PDA

View Full Version : Memetemin Hajim Tarbux [34 ]



IHTIYARI MUHBIR
24-01-06, 15:46
MEMETIMINHAJIM [[ TARBUX ]]

Esli hoten ilqidin,igiz boyluk ,bughday ongluk,kiska sakal-burut koyiwalidighan,bir az tilini qaynap gep kilidighan ,ak doppini baxining bir terepige kingghaytip kiyip yuruydighan,kop kulmeydighan, kulsimu kulgini bek bilinmeydighan,yuwax,kem soz kixi idi, gerqe hotendin heli kiqik qikip ketken bolsimu yenila gep-sozliri hotenqige ketetti.mekkining misfele mehellisidiki uyghurlar mesjidining arkasida ozining bex kewetlik mulk oyide olturatti.uq oghul we neqqe kiz atasi idi.

Eslide 40-yillarning baxlirida yurttin hindistan tereplerge kiqik qikip ketip, bombayda heli uzun turghan kixi iken,yurtimizni kizil hitay besiwalghandin keyin 50-yillarning baxida heremge kelip yerlexken iken,xuning uqun mehellimizdeki pakistanliklar bilen udul kelip kalsa urduqe sozlixetti,

[[ TARBUX ]] dep,Erepqide osmanli dewletining waktidiki turklerning baxigha kiyidighan yumulak,ustide kara popuki bar, uzun kaskansiman kizil duhawadin tikilgen bax kiyimini deytti,yani tarihtiki turklerning kizil doppisini,memetimin hajim tarbux hindistanda qaghdila ene axundak kizil tarbux kiyip yurer iken hetta diyixlerge karighanda mekkige kelipmu heli uzun zaman tarbux kiyip yurgen iken, bu kixige tarbux lekimi mana xu sebebtin singip kalghan iken, zaten ozimu korunixi noqi kixi idi,lekimini atighangha anqe hapa bolup ketmeytti.bir omur qong yep,qong iqip noqi yurgen kixi bolghaqka bu noqilighi ehlakidimu bilinip turatti.biliximqe aile iqide hem mutlek hakim noqi kixi idi.okur-yazar idi,amma okumighan kixi idi.wetendin kelgen het-qeklerni we baxka kundilik hayatida oz hajitidin qikkiqilikla okup yezixni biletti.mekkining misfele mehelliside ikki imareti bar idi,asasen kirimi mana xu imaretlirining hejge hajilargha koyghan kirasidin kiletti.mehellimizde asasen uyghurlarning toy-tokun,mehmandarqiliklirigha mehellimizdiki keri-qori uyghurlarni bir keder yax bolghanlighimiz uqun we maxina haydiyalaydighan bolghanlighimiz uqun,muxu memetiminhajim tarbux,men we ismail hajim toko uqumiz toxuyttuk.yani mehellimizde namazdin keyin mesjidning aldigha yighilip bir dem yerimdem taghdin-baghdin geplixip turudighan bir-neqqe hemsohbetlirimizning biri idi.her kuni digidek ettigen saet yett-sekkizlerde dukanni aqsam, birinji bolup dukanimgha kirip men bilen paranglixip olturatti. Qunki bu hereketsiz zerikixlik hayatta,mening dikanimdin baxkimu birer iq puxighini qikiridan yer yok idi.

Yurt yoli eqilghandin keyin uq-tort ret yurtka berip keldi,deslep 1982-yili yazda yurtka barghan idi.her berixida bir hatun bilen oylinip, kaytip kelixide koyup berip kaytip kelidiken.hetta u koyup bergen hatuni arkisidin taki kexkerdiki memetemin hajim tarbux quxken mehmanhaneghiqe kelip.memitimin hajimning boynigha esilip bulduklap yighlap turup,hoxluxup, uzutup koyup andin yurti hotenge kaytip keter iken ,bu ixni memetimin hajim nahayiti minnetdarlik bilen eytip, yurttiki hatunlarning erge kop sadik ikenligini,erning hizmetini kop ihlas bilen kilidighanlighini, hetta kerighanda tiz aghrighi bilen tuzughirek kongul hoxi kilmakning tesligide, yurttiki yax hatunlarning bu ixni erge asanlaxturup, ozlirining erni kiynimayla kiliwalidighanlighini eytip konglini hox etip yuretti.

