidéri Martin Lusér King (Martin Luther King Jr.) mundaq dégen idi: «Bir erge baha bérishtiki eng axirqi ölchem uning rahetlik we qolayliq peytlerde tallighan meydanining qandaq bolghanliqi emes, özige jeng élan qilin’ghan we talash-tartishlarning ichide qalghan waqitlarda tallighan meydanining qandaq meydan ikenlikidur.» Ulugh lidérler kishilik munasiwette nahayiti yuqiri maharetke ige bolup, ular kishilerni bir-birige muresse qilip bille ishleydighan qilalaydu. Emma ular zörür bolghanda özlirige xas ayrim meydan tallaydu. Jür’et prinsipning asasigha qurulghan bolup, u bashqilarning qandaq chüshinip qalidighanliqini asas qilmaydu. Eger sizde qandaq ehwal astida özingizge bir meydan tallishingiz kéreklikini qarar qilalaydighan qabiliyet we shundaq qilishqa nisbeten ishench bolmaydiken, siz menggü bir ünümlük lidér bolalmaysiz. Sizning pursetlerdin toluq paydilinish iradingiz bashqilarni razi qilish istikingizdin yuqiri turushi kérek.

3) Bir lidérdiki jasaret egeshküchiliride mejburiyet tuyghusi peyda qilidu
Her qandaq bir adem özidiki jasaretni namayan qilghanda, bashqilarnimu righbetlendüridu (encourage). Bir lidér namayan qilghan jasaret bolsa bashqilarni nahayiti küchlük derijide ilhamlanduridu (inspire). U bashqilarni ashu lidérge egishidighan qilidu. Jim Milado (Jim Mellado) ning déyishiche, «Lidérliq jasaretning namayandisi bolup, u bashqilarni toghra ishlarni qilishqa mejburlaydu.»

4) Sizning hayatingiz sizning jasaritingizge toghra tanasip halda kéngiyip mangidu
Qorqush bir lidérni cheklep qoyidu. Rimliq tarixshunas Tasitus (Tacitus) mundaq dégen: «Bixeterlikke bolghan istek her bir ulughwar we yüksek ishlarning düshminidur.» Jasaret ishikni échip béridu. Mana bu uning eng zor paydisidur. Jasaret siz qilmaqchi bolghan ishni bir yaxshi bashlinish bilen teminlepla qalmastin, uni bir yaxshi istiqbalghimu ige qilidu.

Bir jasaretlik ish-heriket hemishe burun kütmigen ijabiy netijilerni élip kélidu.

7. Perqlendürüsh Iqtidari (Sezgürlük)—Hel Qilinmighan Sirlargha Xatime Bérish (Discernment)

Eqilliq lidérler anglighan geplerning peqet yérimighila ishinidu. Perqlendürüsh iqtidarigha ige (yaki sezgür) lidérler bolsa qaysi yérimigha ishinish kéreklikini bilidu. – Jon Makswél.

Töshükning 1-qa’idisi: Siz bir töshükke kirip qalghanda, uni dawamliq kolashni toxtiting. –Moli Iwins (Molly Ivins), obzorchi.

Perqlendürüsh iqtidari bir mesilining yiltizi yaki tüp sewebini tépish iqtidarini körsitidu. Kishiler mushundaq bir iqtidar arqiliq mesilining yiltizini tépishta hem biwaste tuyghugha tayinidu, hem ratsi’onal (angliq, muwapiq) tepekkurgha tayinidu. Yaxshi lidérlarning ichide bu iqtidarni daim namayan qilip ketmeydighanlar bar bolsimu, bir ünümlük lidérde bu perqlendürüsh iqtidari choqum bolushi shert.

Perqlendürüsh iqtidari ish ünümini eng yuqiri derijige apirishni isteydighan her bir lidérde choqum bolushqa tégishlik iqtidarlarning biri. Bu iqtidar töwendiki ishlarda zor yardemde bolidu:

1) Mesilining yiltizi yaki tüp sewebini tépish
Chong idare yaki chong teshkilatlarning lidérliri her küni chong-chong qalaymiqanchiliq we her xil murekkep ishlargha duch kélip turidu. Ularning her bir ishning hemme tereplirini toluq chüshendürüp béridighan uchurlarning hemmisini toplap turalishi mumkin emes. Shunglashqa ular perqlendürüsh iqtidaridin paydilinishqa mejburi bolidu. Perqlendürüsh iqtidari bir lidérning bir ishning peqet bir qisminila körüp, biwaste tuyghugha tayinish arqiliq kem qalghan yerlirini toldurup, shu arqiliq mesilining yiltizini tépip chiqish imkaniyitige ige qilidu.

2) Mesilini hel qilish ünümini yuqiri kötürüsh
Eger siz bir mesilining yiltizini köreleydikensiz, uni choqum uni hel qilalaysiz. Bir mesile bir lidérning tughma talant dairisige qanche yéqin bolsa, u lidérning bu mesilige bolghan biwaste tuyghusimu shunche küchlük bolup, uning yiltizini chüshinish qabiliyitimu shunche küchlük bolidu. Eger siz özingizning perqlendürüsh iqtidari jehettiki yoshurun iqtidaringizni toluq jari qildurmaqchi bolidikensiz, siz özingizning artuqchiliqlirini toluq jari qildurush jehette köprek tirishchanliq körsiting.

Men özemning kéyin yazidighan, ademlerning öz artuqchiliqlirini bayqash usuli toghrisidiki bir maqalemde, bu uqum üstide yene mexsus toxtilimen.

3) Tesirni eng yuqiri derijige apirishtiki sizge bar bolghan tallashlarni bahalap chiqish
Perqlendürüsh iqtidarini jari qildurush déginimiz yalghuz biwaste tuyghu (intuition) gha tayinipla ish élip bérish, yaki yalghuz eqilge tayinipla ish élip bérish dégen’ge qaritilghan emes. Perqlendürüsh iqtidari sizning biwaste tuyghungiz bilen sizning kallingizning her ikkisini ishqa sélip, öz xelqingiz we öz teshkilatingiz üchün eng yaxshi tallashlarni tépip chiqish imkaniyitige ige qilidu.

4) Sizning pursetliringizni hessilep köpeytish
Perqlendürüsh iqtidarigha ige emes kishiler asasen toghra peytte toghra makanda bolalmaydu. Ulugh lidérler beziler üchün teleylik kishilerdek körün’gen bilen, ular özlirining perqlendürüsh iqtidarini jari qildurush, özlirining tejribiliridin toluq paydilinish, we özlirining biwaste tuyghuliri boyiche ish körüsh arqiliq özlirining teliyini özliri yaratqan.

Men hazirghiche ariliship baqqan we mungdiship baqqan Uyghur qérindashlarning bir qismigha, murekkep ehwaldimu ish ünümini yuqiri kötürüsh we heqiqiy netijilerni qolgha keltürüshte, mundaq ikki prinsipqa emel qilishning nahayiti muhimliqini tekitlep keldim. Birinchi, merkezleshtürüsh (focus). Ikkinchi, ishlarni muhim derijisige ayrish (prioritize). Bu 2 prinsip meyli lidér bolsun-bolmisun hemme ademge mas kélidighan bolup, eger siz qilmisingiz bolmaydighan ishlarni muhimliq derijisige ayrip, pütün küchingizni ularning ichidiki eng muhimigha yighish arqiliq ularni bir-birlep qilip tügitip mangidikensiz, ajayip yuqiri ünümge érisheleysiz. Mesilen, siz qilmisingiz bolmaydighan ishlardin oni bar deyli. Siz ularning ichidiki eng muhimini 1-orun’gha, eng muhim emisini 10-orun’gha, qalghanlirini bolsa otturidiki orunlargha tizip chiqing. Andin hazirdin bashlap, siz ularning ichidiki 1-ishni eng aldida, pütün kuchingizni shuninggha merkezleshtürüp turup qiling. Uni qilip bolghandin kéyin 2-ishni qiling. Qalghanlirinimu mushu teriqide qiling. Imkanqeder bir qanche ishqa tengla tutush qilmang. Bu ishlar meyli bir teshkilat yaki shirketning ishi bolsun, yaki sizning a’ilingizning ishi bolsun, yaki sizning xizmitingizdiki ish bolsun, qaysisi bolsa boliwéridu. Bolsa siz bügündin bashlap bu 2 prinsipni sinap béqing. Maqalining mezkur qismida sözlen’gen perqlendürüsh iqtidari, sizning ishlarni ashundaq muhimliq derijisige ayrip chiqish iqtidaringiz bilen zich munasiwetlik.


(Dawami bar)

Unregistered
20-08-11, 12:19
Bir Lidérda Choqum Bolushqa Tigishlik 21 Süpet

Erkin Sidiq

2011-yili 8-ayning 14-küni

(3-Qisim)

Kona Yéziq: [www.meripet.com] [www.bilik.biz] [PDF]


8. Merkezleshtürüsh (Focus)

Ikki toshqanni teng qoghlisingiz, her ikkisini qachurup qoyisiz.

