PDA

View Full Version : İslâm Hukukunda Ağaç



IHTIYARI MUHBIR
13-01-11, 08:01
Chaplap qoyghuchi,; IHTIYARI MUHBIR : MEKKE


İslâm Hukukunda Ağaç


İslâm hukukunda toprağın ve ağacın durumlarına göre karşılaşılan problemler incelenmiş ve bu hususta çeşitli ictihâd*lar ortaya çıkmıştır.

Kendiliğinden biten ağaçlar veya insanlar tarafından bir gayret neticesi yetiştirilen ağaçlara göre hükümler değişmektedir .

Bu ağaçlar, dağlık kesimlerde ise, kimsenin mülkiyet*inde olamaz. Herkes yararlanabilir. Fakat el konulan arazideki ağaçlar da o kişilerin mülkiyetine girer. Yalnız İslâm devleti böyle durumlarda çeşitli hüküm ve sınırlamalar koyabilir.

Terkedilmiş arazilerden ve ormanlardan, civarındaki bölge halkı devletin müsaadesi oranında faydalanabilir.

Özel mülkiyet altında olan arazîlerde kendiliğinden biten ağaçlar o toprak sahibinindir. Sahibinin izni ve rızası olmadan bu ağaçlardan hiç kimse yararlanamaz. Çünkü bir bütüne sahip ve malik olan o bütünün parçalarına da sahip ve mâlik sayılır.

Bir kimsenin özel mülkiyetinde olan topraklarda başkası tarafından dikilen ağaçlar çeşitli usullerle bu ağaçları dikenlerin olabilir:

a- Yer sahibinin izni ve rızasıyla olabilir. Bu arazi ya kiralama yoluyla ya da iâre edilmek suretiyle alınmış ise, burada dikilen ağaçlar dikene aittir. Kira müddetinin bitimi halinde mülk sahibi dilerse arazisini tekrar kiraya verir, dilemezse vermez. İare* suretiyle verilmiş ise mülk sahibi istediği zaman bu iâresinden vazgeçip dilediği takdirde ağaçları söktürebilir. Ancak geçici iâre durumunda ağaçları sökme tarihiyle âriyet* müddetinin sona ereceği zamana kadar ki müddet için tazminat öder.

b- Mülk sahibinin izni olmadan bir araziye ağaç dikilmişse bunları diken kişinin ağaçlarını söküp araziyi sahibine teslim etmesi gerekir. Ancak ağaçların değeri arazinin değerinden fazla ise ağaçlar sökülmez arazinin bedeli sahibine ödenir.

Vakıf* topraklarda ise dikilen ağaçlarda şu durumlar ortaya çıkar:

a- Mütevelli'nin vakfın parasıyla diktiği ağaçlar vakfındır.

b- Mütevelli'nin kendi imkân ve parasıyla vakfın arazisinde ağaç dikip bu ağaçların vakfın olduğunu söylemişse vakfın mülkiyetinde olur, yoksa bunları kendi parasıyla dikip kendisinin ağaçları olduğunu söylerse o zaman bu gasp hükmündedir. Yani başkasının arazisinde gasben ağaç dikmiş oluyor.

c- Mütevelli'nin emriyle vakfın arazisine dikilen ağaçlar vakfındır. Ağaç diken kimseye işçilik ücreti ve diğer masrafları ödenir.

d- Mütevelli dışında başka birisi vakfın arazisine ağaç dikerse bu da gasb durumunda olup, ağaçlar diken şahsa aittir.

Ağaç aşılama hükümleri ve bu husustaki fıkhî ictihadlar genellikle ağaç dikme ile aynıdır. Ayrıca ağaç vakfedilebildiği gibi toprağında olduğu yerde alınıp satılabilir. Rehin verilip hibe edilebilir. Sahibinin bilgisi dışında ağaçları kesen veya tahrip eden kimse bunları tazmin etmek zorundadır.

