PDA

View Full Version : Qapaq Salla Sidiq haji musaning tatur yazmiliriGa izahat.



Shohret Osman
18-12-10, 18:01
Qapaq Salla Sidiq haji musaning tatur yazmiliriGa izahat.
Qapaq salla Sidiq haji musaning tatur yazmiliriGha izahat. Insanning qimmiti adam bolup yitilganliq bilanlam kozga korungan bolmaydu yani Uning OzilashturaliGan bilim savadini kishlarga aqali idirak “mukammal uqum” beralaydighan mantiqida Soz qabilyitini yitildurushda,adamlar ara qimmitiGa baha birish muhyum olchamlarning biri Uning orunluq Sozlap raschil bolalishida. Sidiq haji musa Uzun vaqit boldi San Mining ustumdin aghzinggha kalGancha biljirlap orunsiz chishlap kilivatisan,xuddi Man Sining yeghiringni ichip yatar ugangni chuGuvatkandak toxtumay eytiship kilivatisan,zadi San Mini nima dimakchi iding va nima talap qilatting?hich bilmidim.Man Sining bilan 15-yil ilGari Vatandiki chighimda qisqaghina vaqit arlashqan isimda,Qapaq salla diGan naming bilan tonushqan,hichbir idiya va yol taliship kanay bughushqan amas,yaki ilim berim qiliship qarziga tutulghan amas.UrumchiGa musapir ikansan xayri xaliqingni qilip hormat bardim,arxitektor ikansan tarbiya korGan adam qatarda sanap salamliship otkan yirim bar.GermaniyaGa qachan qandaq chiqip katkiningni bilmayman,kiyin kishlardin anglidim qapaq salla Germaniyada bir nemis Millitidiki puldar ayal ilivaptu dap ishittim.Vatandiki chighimda Sanga bolghan tasiratim xotnungni yamandap bir bali bilan tashlavatkanlikingni biliman,har vaqit arkakliGingni gavdilandurup bulung pushqaqni marap yurudighan aliqaplardin ikanlikingni bayqidim. Sining bilan paqat oz yolida muamila qilip hich zaman jamiyitimga bashlap kirishni xalimidim,qadinaslarcha kongul baghlap sir berip otmudum.2006-yili 7-aylarda Man WashinGitonda Yuz berilGan Suyqast namliq Yikaya yizip Oqurmanlar ichida zor tasir qozghap palliGa chiqqan mazGil yani Uaaning 5-novatlik Saylam Yighinidin kiyin San tosattin teilifon ichip Mining bilan tonushushni xalaydighanliqingni,yazmilirimni soyunup oqup kop masil chushunvalghanliqingni,alaydi diqqat qilghan masilliring ustida Soval Soraq qoyup yanimu masil chushunvilish istiking bar ikanlikini buldurup naytimu kichik piyillik bilan aghiz achting,barliq Soval SoraqliringGa javap bardim,yazmilirimni korushka ulGuralmay ikkirandin ilivitilGanlikidin Sanga kerak bolghan bolaklarni avatip berishimni sorudung xat sanduqunggha silip bardim.Ikki Qoli Xaliqning qinigha boyalghan munapiq Rishat Abbas digan maqalam qiziqturghanliqi toghurluq Soval Sorudung tigishlik javabini bardim,yazmilirimni vapsaytingda ilan qilishni xalaydighanliqingni takitlap yollap berishimni Sorudung yani chataldiki Vatandashlarning hammisi diGudak boynigha Xitayning zanjiri baghlanghanliqi,shu savaplik Vatandiki Uruq tuqqanlirigha ziyanliq yitip qalmasliqni oylap Garchan haqiqat koraliGan halattimu San tarapta maydan ayrip haqiqatta turup beralmaydighanliqini,shunglashqa sukutta turvatqanliqini askartting,likin mahayat jahatta Man yanila Sahni ustidiki dushmanni yingip mutlaq ustunluk turvatqanliqimni,chatal muhajirattiki yashap kilivatqan Vatandashlar 50-yil mabaynida jahangha jar silip qozghutalmighan chong madanyat inqilapni San 2-yilning ichidilam vaygha yatkuzaliding,mana bu Sining qazanghan ghalbang likin axirqi kuchni ishlatmisang Sahnidin qoghlunsan dap askartma barding,mumkin bar jinayatkarlarning ustidin matiryal tayyarlap bivasta BOT Xaliq ara Sotqa sunushumni davit qilip aqil korsatkan boldung.Ozungni Germaniyada birdin bir Uyghur madanyitini tonushturdighan DUD saray oyi qanunluq qurup chiqqanliqingni`Tashkilat VapsaytingGa kirip ziyarat qilishimga boyrudung kirsam hichnarsa yazmapsan koralmidim,shundaqlarcha tonushup qalduq kiyin chushansam San aslida Man bilidighan Qapaq salla Sidiq haji musa ikanlikingni tonudum,arliq 15-yil otup katkachka as xatiramdin koturlup katkan bolsimu likin yanilam Sining shaytan mijazing qilcha ozgurmiganlikini,kalsa kalmas aljoqi Sozlap Ozungni xosh qilip otudighan aditing tiximu chak basmighan muqavida ilgar surup kilivatqanliqingni sazdim,tixi kozungni qismay Shohrat San Mini yaxshi bilisan likin Man Sini bilmayman dap ishakning qongi ghijak tartidighan mantiqisiz Soz qilisan,jahanda oz ara ilpatliship otkanlar hichzaman Ozini kishilarGa buldurup aksincha qarshi tarapni bilmaslikka salidighan ish bolmaydu,agar rast shundaq bolidighan ish bolsa dimak Sining kozung qarghu`qoluqung saghro bolghan bolidu.Ijtimayi alaqa munasibat ornutushta Garchan Ozuning ustazi yaki Pirzidin bolsimu OzuGa kanivayliq xizmat otap barGan yallanma adamningmu kim ikanlikini bilidu,apsuzki San bu uqumdin