Ish ünümi yuqiri lidérler mundaq ikki iqtidargha ige bolidu: Qilidighan ishlarni muhimliq derijisige ayrish we küchni merkezleshtürüsh. Qilidighan ishlirining muhimliq derijisini bilidighan, emma küchini yighalmaydighan lidér qaysi ishlarni qilishi kéreklikini bilidu, emma u ishlarni menggü tamamliyalmaydu. Küchini yighalaydighan emma ishlarni muhimliq derijisige ayrimaydighan lidér bolsa, ish qilishqa qadir emma ishida yüksilish hasil qilalmaydighan kélidu.

Bezi lidérler barliq küchini kichik ishlargha qaritiwalidu. Undaqta qandaq qilghanda waqit bilen küchni bir ishqa yaxshi yiqqili bolidu? Bu ishta töwendiki tekliplerdin paydilining:

1) Yetmish pirsent (70%) waqtingiz bilen küchingizni özingizning artuqchiliqigha merkezleshtürüng.
Özining yushurun küchidin toluq paydilanalaydighan, ish ünümi yuqiri lidérler waqtining köp qismini yaxshi qilalmaydighan ishlirigha emes, yaxshi qilalaydighan ishlargha serp qilidu. Muweppeqiyetlik lidér bolush üchün, waqtingiz bilen küchingizni özingizning artuqchiliqigha merkezleshtürüp, ularni téximu tereqqiy qildurung.

2) Yigirme-besh pirsent (25%) waqtingiz bilen küchingizni yéngi nersilerni öginishke serp qiling
Tereqqiy qilish özgirish bilen barawer. Eger siz bir jehette yaxshilinishni istesydikensiz, toxtimay özgirishingiz we ilgirlishingiz kérek. Bu dégenlik yéngi sahelerge qedem tashlash dégenliktur. Eger siz özingizning artuqchiliqi dairisidiki bir yéngi sahege mexsus waqit chiqiridikensiz, siz özingizning lidérliqini östüreleysiz. Ésingizde bolsunki, eger siz lidérliq sahesidiki hemme nersini öginip boldum, dep oylaydikensiz, u sizning tügeshkiningizdin dérek béridu.

3) Besh pirsent (5%) waqtingiz bilen küchingizni özingiz ajiz sahelerge serp qiling
Özi ajiz bolghan ishlar bilenmu shughullinishtin héch kim xali bolalmaydu. Bu yerdiki muhim mesile undaq qilishni imkaniyetning bériche azaytish bolup, bu ishni lidérler özi yaxshi qilalmaydighan ishlarni yaxshi qilalaydighan kishilerge ötküzüp bérish yaki ulargha wezipe qilip bérish arqiliq emelge ashuralaydu.

Maqalini oqup mushu yerge kelgende, eger siz téxi oqup baqmighan bolsingiz, méning «Ömürlük kesipni qandaq tallash kérek» bilen «Artuqchiliq, Ajizliq, Purset, we Tehdit » dégen maqalemni bir qétimdin oqup béqingizni teshebbus qilimen. Ularning tor adrésliri mushu maqalining axirida bar.

9. Merdlik—Sizdiki Sham Yene Bir Shamni Yandurghanda Özige Héch Qandaq Ziyan Bolmaydu (Generosity)

Héch qandaq bir kishi bashqilardin alghan bir nersisi üchün shan-sherep qazan’ghan emes. U peqet bashqilargha bergenliri üchün shöhret bilen mukapatlan’ghan. –Kélwin Kulij (Calvin Coolidge), sabiq Amérika prézidénti

Bashqilargha nisbeten éytqanda, bir lidérning merdlikidin üstün turidighan awaz yaki uningdin üstün turidighan yaxshi xizmet yoq. Heqiqiy merdlik qismen waqitlardila körülüp qalidighan ish emes. U yürekning chongqur qétidin kélip, bir lidérning turmushining hemme jehetlirige singgen bolidu. Bir lidérning merdliki uning waqti, puli, talantliri we mal-mülki qatarliqlarning hemmiside ipadilinidu. Bashqilar egishishni xalaydighan ünümlük lidérler nersilerni özliri üchünla toplimaydu. Ular nersilerni bashqilargha bérish üchün toplaydu.

Özingizde merdlikni yétildürüsh üchün töwendiki ishlarni qiling:

1) Özingizde bar nersiler üchün minnetdar bolung
Bir adem özide bar bolghan nersilerge qana’etlenmeydighan waqitta, uning bashqilargha merdlik qilishi nahayiti tes. Merdlik razimenliktin kélidighan bolup, u hergizmu köprek nersini qolgha keltürüwélish meqsitide wujutqa kelmeydu. Eger siz azraq nersilerge razi bolmisingiz, köp nersilergimu razi bolmaysiz. Eger siz azraq nersiler bilen merdlik qilalmaydikensiz, bay bolghan teqdirdimu bir demdila özgirip qalmaysiz.

2) Bashqilarni birinchi oyun’gha qoyung
Bir lidérning ölchimi uninggha qanche adem xizmet qilidighanliqi emes, u qanche ademge xizmet qilidighanliqidur. Merdlik bashqilarni birinchi orun’gha qoyushni telep qilidu. Eger siz shundaq qilalisingiz, bashqilargha bérish köp asan’gha toxtaydu.

3) Köpke érishish istikining sizni kontrol qiliwélishigha yol qoymang
Hazir köprek nersige érishish istikige qul bolup qéliwatqan kishilerning sani barghanseri köpiyip méngiwatidu. Yazghuchi Richard Fostér (Richard Foster) mundaq deydu: «Bayliqqa érishish hazir bizning medeniyitimizdiki kishilerning pütün wujudini qapliwalidighan bir nersige aylinip qaldi. Eger biz bayliqqa érishsek, biz uni kontrol qilalaydighandek hés qilimiz. Eger biz uni kontrol qilalisaq, u bizge téximu köp shatliq élip kélidighandek hés qilimiz. Emeliyette bu bir xata chüshenche.» Eger siz öz qelbingizni özingiz control qilmaqchi bolidikensiz, bayliq yaki mal-mülükning sizni kontrol qiliwélishigha yol qoymang.

4) Pulgha peqet bir bayliq menbesi süpitidila muamile qiling
Bireylen pulning ishigha kelgende hergiz utqili bolmaydighanliqini éytqan iken. Eger siz küchingizni pul tépishqa merkezleshtürsingiz, siz matériyalistik adem bolup qalisiz. Eger siz pul tépishqa urunup pul tapalmisingiz, siz bir yéngilgüchi bolup qalisiz. Eger siz nurghun pul tapsingiz hemde uni saqlisingiz, siz bir pixsiq adem bolup qalisiz. Eger siz pul tépip uni xejliwetsingiz, pulni qalaymiqan xejleydighan adem bolup qalisiz. Eger siz pul tépishqa héch qandaq köngül qoymisingiz, siz bir iradisiz adem bolup qalisiz. Eger siz nurghun pul tépip, uni ölgiche xejlimey saqlisingiz, siz pulingizni gorgha özingiz bilen bille élip ketmekchi bolghan bir hamaqet bolisiz. Pulning ishida utup chiqishning birdin-bir yoli, uni bek ching tutuwalmasliq, hemde uni ehmiyetlik ishlargha ishlitish jehette merdlik qilish. Stenléy Jonz (E. Stanley Jones) mundaq dégen: «Pul bir nahayiti ésil xizmetchi, emma u bir qorqunchluq xojayin. Eger u üstünlükke chiqip, siz uning astigha chüshüp qalidikensiz, siz uning quli bolup qalisiz.»

5) Bashqilargha bérish aditini yétildürüng
Men «Ghayini ré’alliqqa aylandurushning sirliq qanuniyiti» dégen maqalemde tonushturghan Andru Karnigi (Andrew Carnegie) mundaq dep yazghan: Bir bayning hayati ikki dewrni öz ichige élishi kérek. Uning biri bayliqni qolgha keltürüsh dewri, yene biri bolsa uni qayta teqsim qilish dewri. Bir merdlik halitini saqlashning birdin-bir usuli bashqilargha waqit, zehin, pul we bayliq menbesini bérishni özining bir aditi qilish. Eger siz béxilliq (nepsi yamanliq) qa qul bolidikensiz, bashqilargha lidérliq qilalmaysiz.

10. Ijadchanliq—Uningsiz Siz Öyning Sirtigha Chiqalmaysiz (Initiative)

Bu söz In’glizche «initiative» dep yézilidighan bolup, u Yulghun Lughitide «Teshebbuskarliq, ijabiyliq, aktipliq, ijadkarliq rohi, ijadchanliq» dep chüshendürülgen. Biraq, méningche yuqiriqi sözlerning héch qaysisi In’glizche sözning heqiqiy menisini ipadilep bérelmeydighan bolup, u sözning esli menisi «héch kim oylap baqmighan bir yéngi ishni oylap chiqish, bir yéngi ishni bashlap bérish, bir yéngi tedbir yaki bir ishni élip bérishning yéngi yolini otturigha qoyush iqitidari» dégen’ge yéqin kélidu. Yeni bu söz In’glizchidiki «creative», Uyghurchidiki yéngi nersini ijad qilish we yéngi nersini keship qilishqa qaritilghan «ijadkarliq rohi, ijadchanliq» bilen tüptin oxshimaydu. Shundaq bolsimu men bashqa bir addiy söz tapalmay, bu süpet üchün yenila «ijadchanliq» dégen sözni ishlitishke mejburi boldum.

Lidérlerning özi bilen egeshküchilerni öz-bara baghlap turidighan bir munasiwetni bashlap bérish (initiate) mejburiyiti bar. Biraq, lidérler ijadkarliq rohini namayan qilishqa tégishlik sahe yalghuz yuqiriqilarla emes. Ular her waqit yéngi pursetlerni izdep turushi, we yéngi ish-heriket qollinishqa teyyar turushi kérek.

Bir lidérning ishlarni wujutqa chiqiralishi üchün zörür bolghan süpetlerdin mundaq töti bar:

1) Ular özliri némini isteydighanliqini bilidu
Bir ishni qarar qilalmaydighan bir ademning ish qilishta ünümlük bolalishi mumkin emes. Xuddi Napoliyon Xilning éytqinidek, «Hemme muweppeqiyetlerning bashlinish nuqtisi istektin ibaret.» Eger siz bir ünümlük lidér bolushni istisingiz, choqum özingizning némini isteydighanliqingizni bilishingiz kérek. Yéngi pursetlerni uchratqanda ularni bayqiyalaydighan bolushning birdin-bir usuli ene shu.

2) Ular özlirini emeliy ish-heriket qollinishqa mejburlaydu
Yéngiliq yaratquchilar (initiators) bashqilarning özlirini meqsetlendürüp yaki qözghap qoyushini kütüp turmaydu. Ular özlirining rahet rayonining sirtigha chiqip, özlirini emeliy ish körüshke mejburlash özlirining mes’uliyiti ikenlikini bilidu. Hemde buni özliri üchün bir adet qilidu. Shunglashqa sabiq Amérika prézidénti Ruzéwélt (Theodore Roosevelt) mundaq dégen: «Men üchün töwendiki bir ishtin bashqa aqilane yaki hemmidin üstün turidighan ish bolmasliqi mumkin: Men özem qilishqa tégishlik ishlar, dep oylighan ishlarni qilimen. Hemde bir ishni qilish toghruluq bir qarargha kelgen haman, emeliy ish bashlaymen.»

3) Ular bashqilardin köprek tewekkülchilik qilidu
Lidérler özlirining némini isteydighanliqini bilgen hemde özlirini emeliy heriket qollinishqa mejburliyalighan teqdirdimu, ular yene bir tosaqqa duch kélidu. U bolsimu tewekkülchilik qilish raziliqidin ibaret. Biraq, yaxshi lidérler tewekkülchilik qilishqa razi bolidighan seweblerning yene birsi, ularning yéngiliqni bashlimighanda töleydighan bedelnimu tonup yetkenlikidur. Amérikining sabiq prézidénti Jon Kénédi (John F. Kennedy) mundaq dep keskin éytqan: «Her bir emeliy ish-heriketning tewekkülchiliki we töleydighan bedili bolidu, biraq, rahetlik ichige yushuruniwélip emeliy ish-heriket qollanmasliqning uzun-muddetlik tewekkülchiliki we chiqimi bilen sélishturghanda, emeliy ish qilghanning xetiri bilen chiqimi köp az bolidu.»

4) Ular bashqilardin köprek xataliq ötküzidu
Yéngiliq yaratquchilarning yaxshi teripi, ular ishlarni wujutqa chiqiralaydu. Ularning yaman teripi bolsa, ular nahayiti köp xataliq ötküzidu. IBM shirkitining qurghuchisi Watson (Thomas J. Watson) mu bu nuqtini tonup yétip, mundaq dégenidi: «Muweppeqiyetlik bolushning usuli meghlup bolush qétim sanini bir hesse östürüshtin ibarettur.» Gerche yéngiliq yaritidighan lidérler bashqilardin köprek meghlubiyetke uchrisimu, ular buning özlirige dexil qilishigha yol qoymaydu. Eger siz bir lidér bolush supitingiz bilen chong-chong ishlarni wujutqa chiqarmaqchi bolidikensiz, yéngiliq bashlap bérish we siz bashlighan yolning eng aldida özingiz méngip bérishni xalaydighan bolishingiz kérek.

11. Anglash—Özingizni Kishilerning Qelbi Bilen Tutashturush Üchün, Quliqingizni Ishliting (Listen)

Lidérler kishilerning yardimini qolgha keltürüshtin burun ularning yürikige tesir körsitidu. Mana bu munasiwet qanuniyitidur. Biraq, bir lidér bashqa bir ademning yürikige tesir körsitishtin burun,, uning yürikide néme barliqini bilishi kérek. Uning yürikidikini uning gépige qulaq sélish arqiliqla biliwalghili bolidu.

Bashqilarning sözige qulaq sélishni xalimasliq nachar lidérlerde köp uchraydu. «Amérika bashqurush ilmining atisi» dep atalghan Pitér Drakér (Peter Drucker) ning qarishiche, bashqurushtiki hemme mesililerning 60 pirsenti natoghra munasiwet yaki alaqilishishtin kélip chiqqan. Natoghra alaqilishishning köpinchisi bolsa bashqilarning gépige qulaq salmasliqtin kélip chiqqan.

Bashqilarning sözige qulaq sélishning ikki meqsiti bar: Biri kishiler bilen munasiwet ornitish, yene biri bolsa öginish. Shunglashqa siz töwendiki kishilerning sözige qulaq sélishingiz kérek:

1) Sizning egeshküchiliringiz
Bashqilar egishishni xalaydighan yaxshi lidérler egeshküchiliri bilen birge bolghanda, qilidighan ishi yalghuz birer ishni hel qilish bilenla cheklinip qalmaydu. Ular her bir ademning qandaq adem ikenlikini chüshiniwélishqimu mexsus waqit ajritidu. Nurghun kishiler özlirining sözige qulaq salidighan lidérni öz teleplirini orundap béridighan, emma gépige qulaq salmaydighan lidérlerdin yaxshiraq köridu. Eger sizde peqet pakitlarghila qulaq sélip, sizge ashu pakitlarni yetküzüwatqan kishining bashqa sözlirige qulaq salmaydighan adet bolsa, uni özgertip, bashqilarning sözige heqiqiy türde qulaq séling.

2) Sizning xéridarliringiz
Bezi lidérler öz idiyisi bilenla bolup kétip, xéridarlarning endishisi, naraziliqi we tekliplirini anglimaydu. Mikrosoft shirkitining lidéri Bil Géytis (Bill Gates) mundaq deydu: «Narazi bolghan xéridarlar her waqit bir mesile. Shundaqla ular sizning eng chong pursitingiz.» Ulugh lidérler özi xizmet qiliwatqan kishiler bilen yéqin munasiwet saqlashni özlirining eng muhim ishlirining biri qilidu.

3) Sizning riqabetchiliringiz
Bir lidér bashqa bir teshkilatni özining riqabetchisi hésablighanda, u pütün diqqitini öz teshkilatigha qaritip, özining ishini eng yuqiri pellige kötürüsh üchünla tiriship, bashqa guruhlardin öginishni untup qalidu. Amérikidiki dunyagha meshhur téléwizor we radi’o bashqurghuchisi Leri King (Larry King) mundaq deydu: «Men her küni etigini öz-özümge munularni eslitip turimen: Bügün deydighan geplirim manga héch qandaq yéngi nerse ögetmeydu. Shunga men yéngi nerse ögenmekchi bolidikenmen, choqum bashqilarning gépini anglishim kérek.» Bir lidér bolush süpitingiz bilen, siz özingiz qilidighan ishni bashqilarning néme ish qiliwatqinigha qarap tallisingiz bolmaydu. Biraq, siz bashqilarning gépige qulaq sélip, imkanqeder köp nersini öginiwélip, shu arqiliq özingizni téximu yükseldürüshingiz kérek.

4) Sizning yétekligüchingiz (mentor)
Amérikidiki nurghun idare-orunlarda shu yerde ishleydighan xadimlar özliri üchün bir yétekligüchi tallisa bolidighan méxanizm bar. Men ishlewatqan JPL dimu shundaq bolup, 2004-yili mushu idarige yéngi kelgende, men bashqa bir guruppining «Xemit» isimlik bashliqini özemge yétekligüchi qilip tallidim. U kishi Iranliq bolup, bizning idaride ishligili 25 yildek bolghaniken. Deslepki bir ay waqit ichide men u kishidin bizning idarining kespiy xadimlar bilen bashliqlarni östürüsh méxanizmining qandaq ikenliki, ilmiy maqale élan qilish, yighinlargha bérish qatarliq bir qatar ishlardiki belgilimilerning néme ikenlikini ögen’gen idim. Qisqisi, Amérikida «yétekligüchi» (mentor) dégen rol nahayiti keng omumlashqan bolup, buningdin hemme kishilerning xewiri bar.

Özige bir yétekligüchini lazim qilmaydighan derijide yétilip bolghan yaki tejribilik bolup ketken lidér bolmaydu. Eger sizning birer yétekligüchingiz bolmisa, siz derhal birini téping. Eger sizge ashundaq bir adem tépish imkaniyiti bolmaydiken, undaqta bu jeryanni kitap oqushtin bashlang. Bu yerdiki eng muhim mesile, qéshingizda sizge yol körsitidighan bir adem yaki bir qanche kitap bar bolushtur.

Bu maqalide tilgha elin’ghan bashqa maqalilarning tor adrésliri:

Ömürluk Kesipni Qandaq Tallash Kérek
http://www.meripet.com/Sohbet1/Erkinb4.htm

Artuqchiliq, Ajizliq, Purset, we Tehtid
http://www.meripet.com/Sohbet1/20100722_Swot1.htm

Ghayini Ré'alliqqa Aylandurushning Sirliq Qanuniyiti
http://www.meripet.com/Sohbet1/20101018_Qanuniyet1.htm


(Dawami bar)

Unregistered
20-08-11, 13:34
据那斯尔描述,他在1984年进入高丰文手下的国青队,是第二个进入国字号的维族球员,第一个是他的老师依 拉木江。

1

阿布都外力回家

阿布都外力回到伙伴中间,重新感受到以往的无拘无束,腼腆消失了。隔壁准备上高三的小姑娘,小区门口饭店的 老板,开车往返于乌鲁木齐和克拉玛依的司机,路旁伊斯兰餐厅里的老板和伙计,都是他的熟人,他用不着察言观 色,不怕雷池。

7月中旬阿布都外力回了一趟家。上次开着他父亲那辆白色吉普车跟兄弟们在克拉玛依几乎没人的街道上兜风,已 经是七个月前待业的时候。路旁的白杨大概没怎么变,但他的心绪比以往绷得紧。他那位在第七小学当体育老师的 朋友努尔夏提说:“他不像以前那么开心了,这次回来很失落。”

这是阿布都外力回来第二天,在一个叫古城的伊斯兰餐厅的兄弟聚餐上,努尔夏提说的唯一一句不幽 默的话。

阿布都外力勉强一笑脸色变红。7月10日在博罗输给天津泰达后第二天,这位深圳红钻队中场球员决定当天回新 疆。之前两天,同为穆斯林的特鲁西埃对他说:“你状态不好,腿也有点小伤,要不要回家调养一段时间再回来? ”连续三轮比赛,阿布都外力没有获得上场机会。

阿布都外力说,特鲁西埃是嘴巴上的穆斯林,抽烟喝酒骂脏话。他带领的球队在伙食上没有给队内的穆斯林更多照 顾。联赛间歇期前一周双赛,球队住在惠州一家酒店,阿布都外力跟迪力木拉提和耶合亚要到几里路之外的兰州牛 肉面馆填肚子。这天打完预备队比赛回到房间,跟阿布都外力同房的迪力木拉提说也想回趟家,但没有胆量跟特鲁 西埃请假。“最近吃得不好,感觉身体没力,使不上劲,而且队里新来了两个前锋,我也打不上比赛。只是在这个 时候回去似乎不太好。”球队当时刚刚经历三连败,在积分榜垫底,新疆球员在内地的不适应,特鲁西埃顾不了太 多。阿布都外力实际上还没经历到斋月的考验。

7月11日当天已经买不到直飞乌鲁木齐的票,阿布都外力迫切先飞到成都,第二天大早从成都飞乌鲁木齐。他满 脑子是馕和烤羊肉,一位同龄姑娘,正在住院的父亲。他需要精神上的自我修复。

阿布都外力坐汽车穿过戈壁滩回到克拉玛依的时候,迪力木拉提跟耶合亚随球队搭上了飞往西安客场的班机。迪力 木拉提在朱雀体育场的看台上见证了耶合亚和队友踢出了本赛季深圳队最好的一场比赛,但他内心有失落。也许比 在家里上网看新闻的阿布都外力还失落。

特鲁西埃宣布替补球员放三天假,迪力木拉提失去了回家调整的机会,踢主力的耶合亚可以放五天假,但最西边的 喀什太远,临时订机票也太贵,他决定返回深圳。虔诚的穆斯林每天要做五次礼拜,这天晚上,在房间做完宵礼, 迪力木拉提在黑暗的阳台上独自待了一会,然后和耶合亚谈心。迪力木拉提特意戴了一顶蓝色的鸭舌帽,看起来像 电影明星,只不过他表情忧郁,目光凝滞,跟耶合亚脸上松弛的笑容相差很远。他说,失落的时候,应该想想《古 兰经》。

不能回家“疗伤”的迪力木拉提闷闷不乐。“我说真话,踢上中超后,说实现梦想什么的,但我反而不开心。以前 在新疆踢球很自由,感觉无拘无束,没人说我,现在特鲁西埃总是骂我。他让我做什么,我尽力去做,然后他还骂 我,我就不知道该怎么办了。在压力下踢球,不快乐了。”他说这话的时候,耶合亚不知道说什么。“上看台看看 也好,想想自己该怎么做。”迪力木拉提继续说。

随后,他俩聊起了杭州绿城的巴力。木拉提摊开双臂比划:“巴力是我们当中最随心所欲的人,想做什么就做什么 。上次他给我打电话,说他看中了一颗钻石,他要买,还问我想不想买。”巴力的家庭条件不好,父母下岗,父亲 患了糖尿病,但巴力天性释然。“他性格很开朗,就这么一个人,到了哪里都能很快适应。现在他在家里给父母买 了房子和车,他是维族球员的榜样。”

巴力跟深圳队的三位维族球员常聊电话。他评价阿布都外力:“他的速度,以前在新疆一蹚随便过人,在深圳肯定 是N O .1,但他现在放不开。他就是心理素质不好,不够自信。他们仨只发挥自己60%的水平。跟去年的我 一样。”

阿布都外力回到伙伴中间,重新感受到以往的无拘无束,腼腆消失了。隔壁准备上高三的小姑娘,小区门口饭店的 老板,开车往返于乌鲁木齐和克拉玛依的司机,路旁伊斯兰餐厅里的老板和伙计,都是他的熟人,他用不着察言观 色,不怕雷池。

7月16日上午,天山路的体育局足球场上,两支35岁以上的球队踢了一场友谊赛,阿布都外力去做观众,场边 每个大叔都跟他打招呼。似乎所有人都曾看着他长大。下午,为了保持状态,阿布都外力穿着长裤代表他们小区的 爱民队和克拉玛依联队踢了一场90分钟的比赛。他中路抢点进了一个不善长的头球。他说干爽的太阳打在身上比 在深圳舒服。

阿布都外力没有看到父亲。父亲腰间盘突出,在阿布都外力回家前转到了天山北边塔城地区一家专业医院里治疗, 在小学当维语老师的母亲放暑假了,这几天在家陪儿子,儿子临行前她才去塔城。回到那个不足70平米的房子, 看到橱窗里那些用作装饰的印着各式花纹的瓷碗和玻璃杯,阿布都外力的心病得到了治疗。

回深圳前最后一顿午饭,阿布都外力是跟女朋友卡提莉亚一起吃的。在油田公司里做行政工作的卡提莉亚落落大方 。卡提莉亚从小在汉语学校读书,从新疆师范大学毕业后回克拉玛依工作,她曾经客串过导游,会告诉你克拉玛依 河宽15米。阿布都外力说:“她什么都知道,比我有文化啊。”他们俩在中学时代的田径比赛就认识,最近才开 始谈恋爱。

吃完饭,阿布都外力和卡提莉亚走到家门口,他俩在楼下告别,卡提莉亚不好意思上楼。好兄弟依力哈木把阿布都 外力送上车,说了几分钟的话,然后车子驶离克拉玛依,阿布都外力在车上做了个打电话的手势。他提着一个装满 了馕、羊肉干和各种干果的大概20斤的纸箱,重上征途。

2

克拉玛依的孩子

买买吐尔逊说:“当时街上的感觉,就像这个城市里每一户家庭都失去了自己的孩子。”阴云笼罩的那几年,孩子 们踢球的身影跟来回的油罐车一样,保持这座城市的生机。

这天晚上在古城饭店聚餐的除了努尔夏提,还有鸭舌帽上夹着墨镜的克拉玛依电视台记者帕尔哈丁,长得像加图索 的体育公园管理人员依利夏提,待业青年买买吐尔逊,拿着一份短期合同在第6小学任教的依力哈木。饭后,他们 照例感谢真主安拉赐予这顿晚餐。这个时候他们有没有想,他们的职业足球的机会为什么就不能从天 而降?

