PDA

View Full Version : Dilber Yunusning Noruz konserti



Unregistered
05-04-11, 06:15
http://www.itaturkistan.tr.gg/Dilb-e2-r-Yunus-sonng-%26%231574%3B%26%231575%3B%26%231606%3B%26%231575% 3B-%26%231610%3B%26%231735%3B%26%231585%3B%26%231578% 3B-%26%231574%3B%26%231609%3B%26%231588%3B%26%231602% 3B%26%231609%3B%26%231583%3B%26%231575%3B.htm

Unregistered
05-04-11, 11:39
Oral-altay tilliri sistémisi: fin-ugur (finlandiye tili, sherqiy rosiye fin tili, wén'giriye tili) tilliri« samo'éd (gherbiy sibiriye xelqliri) tilliri: türki (turan) tili: tongghuz (sherqiy sibiriye xelqi, manju, daghur) tilliri, mongghul tilidin ibaret besh tarmaq til sistémisini öz ichige alidu. Yene bezi tilshunaslar oral-altay tilliri sistémisini türkiy tillar, mongghul tili, tongghuz-manju til tarmaqlirigha bölidu. Ular hazirqi jughrapiyilik jaylishishi boyiche fin-ugur tilini yawrupa tili sistémisi süpitide qarap, uni finlandiye tili, lopar tili, ésqon tili, hun'gar (wén'gir) tillirigha ajritidu. Samo'éd tillirin parche tillar süptide ayrim bir terep qilidu.
Oral-altay tilliri sistémisida köp tarmaqliri asasiy til türkiy til ikenliki roshen, türkiy til tarmaq sistémisigha kiridighan xelqler we tillar, ularning türge ayrilishi, xususiyiti, qatarliqlar türkloglar-tilshunaslarning tetqiqat témisi bolup, bu yerde chetnep ötimiz.
Türkiy tilni til sistémiliri shekillen'gen duch quralliri yaki énélo'it dewride shekillen'gen til déyish kérekmu yaki türkiy xeliqler shekillinish jeryanida meydan'gha kelgen déyish kérekmu? Bu muhakime telep qilidighan mesile.
Shuni aldin izahlap ötüsh kérekki, til we til sistémisi meslisi noqul til hadisisi emes, elwette, til sistémisi shekillinish antropologiyilik insan türkümlirining ijitma'iy hayat tarixini tayanch qilghan sewebiyatliq semeridin ibaret, eger biz hazirqi türkiy til sistémisini ulardiki omumluq we ayrimiliqlar boyiche türlerge bölünüsh, ularning fontiklik, liksikiliq, morfologiyilik, di'aktologiyilik we bashqa grammatikiliq xususiyetlirini teriplesh bilenla cheklen'ginimizde tolimu yüzeki bir qatlamliq ilmiy xizmettin nérigha ötmigen bolimiz, méningche, türkiy til miladiydin ilgiriki minginchi yillar arisida «shekillen'gen» ottura we merkiziy asiyaning bu ikkilemchi antopologiyilik adimining tili süpitide tedrijiy meydan'gha kelgen déyishtin köre, bu tilni türkleshken, éniqraq éytqanda türkiy shekil alghan, tükiy xeliqler bolup qayta teshkil tapqan andronop-ariyanlar ewladlirining tilining özgergen dawami déyish heqiqetke uyghun, bu türkiy xeliqlerning jismaniy tüzülüshi, qan tipide asiya aq jinsliri dep atalghan androp- ariyanlar ewladlirining yenila asasiy salmaqni igiligenlikige oxshap kétidighan hadise, «widas» (danish kitabi) destürige kirgen. «Rigawida» jengname kitabida aiyan qebililirining ottura asiyadin penji'ap wadisigha kelgen jeryani we jengliri bayan qilinidu. Mushu bayandila «taran» éqin, «qanawich» (xan aghchi), «pitka» (pütük, kitab), «aliy» (mötiwer), «das» (pes, töwen), «gramma» (geme, kent), «jinabil» (yurt béshi), «yabghul» (yamghur), «mulut» (bulut), «waz org» (ulugh, büzük), «putra» (perzent, pushti), «nusxa» (pul), abasin» (ana derya, ana say), «siruti» (sorap bilish), «aghi» (agha, aka), «agayni» (agha ini, qérindash), «agni» (ot), «yajana» (azna, qurbanliq), «ottura» (ariliq jaylar), «ataman» (qehriman), «anash» (burni pes, panaq), «wiz» (biz), «yawan'gh» (yawa, yat kishiler), «ishghara» (himayichi), «ulturxan» (öltürgüchi xan, urushquchi xan) qatarliq sözler uchraydu. Gerche hazirqi zaman türkiy til bilen qedimki zaman penji'ap ariyanlirining liksikini biwaste sélishturush ölchemlik sélishturush qa'idisigha uyghun bolmisimu, yuqirida misal keltürgenler türkiy tilining asmandin chüshmigenlikini, uning türkiy xeliqlerning mungghulo'id tesirige uchrimighan (yaki asasen uchrimighan) ata-bowilirining mewjut tili asasida özgirip shekillen'genlikini körsitidu.
Shundaq qilip, oral-altay tilliri sistémisi hind-yawrupa tilliri andorup -ariyan, andorup-sikflarning gherbke we jenubqa köchken bir qisim jenggiwar we ghalip qebililiri tesiri tüpeyli bezi oxshashliqlargha ige. Bu muhimi grammatikiliq jehette gewdilikrek. Mikgowérn we w.Shémidt buni girammatikiliq ortaqliq jehette perez qilghanidi. Biz buni liksikiliq jehettimu perez qilimiz.
Hun xanliqi köp qebilidin (tarixiy menbelerde 24 qebile déyilgen) teshkil tapqan ixtiyariy hem mejburiy siyasiy birleshme idi. Hun xanliqi terkibidiki fin-ugurliri bilen samoyédlar turan rayunidin qachan yiraqlap ketkenligi dégendek éniq emes. Tongghuzlar hun xanlighigha kéyinche qoshuwélin'ghan bolsimu gewdilik orun tutmighan. Hun xanliqidiki asasiy xelq yenila türkler, jümlidin kéyinche qoshuwélin'ghan bolsimu gewdilik orun tutmighan. Hun xanlighidiki asasiy xelq yenila türkler, jümlidin kéyinche mungghul xelqining asasini teshlik qilghan «orman qebililiri» bilen «yaylaq qebililiri» (b.Ya.Wiladémrizof) idi. Undaqta bulardin bashqa yene «hun» namliq étnik xelq bolghanmu? «Hun tili» dep atalghan ayrim bir milliy til bolghanmu? Tetqiqat netijiliri körsettiki hun nami birer étnik xelqning xas nami bolmighinidek, birer tiliningmu nami bolmighan.
Undaqta, hun xanliqining asasiy étnik gewdisi türkiy qebililermidi yaki mungghul xelqning asasini teshkil qilghan bashqa qebililer (mungghul tili qebililiri)midi? Bu meslige köpligen eserler béghishlandi. Alimlar eng axiri «hunlar» tükiy tilda sözlishidighan xeliqler idi. Dégen xulasige kélishti. Rémustat, klaproti, xawannés, franké, radlof, hirti, la'ofér, parkér, pélli'ot we kra'uskiy qatarliq alimlar köp yilliq tetqiqatliri asasida «hunlar» til we éntik jehettimu türkiy xeliqlerge mensup bolup, ularning medeniyetlirimu ottura w merkizy asiya sakliri, sarmatinlirining «atliqlar medeniyiti» tipige, bashqiche éytqanda «yaylaq medeniyiti» tipige mensup bolghan dégen xulasige kélishti. Ma changshu «shimaliy dilar we hunlar» namliq kitabida: «nöwette huhnh tilini tetqiq qilghuchi alimlar hun tilining altay tilliri sistémisigha mensup ikenlikini, birdek tonup yetti. Buninggha héchaqandaq guman bolmasliqi lazim». Hun tili türk tili asasigha qurulghan, «hun tilini türkiy til guruppisigha mensup déyish yawrupa alimlirida üstünlük alghan pikir éqimidin ibare» dep körsitidu. Ji. Klaproti «hunlar köktürklerning ata-bowisi hésablan'ghan türklerdur» namliq esirde ottura esir kötürüklerning ata-bowisi bolghan qedimki türklerning hunlar bilen, fin-hunlarni türklerning fin-ugur qsimigha baghlap izahlaydu, bérnishtam «hun tarixining ochérikliri» namliq kitabida: «hunlarda, hun qebile ittipaqida türkiy til üstünlük mewqeside idi» (lénin'grad neshri, 55- bet) dep körsitidu.
Pélli'ot bolsa xenzu herpi bilen xatirlinp qalghan hun atalghulirini tetqiq qilip, hunlar yaki kem dégendimu uning hökümran qatliqi türkiy tilida sözleshken, dégen xulasige kelgen.