halqighan yaki sirtta qalghan halda Ozungni Gavdilandurup korsatting,mumkin GermaniyaGa chiqip bu xil adatni moda bilip qoghlashqansan,bolghan axval mana mushu. San Mini Amerikigha kona Uyghur jamaati bilan yiqindin tonushliqi dap qarighan oxshaysan,hadisila Uni adamni Manga tonushturghun buni Manga ulashturghun dap takrar murajat oqudung,bilmayman`tonumayman dapbaqtim likin Sini ishanduralmidim,hichkimni tonumisang Amerikida nimish qilisan? dap ajaplanding.Anvar Yusup bilan alaqilashqin novattiki yoluqqan masilliringda yol korsutalaydu diding Uning bilan yiriklashkan savapni korsutup ixtiyarliqim yoqliqini buldurdum,mayli kichik piyil bol amal bar shuning Tashkilatigha yolunup ish korGun bolmisa ishtlar talavitidu Sini dap davat qilip telifon nomurliri bilan taminliding unimu sinap kordum,likin Anvar Mining bilan Sozlushushni xalimidi,chushunushluk Oz vaxtida Man Uning tosup qilishigha konmudum,agar Man Oz vaxtida jinayatka koz yumup shuning tosup qilishigha konGan bolsam bugunki kunlukta bu Yazmilirim ustal ustiGa chiqmighan bolar idi,bunchilar chong Sirlar pash qilinip chataldiki Uyghur jamaatchilikini ornidin qozghivitalmiGan bolar idim.Omar Qanat Uaadin chiqip chushmiGan bolatti,Rabiya Qadir DUQni talishalmighan bolatti,Arkin Aliptikinmu andi asmandiki bulut ustiga koturlunup uchidighan chighida issiq orunnni kishiga otunmigan bolatti,bichchara Anvar Yusupmu japa tartip STSHni qurup chiqip axirsida Ozini yiqatmighanmu bolatti,Sanmu uyqangdin Oyghunup hapila shapila Sahni ustiGa yugurap chiqip usulgha chushmiGan bolar iding.Anvar Yusup Manga achchiqlindighini iniq,chunki Mining savabimdin Uni qargha nishan ilip kilivatqan munapiqlar taripidin haram tayaq yidi,dushmanning maxsatlik ilip berilvatqan Suyqastlikliri qalaymiqan topulang kotargan chap chap bazarda Xaliq ammisi masil chushunup yatkicha Uni urup yiqitti,bu 50-yil ilip berilghan mustaqqilliq korush sipimizda dushmanning qanchilik puxta gholluq asas yaritalighanliqidin dirak beridu.Uning qurup chiqqan SurGun hokumiti taza muapiq sharayitta Dunyagha kalmiGanliki,bora jin alvastilar tazimu ghaljirlashqan paytiGa toghra kalGanliki yani Man taripidin ajallik OlumGa tutuldighan jiddi paytta DushmanlarGa qarshi bayraq koturup chiqti,likin Xaliqning kang qollishigha,nima uchun bu hokumat buGunki kunlukta barliqqa kilishka taqatzarliq koruldi?diGan aqali uqumgha yitalmiGan qiyinchiliq paytida Dunyagha jakarlidi,bu dal Xitayning xaishi bilan atayGa qizini ayiplap kuyoghligha daritmilighandak yaki qudisini yamanlash uchun Oyun Oynatqandak ish boldi,natijida Dushmanning asli mahyitini nizaman korup yitaliGan Vatan parvar Oghlan Anvar Yusup aksincha munapiqlarning oljisigha chushup qurbanliqqa tutup berildi,buninggha Tarix haman toghra yakun chiqirip beridighanliqigha ishiniman. Andi Sanga kalsam yiqindin boyan takrar Mining ustumdin xalighancha ghajilap chishlap kilivatisan,pisant qilmaypaqtim savri taqitimGa zorludum yazmiliringning hichbir javap qayturush hajiti yoq dap oylap toxtap qalarmikin dap kuttum likin San barghansiri haddingdin iship bulduqlap tishivatisan,zadi nima yorghutmaqchi?nima uchun Mandin ranjidi dap izdinip korsam hichbir tuturamgha chiqidak masil sadir bolghanliqini koralmidim.Mini Sozida turmidi`aldi kayniGa chayqaldi`Ozining yazmilirigha Ozi zidiyat piker yurGuzdi dapsan,Miningdin shu toghursida sir bilishni Sorighan amasmiding?ajaba hazir Ozung xas shaxsilar ustidin qaratqan ayiplash pikiringdin Ozung qaytivalding,Sahni usitida ghiljingliq saxta mijazingni korsutup kilivatisan,kuchluk daqiqiting yoq adam nima qilisan kishini ayiplikka boyrup?nima uchun bir talay yoldin azghan vayaki munapiqlargha agashkan chattiki kishlarni ayiplikka boyriysan?bu Sining ajallik xataliqing dap korsatmilarni yorghutupsan,yani tixi San munapiqlar bilan tiling birmu`ikkimu`yaki uchmu?dap Mini shu katiGoryaga tizishka aldirapsan,agar undaq amas disang nima uchun Sining yazmiliringni Vapsayttin ilip tashlaysan?dap Soraqqa tartipsan,arqisidin ulashturuplam yani Mining yazmilirimni muayanlashturup munapiqlargha korsatkan jasaritimni tastiqlap yazmilirimga yuquri baha berip Sozungni ayaqlashturupsan,hay shumakbash nadan Sini quduqning ichiga chushuvilip jahanning chonglighi mushunchilik daydighan paqigha oxshatsam qilcha mubaligha amas,chunki Sining tapakkur nazar dayirang naqadar tarliqi va Sozluringning mantiqisiz otturgha qoyulishi Oz OzluGidin chiqip turuptu,dimak Sining jamiyat bilim savading tixi piship yitilmiGanliki,insanlarning haq talap qilish ishlirida Qanun munbiriGa chiqip Sozlundighan talappuz bilan javapkarchilikini bilGili