PDA

View Full Version : "millitimizning bayliqi" --SENUBER TURSUN



S.Salam
23-07-11, 23:48
Towendiki yazmini wetendiki bir tor betin korup yartip kaldim , sizmu korung beking !!

Nechche künning aldida bir qoshnimizning qizining toyi boldi, toyda naxsha-muzika orundighan guruppa deslep muqam éytti, muqam éytilghandimu taza yaxshi éytilghanliqi üchün etraptikiler muqam éytqan yigitni maxtiship ketti, emma muqam éytilip bolghanda chawak chalghuchilar 10 nechchidekla kishi boldi. Bu bizde, Uyghurlarda köp uchraydighan ehwal, chawaktin baj almighandin kéyin, teshekkurini ipdilep qoysa némisi kétidu deymen bu ademlerning?! Töwendiki 3-naxshining tékistide Tagor ependi mundaq yaghaniken:
BU YERDIN KORUNG http://www.youtube.com/watch?v=a4CH5Z3orIQ

Sen chalghanda ésil küy

Orap alsa qushlar séni,

Etrapingda ademler

Tesirlenmey turar qariship.

Lékin könglüm sen buni

Zinhar éghir almighin...

Ehwal bizde buningda déyilgendek éghir bolmisimu, her halda, alqish yangritishni tekitlep turushimiz artuqche emestur.
Pakistanning "Mirasxor" namliq téléwiziye tiyatirida "millitimizning bayliqi" dep atilidighan bir mahir sen'etkar bar, tiyatirda kishiler uni ismi bilen atimay "millitimizning bayliqi" déyishidu. Naxshichimiz Senuber Tursunning naxshilirini her anglighinimda we kishilirimizning uning naxshilirini qanmay anglighanlirini körginimde mushu ataq yadimgha kélip, Senuber Tursunni "millitimizning bayliqi" dégim kélidu! U bu ataqqa heqiqeten layiq. U bügünki naxshichiliqimizda naxshilirining köp hem ésilliki, nadir ijadiyetliri bilen heqiqetenmu eng aldinqi qatargha ötüp, elni qayil qildi, nurghun kishining téléfonida uning naxshiliri saqlaqliq, uni maxtimaydighan kishini hélighiche uchritip baqmidim, Senuber neq meydanda naxsha éytsa kishiler chawikini yene ayarmu dégen oylardimu bolup qalimen bezide, héssiyat dégenni hemmila jayda yoshuriwérish normal ehwal emes, bashqilar mahariti bilen sizni razi qilghan, shadlandurghan, zoqlandurghan iken, sizde héchbolmighanda uninggha teshekküringizni chawikingiz arqiliq ipadileshni burch dep bilgidek medeniy sapa bolushi, bundaq héssiyatni yoshurmasliqingiz kérek, bu qanun'gha xilap emesqu!

BU YERDIN KORUNG :http://www.youtube.com/watch?v=qWhAKrQHlJg&feature=related




"Millitimizning bayliqi" dégen atalghuni köchürüp ishletsem, mentiqini yandap ötüshke adetlen'gen "tili ötkür"ler belkim "Uyghurning bayliqi sen'etla bolup qaldimu?" dep qopushi mumkin, emma perwayim pelek. Bir milletning pütkül bayliqining birla nerse bolmaydighanliqi, bir naxsha sen'etkari "millitimizning bayliqi" dep atalghanda uning sen'etning naxshichiliq sahesi boyiche aldinqi qatardiki kishi ikenlikige bolghan qayilliqni ipdilesh bolidighanliqinimu chüshinelmigen ademlerge könglimizdiki ézip chüshendürüp olturushqa waqtimiz chiqmaydu. Senuber Tursun xelq ahanglirigha singip ketkidek ésil muzikilarni ishlep kelmekte, emma u xelqning qelbide eng aldi bilen bir mahir naxsha sen'etkari süpitide tonushlghan, shunga u naxshichiliq saheyimizdiki göher --- "millitimizning bayliqi"dur.
"Naxsha - ussulgha mahirmillet" dégen atalghu dunyadiki hemme milletke bap kélidighan atalghu, buni Uyghurning xasliqi dewélish ilmiy pozitsiye emes. Bizning 12 muqamimiz bar bolsimu, "naxsha - ussulgha mahir"liqni Uyghurning xasliqi déyish yenila ashuruwetkenlik bolidu. Sen'et, meyli sen'etning qaysila türi bolsun, milliy medeniyetke nisbeten bashqa medeniyet türliri bilen bir qatarda adem bedinidiki mikro éléméntlargha oxshash orun'gha ige, bolupmu naxsha - muzikining orni téximu alahide, nurghun adem, resim sizalmisimu, ussul oyniyalmisimu, naxsha éytalmisimu choqum naxsha - muzika anglaydu, eger "pen-téxnika milliti" bolimiz dep sen'etning rolini he dep inkar qilsaq, milliy xaraktérmizda xuddi mikro éléméntlardin bireri kem bolsa aghrip qalghinimizdek ehwal körülmey qalmaydu. Sen'etmu öz yolida tereqqiy qilip bérishi kérek, qandaqtur aptorluq shöhriti üchün sen'etni chishlep tartip inkar qilghuchilarning walaqshishliri qulaq sélishqa erzimeydu. Medeniy kishiler bu nuqtini bilidu. Medeniyet sapasi birqeder töwen kishiler bolsa, millitimizning milliy xasliqi "naxsha - ussulgha mahirliq" dewéridu, undaqlargha chong qaidilerni chüshendürelmeysiz, bir waqitlarda qarisingiz shundaqlar tékistliri taqqa-tuqqa "naxsha"larni éytip yüridighan "naxshichi" bolup qalidu.
Bir yilliri naxshichi Ömerjan Alimning naxshiliri dewr sürgen idi, uning naxshilirining ahangliri nahayiti yaxshi, Ömerjanning orundishimu wayigha yetken bolushigha qarimay, köpinche naxshilirining tékisti eyni chaghda moda bolghan milliy gheywetlerni téma qilghanliqi üchün nahayiti tézla modidin qaldi, hetta hazir Ömerjan Alim herqandaq yéngi naxsha éytsimu konidekla anglinidighan bolup qaldi. Qisqisi, naxsha dégen ademni hozurlanduridighan tékistlerni asas qilishi kérek iken. Milliy gheywet eyni chaghda xéli birqisim kishilerni hozurlandurghan bolsimu, emma umu tekrarliniwérip, hetta naxshilardinmu orun élip "emen tétiydighan" nersige aylandi, shunche yaxshi ahanglar gheywet témisidiki tékisti tüpeyli exletxanidin orun aldi, bumu shunche ésil yémekliklerning résturanlirimizda israp bolghinidek bir ish. Ashu ésil ahanglar (Ömerjan Alim eyni chaghda éytqan) gheywet témiliq tékistte bolmay, bügünki künde Senuber éytiwatqandek tékistlerde bolghan bolsa, éhtimal undaq aqiwetke qalmas idi, dep oylaymen. Shunga éytishqa boliduki, Senuber qandaq naxshini éytishni, ishligen ahanglirigha qandaq tékistni tallashni bilidighan sen'etkar süpitidimu hörmitimizge érishishke heqliq!

Addiy bir sen'ettin hozurlan'ghuchi bolush süpitim bilen söyümlük sen'etkarimiz Senuber Tursun'gha torda chawak yangratqim kélip yuqiriqi qurlarni yazdim.