1994年友谊馆那场大火发生的时候,阿布都外力和兄弟们都是8岁左右的年纪,他们有幸没去参加演出。卡提 莉亚的哥哥从火里逃生了,她说这在克拉玛依是一个忌讳的话题。买买吐尔逊说:“当时街上的感觉,就像这个城 市里每一户家庭都失去了自己的孩子。”阴云笼罩的那几年,孩子们踢球的身影跟来回的油罐车一样,保持这座城 市的生机。

克拉玛依体育局足球教练杨凯回忆:“那时候踢球的小孩特别多。小学中学里的比赛也多。”那是克拉玛依足球的 黄金岁月,在全疆赛里他们算传统强队。

2004年的夏天,阿布都外力正要上高三,克拉玛依队击败了乌鲁木齐的宋庆龄足校队夺得全疆赛冠军,宋庆龄 足校的教练杨全斌邀请他去乌鲁木齐。阿布都外力考虑再三,选择先读书,而后考上了新疆师范大学。大学期间, 他代表学校踢大学生联赛,代表新疆踢全运会。2010年下半年,他和耶合亚去辽宁东北虎踢了半个赛季的乙级 联赛,回来后,又一起被全运队主教练帕尔哈提介绍到中超球队试训。现在他在深圳拿1.2万的税 前月薪。

最后一个下午,阿布都外力关上家门,前来送行的依力哈木正跪在里面客厅地毯上对着墙壁做礼拜,1分钟之后他 才跟下楼来。他不舍得兄弟走。“我从2000年开始跟他一起踢球,他不在,我总觉得缺少了什么东西。”这话 不是电视剧对白。

依力哈木曾离梦想很近,但跟阿布都外力的结果迥异。年初,他去大连阿尔滨试训了一个月。“他们觉得我个子比 较矮,没有被看中,其实体能和技术没有问题,只是跟队友的配合不够好。”现在依力哈木在第6小学教体育,合 同工,1200块钱一个月。“今年8月有一场考试,考过了我就变成国家职工,能拿4000多一个月,如果考 过了我就放弃踢球。”他说这话的时候,眼里放射出无奈的光。

7月16日这天的比赛,依力哈木站在场边客串边裁。他脚踝扭伤了,要休养一个月。“现在放暑假了,但我想上 班,否则天天看他们踢球我不能踢,我不高兴。”

跑道上,一群维族小孩在看比赛,其中一个穿着中国队的红色球衣,嚷着要进中国队。他们着急地等场上比赛早点 结束,这样自己才可以进场玩。他们不知道谁是阿布都外力。

看台上坐了一排观众,克拉玛依区教育局副局长居来提坐在几个年轻人中间,这是他过周末的方式之一。十年前, 居来提是阿布都外力的汉语老师。6月19日,木热合买提江和巴力在虹口代表国奥队迎战阿曼的时候,他正好在 上海出差。置身看台上40多名维族球迷之中,目睹了木热合买提江在补时阶段发角球前两次向真主安拉的祈祷, 那一刻仿佛他自己实现了足球梦。

居来提很幸运。1994年12月8日那天,他本来要去友谊馆,但怀孕的妻子不想第三次还孤零零地去医院做产 前检查,怕医生说这孩子到底有没有父亲。然后居来提在医院看到了从友谊馆大火中送过来的孩子。居来提希望足 球能给大家带来快乐。

近10年克拉玛依踢球的孩子越来越少,居来提不甘心。4年前他带头成立了“雏鹰青少年足球俱乐部”,在全区 招收学员,周末开班。年龄段从5岁到17岁,一个月学费100块。最近依利夏提和买买吐尔逊这些年轻人在俱 乐部当兼职教练。带10个小孩练,一个月能拿到670块钱的业余劳务费。

克拉玛依是全疆人均最富裕的地区,但雏鹰俱乐部外出比赛经费不足,文体局每年只拨两万元经费。居来提200 7年去大连出差,实德俱乐部青少部答应每年向他的青训体系赞助30万经费,只求有好的球员能够及早推荐为己 所用。居来提回来向文体局主管领导报批,遭到否决。在新疆搞足球莫名的阻力多。坐在居来提旁边的努尔夏提说 政治决定一切。

现在,报名参加雏鹰俱乐部培训的只有200多个孩子。41岁的杨凯率克拉玛依队出去打个业余比赛,只能抓帕 尔哈丁这批20多岁的球员,再往下,无人可用。杨凯说:“从2005年开始,业余体校已经招不到人来踢球了 的。2007年,要打一个全疆的青少年比赛,我招了一个胖子来,他不会踢球,但他态度好,这样才凑够人数。 说句不好听的话,我还要打电话去求孩子来比赛。”依力哈木的梦想在克拉玛依成了稀缺品。(南方 都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

3(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

那依木的赞助

对于出钱赞助球队打比赛,那依木说:“我觉得这样很光荣,因为我爱自己的城市和这群孩子。”他戴着墨镜双手 叉腰在场边看球的神态,比《恒大报》上的许家印更像老板。

35岁以上年龄段的爱民队和希望队比赛结束后,客串边裁的买买吐尔逊和依力哈木跟阿布都外力一起到纳伊力餐 厅吃饭。浅色的印花墙壁上挂着4张足球队合影的照片。最左边的那张照片里面有一个没有穿球衣的人,那是27 岁的交通警察那依木。

现在,已经38岁的那依木是这家餐厅的老板,纳伊力是他儿子的名字。那依木走过来问阿布都外力的近况,问他 怎么突然回来了。阿布都外力曾经是那依木的“球员”。

2000年的时候,那依木不只是队员,还是赞助商。克拉玛依队参加全疆赛的2万块经费,出自他的口袋,那年 拿了第二名。今年10月份,克拉玛依队应邀前往伊犁参加一个国际足球邀请赛,路费由那依木掏。居来提说:“ 我们的很多比赛,几乎都是私人老板出钱赞助才能搞得起来。”那依木坚持了超过十年。

7月16日下午,克拉玛依联队与爱民队的教学赛,那依木来看球了。他在跑道上跟杨凯聊了一会儿球员现在的状 态。对于出钱赞助球队打比赛,他说:“我觉得这样很光荣,因为我爱自己的城市和这群孩子。”他戴着墨镜双手 叉腰在场边看球的神态,比《恒大报》上的许家印更像老板。

那依木能做的事情不能再多,无非是赞助装备和路费,但他心中有渴望和怨气。他指着依力哈木说:“他就是新疆 最好的前锋之一,这些球员都是人才,但可惜了。苦难多得很,政府不管我们,我们自己帮忙。以前我带队员们去 北海打邀请赛,赢了内地很多同年龄组的球队,经常4比0、5比0,他们还以为我们是外国人。我说我们是中国 人。”

迪力木拉提也清楚记得小时候那依木赞助他们去北海打比赛的情景。“坐了4天3夜的硬座慢车,一路吃方便面, 晚上就铺一张报纸睡地上,后来在3个月的时间里打了50多场比赛,好像没输过。”8年后的一幕很相似——— 今年7月的鲁能杯青少年足球赛上,新疆伊犁阿依汗小学派出的“99-00”以及“01-02”两个年龄段球队都拿了冠军,前者进23球失3球,后者进59球失6球,没有一场失败。他们是穿着20 块的球鞋坐硬座去参加比赛的。

“维族小孩儿在这儿练一年拉过去,比他们练了10年还厉害。为什么不能代表中国队打比赛?”那依木面相随和 ,生气的样子都很端正。

被感召的私人老板还有史大宏,一个曾经在惠州创办超能足球学校而后破产的人。那是他第二次破产。更早之前, 史大宏在最落魄的时候得到一位新疆老太太的帮助,东山再起之后,他从新疆招来一批有天赋的孩子放在自己跟拉 齐奥合办的足校超能足球学校里。

因为史大宏的第二次破产,帕尔哈丁赴拉齐奥的两年学习计划临时取消。在回克拉玛依做记者之前,他曾在厦门跟 甘肃踢过乙级联赛,如果去了拉齐奥,命运大概不同。帕尔哈丁是私人老板资金链不稳定性的牺牲品 。

帕尔哈丁说:“那次很可惜,变故得有些突然。不过很多内地的老板对我说,如果新疆条件允许的话,我们愿意在 新疆投资一支甲级队,因为新疆的孩子会踢球。在内地,条件虽然允许,我们也不肯这么干。”

4

父亲阿布里克木

阿布里克木的内疚完全因为他是父亲。他说这辈子最高兴的时候,就是听说耶合亚入选了U19的国青集训名单。 “如果我有十万块钱,他可能就能入选最后的名单了,但我没有。”话锋一转他满脸惆怅。

7月18日,阿布都外力飞回深圳的这个下午,红钻中场耶合亚的弟弟马尔丹跟自己的朋友联队在喀什地区的疏附 县踢一场比赛,马尔丹上半场进了两个球。

与克拉玛依渐渐萧条相比,喀什有更多孩子踢球。中超中甲的7名新疆球员里,4个来自喀什。

马尔丹回家的时候,人民广场有很多人散步。他会想起小时候在这一块土场上跟哥哥一起踢球的傍晚。2000年 ,人民广场的足球场被拆了,铺成了水泥地,只有毛主席朝南的雕像一直在抬起右手。

在马尔丹回来之前,父亲阿布里克木也从老家阿图什回来了。51岁的阿布里克木是喀什师范学院的体育老师,一 家四口住在学校的老教工楼里,三房没有厅。喀什师范学院内的体育场,趁着暑假在翻修。阿布里克木站在围栏之 外,用一嘴维语口音极重的普通话描述:“去年9月,当时的自治区党委书记王乐泉到喀什视察,看见学校还是土 场,很生气,问南疆地区唯一的大学怎么能是土场?当时就说要拨款铺草皮。”

人工草皮还没铺好,马尔丹只能在喀什附中的土场或者家楼下的篮球场保持状态。马尔丹八岁那年,阿布里克木带 着他和哥哥在这块还是砖头地的篮球场上开始训练足球。阿布里克木此生没有别的愿望,只希望两个儿子能够踢上 职业联赛。耶合亚已经实现了,最近4场在特鲁西埃的手下都是主力,马尔丹还在读大三,他在等待这个赛季结束 后的冬训。阿布里克木说:“马尔丹当时回来参加高考的时候,还有比赛任务,但我要求他必须回来参加高考。我 父亲当年也是这样给我做决定的。现在马尔丹边读书边踢球也挺好,他比耶合亚踢得好,射门更好,他一定要去职 业俱乐部试试。”

如果有球队要马尔丹,新疆师范大学会保留他的学籍。同为校友的哥哥耶合亚说:“阿扎提校长是一个开明的人, 比平时那些什么相关部门好,他也很喜欢足球,支持我们的梦想。”

最近两年,阿布里克木身体不好,哮喘病和高血压,让他不能再在业余时间带喀什的小孩训练了。一直以来,他的 训练班依赖于私人老板的赞助,因为喀什经济条件很一般。“来我这儿踢球的好多是家里拿低保的孩子,没人赞助 连球鞋都买不起。”2010年5月,喀什成为我国第6个经济特区,阿布里克木的月收入增加到5000多元, 但那家叫安淇拉的公司结束了对他的孩子们的赞助。

阿布里克木无能为力。他说:“我已经买了两套房子,一个120方,一个150方,都在还贷款,一套给耶合亚 ,一套给马尔丹。他们迟早要回来的,不然谁照顾我和他们的妈妈。”

此前,阿布里克木曾想让儿子早点到内地踢球,两次因为没钱作罢。2002年,当木热合买提江在11岁那年去 鲁能足校的时候,在秦皇岛少年比赛中被北京国安球探看中的耶合亚因为没钱交一年近两万的学费而只能留在新疆 。阿布里克木说:“那时候我只有1000多一个月,他妈妈没有工作,我要养4个人。”2005年,新疆队教 练杨全斌问阿布里克木要不要把马尔丹送到一家甲级俱乐部梯队试训,阿布里克木说好,杨全斌就让他等。阿布里 克木说,一个月之后,得到那个名额的是一个不会踢球的富公子。

2003年,阿布里克木咬牙花了1 .2万把两个孩子送进宋庆龄足校,第二年只交得起一个人的学费,第三年开始就没交钱了。因为足校舍不得耶合 亚和马尔丹的天赋。

阿布里克木的内疚完全因为他是父亲。他坐在靠窗的椅子上叼起一根蓝嘴雪莲烟,说他这辈子最高兴的时候,就是 听说耶合亚入选了U 19的国青集训名单。“如果我有十万块钱,他可能就能入选最后的名单了,但我没有。”话锋一转他满 脸惆怅。

5

宋庆龄足校和乙级队

孩子们回到房间里只能睡觉、聊天,没有电视和网络。封闭的足校生活,出路本该是职业联赛,但新疆没有职业队 。

7月22日中午11点半,太阳照在河北东路上,隐蔽在乌鲁木齐供销技校一个角落里的球场,草很深,坑坑洼洼 ,21名清一色的U 17维族球员在42岁的那斯尔的带领下训练。他们是今年城运会的主力军,好的球员可以参加2013年全运会 。

如果没有宋庆龄足球学校,阿布里克木的梦想过于空中楼阁。这所只发中专文凭的足校,至少让他的两个儿子过上 了以踢球为主的生活。

1个半小时的训练结束后,球员们排成两列接受那斯尔的训话。那斯尔花了10分钟训斥球员,这些话他几乎每天 重复一遍。据那斯尔描述,他在1984年进入高丰文手下的国青队,是第二个进入国字号的维族球员,第一个是 他的老师依拉木江。

学校宿舍和饭堂在球场主席台的背面,同一个建筑体内,足校就是这么大。每间宿舍只放了5张上下铺,窗台旁边 摆了一个桌子。墙上的石灰脱落了很多。孩子们回到房间里只能睡觉、聊天,没有电视和网络。封闭的足校生活, 出路本该是职业联赛,但新疆没有职业队。

2006年到2008年之间,新疆体彩队以宋庆龄足校在2003年招收的第一批小孩为班底打了3年乙级联赛 ,随后因备战全运会而中断。今年年初,筹备好的乙级队已经进入赛程,但突然夭折,足协给出的理由是向政府申 请的资金没有得到批复。饭桌上,帕尔哈丁聊到这个话题的时候生气了。“我觉得根本不是钱的问题!就是政府不 想搞。当年有乙级队的时候,也不是没有实力冲甲,而是故意不冲!”居来提说“这个事情上面没有明确的说法。 ”

已经抽身的巴力语气听起来更愤慨。“本来乙级联赛是个很好的平台,但足协那帮人是干什么的我不知道。那么大 一个自治区500万冲甲的钱都拿不出来吗?不可能。我们正在踢的年龄,他们却不要我们了!”

2007年,新疆体彩队迎来最好的冲甲机会,倒数第二场只要打平上海东亚就有望实现历史性突破,拿到北区第 一直接晋级最后四强。被新疆足协从鲁能足校征召回来参加城运会的木热合买提江恰好在阿尔贡体育场的看台上, 那是他看的第一场新疆队比赛。“巴力刚上来就进一个球,我记得特别清楚。”巴力记得更清楚:“下半场其实我 们还有机会,没把握住。不过对方机会更多,王云龙好几次单刀没打进。”最后新疆队体能下滑,输 了这一场。

那场比赛有3万多人看。巴力说如果把国奥和阿曼的比赛放到阿尔贡体育场,能坐5万人。

之后的八强淘汰赛中,新疆队爆冷输给了广西天基队。61岁的新疆足协专职副主席兼秘书长依拉木回忆说:“那 是因为当时内地来的教练和本地的教练发生了矛盾,球员内部也有矛盾,所以失败了。这件事也说明团结对新疆足 球来说有多重要。”

老板投资新疆足球有阻力,那依木这种业余性质的赞助跟搞职业队不同。居来提回忆:“1999年,一位姓盛的 台湾老板,想在新疆做一个球队冲入甲级,球员就是艾克热木他们一拨的,足协把他们喊过去,要集中训练了,然 后开始选人,但最后最关键的一个环节上面没批。这个老板是解放前新疆最后一位军阀盛世才的孙子,他爷爷不是 逃到台湾去了吗?”阿布都外力透露,年初北京经纪人毛小东想在新疆搞一个乙级队,但事情很难办。帕尔哈丁说 “很多有钱人跟政府干过了,碰一鼻子灰”。

克拉玛依一位叫王国鹏的“老石油”悲观地认为:“不要以为新疆足球现在怎么好了,他们几个去踢中超,只是大 海里面投下的几颗石子。新疆足球,没有大投入起不来。”依拉木不着急:“现在搞职业队,时机未到,迟早有一 天会有的。重要的是现在我们的宋庆龄足校,要把基础打好。”

166.49万平方公里的自治区内,这是唯一一间正式的足球学校,办学经费来自宋庆龄基金会和当地政府的拨 款。学生一年交5000元,比内地普遍便宜1万元,学校没有利润可言。轮岗的U 15教练普拉提说,他一个月3000多块钱的工资,跟内地“相差太远了”。

6

艾尔帕提的参赛证

这位代表新疆踢了2009年全运会的天才球员跟成都谢菲联签下3年合同,但新疆足协在最后时刻拒绝给他参赛 证。新疆体育局希望成都谢菲联开出据说是5万块的转会费,但后者不答应,他们认为艾尔帕提没有职业合同,属 于自由球员。

依拉木不仅是足协官员,还是宋庆龄足校校长。他的办公室在二楼,墙上挂着各种合影。这天是星期五,他坐在这 里上班看报纸,电视里在放游泳世锦赛。

对很多球员而言,这个放满奖杯、挂着锦旗的办公室是他们进军职业联赛最后一道关口。

喀什地区第一个足球明星艾克热木11年前没能熬过这一关。2000年,当时效力于新疆全运队的艾克热木被四 川全兴看中,但新疆足协和体育局不放人。

2009年,终于没有“利用价值”的29岁的艾克热木,以乙联赛最佳射手的身份帮助湖南湘涛冲甲成功,然后 返回乌鲁木齐做了一名记者。今年,31岁的艾克热又复出了,终于踢上了中甲联赛,赛季至今进了 4个球。

因为专业体制的禁锢,艾克热木可能荒废了10年的青春,10年之后,20岁的艾尔帕提在步其后尘。不过依拉 木坐在校长办公室里那张大皮椅上反问“我们培养了他这么多年,你真的想要他为什么不能给点培养费呢?全国都 在援助新疆,内地大老板来挖人,几万块钱都不肯出?”