bolmaydighan narasmi sorunda kiyinga orun qaldurup Sozlundighan yuquri bilim tajirba talap qilindighanliqini bilmaydighanliqing Sozungdin chiqip turuptu. Xosh andi Sining SoraqliringGa kilayli,aldi bilan mahayanlashturvaldighan bir masila Man Sining xalighancha Soriqinggha javap berip va barmaydighan San Manga kimu iding? Kishlarni Manga nazar aghdutquzdighan `Manga San xalighancha baha beralaydighan Ozungni kim chaghlavatisan?DUQ diGan soda shirkiti quralighanliqing uchunmu? Qamlashsa qamlashmisa Uyghur yiziqi bilan SahniGa chiqip Soz qilalaydighanliqing uchunmu?San Ozung qayarda turup Mining ustumdin qanchilik masil korup yitaliding? Oz aldinggha xulaysi chiqirip berishni kim Sanga talap qoydi yaki nimiGa asaslinip Undaq tantaklik qilivatisan?masil bolsa Amerikida koruldi,Manmu bu Sirlarni Amerikigha yitip kilip ana shu San hazir aynuliq qilip yalghan yaldaqtin chapan yipip kilivatqan munasip Yurt insanlirining munapiqlar taripidin Oyun Oynutup Guldur qarshiliqqa qoyalishi bilan andin bu oyunni korup yitalishim va Sirlirimni yishalishimGa asas silip bardi.Man bolsam 2002-yilidin bashlap Qazaqistanda udda bir yarim yil hokumatning ziyankashlik silishigha uchurap ottum,Oz rasxodumgha yaramliq Uyghur tilidiki kitapxana qurup shu yardiki Xaliq ammisigha xizmat qildurdum.hokumatning aslida ayiplishi yoli yoq,qanun javapkarlikiGa boyruydighan asasi yoq,likin Mini uzun yillar chushunuksiz qiynidi,bu Siyasi qastlik ikanlikini,yani Amerikidin kalgan ikanlikini bilmayman,Oz qerindishimdin vahyimilik ishlaydighanliqini tiximu oylimayman.VatanGa qaytip kilip xizmitimdin ayrilghanliqini bildim,Amerikigha yol alidighanchighimda hokumatning tutup Soraq itishliriGa uchurdum,yani kilip shundaqmu sirliq ilip bardi,mushu paytta Amerika tamandin birqandaq chataq korulvatqanliqini bayqidim,masil mushu Dolattin qastlik kilivatqandimu?dap parast qildim,likin parast parast amaliyat bashqa Gap.bismilla dap Amerikigha yitip kilishim bilan Mining ustumdin ghalitilik ishlarning korulvatqanliqini bayqidim,bu jayda Mining jamiyat tonushluqum yoq,tonush izdashkimu imkaniyitim yoq,ixtiyarliqim chushkan Oy iGisiGa baghlaqliq,tilim Gachcha kozum qarghu,yani xata chushunup yurma yalghuz yol tunup yuralmayman,anGilischa chushanmayman xuddi San Orkashni miyiplargha oxshatqandak Manmu yarim adam,nima qiliman?ash barsang yayman ursang uliman diGan ajizliqta, likin turuvatqan muyutumdin bashlap masil sizip yattim,aslidimu ichimni siqip yishalmay kilivatqan sirlirim bolghachqa korulGan masillarGa diqqat aghdurup tamkinlik bilan inchika masil kuzutushka ottum,shu savaplik Man Yikayam ichida tilgha ilinghan yani San andilikta Mini xuddi Sidiq haji rozi dogha tikip jinning qasti shaptulda digandak gharazlik usulgha salmaqni oylighandak nahaqchilik sorap chapan yipivatqanliring dal Manga orunsiz chapan silip daja mush ur urgha salghanlar,undaq bolmighanda Man bu Sirlirimni qandaqmu yishaliGan bolar idim?Uaa`Radiyo`Mini Amerikigha chaqirtip kalgan ayal va Mining ustumdin gharaz saxlighan navri singlim,yani shulargha jor qotulghan xas jamaat kalliGiyasi Mini bu Sirlargha yitaklap kirdi,shuning uchun Ozumning Sirini yashtim,Uaa TashkilatiGa Guman tirkidim va Radiyodin masil korup yattim.xas shaxsilarning mughambarlik qilip Sanga oxshash aynuliqini korup yitaliGashka aldashlirigha konmay Xaliq ishini Xaliq ichiGa silip masil hal qilishni oyludum,chunki bu Xaliqqa javapkarliki surushta qilindighan chong masil dap qaridim.Qanungha tutup barsam eghir vayranchiliq kalturup chiqirman,Man undaq qara niyatlik qilishni xalimidim,OzGu Millattin hayatliq yoli qaldurushni aldin oyludum.Man bu Yurt insanliri Yurak zida bolup harkim Ozini qoghdashqa ilip parishana yurGanlikini bilmayman,Xaliq masilsiGa yatidighan jinayat qatilliq ishni korsutup beralisam Xaliq ammisi choqum jinayatni soralaydu dap ishanchi baghlidim,yani kilip qatilni shu Yurt insanliri bilan birlikta ochuq ashkara tutivalduq,kormuduq yaki bilmaymiz daydighan yoli yoq,masil iniq Guvachilar yatkidak jaryanliri bilan tutulghan.Man harkim Ozini ilip qachidighan nazuk xaraktirdiki jinayatni pash qilip otturgha chiqtim,alni qanuni asaslar bilan qayil qilarliq masil ichip berishim uchun shu masilGa chitilghan yaki korGan Guvachi shaxsilarni darqamGa tartip chiqip korsutushum kerak,bu masil chushandurup berishning ang addi qaydi yoli,maxsat qatilni dalillap berish.Man bolsam yalghuz maydanda Mini ot ichida koydurGan munapiqlarni ayiplikka boyrivatiman,jinayat shakillansa Uning uchun haq tolaydighanliqi 5-yashliq kichik balimu yaxshi bilidu.Jinayatchilar imkan bar Ozuni korsutmaslikka tirishidu,barliq