Hunlarning ishletken tilini grammqatikiliq, liksikolgiyilik jehette tetqiq qilishimu hunlar ishletken tilini mungghul tilinng gherbiy tarmiqi bolghan qalmaq tiligha baghlash xahishining (meslen H. Xoword we S.p Pallaslar teshebbus qilghinidek) asassizliqini körsetti.
Méningche, hunlar ishletken til qedimki dilar wedinglinglar ishletken bir xil türkiy til bolup, bu til hun dölitining asasiy tili bolghan. Hunlar ittipaqidiki herqaysi mungghul nesillik xeliqler'oghan (? ) Si'anpiy (?) Qebililiri öz tilida qalghan we öz tiligha türkiy ibarilerni qobul qilghan. Sherqiy rusiyidiki chuwash tilini alidighan bolsaq, bartold, pomélliy qatarliqlar bu tilni yawrupagha köchken hunlar tilining biwaste dawami dep ispatlidi. Bu til türkiy tilining qedimki tipidiki til bolup chiqti, féhir gombukiz qatarliqlarning tetqiqat netijiliri bulghar we hazar tilimu chuwash-hun tiligha yéqin ölchemlik türkiy til ikenlikini ispatlidi. Junggo yilnamiliride izchil qeyt qilinishiche, xen-wéy sulaliliri dewridiki dinglinglar shimaliy sulaliler dewride «téli» (?) We gawché (égiz harwiliqlar) dep atalghan. Süy-tang dewride ular xuyxu (uyghur) dep atalghan. Süy-tang dewride ular xuyxu (uyghur) dep ataldi. «Wéyname, égiz hariwiliqlar shejerisi»de ularning «tili hunlarningkige oxshash, bezide azraq perqi bar» dep izahlan'ghan. Hunlar gherbke köchkende kuchaning shimalida qépqalghan bir qisim hunlarning ewladliri miladiyning VI~ V eserliride «yurt ili» (?) Namliq sheher memlikiti qurghanidi. «Yurpan» - aq qel'e menisini béretti. «Shimaliy sulaliler tarixi (?), Égiz harwiliqlar shejerisi»de: «bu memliketning örp-aditi we tili égiz harwiliqlar bilen oxshash» dep uchur bérilgen.
Emdi arxé'ologiyilik melumatlargha muraji'et qilayli.
Kozlof 1926- yili shimaliy mungghuliyediki arxé'ologiyilik tekshürüsh netijiside qedimki hun qebile aqsaqilining qebrisdin chiqqan zibuzinnet buyumliri we sen'etlik neqshi nusxiliri bilen qazaqistanning türkistan rayoni we jenubiy rosiye-kawkaz qedimki medeniyitini sélishturush netijiside ulardiki oxshashliqlarni we hetta élinizim tesirdiki buyumlarning shimaliy mungghuliyige yétip kelgenlikini ispatlidi. Ujey (?) Ependi bashchiliqidiki yaponiye mutexessislirining jenubiy sibiriye, shimaliy mungghuliyidiki arxé'ologiyilik tekshürüshliri hunlargha xas héchqandaq uch we né'olit dewri medeniyiti bolmighanliqini, mundaq iptida'i medeniyet andorup-dinglinglargha te'elluq bolghanliqini, buningda munggholo'id alametliri körülmigenlikini, tömür ixtirasidin kéyinki hun medeniytining arilashma xaraktéride mewjut bolghanliqini ispatlidi. Bu hun tarixining eng qedimki andorup-dinglinglar tarixida warsiliq qilish netijiside bashlan'ghanliqidin dalalet béridu. Buningdin bashqa nurghunlighan andronop we turan qedimki qebriliri üstidiki tekshürüshler shuni körsettiki, dinglinglarda erkekler chéchini chüshürüwétetti, ayal-qizlar qulaqlirini téship halqa-söke taqishatti. We chachlirini sikilek qaldurup uzun örüwalatti. Bu adet hun impiriyisi dewride omumiyüzlük dawam qildi. Miladiydin kéyinki XVII esirge yetkende manjular bu adetni qobul qildi.
Yuqirida bayan qilin'ghanlardin shu nerse roshenleshtiki, oral-.Altay til sistémisidiki asasliq til guruppisi bolghan türkiy til eng qedimki ariyan-dinglinglar tilini ul qilip rawajlinip shekillen'gen. Bu qedimki til türki tilgha asas sélish bilen bille hind-yawrupa tilliridiki bezibir tillargha tesir körsetken yaki muhim bir menbe bolghan. Awayip, milir, karakof qatarliqlarning periziche, sherqiy iran tili dep atiliwatqan til yerlik kona iran qebililirining tili bilen ariyan-sak tilidin ibaret ikki menbe asasida tedrijiy shekillen'gen.
Yuqirida bayan qilin'ghanlardin yene shu nerse roshenki, hun xanliqi térritoriyside türk tili, mongghul tipidiki xelqler tilliridin bashqa musteqil hun tili guruppisi bolghan emes. Hunlar ishletken til eng qedimki dilar we dinglinglar til uli asasigha qurulghan bolup, hun tengriqutluqi, köktürk xanliqidin ilgiri türkiy tilini omumlashturushqa körünerlik tesir körsetken.
Shunimu tilgha élip ötüsh hajetki, miladiyidin kéyin tarix sehipilirige kirip kelgen aq hunlar (éftalitlar)-pamirimonliri shübhisiz türkiy xeliqler idi. Ula rkéyinche sherqiy iran xeliqlirining tesirige uchridi. Alimlarning tetqiqatiche, aq hunlar mongghul daliliridin emes, jungghar dalasi we yette sudin kelgen, mongghulo'id (sériq) tesirge uchrash derijisi azraq bolghan xeliqler idi. Yettesu, ferghane (kenggordiki) etrapida gorilof teripidin tetqiq qilin'ghan, xarezm (quyayaz, shehit eserdiki) rayunida miladiye IV~V esirge mensup bolghan aq hun qebiliri xuddi «lyangname»de zikir qilin'ghan adet-qa'idiler boyiche depne qilin'ghanliqini körsetti. Bezi tarixchilar korla yénidiki «könchi deryasi»ni, hun (kön) aqsaqallirining namigha, quyashqa séghinishqa we hetta qedimki «oghuzname» éposidiki oghuzxanning chong kün xan namigha, aq hunlarni bolsa «axun» namigha baghlap izahlishidu.
Türkiy tillar a'ilisi tarixiy sewebler tüpeyli qipchaq tilliri guruppisi bilen uyghur (oghuz) tilliri guruppisigha bölinidu.
Qipchaq qebililiri qedimki türkiy qebililer idi. Miladiyidin ilgiriki III esirde hun qoshunining batur (mete, ?) Tengriqut bashchiliqidiki jenubiy yürüshliride dingling, jenkun (qirghiz)lar bilen bille chinsa (?) Qebilisining nami tilgha élin'ghanidi, bérnishtam qatarliqlarning pikiriche chinsa–qعiحaٿqebililirining qedimki nami bolghan. Biz qedimki menbelerde qipchaqlarning namlirining köpinche qirghiz, basmil, oskak, sirghuchlar bilen bille yézilghanliqini körimiz. Tarixchilar antoropologiyilik melumatlar asasida altay türklirini shimaliy altay we jenubiy altay tarmaqlirigha bölidu, hazirqi zaman jenubiy altay türkliri: chuy we arghut deryaliri éqinidiki tiléktillar (chuy kréliri), bash kawos we olagan deryaliri sahilidiki télslar (olagan kréliri), chirik deryasi boyidiki téliwutlarni öz ichige élip qalmastin, qipchaq tili guruppisi terkibi boyiche qazaqlar, qirghizlar, bashqirtlar, tüborlar, barabin tatarliri, qismen (emma deshti qipchaq özbékliri chüshenchisidiki) eslidiki öz béklernimu öz ichige alidu. Emma, özbék xan namini qobul qilghan ottura asiya öz bék millitini bu chüshenchidin perqlendürüsh lazim.
Hazirqi zaman shimaliy altay türkler, surlar, kerkenler, koshtinlar we tubalarni öz ichige alidu, tubalarda shimaliy we jenubiy arilashmichiliqi xélila roshen, til guruppisi nuqtisidin alghanda mana mushu shimaliy altay türkiy xeliqliri tilliri uyghur-oghuz til guruppisigha mensup bolup, antropologiyilik jehette ularda mungghulo'id alametliri tolimu sus. Ular fin-ugur we samoyidlar bilen bille asiyache aq jins alametliri üstün bolghan xeliqlerdur. Méningche, qipchaq qebililiri eng deslep türkleshken yaylaq qebililiri yaki mungghulo'id tesirige köprek uchrighan türkiy xeliqler bolup, ular dingling we bashqa uyghur-oghuz til guruppisidiki xeliqlerge bu tesirini yetküzüsh jeryanigha qatnashqan.