依拉木说的是成都谢菲联的“吝啬”。中超二次转会窗口期间,这位代表新疆踢了2009年全运会的天才球员跟 成都谢菲联签下3年合同,但新疆足协在最后时刻拒绝给他参赛证件。新疆体育局希望成都谢菲联开出据说是5万 块的转会费,但后者不答应,他们认为艾尔帕提没有职业合同,属于自由球员。

中国足协制定的《足球学校管理条例》里规定:“发现有足校不执行合同条款无理扣留学员参赛证的,可以申请向 中国足协重新制证,原足校扣留的参赛证将作废。”然而事情不了了之。双方扯皮无果,艾尔帕提还在跟成都队训 练,在冬季转会窗口到来之前,他要度过压抑的半年。

艾尔帕提的挫败让很多新疆球员失望。一位相当了解新疆足球的人爆料,艾尔帕提今年被新疆足协安排了新任务, 变成了“93年出生的迪力亚尔”,要为乌鲁木齐队出战城运会。“他上了9年足校,家里人都没有工作,为了宋 庆龄足校的学费他们已经欠债累累。现在上面的人竟然还想继续榨干他。”艾尔帕提的年龄问题不是个案。阿布都 外力参加2009年全运会U 20男足预赛的时候已经22岁,很多球员参赛年龄跟实际出生年龄不符。

5个月前,迪力木拉提、耶合亚、阿布都外力转会深圳红钻,帕尔哈提代他们要找依拉木签字,依拉木直接签,然 后归还参赛证,他说没有要钱。“我当时考虑到木拉提他们已经代表新疆打了两届全运会了,我们为什么要为难他 们?应该给他们更好的发展。但红钻如果体谅我们,应该给我们一些补偿。”

教练那斯尔训完话,队务发现少了两个球,21个球员扩散到四面杂草堆里去找。他们训练结束后的背影很轻松, 那斯尔则看到了一群命运。今年的城运会,他有进前八的压力,但他感慨在更重要的事情上无能为力。“内地很多 青年队教练给我打电话,说要这个孩子要那个孩子,我也想他们出去,只要我们有重要比赛的时候他们能回来参加 就行,但有些领导会反问我,‘你是不是自己私下把孩子卖出去了’?4、5年前,领导的脑筋根本转不过来,现 在还好点。”

昏暗的宿舍里,球员们饭后边吃零食边群聊,平时只说维语的阿布多艰难吐出一句普通话,说自己梦想“踢中超” ,然后被其他几个人笑了。



双轨会合
摘要:6月17日晚,伦敦奥运会预选赛对阿曼之前两天,南都记者在国奥驻地酒店与两位新疆国脚有过一次关于 新疆足球的交谈。记得当时木热合买提江说了一句:“如果内地球迷把视线放到新疆足球上,会有惊喜的。不要到 球员出成绩了才来关注,应该从小关注。”

南方都市报《足球在新疆》

(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)
木热合买提江能在鲁能坚持下来实属不易。CFP图片

足球在新疆之人物

6月17日晚,伦敦奥运会预选赛对阿曼之前两天,南都记者在国奥驻地酒店与两位新疆国脚有过一次关于新疆足 球的交谈。记得当时木热合买提江说了一句:“如果内地球迷把视线放到新疆足球上,会有惊喜的。不要到球员出 成绩了才来关注,应该从小关注。”

7月份伊犁阿依汗小学队在鲁能杯上的惊艳表现,证实了木热合买提江的说法。但新疆足球到底能给中国足球带来 什么,还需要更长的时间来印证。木热合买提江和巴力入选布拉泽维奇的国奥,是这种印证的第一步 。

对新疆球员而言,木热合买提江和巴力值得借鉴。但不得不说,他们俩走的是两条不同的路———木热合买提江从 小在内地最好的鲁能足校训练,除了穆斯林的身份,他跟其他内地小孩没有任何不同;而巴力一直在新疆训练并成 型,他从全运队球员转变成中超球员的艰难过程,对大多数新疆球员而言有更现实的借鉴价值。

十年前,5000多个孩子报考一位私人老板开设的海涅尔足球学校,木热合买提江是最后被录取的30个孩子之 一。现在,那栋位于喀什一中角落里的足校大楼仅残存在记忆中。但2002年,《足球之夜》栏目组到喀什拍了 一期海涅尔足校的故事,改变了他的命运。鲁能足校看上了这批孩子其中5个,木热合买提江在其中 。

7年间,鲁能足校里陆陆续续来的9个新疆小孩,陆陆续续走了,只剩他一个。“有的人的家庭条件有限,有的人 受不了了,吃得不习惯。主要还是家里面能给多少支持。我小时候也经历了不是一般人经历的事情。 很难。”

木热合买提江回忆起来还有些心酸。“几岁的小孩,在外面一个人生活,在队里踢不上比赛,有自己的原因,也有 各种原因。三个新疆小孩,另外两个能踢比赛,比完赛三个人一起聊,他们俩聊比赛,你想我是什么心情?”巴力 接过他的话茬:“他是想:‘我为什么比不上那逼呢。’”2007年冬训的时候,鲁能足校的教练跟木热合买提 江的父亲说:“还是领回去读书吧。”

“我回去了,他们问我,你会踢球吗?所有人都在说我,把我搞哭了。然后我回家练了一个月,跟我爸说,我再踢 一年,如果踢不出来就上学去。教练说还是别踢了,但我还是去了。每天早上5点起来练。后来,城运会队伍又没 要我,那次很大打击啊,我又哭了。然后给我爸打电话,我就回去休息了。再回济南的时候,新疆队教练说你在那 边好好练,我们把你弄回来踢比赛。我不是不行,就不知道为什么不用我。”(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

木热合买提江从鲁能足校回新疆踢城运会,看到了完全不一样的足球环境。“感觉他们的训练特别不系统,跟内地 没法比。但大家很自觉。”巴力说“我们从小像傻逼一样踢球,连土场都没有。”从内地到新疆,木热合买提江不 需要适应,表现很好,踢乙级联赛,进全运队打主力后腰,直到成为职业联赛之后第一位入选国字号的维族球员。 (南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

2009年6月份第一次进宿茂臻国青队的时候,木热合买提江心情平静。“我怕跟不上他们的节奏。但教练跟我 说,你放开踢,只要我相信你,队内没人会说你什么。”后来去国家队集训的时候,他兴奋而且紧张“吃个饭都畏 畏缩缩。”去年6月,他的启蒙教练、外公祖农去郑州看他踢了一场中超。回到喀什后祖农去世了,喝酒把肝喝坏 了。木热合买提江说,自己入选过国足,所以爷爷走得瞑目。

今年从河南建业转会到山东鲁能,木热合买提江的上场机会不多,基本在打预备队联赛。他只有20岁,时间还早 。(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

巴力冷眼之下的坚持

巴力是宋庆龄足校2003年招收的第一批孩子。当时带他的教练普拉提回忆:“这孩子特点一直很突出,技术和 爆发力很强。”他的天赋在2005年的全运会预赛上得到展现,那时候他16岁,帮助新疆全运队历史上第一次 杀进决赛阶段。

回忆过去,巴力唏嘘道:“在足校的时候我问教练:‘我能不能踢中超?’教练说我问的问题太奇怪了。我当时认 为踢中超是完全不可能的事情。踢到后来,家人也开始担心,他们说你上大学好了。我也快放弃了。没想到200 9年一来,也就那么回事。”

巴力走出新疆,要感谢全运队主帅帕尔哈提。甲A元年,19岁的帕尔哈提加盟大连万达,是新疆历史上第一个踢 国内职业联赛的球员。当时帮他牵线搭桥的是阿兹买提,新疆第一任足协主席、他的父亲。在国内联赛征战了7年 ,帕尔哈提积累了足够的人脉。他把依力哈木推荐给大连阿尔滨,阿尔滨的经理是李明———他当年的队友。他把 迪力木拉提推荐给成都谢菲联,主帅王宝山———他当年效力于佛山队时的教练。

帕尔哈提的推荐很重要,但随后的事情只能靠球员自己的造化。巴力说:“我一开始去的是陕西浐灞预备队,跟着 球队练了一个月,朱广沪看都不看我一眼。然后预备队教练说陕西队快要降级了,你再忍一会儿,看看。等等等, 等了一个月,没消息。然后我说我不行,我走了,教练都不看我,再浪费时间干什么?”

巴力去了乙级队杭州三超。“当时打乙级联赛,进了很多球,他们主教练沈葵让吴金贵来看我的比赛,他说这里有 个新疆小孩不错。有一场比赛,跟韩国一个国字号青年队打比赛,我进了两个球,当时吴指导在北京,毛毅军来看 了,就要我了。这样子过来的,真是不容易啊!”巴力这么开阔的人也会叹气。

从新疆到内地,巴力像到了另一个世界,各种不适应。“吃也吃不习惯。我去年学了一年汉语才到这个水平。”新 疆球员有天赋,但从小所在的足球环境跟内地有很大的差别,硬件设施、训练模式、技战术体系、教练的水平,环 境浪费了他们的天赋,也为他们融入内地造成了惯性障碍。“去年我在绿城找不到感觉,根本不是在踢球,而是在 拼命跑。”

今年巴力成了明星。杭州绿城亚冠首场打名古屋虎鲸,巴力进了一个世界波。当时他的父亲在看台上看。这是幸福 时光。国奥第二回合做客马斯喀特打阿曼,巴力在边路靠一己之力杀开了一条血路,俨然全场最佳。渐渐适应内地 足球之后,巴力找到了自信。“我觉得今年能进10个球,没问题。”

现在,巴力期待更多的维族兄弟能到国内职业联赛踢球,他依然满腹怨气。“国内俱乐部试训你的时候,经常看你 以前在哪儿踢过,比如买提,山东鲁能出来的,人家印象会不错。新疆人出去,教练问,以前在哪儿踢过?新疆? 走吧。但你只有看了他们的比赛才能知道他行不行。”


“内地倒退了,我们却上来了”
摘要:说明新疆可以成为中国足球的后备力量。两个月前韦迪来了,在乌鲁木齐、克拉玛依、喀什看了十几所小学 ,他看了以后感慨新疆后备力量确实多。

南方都市报《足球在新疆》(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)
依拉木向南都记者介绍新疆足球这几年的发展情况。

足球在新疆之专访

南都:突然有好几位新疆球员在中超中甲踢球,这能说明什么?