amal charilarni izdap Ozini qoghdashqa utidu,hammisi mushu Yurt ahli bilan birlikta yuz korushup kilivatqan insanlar,tosattin Oz ichida jan alidighan haydirhani bayqighanda hichkim Sining aldinggha otup qahrimanliq korsutalmaydu,yani kilip bu paqatlaki addi ikki adam otturluqidiki jinayi masil bolmastin arqi kornushi bar Dolat ara Siyasi Suyqastlik masila,yangGillik qilishni xalimaydu,qopalliq harkat ishlashni koturalmaydu,nima qilishim kerak?salmaqliq bilan haqiqitimni yorutup chiqip haqqimni ilishim kerak ham qarshi taraplarni biraq koydurup yighisigha qalmasliq kerak,insanchiliqta napirat va muhabbat bolidu,masila har ikkilisini kimGa va qandaq ishlitishni bilish lazim,bu toghurluq jinayat yorutup berish masilisi San kozung bolsa,yani adam yuzung bilan masilning qaysi darijiGa yatkuzaliGanlikimni yani bir rat takrarlap beralisang va shundaq lilla baha berishta ching turalisang insavinggha nima day? San dapsan Arkin aliptikin va Omar Qanat qatarliqlarni taza sokup biryalarGa kalGanda langGar oyun oynavatisan,aldigha mingip kayniGa dassap yani yangha qiysip dap Ozungcha oxshutup biqipsan.qaytarma Soval San Mining davayimni Sorap beramsan yaki Sorap berishka salayatlik hoquq ilip Soraqqa tirkavatamsan?Man bu qatilliq dilo ustidin Sanga hisavat berivatimanmu yaki Xaliq amisining jinayat ustidin Soraq ilishni kutivatimanmu?ashundaq Soraq ilishqa toghra kalGandimu yaqi dolatta turghan Sanga bu novat tiGarmu?yaki Sining shapashlap xuddi mushu jayda turup hammi ishni korup yatkandak atkachiliq qilip baha berishing`masilni atirapliq analiz qilip andin toghra hokum chiqirishing ornigha baklam lavza titiqsizliq qilipsan,masilni Man ustalGa qoyivatiman,paqatlaki xas shaxsilarni nuqtiliq halda javapkarlikka tutivatiman,maxsidin jinayatni dalillap chiqip Xaliq ammisigha iniq uqum yatkuzush.Mining bu masil ustida aldi qoyghan pirinsipim masilni otturgha qoyushtin qaytmasliq,korGan masilamni iniq dalillap berish,amma qanuni javapkarlik yusunda davani ayrighuzush.Mining masilamGa bivasta chitishliqi bolmighan kishilarGa qalaymiqan qalpaq kayGuzup koydurmaslik.kozung bolsa korGandursan Man San qatarda al jamaatka ziyanliqqa uchuratquzghan toghurluq yazmilirimdin bashqa yani qayil qilarliq dalil ispatlarni otturgha chiqirip tizip bardim,shu qatarda Arkin alip tikin bilan qayarda qandaqlasiGa chushkan suratni korsattim.San Mini zorigha shu suratka masil yuklap mirazlik qilip munapiqlar qatarigha tizghing kaldi,Arkin Aliptikinni shu katiGoryaGa kirGuzup jinayatka tutqing bar.Sining xaishingni Man andi korup yattim,mumkin al jamaatmu koraliGan yarda.Sining masilGa chiqish nuxtang durust amas,Arkin Aliptikin ustidin tizip barGan dalilliring 5-yil jaryanda Xaliq taripidin alli burun otturgha qoyulup kilivatqan amma toluq muayanlashturulmiGan masillar ikanliki rast,andilikta Man otturgha kuchluk masil tizip beralishim arqisida Uning masilliri tartilip chiqti.Rabiya Qadir dal Mini otturgha uyungha silip qiynighanlar,jinayitidin tutulup qalghinida qichip mukup yurup Sovalgha tirkilip kilivatqanlar taripidin bas basta bishida koturup zorigha Sahni ustiGa koturap chiqirildi,bu hanniva adam korup kilivatqan haqiqat,yani kilip Mining masilam jamaatka iniq sizilip ashkarlinip qilishtin qattiq chuchuGan munapiqlar alning nazirini masildin yiraqlashturush uchun bu hadimizni kutivalghanliqi,ayighini yarga takkuzmay bishida koturup yani hichkimga barmastin talashta qizghanchuqluq qilishliri Mini yanimu masilni ichkirlap oylashturushqa tutkilik rol oynidi,arqisidin Mining yazmilirimGa namalum shaxsilarning orunsiz qarshi chiqishi,yani U hadinimu orunsiz ayiplashta na umut qaldurmighanliqi tiximu diqqitimni qozghidi.Uaa saylamning Xaliq ammisi ichida naraziliq payda qilip Oz aldigha saylivilishi,yighin maydanda dimukratsiya qaydi tuzumni buzushi Minilam amas barliq toghra niyattiki insanlirimizning hammisini hayranliq qaldurdi,arqisidin Omar Qanatni Ornidin ilip tashlishi,yani qonchaqni qolida oynap Uaaning ustida turghan bandit Sidiq haji rozi qayti Omar Qanatni Oz Ornida qalduruldi,Rabiya qadir qishida yaramliq ishlap berivatidu dap izahat barGanliki va Rabiya Qadirning balilirini turmiGa tashlishi,Xaliq ara Siyasiyonlarning Manga tahdit silip aghiz yumushumgha masil boyrushi bir qatar ghalitilik ishlar Mining kiyinki masillarni toghra yiship yorutup beralishim,yani bu Uyghur Siyasi tarixida chong oynutulghan,insanlirimizni otning ichida koydurush badiliGa Siyasiyonlirimiz Oz manpatini kozlap ilip berilghan Suyqast ikanlikini parast qilip yattim,shu savaplik Sanga ayrim chushandurush barGinimda DUQning atirapidiki Siyasiyonlar