Qipchaq qebililiri «qenname»ning 94- jildi bilen «üch padishahliq tezkizisi»ning 30- jildida tilgha élinip qalmastin, orxon menggü abidilirimu bashqa qebililer qatarida tilgha élin'ghanidi. Qipchaq qebililiri qandaq shekillen'gen. Ular merkiziy asiyada eslidin barmidi yaki deshti qipchaq dalisidin buyaqqa kelgenmu dégen meslilerge kelgende bu heqtiki nurghun konkrét tarixiy témilar téxi roshen emes. Shundaqmu qipchaq qebililirining mongghulo'id tesirige yéqin yashighanliqini perez qilish mumkin. Deshti qipchaq qebililirige kelgende shuni éytish mumkinki, shimaliy altay türkiy qebililiri yettesu we ottura asiya rayunlirigha sürülgende jenubiy altay türkiy qebililiri qipchaq dalisigha (qedimki oghuz dalisigha) sürülgenidi.
Loblok (Loblok) meyli orxonda yaki jenubiy altayda bolsun qipchaq qebiliride depne qilish usulining bir xil qa'ide boyiche orundalghanliqini, qebre topisigha udul qilinip yaghach qonchaq qadilip, bir döwe topa ichide sherqqe qarap yatquzulghan jesetning qolida bir tawaqni tutup yatidighanliqini éniqlighan. Loblokning éytishiche, qipchaqlar birdin «qapchaq» (qapchiq) ésiwalidighan bolup, bu xil téridin yasalghan qapchuqqa bir kichikkine tash heykel sélin'gha. Bu adet kéyinche altaydiki bashqa owchi qebililer arisidimu kéngeygen. Shunglashqa köpligen tarixchilar «qichaq» dégen nam «qapchuq», «qapchiq», «qapchaq» sözidin kélip chiqqan dep hésablishidu. Möldos ‹?›Larnعؿriwayitige qarighanda, qipchaqlar uruqdashliq jama'eside bir qiz aghzigha üch parche möldürni élishi bilen tengla hamildar bolup möldüslarning ata-bowisini tughqanmish, markopoloning «sayahetname»side yézilishiche, qipchaqlarda natigey (???) Isimlik ilah bolghan. Herbir tütünde birdin natigey namigha yasalghan qonchaqlar saqlan'ghan. Natigeyning bir xotuni we bir qanche oghulliri bolghan. Qipchaqlar tamaq yégende bir parche göshni élip bu qonchaqlarning aghzigha sürkep qoyushni udum qilghan. Tilkt qebilisidimu kégizdin yasalghan mushundaq qonchaqlar bolghan. VIII- Esirde qipchaq yaylaqlirigha kelgen gherbiy yawropa sayahetchisi lotanin mushundaq natigey qonchaqlirining barliqini, uning yene «emidgil» (ata-bowilar) namliq bashqa atilishiningimu barliqini yazghan. XI- Esirning aldinqi yérimidiki ereb jughrapiyichisi ibn xeldat biganing yézishiche, bir qisim qipchaqlar kemek (???) Dep atilidiken. Gerdizi VIII- esirdila kemeklerni qipchaqlarning gherbiy tarmiqi bolup, qoy-kala baqidighan, qimiz ichidighan xelq dep yazghan. «Mongghuliye xelq jumhuriyiti tarixi» da kerey we uning gherbtiki qoshna qebilisi bolghan qedimki naymanlar mongghul qebililiri süpitide tilgha élin'ghan, «naymanlar mongghul qebililiri ichide eng medeniyetlik bolghan... Uyghur medeniyitining tesirige uchrighan» dep qeyt qilin'ghan. «Mongghullarning mexpiy tarixi» namliq kitabta altaygha kirgen nayman qebililirining türkleshkenliki, ularning türk tilini qobul qilip altaygha yerlikleshkenlik jeryani tepsiliy sözlen'gen. Menbelerde bu bir qisim mongghullar turmush jehette türkleshti, ilgiri qoyni yaki qorsaqtin yérip, yaki qan tomurini késiwétip öltüretti, kéyin altay türkliri yosunida qoy boghuzlaydighan boldi, orxun uyghurliri we oghuzlarning gherbke sürülüshi bilen bu qipchaqlashqan xelqler aral déngizidin kaspiy déngizighiche bolghan hazirqi qazaqistan dalisigha qedimki oghuz dalisigha yötkeldi, dep körsitilidu. Shundaq qilip ottura we merkiziy asiyaning chong bir qisim rayonlirida uyghur-oghuz we herqaysi qipchaq qebililirini öz ichige alghan yéngi tereqqiyat gewdilinishke bashlidi. X-XV Esirler arisida türkiy xelqler bir pütün türk milliti bolup shekillinishke kirgen bir jeryan özini körsetkenidi. Emma chinggizxan qoshunlirining gherbke yürüsh qilishi bu jeryanni toxtatti, arqidinla altun orda xanliqi we chaghatay uluslirining ayrim-ayrim halda shekillinishi bu jeryanni parche-parche hakimiyetler we milletlerning shekillinish jeryanigha aylanduruwetti. Bu jeryanning tarixiy aqiwiti netijiside mongghulo'id tesirige zor kölemde uchrighan we yéngi étning namlar bilen atalghan bir qatar qérindash türki milletler kélip chiqti. Mongghulo'id tesirige eng kem uchrighan xelqlermu (mesilen: qeshqeriye we idiqut uyghurliri) kéyinche junggharlarning bundaq tesiridin xaliy qalalighan emes. Mongghul we tatar qebililiri mongghulo'id tesirini yerlik türkiy xelqlerge ötküzüsh bilen bille, aqiwet yerlik xelqler teripidin til, medeniyet we étnik jehette özleshtürüwétildi we hetta wolga-qirim boyigha ketken mongghul-tatarliri öz yiltizidin pütünley bashqiche bolghan étnik alametlerge ige bolsi. Bu rayonlarda eyni zamanda türkiy xelqlerning küchlük tesiri tüpeyli, ular yenila türkiy alametlerdin halqip kételmigenidi. XVI Esirde yashighan ereb tarixchisi jelil ömer altun orda xanliqi heqqide toxtilip: qedimde bu qipchaqlar döliti idi. Tatarlar bésip kirip qipchaqlarni béqinduruwaldi. Kéyinche qipchaqlar bilen tatarlar uruqliship, mongghullarnimu qipchaqlashturuwetti, dep yazghan.
Uyghur-oghuzlarning étnik gewdisi we tarixiy qismetlirige baghliq halda til guruppisimu özige xas alahidiliklerge ige bolup keldi. Méningche, uyghur-oghuz tilliri eng deslep türkleshken andronop ariyan tilining bir tarmiqi bolushi éhtimal. Anduronop dinglingliri ewladliri simachyenning «tarixiy xatiriler» namliq kitabida tilgha élin'ghan. Ben guning «xenname» namliq kitabining «su'u shejerisi» qismida: «dinglinglar hunlarning shimalidiki déngiz (bayqal kölini körsitidu- aptor) sahilida yashaydu» dep körsitilgen, «üch padishahliq tezkirisi» ning 30- jildida shimaliy dinglinglardin bashqa yene yarish yaziqi (jungghariye) we yette suda yashighuchi dinglinglar toghrisidimu bir qeder éniq jughrapiyilik melumat bérilgen. «Wéy xanliqi tezkirisi» (???) «Gherbiy bedewiler shejerisi» qismida kan'giyining shimalida, yensey deryasining bash éqinida dinglinglar bar, bu «gherbiy dinglinglar» dep yézilghan. Chawannés (chavannes) dinglinglarni shimaliy dinglinglar we gherbiy dinglinglar dep atash sün'iy bolup, eslide ular bir pütün gewde dep körsetkenidi. Sowét ittipaqi arxé'ologliri jenubiy sibiriyide élip barghan xizmetliri arqiliq shuni ispatlidiki, yéngi tash qoral dewridin bashlap ugla deryasidin yensey deryasining bash éqinighiche bolghan jaylarda dinglinglar yashighan bolup, junggoning tarixiy menbeliridiki «shimaliy dingling» we «gherbiy dingling» qebile namliri eslidin bir xelqning namidin ibaret idi. Amérika tarixchisi mikgowérnning körsitishiche, égiz harwiliqlar xuyxélar (???) Dep atalghan xelqning ata-bowiliri bolghan dinglinglar «hind yawropa tili» da sözlishidighan ariyanlardin idi. Ular kéyin türkiy tüs alghan. «Xenname» ning 94- jildida guaju (??? Dash ata) ning gherbiy shimalida xujye (qoju uyghurliri), usundin ibaret üch elni bésiwalghanliqi tilgha élin'ghan. Bu iskender zulqerneyn ottura asiyadin chékinip anche ötmigendin kéyinki ish. «Shimaliy sulaliler tarixi» ning 98- jildida dinglinglar bilen xujyelerning bir pütün xelq ikenliki tekitlinip égiz harwiliqlar dep ataldi. «Yéngi tangname» ning 217- jildida gawjüy gawguy (égiz harwiliqlar)ning VII esirdiki meshhur uyghurlar ikenliki körsitilgen.
Hazirqi künde usun qebililirini hunlar tesiridiki «hindi-yawropa tili» da sözleshküchi xelq idi dégüchiler köpeymekte. Kira'usy, charpnétir qatarliqlar «xenname» de usunlar «kök köz, qongur chach» idi dégen melumatqa asaslinip, ularni kawkaz tipidiki aq jinis xelq bolsa kérek dep perez qilishmaqta. «Xetname, gherbiy yurt tezkirisi» de usunlar ulugh yawchilar bilen bille dunxuang (dash ata) etrapida yashighan dep yézilghan. Shu kitabning «hunlar tezkirisi» qismida urushqaq döletler dewride usunlar guaju (dunxuang) da yashighan dep tekitlen'gen. Usunlarning bir qismi kéyinche ottura asiyadiki kan'giye, oghuz we uyghur türklirige singip ketti. Bir qismi kang'eysen taghliri bilen kinti taghliri arisidin, orxun we tora deryaliri sahilidin jenubiy altaygha yötkelgen kerey, nayman we bashqa qebililer bilen qoshulup hazirqi qazaq millitining étnik menbeliridin birige aylandi.
Yawchilar «xenname»de körsitilgen «ora közlük, bomba saqalliq, aq yüzlük» gherbiy yurt tipidiki xelq idi. Beziler yawchi-toxarlarni ularning «toxri» dep atilishigha qarap «tughli» ibarisige we uni dingling - «tughluq» ibarisige baghlaydu. Yawchilarnimu andronop ariyan tipidiki xelq dégen köz qarash hélimu üstünlükke ige. Kushan ulugh yawchi impériyisining altun aqchilirida ipadilen'gen kushan xanlirining tüsige qarap gardnér we kénédilar kushanlarni «türk qiyapetlik kawkaz tipidiki xelq» dégen pikirni ilgiri sürüshti. Lékok turpan yarghul qedimki shehiride saqlinip qalghan budda tam resimlirige qarap uningda «köküsh közlük, aq yüzlük» kishiler teswirlen'gen, dégenidi.
Bérnishtam yawchilar bilen uyghur oghuzlarni bir xelq dégen pikirni ilgiri süridu. U türkmenler we qirghizlarning kélip chiqishigha a'it maqaliliride türkmenlerning kélip chiqishi mesilisini uyghur-oghuzlar bir milliy étnik gewde dégen qarash asasida izahlighan. U kawkaz qedimki qebriliridin tépilghan hun adem söngikining türkmenlerge yéqinliqini, hunlarda bash söngekni kichikide zakilap özgertish aditining barliqini, mundaq aditi bolmighan uyghurlar kéyinche bu adetni qobul qilghanliqini tilgha alidu. Bérnishtam türkmenler oghuzlarning ewladlirini yawchilar we saklargha baghlaydu. U türkmen riwayetliri bilen uyghur éposi «oghuzname» üstide sélishturma tetqiqat élip bérip, jümlidin «süyname» 84- jilddiki oghuzlargha a'it xatiriler bilen VIII esirdiki toxarche höjjetlerge asaslinip, türkmenlerning kona yurtliri issiqköl boyida bolghanliqi, türkmenler bilen uyghurlarda ortaq isim we ortaq xan oghuzxan bolghanliqini bayan qilidu. Bérnishtam türkmenlerning biwasite ata-bowisi türkleshken uyghur-oghuzlar dégen pikirge kélidu. Bérnishtam oghuzxan obrazini batur tengriqut waqtidimu mewjut bolghan qedimki obraz idi, dep körsetse, tolistof «oghuz sheherliri» dégen maqaliside sir derya boyida oghuzlar hun yawchilar zamanlirida (miladiyidin ilgiriki III - VI esirler) peyda bolghan dep körsitidu.
Shuni tekitlesh kérekki, orxun yensey abidiliri uyghur-oghuz til guruppisi lehjiside yézilghan. Köktürük xanliri heshemetlik sheher-qel'e medeniyiti muhitida turghan zamanlirida uyghur oghuz tilini xanliq tili qilghan. Orxun uyghur xanliqi, idiqut uyghur xanliqi we qaraxaniylar seltenet sürgen waqitlardimu ehwal mushundaq idi. Mehmud qeshqeri özining «diwanu lughattit türk» namliq til xezine kitabinimu asasliqi uyghur oghuz türkmen tillirini sélishturup yazghan. «Oghuzname», «qutadghubilik», «etebutul haqayiq» dastanlirimu oxshimighan dewrlerdiki uyghur-oghuz tili boyiche, bashqiche éytqanda uyghur qarluq tili boyiche yézilghan. Biz tengritaghliri étikidiki qedimki qebililer arisida uyghur oghuz qarluq étnik namlirining birdeklikini körimiz. Pütkül chaghatay dewri edebiyati uyghur edebiy tili tereqqiyatining bir dewrini teshkil qildi. Bu derwrde altun orda türkiy edebiyatidimu «uyghurizim» (samaylowich sözi) üstünlükni alghan bolup, muhemmet xarezmining «muhebbetname» dastani, rabghozining «qissesul enbiya» nezme-nesri esiri, ehmed yessewining «hékmetname» namliq esiri uning namayendisi süpitide meydan'gha kelgen. Mongghul xanliri uyghur tili we yéziqigha hérismen bolghanidi. Buning aqiwiti süpitide bir qisim mongghul ewladliri türkliship ketti. Türkleshmigen mongghullar taki keng mongghul yaylaqlirighiche uyghur yéziqini qobul qilishti.
Téli bilen tölös ibarisining bir yaki bir emesliki hélimu éniqlanmighan bir sir. Radlof we yamsunlar uni bir dése, bartold we miluransky mundaq déyishtin shübhilinidghanliqini tilgha alidu. Ma changshu «köktürkler we köktürk xanliqi» namliq kitabida: «dingling, suli (???), Égiz harwiliqlar, télilar dégen namlar bir nersini körsitidu» deydu. «Süyname, péyjü (???) Tezkirisi» da égiz harwiliqlar döliti «téli döliti» dep élin'ghan. Orxun abidiliride «télés» sözi ishlitilgen.
Hazirqi özbék millitining étnik nami mongghul nesebidin bolghan özbék xanning newrisi muhemmet sheybanxan bashchiliqidiki bir qisim qoralliq deshti qipchaq özbékxan qowmining mawera'unnehr we shimaliy xorasanni istéla qilishi asasida meydan'gha kelgen bolsimu, özbék millitining étnik gewdisi yenila qismen soghdi toxar, asasen oghuz türkiy xelqqe mensup ikenliki, ularning tili uyghur-oghuz tili guruppisigha te'elluq ikenliki, ularning türki xelqler arisida uyghurlargha nisbeten yéqinliqi roshen. Eger kéyinki zamanlarda yette su we qipchaq dalasidiki qipchaq tilliri mongghul we oyrat mongghullirining tesirige köp qétim uchrighan bolsa, özbékxan qipchaqliri étnik jehette pütünley yerlik «kona özbék» dep atilidighan uyghur oghuz tilida sözleshküchi xelqlerge singip ketti. Derweqe, musteqil özbék xanliqi we qazaq xanliqining shekillinishi, xuddi wiladimirzof éytqandek chinggizxan istélasidin kéyinki hadise boldi.
Shu nersini tekitlesh hajetki, qipchaq we uyghur oghuz tillirila emes, ularning étnik gewdisi héchqandaq ezeliylikke ige emes. U tarixiy yosunda özgirip barghan köp qatlamliq uzaq jeryanning mehsuli. Bu xelqlerning asasiy ortaqliqini, qismen perqlirini, mundaq ortaqliq we perqlerning ötmüshtiki we hazirqi ehwalini nezerdin saqit qilmasliq kérek. Milletler tarixi, bolupmu qérindash milletler tarixi özgermes qéliptin chiqqan xish bolmastin, belki hemishe ariliship turidighan köp qatlamliq tarixiy éqindin ibaret.
Menbe:http://www.uighur.cn/tarix/html/200610/10/20061010012352.htm