依拉木:说明新疆可以成为中国足球的后备力量。两个月前韦迪来了,在乌鲁木齐、克拉玛依、喀什看了十几所小 学,他看了以后感慨新疆后备力量确实多。(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

南都:听说最近比赛少了。

依拉木:没有,青少年的比赛还很多。比如今年,南疆区8个地州市的200多个中小学,先在县上打,然后地区 打,每个区出4到5个队,最后到了3月底,在阿克苏地区集中打。8月20日,北疆区的9个地区的代表队,也 同样的有比赛在博尔塔拉蒙古自治州的精河县打。然后,有个南北疆的总比赛,前几名在乌鲁木齐打 。

南都:可是水平最高的全疆赛没有了?

依拉木:全疆的足协杯,不限年龄的,一般是由有钱的老板出钱赞助组队。我们批准,派出裁判。这个比赛已经停 了两年了。它水平很高,就是怕容易起冲突。钱是个人老板拿出来的,很多不确定因素在里面。

南都:新疆足球发展得最好的地区是哪儿?

依拉木:各个地区基本都是少数民族喜欢足球。发展最好的是喀什、克州、乌鲁木齐、伊犁州、阿勒泰,现在阿克 苏也起来了。克拉玛依原来可以,后来来了一个文体局的新局长,他不喜欢足球,可能怕孩子们这个受伤那个打架 的,他顾不过来。5年了,克拉玛依没参加全疆任何比赛,很遗憾。至于石河子、兵团嘛,场地建设比较多,挺好 ,但踢的人没有,汉族人比较多。

南都:自治区政府支持足球吗?

依拉木:各个地区教育局、体育局,配合得都挺好。最近政府四次开会,专门研究足球工作。以前足协是差单位, 连办公地点都没有,现在在阿尔贡体育场给了三间办公室我们办公。

南都:十年来,新疆足球的态势是往上走。

依拉木:2005年,我们全运队是46年来第一次打进决赛圈。去年的全国U 19比赛,我们拿了亚军。这段时间,内地倒退了,我们却上来了。这七八年抓青少年,现在有了结果。

南都:青训这块哪方面比较薄弱?(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

依拉木:现在政府抓得紧,青少年普及工程有个十年规划一定要拿出来。体育局现在还专门成立一个青少年处。现 在经费有了,场地有了,管理的人更多了,主要是教练员问题。一个队的教练的水平高低很关键。现在教练员多, 高水平的太少。我们现在抓全疆的培训,中国足协也特别给我们安排培训,之前国际足联的讲师来了,给这里青少 年教练培训了10天。9月份还会在喀什搞一次。(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

南都:现在宋庆龄足校是如何维持的?

依拉木:中国宋庆龄基金会每年给我们50万。以前50万跟500万一样,现在不像那么多了。100多个人我 们要养,他们学员交5000块钱,包吃住,其它费用我们全部掏,参加比赛的路费和装备都是我们负责。政府现 在会给一部分。10月份搬到赛马场后,很多东西都解决了,会有三块草地,有健身房、理疗房,还有桑拿。冬天 太长了,我们提出来后,政府又拨了1千万,准备搞室内足球场,5人制的。

南都:现在没有了乙级队,代表新疆打比赛的这些足校球员出路怎么办?

依拉木:政府现在支持,给编制,恢复专业队,没有俱乐部嘛。本来足校毕业,给中专毕业证,如果给编制,每个 月就有3200块钱。现在已经报了,批的问题不大。等球员年龄大了,集中起来给教师证,分配给各个地方的中 小学里当专业足球老师。上届全运会的,有4个留下了,给了编制,跟着教练一起工作。以后可能会 更多。

南都:那为什么就不搞一个职业俱乐部呢?

依拉木:时机还不成熟,俱乐部随便搞不行,内地也有教训了。这么多俱乐部给中国足球贡献了多少力量?这么多 俱乐部,国家队也上不去,国奥输给了60多万人口的阿曼。宋庆龄基金会主席胡启立说,足球一定要走政府主导 的路,不要离开政府。以后慢慢成熟了再搞俱乐部。现在运动员有了,成绩有了,国字号的人有了,内地俱乐部也 看上新疆球员了,证明了新疆足球有潜力。

南都:当地政府对职业化足球是个什么态度?

依拉木:政府不是怕搞俱乐部,但问题是我们的大企业他们都先考虑怎么样挣钱,再考虑其它。企业如果今年拿出 两三千万,明年必须拿,后年要拿得更多,哪儿来的钱?我们先稳重一下,等成熟的时候,再做这个事。另外,我 们自己必须拿出好的成绩,没有好的成绩哪个企业会愿意来搞?比如我们如果在全运会上拿冠军了,自然会有大企 业来支持我们。我相信以后还是会有职业俱乐部。

南都:既然没有职业俱乐部,那么你们的球员只能到内地其它俱乐部踢球,对这个事情你们是什么态 度?

依拉木:恒大、申花、绿城,很多俱乐部都来找我们足校要人。他们说这个人给我吧,我说,给可以,但我们也培 养了七八年,不容易。有些俱乐部不跟我们联系,直接跟球员联系,给我们工作造成了麻烦。中国足协也说了,这 样不对。他们以后回来了,还是由新疆足协安排工作,那么现在转走了,1分钱不给我们?内地的老板总有这种思 想,好像新疆球员就是不要钱,随便拿走。比如恒大看中了4个人,说必须给,必须给当然不行。我们有全运会和 城运会的任务。这是一个矛盾。

南都:所以只有那些不再有比赛任务的人才容易走?

依拉木:也不是,应该给培养费,然后按照规矩签合同,写清楚,城运会怎么办,全运会怎么办,是不是有任务的 时候要放回来为新疆打比赛?以后娃娃退役了我们也可以安排。我们全运会的任务很重,目标是进前8,今年城运 会要进前10。那不是开玩笑的,那不是联赛,那是全运会!(注:最后这句,依拉木加重了语气。 )


赤诚的热情必须珍惜
摘要:去年新疆师范大学首次获得大学生联赛冠军,今年6名维族球员在中超中甲踢球,新疆足球资源仿若突然井 喷。中国足球在低谷中重新往上爬的时候,新疆的足球成了很新鲜的补充资源,这当然是积极现象。

足球在新疆之观点(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

去年新疆师范大学首次获得大学生联赛冠军,今年6名维族球员在中超中甲踢球,新疆足球资源仿若突然井喷。中 国足球在低谷中重新往上爬的时候,新疆的足球成了很新鲜的补充资源,这当然是积极现象。

在新疆采访近半个月,明显感受到维族小伙儿对足球有热情。他们最重要的娱乐方式是足球,而不是上网玩游戏或 者别的什么东西。按照木拉提的说法,他们小时候所有的男孩儿都踢球,不干别的。原因有很多,比如维族群体的 生活相对简单,跟上世纪90年代初的内地相似。新疆的足球土壤里有一种赤诚的热爱。

新疆足球的惹眼之处在于球员展现的东西跟内地足球不太一样。外貌不同,性格不同,信仰不同,踢球风格也有区 别。这个群体从小经历的足球环境也不同。而巴力在马斯喀特客场所做到的,是新疆地区足球融入中国足球一个最 乐观的信号。(南方都市报 www.nddaily.com SouthernMetropolisDailyMark 南都网)

为什么新疆足球在这个时间点喷发?原因之一,这批在内地踢球的维族球员大多是宋庆龄足校在2003年招收的 第一批学员,他们是新疆历史上第一批接受专业足校训练的球员。原因之二,内地踢球的青少年人数跌至近年来的 低谷,各职业队的选材范围不如以前广。宋庆龄足校的青训教练普拉提和克拉玛依体育局的教练杨凯都认为,如果 内地球员生源很充足,新疆球员也许不见得就有这么好的机会。

这就是依拉木说的“内地倒退了,我们却上来了”。不论如何,新疆青训本身的积累,和内地的需求,造就了职业 联赛中的新疆现象。依拉木的话不无道理,不过,这话里面潜藏一种危险的意识,因为新疆足球的进步,只是在专 业体制范畴内的进步。

内地足球在94职业化之后走了弯路,一度“倒退”,但职业化的方向没有错。新疆现在的足球,很像1994年 之前的内地足球,有了足够的技术积累,但没有更好的舞台。现在,在依拉木秘书长的观点中,全运会比职业队更 重要,新疆的球员要以全运会为重,他们的职业前途只能放在第二位。这无疑是新疆足球自己给自己制造瓶颈。从 长远看,专业体制足球的弊病一定比职业足球多。

新疆足球已经敲开内地职业联赛的大门,但肯定不能把这种资源输出归功于全运战略。当巴力这批球员在中超成为 明星,更多的新疆孩子有了比过往更远但更清晰的目标。如果他们不能及时到内地踢职业比赛,如果新疆地区本身 只有专业队这一条独木舟,那么新疆的足球热情会被浪费。

人人都知道,现在的中国足球最缺青少年的热爱。请珍惜新疆青少年对足球的热情,以及比内地更质朴的足球氛围 。维族小伙儿们现在什么都不需要,只需要更职业的平台和通道。