Rabiya Qadir arqiliq Uyghur Tashkilatlirini birlashturush maxsatta bu oyunni oynatqanliqi,buningda Xitayning bivasta qoli bar ikanliki,yani shu xotunning aghzi bilan Xaliq ara Sahnisida Xitaygha Uyghur Xaliqi paqat dimukratsiya talap qilidu,Xitay haqiqi aptonomiya barsilam Uyghurlar razi bolup tinishlinidu diGan muqavini qanuni yusunda SahniGa koturup chiqish dap Sanga yiship barGan idim,yani kilip Man ochuq jazimlashturup alga jakalashtin 6-ay burun Sining aqlingGa chushandurup bardim,amma Siyasi oghurluqqa uGangan San bu riyal korsutulGan hukumumni Ozungning talappuzigha aylandurup Sahnida vaqirding,yani kilip Man bashlamchiliq bilan ilan qilip bolghandin kiyin. Arkin Aliptikin bilan qandaq qan qisasing bar yaki ditingGa yaqmaydighan qandaq qarshiliqing bolup otkan Man bilmayman,amma novatta Sining masil qoyushdiki chiqish nuqtang bilan pirinsiping toghra amas dap qarayman.Arkin Aliptikinda masil barmu diGanda masil bar,Man bu qarishimni ilGar surup kilivatiman.DUQning Sahnisida Oyun Oynutulghanmu? diGan Sovalghan shakshobisiz quvatlayman,amma bu Oyunni yalghuz Arkin Aliptiki oynitalaydighinigha harGizmu ishinalmayman,U yalghuz bundaq chong Oyunni Oynutalmaydu,buninggha ishanGin,yani kilip arqi korunushlirini izchil baghlashturghan halda Sahnilashturup mundaq tartiplik ishliyalmaydu,aqilliq 10-bishi bolghandimu ilip baralmaydu,bu oyunni lahyaligan Xitay va Xitay jasosliri Arkin aliptikin bilan birlikta ishliganliki rast,andiki masila Xitay yaki munapiqlar Arkin AliptikinGa qandaq qayil qilarliq aldinqi maqulluq shartlirini korsutup turup atirapida hurra dap hamkarlashti?Aptonomiya hoquqni ilish uchun pirinsipni sitishqa kim boyridi?Rabiya Qadirni TurmiGa chushurushni shu qildimu?DUQning Rayyislik ornini Rabiya Qadirning turmidin chiqishigha saxlap barGanmu?yaki avalqi pilan maxsatlar tosattin OzGurGanlikidin Ozu chushup kitishka majbor boldimu?Mining U akidin Soraqqa qoyivatqan masilammu dal mushu.Arkin aliptikin yalghuz bu Oyunni oynimighan ikan dimak Rabiya Qadirning turmiGa chushup qilishigha bivasta javapkarchiliki yoq,buGunki kunlukta DUQning RayyislikiGa olturghuzushmu aslidiki pilanda amas,agar taxminim xata chiqmisa aslida Rabiya Qadirni kalturup paqatlaki Manivi ana qilip tiklash bolushi kerak,shu anining aghzi arqiliq Gap anglitalmighan Tashkilat masollirini hay hijiqi…!hay kot diyalaydighan GangGum xotun buGunki Uughur VaziyitimizGa doridak kerak,chunki U xotun jamiyatning ang tovan qatlimidin koturlinGan,arkaklarni silkip yurup ishqa salalaydu.Sanga oxshash Sidiq haji isimlikdikilarni hay kot ani qilmamsan? Mani qilmamsan dap kondurGan,shuning uchun Sanga oxshash qastan lolliliq qilip aqali Gap yimiGanlarni ashundaq GangGumluq ishlitalaydighan Xotun kishi tuzalaydu,bu mana jamiyitimizning yani bir San bilmaydighan siri.Mining nazirimda Arkin Aliptikinni chushanmayman,amma ish izliridin az tola xavirim bar.Dadisi Aysa yusup aliptikin bir omur Vatan davasi bilan otkan uluqzad,garchan San U ramatlikni sukup Oz zamansida kucha qorchaq nahya hokumitining hakimi bolghan,Xitaygha ishliGan dap yoqqa chiqarghining bilan biz Xaliq Sining U SozungGa konmaymiz,Tarix shaxsilarGa undaq UGalliq qilishinggha yol qoymaymiz.Vatandin 50-yilliri chiqip katkancha Sharqi Turkistan azatliq harkitini yavropa alliriGa tonushturup dava ichip kaldi,Turkiya jumuhuryat Xaliqining kongludin orun ilip xatirsiGa Uyghurning harmas inqilapchisi diGan uqumni yizip katti,bizni mushu dava ichGa bashlap kirGan ataqliq shaxsilarning birsi shu.San Arkin Aliptikinni Xitay xotundin bolghan,Xitay anini imip chong bolghan dap biljirliding,bu Sozung qanchiliki rast Man bilmayman, amma shundaq diGiningdakmu bolsun nima boptu?Dadisi xotun qiptu Unidin parzat koruptu Sanga nima daz katti?Sining ayiplishingda bolmaydighan San Ozung kimu idsing?biz musurmanlarning shiriyitida Xitay xotunni musurman qilsang suvap alisan dap iniq korsutulGan,buningdak misallar riyalliq turmushimizda san sanaqsiz,buningliq bilan San biro kishini ayiplikka boyrup kishilik ghorurigha taksang kuppurliqqa katmamsan?yani kilip Dadisi Uyghur ikanlikidin Gumaning yoq ikan,Undaqta parzantlarning qini haman Dadigha tartidighan ilmi chushandurush uqumni bilmamsan?chong bir Siyasi Guroh Oynighan Oyunni yalghuz bir shaxsiGa yuklisang adilliq bolamdu?yani kilip shu xildiki yamanliq natija tixi korulmidighu?Ozudin tixi toghra chushandurushini almiduqqu?San shaxsi muddayinggha masil taqap bir adamni yar bilan yaksan qilsang Xaliq shuni qobul qilamdu?biz Millat tixi aslimizni yoqutup U darijida imansiz paslashmiduq,bironing haqqidin ashurup Gunah artalaydighan Vijdansizliq darijiGa otmuduq,shundaq qilivatqan va uGutvatqanlarning hammisi Xitay hakimyiti,50-yildin boyan ana shanga oxshash aghzinggha kishini yirGandurdighan yaman til haqaratlarni silip berip Uyghur Xaliqini parchilap berishka salalighan,bu haqiqat ikanliki buGunki kunlukta Mining Yikayam bilan birlikta yorutulup berilvatidu,xuda xalisa Xaliq choqum bu xil yaman illatlarni tuzutushka kongul aghdurdu,munapiqlarni tazlap chiqishqa otudu,San nima uchun buni ayrip qarashni bilmaysan?nima uchun xalighancha bir kishiGa jinayat yuklashka amiraqsan?Mini U kishi bilan tosattin bir parcha surat chushkinimni Gumangha tirkap Tiling bir bolmisa nima dap Arkin bilan birlikta Suratka chushisan dap titiqsiz Soval qoyalighandiki Sining aqlingni nimiGa Oxshutalishim mumkin?Man Sanga qotulup kozumni yumuplam yamangha chiqarsam U chaghda DUQqa qarashliq barliq Tashkilatlarni yamanlighan bolmaymanmu?Mining Sanga oxshash qapaq sallidin yasavalghan 10-bishim yoq avgah…!Xaliqimdin ayrilip yakki yiGana yashighim yoq.Man Arkin aliptikinning tixi San oxshutvatqandak tusini OzGartip putunlay adimGarchilikidin yutkinini kormudum,aksincha chirayliq Oz lavzisida turup jamiyatka aldin qoyup berilGan Sozini orundighanliqini kordum,yani Uyghurning dahyisi Xitayning Turmisida yatidu diGan naziryasini amal qildi,mana bu Xaliqni hormat yusunda qarighanliqi,GunahyiGa tova qilip aldigha bir qadam chamdighanliqi San nichulni mushuni chushunup yitalmaysan?hazirqi vaqitta bizning takshurap chiqidighan vazipimiz Rabiya Qadir haqiqatan Uyghur XaliqiGa Dahyi bolalamdu?25-milyon Uyghur Xaliqini otning ichidin qutuldurup chiqalamdu?digan Sovalgha toghra javap izdishimiz kerak,zamanimizda Vatan davasi ustida paypitak bolup yurGanlardin 7-turluk idiya qoghlishidighanlar bar,shuning birsi San,birsi Arkin aliptikin yani birsi Man boliman.Sanga agarchanda DUQning amili qolunggha otup qalidighan bolsa xuda saxlisun Arkin aliptikindinmu bakirak yuGurap Xitayning ichiGa kirip kitidighanliqing kozumGa korunup turuptu,chunki San aldi bilan OzungGa toghra istil turghuzalmighan adam qandaqlasiGa Millatka Vakillik xizmat ishlap beralaysan aqilliq janapliri?hili Mini Tiling birmu ikkimu dap Sovalgha olturmaydighan bir talay savaplarni toqup chiqip Gumanliq masilGa qistapsan,hili Mini maxtap jasurana qahrimanliqni korsutaliGan batur,yuriki kisilip turypmu DushmanGa tiz pukmiGan oghavala dapsan,qaysi Giping rast qaysusi taxmin va qaysu katiGoryaGa yuklap hokum chiqirvatisan?nima uchun kozungni yumuplam aljoqa Sozlashni yaxshi korisan?xalighancha kishiGa tatur baha berip Xaliqni qaymuqturushqa kuchisang,buGunki kunlukta Siningdak aqsalargha Gol bolidighanmu adam barmidu?5-yashliq kichik balini aldiyalisang bilmidim likin aqil hushidiki adam harGizmu Sining Gap sitishingGa mangmaydu,ishanmisang hayat bolsaq korumiz.Ozungmu OzungGa baha berip artuqchuliqingni va kamchiliqingni korsutup Gumanxorluqinggha savanlik yuklapsan,bu bahaliring nimidin kilip chiqti?yazmiliring bazarda otmas mata,zolap satagha qimmiti yutup kassatlishividi zorigha sitishqa urunup baqting,Ozungni usti ustilap kilip chiqish Tarixingni padazlap sitipmu Xaliqni qayil qilalmiding,axirsida 3-rat aGahlandurushlarni berip har kim Sahnisidin qoghlap chushurvatti,likin San yanilam Oz kamchilliqingni vaxtida tonup yatmay bizanglik qilip axirsida qamlashturalmighiningda OzungGa kamchilliq sava artip dam ilishqa chiqqan iding,andilikta yani asli mijazing bilan SahniGa qayti kiripsan,bilip qoyghunki aGarchanda Arkin aka DUQ masilisi ustida Mining ochuq otturgha qoyghan SovalimGa javap berip tahminamdin yiraqlashmisa Siningdak Sidiq haji isimlikdikilarning mingigha tiGashmayman,U kishini Uyghur Xaliqining bayliqi dap qoghdayman. San dapsan yazmilirimni savap korsatmaylam deskidin ilivatkanlar yiziqchiliq qurbiti yoq,yaki haqiqiti korsutup beralmaydighanlar ilivitiplam iship olturalaydu,bu xildiki kishlarni San ranjip piker qaritip kilivatqanlardin chiqiripsan.Shohrat Osman Mining yazmilirimni 3-rat sahyipisidin savapsiz ilivatti,chushandurush barsun yaki qayti chaplap qoysun,bolmisa San taz Manga chiqarghan hokuming inavatlik bolidu dap bir yalirimni kuldurupsan.Bu ayiplishingGa aldi bilan ochuq korsutup qoydighinim Sining yazmilirngni Man hichzaman Oz sahyipamdin ilivatmidim,buni San iniq bilivalghin.ilivitilgan Siningkilam amas Mining maqallirimnimu birGa qotup ilivitildi,yani kilip Siningkidinmu kop chaplanghan maqallarni ilivitip bir zamandin kiyin qayti chaplap qoydi,hamda vapsaytimni Oz kantirolliqigha ilivalghan gharazlik kishlar bar,Ular munapiq amas likin munapiq bilan Mini va Sandaklarni