Unregistered
05-04-11, 11:47
http://www.uighur.cn/tarix/html/2006...1010012352.htm

bilidighan aghinilerdin soraydighan bek muhim bir nechche soal.

1,;- Yuqiridiki tor adreside Irqimizning til sestimisiga ait tarih yezighliq iken, bilidighanlar bar bolsa yezip qoysanglar bu tor beti Wetendimu qandaq,? chunki tor adrisining ahirida,;" cn " bolsa yai Hitaydin yaki wetendin digenlik bolatti,

Ikkinjisi Dilber Yunus Hanim nahsha eytqan tor beti yani yuquridiki tor beti Finlandiyediki Uyghurlar chiqarghan tor betimu,? qandaq,?

Uchunji soal,; Dilber yunus hanim haizr Finlandiyedimu,? yaki wetendimu,? terjume halini bilidighanlar yezip qoysanglar bilip qalsaq. ewwelide bir Hitaygha tegiptu, keyin bir Finlandiyelikke tegiptu dep anglighan iduq, 1983 we 1984-Yilliri bu hanim tehi wetende idi, kelgen video Kasetlerde korettuq.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
05-04-11, 12:42
http://www.uighur.cn/tarix/html/2006...1010012352.htm

bilidighan aghinilerdin soraydighan bek muhim bir nechche soal.

1,;- Yuqiridiki tor adreside Irqimizning til sestimisiga ait tarih yezighliq iken, bilidighanlar bar bolsa yezip qoysanglar bu tor beti Wetendimu qandaq,? chunki tor adrisining ahirida,;" cn " bolsa yai Hitaydin yaki wetendin digenlik bolatti,

Ikkinjisi Dilber Yunus Hanim nahsha eytqan tor beti yani yuquridiki tor beti Finlandiyediki Uyghurlar chiqarghan tor betimu,? qandaq,?

Uchunji soal,; Dilber yunus hanim haizr Finlandiyedimu,? yaki wetendimu,? terjume halini bilidighanlar yezip qoysanglar bilip qalsaq. ewwelide bir Hitaygha tegiptu, keyin bir Finlandiyelikke tegiptu dep anglighan iduq, 1983 we 1984-Yilliri bu hanim tehi wetende idi, kelgen video Kasetlerde korettuq.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Men bilimen hazir nede turidiganini. Senden bashka kim sorisa yezip koyattim bu yerge, sen sorigining uqun yazmaymen. Putun uyghurlarning shehshi uqurini toplap, bu meydan arkilik hittayga hever berisen mekke.

Unregistered
07-04-11, 04:07
Men bilimen hazir nede turidiganini. Senden bashka kim sorisa yezip koyattim bu yerge, sen sorigining uqun yazmaymen. Putun uyghurlarning shehshi uqurini toplap, bu meydan arkilik hittayga hever berisen mekke.

Bu Mekke digen ademni chushengili bolmaydiken, bezi yazmilirigha qarisa shunchilik wetenperwerdek bilinidu. bu munazire meydanidiki pütün temilarda bu adem baliba. emma dikket kildim, mushu ishpiyonlarning temisida bu ademning yazmisini kögili bolmaydu. shuning uchunmu bezide guman kilip kalimen bu ademdin.