Wetendin kelgen nahxa-usul vidio kasetlirining mestanisi idi.her barghanda ozi bille elip kelgenliridin baxka kimde yengi kaset korse elip ketip korup hatta yengi bir nusha koquriwalatti.bezide ikkimiz hetta tang atkiqe digidek wetenning nahxa-usul kasetlirini memitimin hajimning oyide korettuk.

Kerighanda xohlighidinmu,? Yaki hekiketen paydisini korgenmu ix kilip, hejde hajilarimiz mekkige yenida bille alghaq kelip satkan, hitayning REN SHENG [ ADEMGIYA ] deydighan sewzige ohxax otidin, kanqe pul diginige karimay heli jik pulluk setip eliwalatti, hetta men bir ketimda on bex kapquk setip alghanini korgen idim,hajilarimiz bu ren shenning her bir kapqughini onbex-yigirme dollardin satatti.bu hajilar uqun obdan tijaret idi.1992-yazda tuyuksizla olup ketti ,olup ketkende 60 yaxning az ustide bar idi.ailesidikiler mix,mix gep-soz terikiside olumini ene xu renshenglarni kalaymikan kaynitip jik yigenligidin koruxti.meningqe memetemin hajimning tuyuksiz olimi hergizmu u otni jik kaynitip yigenligidin bolmisa kerek,ix kilip bir uyghurning hitayning nersilirini jik yimigini ,mumkin bolsa hiq yimigini tuzuk. Kelse-kelmes yigen nersilermu insanning eklini bulghaydu.buning misali : ORKEX DEWLET dur.

IHTIYARI MUHBIR

iplas
24-01-06, 19:17
Ihtiyari muhbir ependi, hekhiki ismingizni ahiri uzingizning aghzidin bulup khalduk, isminingiz Ahmet Can Mumin iken. Sizning yazghanliringizdin heli kop nersilerni uginiwaldim. Saudidiki Uyghurlarning huddi mushu hikayining khehrimanidek yurttiki helkhimizning ulargha bolghan kharighularche chokhunishi, hormitidin paydilinip ajiz ayallarni depsende khilishi gheziwimni tashuridu we Saudidiki Uyghurlargha bolghan hormetlirimni pak-apkiz yokh khildi. Bir-ikki ay hotun khilish bilen bir pahisheni bir-ikki ay yalliwelishning mayet jehette perkhi yok. Hechbir insan 1-2 aydin kiyin khoyiwitimen dep hotun almaydu, hotunlarmu 1-2 aydin kiyin ajrishimen dep erge tegmeydu. Buyerdiki "er-hotunluk" shekli ozgergen pahisheliktin bashkha nerse emes. Bu ishtiki mejburyet Saudidiki Uyghurlarda. Chunki ular yurtiki ularning haywan mijezi yaki mediniyitini chushenmigen helkhimizning ajizlighidin paydilanghan. Ularning bu khilmishi hittaylarning helkhimizni depsende khilishidin hech perkh khilmaydu. Ular "biz pul berduk" diyishi mumkin, iside bolsunki hittaylarmu 1-2 ay "hotun" khilghan Uyghur ayallargha pul biridu.



MEMETIMINHAJIM [[ TARBUX ]]

Esli hoten ilqidin,igiz boyluk ,bughday ongluk,kiska sakal-burut koyiwalidighan,bir az tilini qaynap gep kilidighan ,ak doppini baxining bir terepige kingghaytip kiyip yuruydighan,kop kulmeydighan, kulsimu kulgini bek bilinmeydighan,yuwax,kem soz kixi idi, gerqe hotendin heli kiqik qikip ketken bolsimu yenila gep-sozliri hotenqige ketetti.mekkining misfele mehellisidiki uyghurlar mesjidining arkasida ozining bex kewetlik mulk oyide olturatti.uq oghul we neqqe kiz atasi idi.

Eslide 40-yillarning baxlirida yurttin hindistan tereplerge kiqik qikip ketip, bombayda heli uzun turghan kixi iken,yurtimizni kizil hitay besiwalghandin keyin 50-yillarning baxida heremge kelip yerlexken iken,xuning uqun mehellimizdeki pakistanliklar bilen udul kelip kalsa urduqe sozlixetti,

[[ TARBUX ]] dep,Erepqide osmanli dewletining waktidiki turklerning baxigha kiyidighan yumulak,ustide kara popuki bar, uzun kaskansiman kizil duhawadin tikilgen bax kiyimini deytti,yani tarihtiki turklerning kizil doppisini,memetimin hajim tarbux hindistanda qaghdila ene axundak kizil tarbux kiyip yurer iken hetta diyixlerge karighanda mekkige kelipmu heli uzun zaman tarbux kiyip yurgen iken, bu kixige tarbux lekimi mana xu sebebtin singip kalghan iken, zaten ozimu korunixi noqi kixi idi,lekimini atighangha anqe hapa bolup ketmeytti.bir omur qong yep,qong iqip noqi yurgen kixi bolghaqka bu noqilighi ehlakidimu bilinip turatti.biliximqe aile iqide hem mutlek hakim noqi kixi idi.okur-yazar idi,amma okumighan kixi idi.wetendin kelgen het-qeklerni we baxka kundilik hayatida oz hajitidin qikkiqilikla okup yezixni biletti.mekkining misfele mehelliside ikki imareti bar idi,asasen kirimi mana xu imaretlirining hejge hajilargha koyghan kirasidin kiletti.mehellimizde asasen uyghurlarning toy-tokun,mehmandarqiliklirigha mehellimizdiki keri-qori uyghurlarni bir keder yax bolghanlighimiz uqun we maxina haydiyalaydighan bolghanlighimiz uqun,muxu memetiminhajim tarbux,men we ismail hajim toko uqumiz toxuyttuk.yani mehellimizde namazdin keyin mesjidning aldigha yighilip bir dem yerimdem taghdin-baghdin geplixip turudighan bir-neqqe hemsohbetlirimizning biri idi.her kuni digidek ettigen saet yett-sekkizlerde dukanni aqsam, birinji bolup dukanimgha kirip men bilen paranglixip olturatti. Qunki bu hereketsiz zerikixlik hayatta,mening dikanimdin baxkimu birer iq puxighini qikiridan yer yok idi.

Yurt yoli eqilghandin keyin uq-tort ret yurtka berip keldi,deslep 1982-yili yazda yurtka barghan idi.her berixida bir hatun bilen oylinip, kaytip kelixide koyup berip kaytip kelidiken.hetta u koyup bergen hatuni arkisidin taki kexkerdiki memetemin hajim tarbux quxken mehmanhaneghiqe kelip.memitimin hajimning boynigha esilip bulduklap yighlap turup,hoxluxup, uzutup koyup andin yurti hotenge kaytip keter iken ,bu ixni memetimin hajim nahayiti minnetdarlik bilen eytip, yurttiki hatunlarning erge kop sadik ikenligini,erning hizmetini kop ihlas bilen kilidighanlighini, hetta kerighanda tiz aghrighi bilen tuzughirek kongul hoxi kilmakning tesligide, yurttiki yax hatunlarning bu ixni erge asanlaxturup, ozlirining erni kiynimayla kiliwalidighanlighini eytip konglini hox etip yuretti.

Wetendin kelgen nahxa-usul vidio kasetlirining mestanisi idi.her barghanda ozi bille elip kelgenliridin baxka kimde yengi kaset korse elip ketip korup hatta yengi bir nusha koquriwalatti.bezide ikkimiz hetta tang atkiqe digidek wetenning nahxa-usul kasetlirini memitimin hajimning oyide korettuk.

Kerighanda xohlighidinmu,? Yaki hekiketen paydisini korgenmu ix kilip, hejde hajilarimiz mekkige yenida bille alghaq kelip satkan, hitayning REN SHENG [ ADEMGIYA ] deydighan sewzige ohxax otidin, kanqe pul diginige karimay heli jik pulluk setip eliwalatti, hetta men bir ketimda on bex kapquk setip alghanini korgen idim,hajilarimiz bu ren shenning her bir kapqughini onbex-yigirme dollardin satatti.bu hajilar uqun obdan tijaret idi.1992-yazda tuyuksizla olup ketti ,olup ketkende 60 yaxning az ustide bar idi.ailesidikiler mix,mix gep-soz terikiside olumini ene xu renshenglarni kalaymikan kaynitip jik yigenligidin koruxti.meningqe memetemin hajimning tuyuksiz olimi hergizmu u otni jik kaynitip yigenligidin bolmisa kerek,ix kilip bir uyghurning hitayning nersilirini jik yimigini ,mumkin bolsa hiq yimigini tuzuk. Kelse-kelmes yigen nersilermu insanning eklini bulghaydu.buning misali : ORKEX DEWLET dur.

IHTIYARI MUHBIR

Musapir
25-01-06, 02:12
Manmu Saudidak Bir Ulugh Dolatta Yaxawatkan Iplaslarni "Ihtiyari Muhbir" Apandimning Yazghanliridin Enik Koriwaldim. Ularning Kopunqisi Pulibar Amma Insaniy Hususiyti Yok Paskaxlar wa Nijislar Ikan. Bular Hakikatan Watandiki Ayallarning Ak Kongulligidin Paydiliniwatkan wa Ularni Rahimsizlarqa Bozak Kiliwatkan Iplaslardu.

Audrey
25-01-06, 03:18
[QUOTE=IHTIYARI MUHBIR]MEMETIMINHAJIM [[ TARBUX ]]

bu adem emes,iblis diyishke tegishlik iken.u udul dozaqqa kiridu.chunki u Muqeddes jayda turup u jayni bulghighan iblistur.

Unregistered
25-01-06, 11:50
Yukurida hemmeylen nahayiti yahxi pikir beriptu. Iplas Uyghurlarning eng exeddisi Seudigha toplan'ghan ohxaydu.

Ihtiyari Muhbir ependi ozi jawab berip baksun. 2 aydin keyin ajrixixni mekset kilip okulghan nika halal nika emes, buning mahiyiti 2 aylik pahixewazliktin hiq perki yok. Ademni eng yirgendurdighini muxu 2 aylik eng peskex ixka Allaning ismini arilaxturup nika okutkuni. Bu qoxka-tongguzlarning ixi Hitaylarning muddetlik axna oynixidinmu bek rezil. Qunki kapir bolsimu ular bu rezil ixka Allani, Hudani arilaxturmighan.

Hotun bolghan kiz-qokanlar, nika okughan mollilar bu ixta hiq gunasiz, qunki ular Seudidin kelgen u qoxkilarning nime hiyalda ikenligini, hekiki meksidini hiq bilmeydu.

Jedda Radioyisi Turkistan Xobisi dep radio eqip, wetendiki Uyghurlargha wez-nesihet eytixkiqe, Haji boldum dep Mekke-Mukerem, Kebini bulghap yurgiqe, Kizil Dengiz boyigha berip, kotunglarni eqixkiqe tuzluk dengiz suyide yuyuxsangqu iplas qoxkilar!