tasqap chiqishqa kongul bolGanlar,bundaq disam San yani mumkin amas dap tatur oruldighining turghan Gap likin bu haqiqat Sanga yalghan Sozlashka qarzim yoq hajitmu amas,bu masilda vaxtincha Ozlurining hajitidin chiqivilishnilam Oylap Mini oyungha saliman diganlar bar,qalaymiqanchiliqta Sanga oxshash tughach oghurlayman davatqan shumak bashlar vachchida,biraq vaxti kalsun Man bir birlap Soriqini alalayman,bu haqqida Sanga Vadi beralayman maqalangni ilivatkanlarni Sanga korsutup beriman.andi Sining maqalliringni qayti terishturup chaplap qoy dap xuddi amanatka xotnungni saxlatqili barGandikidak boyruma chushurupsan, kachurGun birinchidin Man Sining maqalliringni kora kozum yoq,aghzimgha ilishnimu xalimayman,ikkinchidin Sining yazmiliring matbua sahnisida Yaki Manga paydisi yoq yaki Xaliqning oqushigha qimmiti yoq,chunki Mining nazirimdin katkan yazmiliring ishiniman Xaliqqimu yaqmaydu,aksincha Mini tiximu bak Sanga qotup ayiplikka boyruydu. San Mining arqamgha aGiship Ozungni korsutush uchun SahniGa chiqting,qalaymiqanchiliqta tughach oghurlayman dap tixi piship yitilmiGan idiyaringni yorghatting,yani kilip haqiqitingni aqliyalmighanda Mini kalsa kalmas chishlap tartip achchiq chuchuk qurutni ghajilghandak yatkicha chishingni qiynap ghajilapmu maxsitingga yitalmiding. Xaliq Sining idiyaringni va matbua aqlaqi istilingni yaxshi kormudi,mushu savaplik San munapiqlarni tazlash amas aksincha munapiqlargha tazimu yaxshi pariqliq bana tipip barding.Oz Ozungni kokka koturup maxtapmu baqting,turluk taqllus isimlar bilan padazlap upa anglik surkapmu baqting likin oqurmanlar Sining saxta yasalmiliq qilighiningni tonuvaldi.Uaani arzi qiliman diding,maaripolneGini tilliding aksicha takrar qoghlandi qilghanliqini vapsayit adimin namida korsatma bardi,apsuski Ozungdin savanlik izdap kormudung,qachan aqiliGa kilar dap tosivatidu,yaxshisi Miningdin ams Ozungdin bashqilarning ammibap ustalda masil korsutush uslubini va pirinsipini yaxshi UganGin. Sining yazmiliring quruq Gap sitishtin bashqa yingi sada yoq,Ozungni namzatliqa korsutup Gavdilandurushka urunghanliqtin bashqa mukammal qayil qilarliq idiyaring yoq, jininggha baqmastin kishini kamsitish chushurushdak ichi mirazlik qilishdak yaman aqlaqni Ozlashturvalghiningdin bashqa kishini soyundurGudak mijazingni korGili bolmaydu,masilan Arkin aliptikin va Orkash qatarliq nami bar shaxsilarGa orunsiz qoshuq silip ashurup zitiga tiGishvatisan,bilishing kerakki San mangGu U kishlarning aqil pirasitiGa Ozungni tanglashturalmaysan,Ularning ustidin aghzingni chayqimay aljoqidak Sozlash paqat Ozungni chakinalashturvalisan,chunki Arkin aliptikin tixi Soz qilghini yoq,Orkash Ustidin Soz ichish Sining salaytinggha toghra kalmaydu.Uni miyip Uyghur vayaki Ozining kimlikini unutqan disang dozaq ichida koyisan,chunki Uning xaliq ara ilmi muhakima yighinda Xitaylarning dangdar Vakilliri aldida Man Uyghur balisi boliman dap Soz qilishning aldida Ozuning kim ikanlikini Uyghur dap iniq malum qilghan oghavala,yani Uyghur Xaliqi mustaqil yashash hoquqi bar,chunki Sharqi Turkistan Uyghurning yiri dap Xitayning koziGa nuqilap turup haqiqitini qobul qilduralighan,Sahni ustidin chushkanchighida birayuz Xitay olishvilip qol imza qoyup berishini xatir qaldurushqa Sorunghan,buninggha Guvachi disang birsiGa Man yani xalisang yitarlik insanlarni korsutup beralayman.U Xitay bir milyart uch yuz milyon nopusluq ahalisininglam amas baliki Dunya Xaliqining kozuni ichip vay !Uyghurdinmu mushundaq aqilliq olghlan chiqip Xitay Xaliqining zamanvi ilghar idiyadikilarGa tashkilchan qumandanliq rol oyniyaliptu diGuzGan ana shu San kozGa ilmastin miyipka chiqarghan Orkash akang bolidu,hazirghicha Oz Sahnisini kishlarGa tartquzup qoymay Siyasi Sahni ustida yanimu uzup yuridu.Chaina Yashlar dimukratsiya partiyasining rayyislik ornini Oz qolida tutup kilivitiptu,xuddi San yazmiliriningda Gavdilik korsatkandak 2000-yilisi Pariz Dolitining DimukratsiyaGa qadam qoyghinigha 200-yil bolghanliqini xatirlap Linta kisish murasimigha Sandak qapaq sallini chaqirmastin,dimukratchi motivar Dalaylamani chaqirmastin shuni tallaptu,hichqachan Uni San miyipkansan dimigan yarda Sining Undaq daydighan nima salayting bar?ang muyum masila Ozining kimlikini yoqutup Xaliqini koydurup kilivatqan munapiqlarni shundaq disang taza jayigha chushudu,yaki Sining chong dadang Appaqghoja Oz zamansida Manjurlarni bashlap kilip Vatanni tutup barGandak XaliqiGa asiliq qilmisa mayli U qandaqlam tilda bolmisun Ozuning Uyghurlighini saxlap shu Sahnida hayat bolidikan San bilan Manga harGizmu ziyini taGmaydu,isingda bolsunki iman eytish aghzingda