Unregistered
07-04-11, 08:32
Mekke ependim: Dilber Yunus burun qandaq bolushidin qetinezer hazir besh namaz oquydiken, hazir helsinkide ishlewatqanmish , bu ayal Finlandiye dölet senetchisi iken , herqandaq yerde özining uyghur ikenlikini eytidiken, hetta konsert kiyimimu kök bayraq renglik iken. burunqi bezi xataliqligha töwe qilghan imish, aldimizdiki yillarda heremge berish niyiti emililiship qalsa heremde kütüwalala.
ishqilip qeshqerde tughulghan bolghjachqa kimligini unutmaptu. ürümchilik bolghan bolsa idi bir nerse dep bolmas idi.
men ürümchidin weten söyer hichbir adem uchritip baqmidim. yaki ürümchilikler xitayliship wijdani ölüp kettimu tang!

Unregistered
07-04-11, 09:47
http://itaturkistan.tr.gg/Dilb-e2-r-Yunus-song-_-%26%231582%3B%26%231575%3B%26%231606%3B%26%231578% 3B%26%231749%3B%26%231709%3B%26%231585%3B%26%23160 9%3B-.htm

http://itaturkistan.tr.gg/Dilber-Yunus-song-%26%231576%3B%26%231609%3B%26%231585%3B-%26%231662%3B%26%231609%3B%26%231610%3B%26%231575% 3B%26%231604%3B%26%231749%3B-%26%231605%3B%26%231749%3B%26%231610%3B-.htm

Unregistered
07-04-11, 09:57
Mekke ependim: Dilber Yunus burun qandaq bolushidin qetinezer hazir besh namaz oquydiken, hazir helsinkide ishlewatqanmish , bu ayal Finlandiye dölet senetchisi iken , herqandaq yerde özining uyghur ikenlikini eytidiken, hetta konsert kiyimimu kök bayraq renglik iken. burunqi bezi xataliqligha töwe qilghan imish, aldimizdiki yillarda heremge berish niyiti emililiship qalsa heremde kütüwalala.
ishqilip qeshqerde tughulghan bolghjachqa kimligini unutmaptu. ürümchilik bolghan bolsa idi bir nerse dep bolmas idi.
men ürümchidin weten söyer hichbir adem uchritip baqmidim. yaki ürümchilikler xitayliship wijdani ölüp kettimu tang!





Ependim menmu anglighan ,;" Urumchilikning ozi ensu, hoshnisi Hensu,Jumede terep almay namaz oquydighan terme heqler " dep. amma bu gepler bir az gepdanliq, bir az ras qilip eytilghan qizziqchiliq turige kiridighan yumur haraktirliq sozler,mutleq toghra digen gep yoq.

Korup turuptuqqu Dunyani titretken 05-Iyol weqesini Urumchilikler qildi, uning ustige chet-ellerde DUQ ning etrapida Uyghur millitining siyasi dawasini eng yahshi yurutup Qizil zalim Hitaylarni heliq-arada eng qattiq rahetsiz qiliwatqanlarning jiqi Urumchilik we yaki Urumchide tughulup chong bolghan Uyghur ziyalilridur. menmu Urumchilik emes, amma mendin bashqa hemme yeqin tughqanlirim 30 Yildin beri Urumchide.we tehi qawurghamni egip,;" Biz Urumchilik " dep ketidu,ozliri tughulup chong bolghan Yurtini yaritishmaydu, kulup qoyimen boptu buning bir yamani yoq, kayighichiligi yoq, hemmisi yurtimiz, hemme yurtimizning qimmeti ohshash,qimmetimiz Tomurimizda eqiwatqan Qanimizda, Uyghurmu,? Emesligimizde, sap qanmu,? Emesligimizde,nerde tughulishimizda emes, bolmisa mening balilirim we silining baliliri nerde tughuldi, Qoysila Qeshqerni Urumuchinimu halighanda halighanche korelemdu,?,

Endi disiliriki,;" bu 05-Iyol weqesini qozghighan Uyghurlar Urumchilik emes, Urmchide turup qalghan Alteshelikler," undaqta shuni bilsile qaysi bir Uyghur heqiqi Urumchilik,? men wetendin Hej we Umrege kelgen Uyghurlarni korsem birinji bolup soraydighinim ,;" Sen esling nerlik,?" beziler ,;" Men Urumchilik deydu, qistaliwersem eng ahiri eng kop bolsa tortinji ejdadighiche Urumchilik bolup chiqidu, shuni bilip qalsila Urumchi biz Uyghur millitining Qan yurtimiz emes, Medeniyet Yurtimizdur.

Endi ependim ozlirining dilber Yunus hanimgha qarita yazghanlirigha kelsek sili hatalishipla, men hich bir Uyghurning dini eqidesi bilen taki hazirghiche eytishmidim, mening derdim weten we millet derdi, heqni yaki Hitaylarni Musulman qilip sawap elish derdi emes. manggha nime paydisi bar bir Hitay musulman bolup jennetke kirse, menche Kapir peti qalsun we qiyamette jehennemge kirsun.

Muhim bir ishimiz chiqip qaldi , yazmimizgha teqezza bolghan qimmetlik oqurmenlirimizge ozur eytimiz,hazirche mushunchilik yezip turidighanlighimizgha we dawamini yazidighanlighimizgha wede berimiz,

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
07-04-11, 11:30
Bu Mekke digen ademni chushengili bolmaydiken, bezi yazmilirigha qarisa shunchilik wetenperwerdek bilinidu. bu munazire meydanidiki pütün temilarda bu adem baliba. emma dikket kildim, mushu ishpiyonlarning temisida bu ademning yazmisini kögili bolmaydu. shuning uchunmu bezide guman kilip kalimen bu ademdin.

Esingizde barmu, memlikette hitaylar uyghurlarni urup olturup ketkende bu mekke bu meydandin bus putun yok boldi. Hiq bir shekilde awazi qikmidi. Hiq bir ish bilen kari yok otturdi. Men tehi bu hittayga berip akiliriga hever berey digende, hittaylar buni hatalik bilen olturiwettimikin dep kaptikenmen. Emma bir ve yaki bir yerim ay otti, bu mekke bu meydanda nahayti aktip bolup ketti. Bundak insanlarning kandak mal ikenligini bir huda, bir ozi, bir hittay bilidu.

Unregistered
07-04-11, 13:15
edibiyatqilar .tarihqilar,senetqilerning ijadiyiti millet, weten iptiharlik soygisige intayin qongkur baghlanghan bolidu.putun ijadiyiti weten, millet soygisi bilen yughurilidu xunga ular intayin hessiyatqan bolup ,meyli hitaygha tegsun yaki oylensun we yaki wetendin ayrilip yaxisun ularning kelbi daim weten ,millet uqun sokidu.dilbermu xularning katarida.yax 50 askanda huddi yupurmak ghazanggha aslansa dereh tuwige tukuler digendek emdi ANAM ,ATAM , WETINIM, GUZEL TENGRI TAGHIM dep medhiyelexke quxuptu. boptu keng kosak bolunglar .kequrwetinglar u qokanni.

Unregistered
07-04-11, 15:30
[QUOTE=Unregistered;97791]Ependim menmu anglighan ,;" Urumchilikning ozi ensu, hoshnisi Hensu,Jumede terep almay namaz oquydighan terme heqler " dep. amma bu gepler bir az gepdanliq, bir az ras qilip eytilghan qizziqchiliq turige kiridighan yumur haraktirliq sozler,mutleq toghra digen gep yoq.

Korup turuptuqqu Dunyani titretken 05-Iyol weqesini Urumchilikler qildi, uning ustige chet-ellerde DUQ ning etrapida Uyghur millitining siyasi dawasini eng yahshi yurutup Qizil zalim Hitaylarni heliq-arada eng qattiq rahetsiz qiliwatqanlarning jiqi Urumchilik we yaki Urumchide tughulup chong bolghan Uyghur ziyalilridur. menmu Urumchilik emes, amma mendin bashqa hemme yeqin tughqanlirim 30 Yildin beri Urumchide.we tehi qawurghamni egip,;" Biz Urumchilik " dep ketidu,ozliri tughulup chong bolghan Yurtini yaritishmaydu, kulup qoyimen boptu buning bir yamani yoq, kayighichiligi yoq, hemmisi yurtimiz, hemme yurtimizning qimmeti ohshash,qimmetimiz Tomurimizda eqiwatqan Qanimizda, Uyghurmu,? Emesligimizde, sap qanmu,? Emesligimizde,nerde tughulishimizda emes, bolmisa mening balilirim we silining baliliri nerde tughuldi, Qoysila Qeshqerni Urumuchinimu halighanda halighanche korelemdu,?,

Endi disiliriki,;" bu 05-Iyol weqesini qozghighan Uyghurlar Urumchilik emes, Urmchide turup qalghan Alteshelikler," undaqta shuni bilsile qaysi bir Uyghur heqiqi Urumchilik,? men wetendin Hej we Umrege kelgen Uyghurlarni korsem birinji bolup soraydighinim ,;" Sen esling nerlik,?" beziler ,;" Men Urumchilik deydu, qistaliwersem eng ahiri eng kop bolsa tortinji ejdadighiche Urumchilik bolup chiqidu, shuni bilip qalsila Urumchi biz Uyghur millitining Qan yurtimiz emes, Medeniyet Yurtimizdur.

Endi ependim ozlirining dilber Yunus hanimgha qarita yazghanlirigha kelsek sili hatalishipla, men hich bir Uyghurning dini eqidesi bilen taki hazirghiche eytishmidim, mening derdim weten we millet derdi, heqni yaki Hitaylarni Musulman qilip sawap elish derdi emes. manggha nime paydisi bar bir Hitay musulman bolup jennetke kirse, menche Kapir peti qalsun we qiyamette jehennemge kirsun.

Dawami,;

We shundaq,manga nime ziyini bar bir Musulman murted bolup ketse, her kim derdini ozi tartidu, ish qilip bu hanim heliq-aragha millitimizni derdimizni ehwalimizni tonutqan we istise eng yahshi tonutlaydighan hanim , heqiqetende qedirlishimiz ayishimiz menpe,etlinishimiz kerek bolghan ihtiyajimiz hesaplinidighan hanimdur.

Amma otup ketken ishlargha Salawat digili hem bolmaydu, Hitay bilen oylengenlik undaq sel qaraydighan illet emes, uni oylisaq ozimizdek hezelek Uyghur yashliridinmu bir az korishimiz kerek. halimizni At tartalmaydu, birimiz Hitayni elighliq,birimiz Ingilizni, birimiz Erepni, birimiz Turkni,Chirayigha qariwelishqa telmuridighan Aydek Qizlirimiz birsi Turkke, birsi Iranliqqa, birsi Erepke birsi Finlandiyelikke hetta birsi Hitaygha tegiklik. ,;" Qeni way shorwichilar siler, oghul bala bolushsang bu Qizlirimizni yatlargha bermey ozliring elip izzetlep ,qedirlep burap, yetishsang bolmamdu,? " digisi kelidu kishining. amma men wezipemni sherep bilen ada qildim, ikki oylendim ikkisigila oz qanimdin, mening kayighinim yatlar bilen oylengen ismi Erkeklirimizgedur.

Ependim endi keleylik ozlirining bu maqaleliridiki Yurtbazliqlirigha, Yurtbazliq yahshi ehlaq, insan oz Yurtluqlirini bashqa yurtluqlardin yahshi korishi bashqa Yurtluqlardin artuq qimmet berishi kerek, bu yahshi ehlaq, Uyghur milliti Yurtbazliq qilishi kerek,

Endi milletchilikmu Yurtbazliqning bir ust derijisidur, Uyghur milletini bu irqi depsendichiliktin peqetla Uyghur milletchiligini asas qilghan siyasi dawa qutquzalaydu, milletchilik digenlikmu addi qilip eytsaq, oz millitini bashqa milletlerdin usutun tutush digenlik bolidu. buning neri yaman,?

Amma ependim sili bu maqaleliride, Yurtbazliq qilmapla, Yurt dushmenligi qilipla, yani Yurtbazliq digen bu esil uqumni tetur yewapla, silining bu yazghanliridiki yurtbazliq ,;" Oz yurtluqliridin bashqa yurtluqlarni yaman korush,Yat Yurtluqlardin nepret qilish " digen menige kep qaptu, buni tuzitiwalsila ependim mendin silige nesihet.




IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
08-04-11, 16:17
Mekke ependim: Dilber Yunus burun qandaq bolushidin qetinezer hazir besh namaz oquydiken, hazir helsinkide ishlewatqanmish , bu ayal Finlandiye dölet senetchisi iken , herqandaq yerde özining uyghur ikenlikini eytidiken, hetta konsert kiyimimu kök bayraq renglik iken. burunqi bezi xataliqligha töwe qilghan imish, aldimizdiki yillarda heremge berish niyiti emililiship qalsa heremde kütüwalala.
ishqilip qeshqerde tughulghan bolghjachqa kimligini unutmaptu. ürümchilik bolghan bolsa idi bir nerse dep bolmas idi.
men ürümchidin weten söyer hichbir adem uchritip baqmidim. yaki ürümchilikler xitayliship wijdani ölüp kettimu tang!
Urumqidiki Uyghurlarning iqide hhitaygha teken Uyghur kizliri tehe qikini yok tolarak jenuptin Urumqige yerlixip 5 yil bolmay ozini men Urumqilik dewilip jalaplik kilip jut wazlik kilip yuruxidu, muxu xiptir puraydighan jalaplar Urumqilik Uyghurlarning yuzini tokup yuruxidu, senning nelikliging manga melum ozengning aqang yaki singling Urumqide jalaplik kilip yuriwatidu, ular Urimqige wekilik qilamdu sining jutungghimu solamqi kot hu!!!!!haramdin bolghan .

Unregistered
08-04-11, 17:00
Urumqidiki Uyghurlarning iqide hhitaygha teken Uyghur kizliri tehe qikini yok tolarak jenuptin Urumqige yerlixip 5 yil bolmay ozini men Urumqilik dewilip jalaplik kilip jut wazlik kilip yuruxidu, muxu xiptir puraydighan jalaplar Urumqilik Uyghurlarning yuzini tokup yuruxidu, senning nelikliging manga melum ozengning aqang yaki singling Urumqide jalaplik kilip yuriwatidu, ular Urimqige wekilik qilamdu sining jutungghimu solamqi kot hu!!!!!haramdin bolghan .

Hey aghine, sen nerlik,? Dadang nerlik,? Anang nerlik,? qanche ejdading Urumchide tughulghan,? sening,;" Yurt " dimey,;" Jut " diginingdinla ozungningmu Urumchide tughulmighanlighing,yaki Dadang we yaki Anagning tehi seni tepishtin az burunla Urumchige kelip yerliship qalghan Alteshelik ikenligi bilinip turidu.

Ehmeq, Yurtbazliq qil, Yurt Dushmenligi qilma.

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
08-04-11, 19:41
Hey aghine, sen nerlik,? Dadang nerlik,? Anang nerlik,? qanche ejdading Urumchide tughulghan,? sening,;" Yurt " dimey,;" Jut " diginingdinla ozungningmu Urumchide tughulmighanlighing,yaki Dadang we yaki Anagning tehi seni tepishtin az burunla Urumchige kelip yerliship qalghan Alteshelik ikenligi bilinip turidu.

Ehmeq, Yurtbazliq qil, Yurt Dushmenligi qilma.

