PDA

View Full Version : Chiqishqaq bolush toghrisida



Unregistered
14-06-11, 02:45
Edib, Alimlar chiqishqaq, Mulayim këlidu. Gerche ularning mertiwisi yuqiri, Inawiti üstün bolsimu, Emma ular intayin kemter, Kichik pëil, Mulayim we chiqishqaq. Hetta bashqilar ularni hörmetlep, Orunliridin tursimu: ‹‹menmu silerge oxshash adem, Unchilik qilip këtishning hajiti yoq›› dep, Ular bilen bille olturup, Erkin paranglishishni yaxshi köridu. Bulardin körüwëlishqa boliduki, Peziletlik, Bilimlik kishiler hakawurluq, Körenglik we alahide boluwëlishqa bekla öch, Ular hetta jismaniy emgeklergimu bashqilar bilen bille qatnishishni toghra tapidu, Bashqilarni xush qilishni bilidu. Mesilen: Ular adette bashqilarning baliliri, Newrilirini körse erkilitip qoyush, Qoligha ëlip qoyush, Bezide azdur – köptur pul, Nerse – kërek tutquzup qoyush, Könglini izhar qilish arqiliq bashqilarni xush qilalaydu.

Hëkmetlerdiki ‹‹bughday nëning bolmisa, Bughday sözüng yoqmu›› dëgendek, Gep bilen bolsimu xush qilishni bilidu. Bashqilarning könglini renjitmeydu. Bashqilar nerse – kërek sorap kirse barni hergiz yoq dëmeydu, Bezide yoq bolup qalsa, ‹‹sizning ëhtiyajingizdin chiqimen, Men izdep körey, Tapalmisam sizge qerzdar bolghan bolay›› dep bolsimu, Bashqilarning könglini yanduridighan ishlarni qilmaydu. Ular xeyr – saxawetni ‹‹burch›› dep bilidu, Ajiz – bicharilerge yardem qilidu, Yëtim – yësirlarning halidin xewer ëlishni bext hësablaydu.

Jemiyette mundaq bolmighur qarashlarmu bar: ‹‹ikki qochqarning bëshi bir qazan'gha sighmaptu››. Dëmek, Alimlar bezide bir – biri bilen anche ep ötüshmey qalidu; Jemiyetshunas ediblermu bezide shundaq ishlargha yoluqup qalidu. Bilim bilen exlaq gerche bir baghning gülliri bolsimu, Lëkin mëwisi oxshimighandek netijisi oxshimaydu. Mëwisining temi, Renggi, Puriqi we nerqimu oxshimaydu, Shunga ularning tarazisi exlaq – pezilet hësablinidu. Kimning heq bolsa shu üstün turidu, Nachar nersiler haman bashqilarning neziridin chüshüp shallinidu yaki halak bolidu. Bundaq chaghdimu alim, Edibler sewrchan bolup, Ëghirchiliqlarni kötürüp, Omumluqni nezerde tutup, Xelq bilen bille bolup, Qanun – intizamliq bolsila, Ular özlirini eng xushal kishiler hësablaydu, Ene shu chaghda zor köpchilik ulargha ishinidu.

Exlaq – pezilet yëtishtürüshning muhimliqini bilip yëtish ulardiki omumiyet, Ular ilim – meripet bilen shughullan'ghanliqini bext dep bilidu; Özliridiki eqilni barliq ishlargha yëtekchilik qilghuchi mahiyet, Dep tonuydu, Kishiler bilen dostlishishni ishlirida ghelibe qilishning asasi qilidu, Kesipke baghlighan ishtiyaqini küch – qudret, Dep tonuydu. Özining xizmetdashliri, Yardemchilirini her qachan özige ülpet tutidu; Ishenchni xezinem, Qayghu – hesret, Ongushsizliqni hemrahim, Dep bilip, Bularni hel qilishta ishlitidighan maharitini qoralim, Dep tonuydu; Özini tutuwëlish, Këlishmesliklerge qarita sewr qilishni özini qoghdashning qalqini qilidu; Qanaetchan bolup her qandaq ish qilghanda artuq heq almasliq, Birer menpeettin teme qilmasliqni özidiki eng yuqiri hüner köridu; Semimiylik, Rastchilliqni özige shapaet bëghishlaydu, Dep qaraydu; Öz mëhniti bilen yashash, Emgek qilip ülge bolushni exlaq, Dep qaraydu; Bashqilarning xushalliqini öz xushalliqim, Bashqilarning qayghusini özümning qayghusi, Dep hësablaydu, Jemiyetning muqimliqi, Wetenning güllinishini özlirining qelb mëwisi, Iz basar terbiyileshni ümid, Dep chüshinidu; Jungxua milletlirining ittipaqliqi, Ronaq tëpishini awamning bext ichide yashishining asasi, Dep bilidu. Shunga jamaetke xitab qilalaymenki, Jimi kishiler bilen inaq – ijil ötüp, Öz ara chiqiship yashash eng zor bext! Bu insanning menggülük heqiqiti, Xushalliqning ebedilik asasi.