amas dilingda,Vijdan korsutush shakilda amas amalyatta bolidu,buGunki yurGuzvatqan mulayzilarmu dal ana shu masil ustida toxtulvatidu,shundaq Ozini tonutalighan U atalmish miyip yaqqi Millatning tilini vaygha yatkuzup pishshiq OzlashturaliGanda,agar Sining Gipingcha bolghanda U Oz asliGa qaytsa San Uni yitaklap mangamting?diGiningdak kalGanda andin Uni Oz qataringdin orun beramting?nima diGan ichi yaman kozi kichik titiqsiz Sozlaydighan insansan?San Ozung qanchi tilliqsan?GermaniyaGa kalGiningGa 15-yil boptu qanchilik pishshiq Igalliding?muna Man Xitay tilida Oqughan kerak disang Xitay til yiziqta Sanga daris beralayman,Uyghur yiziqini Ozum tipivalghan qanchilik savyada yazalaydighanliqimni Xaliq baha berip boldi san avara bolmisangmu bolidu,yani Man Rus tilidin Sanga Gul kalturup beralayman,islaviyan yiziqini UGutup qoyalayman,Turki Tilgha tava barliq Millatlarning tilida maxsidimni uxturalayman,mushu artuqchiliqimni bilip yatkiningda Minimu kop Tilliq miyiplarGa chiqirarsanmu aqilliq DOD? Mining yazmilirimni ailivi ushshaq nika majira kichik ishlargha chiqiripsan,Xitay tilida oqughanliqidin chala savadliq yizilmilar dap mansitmapsan,aytqina Oqurmanlar Sining yazmiliringni soyunup oquvatamdu? Yaki Miningkinimu?agar xatalashmighan bolsam Mining yazmilirimni ta buGunGicha birini tashlap qoymastin korup kilivatisan,matiryal yighip arxip turghuzvatisan.Sanga agiship Arkin Aliptikinni tillap barmiGanlikim uchunlam Miningdin xusuruq izdap ayiplavatisan,yazmilirimdin qaysusi bolum`qaysusi abzas va qaysi misiralarni mantiqisiz yaki Soz chakbasmaydughan Uyghur Gramatikigha xilap xataliqni korsutup beralaysan?bashqisini qoyup turayli mushu Sanga xas yazmilirim ichidin bira bir imla xataliqi` Girammatika kisalliki riyalliqtiki haqiqatka uyghun amas xataliq Soz korsutup bera?ismi jismisi malum kishlardin birarsini Guvaliqqa tartipbaqa?hanima bolsa xat tonuydikansan sap taza mazmondiki yazmilarni ayriyalaydikansan,munapiqlar Mining ustumdin toqup chiqqan yazmilarni pariq italipsan,xudagha shukur hanima bolsa ashu tohman saxta qurashturmilarni Mining ustumdin haqiqatka zorlap xuddi yazmiliringda qiynilip masil tipishqa urunup korupsan ,shuninggha qarighanda Sini adam qilip OzGurtivalmaqqa yani Umut bar,rastini eytqanda Sini mushundaq tatur chushanchi uqumgha kalturaligan masila munapiqlarning ikkiranda tatur oyun oynatqanliqi,yani Sidiq haji Rozining mirazliq qalam yuGurtishida Munga koz qarash OzGurtivitaliGini.Sining ajallik ajizliqing xuddi Ozung korsutip barGandak artuqcha Gumanxor bolghiningdin tashqiri yani ikkiranda namsiz korulGan bolmughur yazmilarni pariq itip tatur shamalning kilivatqan yolunushini bayqap yitalmiganliking,boldi Sanga yani Sozlisam yani birtalay Gaplar bar vaxtim yitishmaydu.Man hazir Xaliq aldidiki xizmitimdin ghalbilik chiqivalay,agar San bu maydangha birlikta qatnishay disang hamda Xaliq ammisining ghazibiGa uchurap katmaychu disang yaxshisi lilla adil Sozlashka adatlan.Man Sining bilan qarshilashqim yoq,Sini munapiqlar katiGoryasiga kirGuzgum yoq,Garcha San kim nadin kalding naGa barmaqchi nima qilivatisan bilmisammu amma xoda yolida qasam ichip beray munapiqlarni azaytip korsutkum bar,Man Ozum qarshiliship kilivatqanlar yitidu.San agar arkak bolsang Mining qanun javapkarliki surushta qilidighan chong ish ustida bash qatturvatqinimda artuqcha tigiship nervamni chachma,biz arkaklarda mundaq bir zakon bar, ikki adam chapan siliship mushlushvatqinida uchunchi shaxsi yavaya mush atmaydu,undaq qilsa namart dap ayiplinidu,halbuki San Qashqada ataqliq Turma bashlighining balvaqisi ikansan bu qanuniyatni tiximu yaxshi chushunshing kerak,agar bak bir yaliring qichiship bolalmay qaldighan ish bolsa savri taqat qilip turghun Man qolumdiki ishlirimni tuGutvalay,maydanimni buzmay turghaysang.shutapta Sini qandaqmu aqilliq adam Qapaq salla dap xoy Ozungga chirayliq yarashturup bu laqamni jayida qoyalighanliqigha kuliman.Vaqit munasibiti bilan kangir piker qilishqa yitishalmidim,paqat yazmiliring ichida korsatmilarGa izhat berip turalidim,qalghinini kilarki novatka qalduriman.Sining tiximu yaxshi masil chushunvalalishing uchun Sining bilan alaqa qilishqa bashlighandinyaqi ikkiranda yizivatqanliringdin bashqa yani ayrim OzumGa yizip Xat sanduqumgha avatip berilGan yazmiliringning qisman bir bolukini hazir qayti Sanga avatiman,Xaliq ammisi bilan birlikta korup chiqqandin kiyin aynakka bir qaravitishni unutmassa,muyumi Oz yazmiliring ichidiki pirinsibanliq qarshiliqlarni obdan silishturup chiqarsan,koralmisang kiyinki novat Ozum korsutup beriman,raxmat salamat bol. 2007-yili 7-ayning 24-kuni.