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

mayerde emde ish tapalmighandek, she taliship urushqili turuptu she sarangliri, men ürümchilik dep körenglep yürgen ürümchiliklerge dez ketiptude, dimesimu ürümchi digen alte sherlik bilen toshqan, tegi-tekte yok bir öteng. uyaq-buyaqtin kelip yol tapalmay ,pul tapalmay jan beqish üchün yighilip aheri toplinip sheherge aylanghan. men ürümchilik dep körengleshme, sürüshtürüp kelse hemingning tige alte sherlik!!!!!!!!tarihtin qalghan, nam-sherpise bar sheherler mesilen:qeshqer,hoten,ghulja,aksu,turpan.......... ................... digendek, tarihtin ta hazirghiche, name örüp adeti, shivise,her sheherning özige has mol - hosuli bar. ürümchide nime bar? bena bilen jalap bar. herqaysingning kallise ishlise, she taliship ziddiyet tapqiche ittipaqliship ömlük peyda qilishatting, (ish ömlükte küch birlikte) digen gep bar. biz mushundaq eskiligimizdin wetensiz, hoquqsiz, mediniyetsiz, özimizni - özimiz satidighan nomussiz milletke aylinip kalduq. mushundaqla dawam etsek, bizni rabiye animiz emes, herqandaq bir küchlük döletmu kutulduralmaydu!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Unregistered
11-04-11, 03:18
Dilber yunus helkarada tonulghan bir senetchi bolush supiti bilen Rabiye kadirga ohshash aldinki septe köreshke atlansa bolmasmu?

Unregistered
11-04-11, 07:14
Dilber yunus helkarada tonulghan bir senetchi bolush supiti bilen Rabiye kadirga ohshash aldinki septe köreshke atlansa bolmasmu?

Way nime daidighansila dosla bu hain hitai kuchugi jalapning xinhua we baxqa ahbarat orunliriga uyghur larni qandaq chuxurup sozligenliklirini untup qaldinglama? bu aqlini exit yep katkan paskina uyghur emes alliburun hitai bop ketkan ..lanat bolsun muxundaq jalaplani tarbiligan ata anilirigha

Unregistered
12-04-11, 19:26
Urumqidiki Uyghurlarning iqide hhitaygha teken Uyghur kizliri tehe qikini yok tolarak jenuptin Urumqige yerlixip 5 yil bolmay ozini men Urumqilik dewilip jalaplik kilip jut wazlik kilip yuruxidu, muxu xiptir puraydighan jalaplar Urumqilik Uyghurlarning yuzini tokup yuruxidu, senning nelikliging manga melum ozengning aqang yaki singling Urumqide jalaplik kilip yuriwatidu, ular Urimqige wekilik qilamdu sining jutungghimu solamqi kot hu!!!!!haramdin bolghan .

Bu Mekke digen bir sarang. Buni dep emdi bunqivala gep kilip ketishingizning hiq kandak bir zoruriyiti yok. Ittipaklik shu Mekke digendek saranglar teripidin buzilidu. Men shunga hiq kaqan bu sarang yazgan nimini okimaymen.

Unregistered
13-04-11, 17:20
Dilber Yunus digen Uyghur millitining sapliqini buzghan bir sesiq hem dunyadiki eng paskina milletning astida yatqan bir buzuq ! Bular xuddi uning shexsiyiti bolghandek, emdi u beshyüz waq namaz ötemdu yaki kök rengni su qilip ichiwalamdu, bularmu uning shexsiyiti yaki ixtiyarlighi bolidu.
Tönügün tonguz yep bügün towa qilsa belkim huda kechürür we u yene özini musulman qiliwalar, biraq Uyghur millitining qenini buzghan bundaq sesiq emdi yene Uyghur qiliwalghili bolmaydu.



Mekke ependim: Dilber Yunus burun qandaq bolushidin qetinezer hazir besh namaz oquydiken, hazir helsinkide ishlewatqanmish , bu ayal Finlandiye dölet senetchisi iken , herqandaq yerde özining uyghur ikenlikini eytidiken, hetta konsert kiyimimu kök bayraq renglik iken. burunqi bezi xataliqligha töwe qilghan imish, aldimizdiki yillarda heremge berish niyiti emililiship qalsa heremde kütüwalala.
ishqilip qeshqerde tughulghan bolghjachqa kimligini unutmaptu. ürümchilik bolghan bolsa idi bir nerse dep bolmas idi.
men ürümchidin weten söyer hichbir adem uchritip baqmidim. yaki ürümchilikler xitayliship wijdani ölüp kettimu tang!

Unregistered
18-04-11, 09:26
anglisaq Dilber Yunus Finlandiye de yashawatqan bir qisim wetenperwer zatlar bilen bir yerge kelgenmish....

Unregistered
18-04-11, 16:49
Mekke ependim: Dilber Yunus burun qandaq bolushidin qetinezer hazir besh namaz oquydiken, hazir helsinkide ishlewatqanmish , bu ayal Finlandiye dölet senetchisi iken , herqandaq yerde özining uyghur ikenlikini eytidiken, hetta konsert kiyimimu kök bayraq renglik iken. burunqi bezi xataliqligha töwe qilghan imish, aldimizdiki yillarda heremge berish niyiti emililiship qalsa heremde kütüwalala.
ishqilip qeshqerde tughulghan bolghjachqa kimligini unutmaptu. ürümchilik bolghan bolsa idi bir nerse dep bolmas idi.
men ürümchidin weten söyer hichbir adem uchritip baqmidim. yaki ürümchilikler xitayliship wijdani ölüp kettimu tang!




Qerindishim bilip sozleng bu ayal besh namaz oqush emes kiristan diynini uyghurlerga qattiq teshwiq qiliwetiptu dep angliduq, U xotunning bu naxshisidinmu uning kiristan diynini chushandurup danglawatqanliqini biliwalghili bolidu.

http://www.youtube.com/watch?v=8fVul0m6o3w

Unregistered
18-04-11, 17:34
http://www.youtube.com/watch?v=D1bOdANbgjw&NR=1

Uyghur Serikchiligi sen,iti


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
18-04-11, 17:45
http://www.youtube.com/watch?v=D1bOdANbgjw&NR=1

Uyghur Serikchiligi sen,iti


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

http://www.youtube.com/watch?v=0XExXms85K4&feature=related

Anargul nahshisi


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
19-04-11, 04:20
Men dilber yunusning öz aghzidin özining echinishliq kechürmishlirini anglidim, hetta bir ge pishin namizini oqudum, kichik waxtidin bashlap xitayche mektepte oqup uyghurlar bilen bek arilashmighan bolsimu, che t elge chikkandin kiyin bezi misyoner uyghurlarning xiristiyan dini teshwiqatidin qattiq echinidighanlighini eytti.

5 iyyul weqesidin kiyin xitay teliwiziyesining özi dimigen geplerni kirishtürün tarqatqanlighinimu eskertti.
yenimu ptaq chiqirishsang awal özengning imani ölchep baq!

Unregistered
19-04-11, 06:14
Men dilber yunusning öz aghzidin özining echinishliq kechürmishlirini anglidim, hetta bir ge pishin namizini oqudum, kichik waxtidin bashlap xitayche mektepte oqup uyghurlar bilen bek arilashmighan bolsimu, che t elge chikkandin kiyin bezi misyoner uyghurlarning xiristiyan dini teshwiqatidin qattiq echinidighanlighini eytti.

5 iyyul weqesidin kiyin xitay teliwiziyesining özi dimigen geplerni kirishtürün tarqatqanlighinimu eskertti.
yenimu ptaq chiqirishsang awal özengning imani ölchep baq!

Hahahaha alamat ademle bade