Osman ÇETİN

Unregistered
13-01-11, 10:35
Yaghach yer igisiningdur


b- Mülk sahibinin izni olmadan bir araziye ağaç dikilmişse bunları diken kişinin ağaçlarını söküp araziyi sahibine teslim etmesi gerekir. Ancak ağaçların değeri arazinin değerinden fazla ise ağaçlar sökülmez arazinin bedeli sahibine ödenir.


(( Ancak ağaçların değeri arazinin değerinden fazla ise ağaçlar sökülmez arazinin bedeli sahibine ödenir ))


Bu yuqiridiki maddining bu bolumige men qoshulmaymen, bu hokum hata. bu madde meningche bu maqaleni internetke chaplighan OSMAN CETIN digen shehis terepidin retlinip chaplanghan bolsa kerek. yani u OSMAN CETINning shehsi hokum koz qarashi dep bilimen,


Misal,; egerde u kishi ijazetsiz bashqilarning mulk yerige tikken yaghachlarning qimmeti u yerdin eship ketse, yer mulk igisige yerning qimmetini berse u kishi ,;" Yaq ,satmaymen,we u pulni almaymen, yerim kerek" dise nime digilik,? u chaghda yaghachlarni qandaq bir terep qilghuluq.? meningche undaqta shu yaghachlarni setish egerde setilmisa ikki terep ittipaqlishish yoli bilen bashqilarning yerige ijazetsiz yaghach tikkuchige bir miqdar tolem berish, umu bolmisa yaghachlarni kesiwetip u yerlerni eslidiki haletige ekilip berish ,bumu bolmisa yaghachlar yer igisige qelishi kerek. chunki yer yer igisining, hich kimning u yerge igisidin bisoraq yaghach tikish ishlitish heqqi yoq. Bu yolsuzluq, undaqta yolsuzluq qilghan kishi ziyanni tartishi kerek. hergizmu yer igisi emes. adalet bu, menche , silerchichu

Ikkinjidin egerde bir Sot idareside bu Osman Cetin beg we men ikkimiz hakim bolup olturghan bolsaq, ikki dawager eyni ohshash dawa uchun sotqa kelgen bolsa birsi tesadufen manggha, birsi Osman Cetinbegge , undaqta biz ikkimiz bir birige zit ikki hil hokum qilip bu dawani tugitimiz, undaqta bu qandaq adalet bolidu,? Kim,? Menmu,? Osman Cetinbegmu bu dawada adilliq bilen hokum qilghan.?

Huddi Yurtimizgha besip kirgen Hitaylar bir kuni yurtimizdin ketmekchi bolsa, we dise,;” Yer siler Uyghurlarning, amma men ozum ihtiyarim bilen kelmidim, Qizil Hitay hokumeti meni zorlap yurtunglargha elip keldi, men bu pulni yurtunglarda ozum mehnet qilip ishlep tepip, yurtunglarda yer setiwelip oy-jay saldim, endi men ozum ketimen, siler qoghlighanlar Qizil Hitay hokumeti , men puhra emes,undaq iken, siler manggha ozum mehnet qilip tapqan pul bilen silerning yeringlarda salghan oyumning heqini manggha tolep beringlar,? Men u pulum bilen oz yurtum Hitay ichige qaytip ketimen” dise biz qandaq hokum qilishimiz kerek. Huddi yaghach meselesige ohshash mes,ele tughulghan bolidu. Qeni chet-ellerdiki Uyghur milletchiliri ozimizni yer we wetenning igisi bilip bu mes,elede toghra we adil hokum qilip baqaylik, elbette meningmu ozumche eng toghra dep bilidighan hokumum bar amma men keyinche yazay, aldi bilen silerning bu husustiki hokumunglarni bilip baqay, chunki ishininglarki bu kunler kelidu, we bu hokum biz Uyghur millitining qanunlirida kerek bolidu,


.,,?


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE