PDA

View Full Version : Kochurup qoyghuchi,; ihtiyari muhbir : Mekke



IHTIYARI MUHBIR
22-02-11, 17:08
Xelq'ara qelemkeshliri uyghurmerkizining 2-nöwetlik qurultiyi wén'gériyening paytexti bodapésht shehride daghdughuluq échildi.


Abduréshit haji kérimi xewéri


Uyghur qelemkeshlirining 2- nöwetlik qurultiyi 2011-yili 02 –ayning21- küni saet 9.00 da, wén'giriyening tarixi ehmiyetlik zali- wén'gériye yazghuchilar jeméyétining binasida tentenilik bashlandi.

Yighin'gha dunyaning herqaysi jayliridin kelgen uyghur qelemkeshlirining 30din artuq wekilidin bashqa, wén'gériye qelemkeshlirining reisi sultan, wén'gériye yazghuchilar jeméyitning reisi Yünüs Semetjanlar qatnashti we muhim söz qildi.
Wén'gériye yazghuchilirining reisi yünus semetjan échilish murasida sözge chiqip:
Men ming yildin kéyin uyghur qéridishimni taptim, bizning bu qitimqi uchrushishimiz endi menggü dawam qilidu, üzülmeydu..... Uyghurlarning hazir duch kiliwatqan mesilisi bizdimu bir mezgil höküm sürgen, biz mushu sorunda 1955-yili wéngériye qelemkeshliri bir arigha kilip xelqimizni köresh qilishqa chaqirip maqale ilan qilghan iduq, xelqimiz bizning bu jenggiwar chaqirqimizdin ilham ilip köreshke atlandi . shuning bilen sowét komunést déktaturlirining uzun yilliq mustebit hökmiranliqigha xatime birip bügünki musteqil wéngiriye dölitini berpa qildi.....
Qelemkeshning chaqirqi- yazghanliri siyasiyunlarning herket qiblenamisidur, herqandaq bir siyasiyun qelemkeshning yazmisidin ayrilalmaydu! Bügün siler, uyghur qelemkeshliri yighin échiwatqan mushu zal , del mundin 50 nechche yil burun wén'giriye qelemkeshliri , wén'gir xelqighe xitapname ilan qilip musteqil wén'giriye dölitini eslige keltürgen zal. Wéngiriye musteqilliq inqilabi mushu zaldin butun döletke kingeygen. Shuning üchün silernimu mushu zalda yighin chaqirishqa dewet qilduq!
Wén'giriye yazghuchilar jemiyitining reisi sultan sözge chiqip mundaq désdi:
- Men 2 yil burun uyghur qelemkeshliri bilen sélowoniyede uchrashqanda uyghurlar bilen qaytidin tonushush pursitige ige bolup tolimu xushal bolghan idim. Emma, uyghur qelemkeshlirining tereqqiyatigha qismen qarashta idim, 2 yil ötkendin kéyin uyghur qelemkeshlirining xelq'ara tutqan orni bolupmu " oral – altay til qelemkeshliri birliki"teshkilatini qurup türkiy tilliq döletlerni herketke keltürgenlikidin waqiplan'ghandin kiyin , uyghur qelemkeshliri merkizige bolghan ishenjem artti.....
Biz wén'giriye yazghuchilar jemiyiti uyghur qemkeshliri teshkilatini her jehettin qollaymiz.
Siler bilen ittipaqta, dostluqta we ghelbidimu bille bolimiz....
Nurmuhemmet yasinning " yawa kepter" esirini wén'gér téligha terjime qilghan yash shair tébo sözge chéqip:
men bügün uyghur qelemkeshliri bilen teklimakan qumluqida yol tapalmay, boran chapqunda qalghandek hisyatta boliwatimen, bizge qolunglarni biringlar , biz bu qumluqtin daghdam yol tépip bille chiqip kiteyli! Bizmu mushu yerdin yol tépip xelqimizning jesurana köresh qilishi bilen bügünki bayashat musteqil wén'giriye dölitige irishken! –dédi.
...........
Kechki paaliyet nahayti köngüllük élip birildi. Londun ansambilining orunlishida wén'gériye " périsdént" zalida sen'et kéchikiliki ötküzüldi hemme xushhal – xoram keypiyat ichide naxsha usul bezmisigemuweppeq boldi.
Ottura asiyadin kelgen uyghur qelemkeshlirining wekilliri uyghur qelemkeshlirining reisi qeyser özxun'ge we wén'gériye qelemkeshlirining reisi yünüs ependige uyghur toni bilen doppa keydürdi.
Uyghur qelemkeshlirining ijraiye ezasi, qazaqistandin kelgen wekil Rabit Ismail uyghur qelemkeshlirining reisi Qeyser bilen wéngériye qelemkeshlirining reisi Yünüs ependilerge ton we doppa keydürüp, ikki reisni ong we sol teripige epturup:
Uyghurlarning en'eniwi sazi bolghan duttarning ikki tarisi bar, ikki tari bolghanda duttardin mungluq awaz chéqidu, kitabningmu birinji biti bilen axirqi bitini birleshtürgensde kitabning axirqi xulassisi chéqidu.bu ikki reisning birge bolup bile herket qilishi we maslishishi uyghur we wén'gér xelqlirining men'gü dostluqining simwolidur....dédi hemde wén'géryelik bashqa bir qanche dostlarghimu uyghur doppisi keydürdi we minnetdarliq bildürüldi......
Uyghur qelemkeshlirining 2-nöwetlik qurultiyi erte 2-basqucha qedem qoyidu...

Xelq'ara qelemkeshliri Uyghur merkizidin Abduréshithaji kérimi xewer qildi.
2001- yil 02 – ayning 21-küni

Wén'gériye- bodapésht

Unregistered
22-02-11, 17:26
Wingiriye nerde,? biz Uyghur helqi nerde,? bu maqalediki biz Uyghurlargha korsitilgen dostluqqa qarap insan,;" Yer yuzide Hitay we Tunggandin bashqa eski insan yoq," dimey turalmaydu.

1974- Yili idi, Maytaghqa Urumchining Tiyatir ertisliri kelip oyun qoydi, chong yerning ertisliri bolghachqa ishtiyaq qilip bir ret oyun korduq,zaten ikki ret korushke bilet tapmaqning ozi hem asan emes idi., shu oyunda shundaq bir sehne bar idi,;

Tort Uyghur ertis yerde yatqan bir kishini choridep aylinip turup, shundaq diyishishti.;" Mat boldi, mat boldi, Imir Naji mat boldi," mana mushu sozni tekrarlap tehminen on minottek heliqi yerde oluk rolini elip yatqan ertisni aylandi we u sehne oyun tugidi, qizziqmiken,?

Bashqa Tiyatir oyun digen nerse yoq idiki, putun insanlar bir hil kiyinish, bir hil yashash, ohshash oylash, shert idi.

Her hil oyun-kulke edebiyat-senet qizil Hitay puhralirigha yasaq idi.Hazir bilsem,Imir Naji Wengiriye helqining Kommunist hakimiyetke qarshi milli azatliq hereketining bash qehrimani iken, yani Wengiriyening milli qehrimani iken.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE