PDA

View Full Version : Birige ora kolisang...



Unregistered
27-04-11, 01:14
Iranning bir shehiride özining eski mijez - xulqi bilen nam chiqarghan ubeyd dëgen bir adem bar iken. u özining qiliqsizliqi bilen bashqilarning xaminigha ot qoyup, Özi yaman exlaq, Buzuqluqning ëgiz - pes, Weyrane xarabizarliqlirida yüridiken. merdlik we insaniyetchilik dastixinining nëmetliridin ëghiz tegmeydiken. biraq, Bu nomussiz, Hayasiz ubeydning intayin güzel, Exlaqliq, Terbiye körgen bir ayali bar iken. naehli ubeyd bu ayalghimu zadila ochuq chiray, Xushxuy, Güzel sözler bilen muamile qilmaydiken. herqandaq sharaitta ayaligha zerde bilen jawab bëridiken. bir shairning:

Nesihet tinglamas dil sexti mehjub,

Kökermes tashqa yamghur yaghsimu köp.

Dëginidek, Ayalning uninggha qilghan herqandaq nesihetliri bu edebsiz ademge qilchimu tesir qilmaydiken.

künlerning biride ubeyd öyige këlip, Ayalini sewebsiz urushqa bashlaptu. jahilliqi barghanche örlep, Yoghan bir tashni ëlip, Ayalning bëshigha qattiq uruptu. ayal shu jaydila tin tartmay ölüptu.

Bëyit:

El aman, Yüz el aman, Najinslardin el aman,

Yaxshi ülpetler bilen bolghil hemishe, Ey jewan.

ubeyd özining qilip qoyghan ishidin qorqup, Endishige chüshüp qaptu. u ayalning jesitini xaliyraq bir jaygha yoshurup qoyuptu. andin bëshidin köp ish ötken, Tejribilik bir ademni tëpip, Buningdin qandaq qutulush heqqide meslihet sorimaqchi we shu meslihet boyiche ish körmekchi boptu. u shu niyet bilen kochigha chiqip, Ezim xoja dëgen bir sodigerge yoluqup qaptu, Uninggha salam bërip uni toxtiiptu we uninggha bolghan weqeni sözlep bëriptu. bu pajieni qandaq qilip yoshurush we jazalinishtin qandaq qilip qutulush heqqide meslihet soraptu, Sodiger bir az oylinip:

ـــــ këlishken bir yigitni öyüngge bashlap kir, Shu öyde uni öltürüp, Jesitini ayalingning jesiti bilen bir yerge yatquz. andin etraptiki qolum - qoshnilarni chaqirip: ‹‹ishtin qaytip kelsem, Ayalim bir yash yigit bilen quchaqliship olturuptu. wijdanim azablinip her ikkisini öltürdüm›› dep jakarla. shundaq qilsang, Xelq sanga ishinip qalidu. shu chaghda jazadin qutulup qalisen, ــ dep meslihet bëriptu.

sodigerning bu yawuz mesliheti ubeydke yaraptu. u shu boyiche këlishken bir yigitni tëpip:

ـــــ inim, Sizge bir iltimasim bar idi. men yalghuz olturup zadila tamaq yëyelmeyttim. hazir tamaqni teyyarlap qoyup ‹‹kochida kim manga birinchi bolup yoluqsa shu kishini öyümge teklip qilimen›› dep kochigha chiqiwidim, Teliyimge siz yoluqtingiz, Öyümge kirip manga hem mëhman hem hemrah bolup andin qaytsingiz, ــ deptu.

yigit herqanche özrixahliq ëytsimu, Ubeyd zadila unimay, Chapliship turupliwaptu. axir yigit ilajsiz uning öyige bëriptu. betniyet ubeyd derhal ishikni ichidin taqap yigitni öltürüptu. yigitning jesitini ayalining jesiti bilen bir yerge yatquzup qoyup, Qoshnilirigha sodigerning dëginidek xewer qiptu. bu chaghda sodiger ezim xoja ishtin chüshüp öyige këtiwatqaniken, Ubeyd uni öyige ëlip kirip:

ــــــ meslihetingiz boyiche ishni püttürdüm, ــ dep hëliqi yigitning jesitini körsitiptu . ezim xoja dad - peryad dëginiche özini jesetning üstige tashlaptu. bu ezim xojining öz oghli iken. betniyet sodiger özini urup, Zarlighiniche yighlashqa bashlaptu . axir elemge chidimay bir tashqa üsüp, Mëngisi chuwulup ölüptu. sodiger özining shumluqi bilen bergen meslihetining damigha özi chüshüptu .

Kimki kocha üstige qoysa tuzaq,

Özi salghay shu tuzaq ichre ayagh.

yighilghan kishiler ubeydning öyige basturup kiriptu. öyde yatqan üch jesetni körüp, Yighlighuchilarning awazi etrapni bir aptu. qatil ubeydni chemberchas baghlaptu. ehwalni sheher hakimigha melum qiptu. hakim neq meydan'gha yëtip keptu. ubeydke tam qoshna olturidighan bir ayal tünglüktin ubeydning qilghan bu jinayetlirini öz közi bilen körgenlikini ëytip guwahliq bëriptu. hakim ubeydning heqiqiy ehwalini ëniqlap, Uni dargha ësishqa höküm qiptu.

Bëyit:

Kimki bedkaru bedxeyal bolsa,

Yaxshiliqning yüzin qachan körgey?

‹‹ibretlik hëkayiler›› Namliq kitabtin ëlindi

Unregistered
27-04-11, 13:09
Nahayti mol mezmonloq eserken, terbiyewi ehmiyti yuqiri mezmuni chushunushluk...