Uyghur
25-01-06, 17:56
Hehning yurtida khul bolup yashap ichige otup ketken derdini shu mezlum hekhimizdin alidiken-de bu kapirlar. Ular ozlirini tehi musulman dep yurishidu, namaz otigengila ishekmu musulman bolup khalmaydu. Ularning khilghini rastinla hittaylarning Uyghur khizlirini pul birip ashna oynighinidin oter better iken, hittaylar az digende ularni alimen dep aldimaydu, Uyghur khizlarmu u munasiwetning pekhet pul uchunla ikenligini beshidila bulidu. Bu Saudidiki eblehler rastinla adem khelpidin chikhkan 5 wah namaz oteydighan tongghuzlar iken. Belkim ular ozliriche Herem duzakhka yirakh dep oylighandu. Huda u haramdin bolghan tongguzlarning jajisini u alemde bergey, amin!!!

Unregistered
26-01-06, 01:10
Hey!buraderler heremdiki uyghurlarni tilimanglar juma? yaman bolidu.ular digen -Allahning oyi- bar yerde yashaydu.peyghemberning yurtida.tola qalaymiqan tilimanglar. bika huda silerni jazalap qoymisun.

kilassik shairlimizdin shair Meshrepning ghezelliride mundaq misiralr bolidighan.

Ne qilay! u Ibrahimdin qalghan ol eski dukaningni.

adem idi u hejge barmasta.hejge bardiyu boldi adimi haywan .

Unregistered
26-01-06, 01:18
Ihtiyari Muhbir Pahirlinip Yazghan Baxka Nurghun Iplaslarmu Mana Muxu Tarbuxtin Kelixmaydu. Bax wah Namaz Okup Yurganlar Iqida Ang Humsi Kixilar Nurghun.

Uyghurguy
26-01-06, 20:15
U ademning ashu rezil khilmishlirini tep tartmastin Saudidiki bashkhilar aldida dep yurginidin karighanda u yerdiki bashkhilarmu undak khilmishlarni eyiplimeydighanlighigha kozi yetken digen gep. Shung uyerdiki hemme Uyghurlar ashundak eblehlerning gunayigha shirik. Eger weten azat bolsa Saudidikilerning wetenge kirishini cheklesh kirek. Yukharkidek guna sadir khilghanlarni khanunini jazagha tartish kirek.
Uyghurlarda ehlak olchimi digen khalmaptu. Shu seweptin bashkhilarning gunayigha shirik bolidighanlar bek kop iken arimizda. Helkimiz arisidiki akh chikish,pahishelik, oghurluk digendek eski illetlerning kopiyip kitishide hittaylarning siyasiti melum rol oynisimu ozimizning ichidiki chiriklik tehimu zor rol oynaydu. Arimizda etrapimizdiki bashkhilar hata ish khilsa khorkhmay otturgha chikhip "hay" diyeleydighan ademlerdin khanchisi khaldi?

Unregistered
01-02-06, 12:18
IHTIYARI MUHBIR ependi:

Sile yiraq ellerdiki Uyghurgha petiwa berixke amrak ohxayla. Otkenlerde Amerika (America) diki Ablajan Leylinaman, Awistiraliye (Australia) diki Sidik Haji Rozi akimizning oghligha, Teywen (Taiwan) diki Orkex Dolet katarliklargha petiwe kesip yurettila.

Nowet emdi ozlirining tam hoxnilirigha kelip kaptu, bu tam hoxnilirighimu bir petiwa beriwetsile boluptiken, biz bu ixlarning petiwasini bilip kalayli...

Unregistered
01-02-06, 13:07
IHTIYARI MUHBIR ependi:

Sile yiraq ellerdiki Uyghurgha petiwa berixke amrak ohxayla. Otkenlerde Amerika (America) diki Ablajan Leylinaman, Awistiraliye (Australia) diki Sidik Haji Rozi akimizning oghligha, Teywen (Taiwan) diki Orkex Dolet katarliklargha petiwe kesip yurettila.

Nowet emdi ozlirining tam hoxnilirigha kelip kaptu, bu tam hoxnilirighimu bir petiwa beriwetsile boluptiken, biz bu ixlarning petiwasini bilip kalayli...


Yazghanlirini okup kulup kettim .

men oynap sozlisemmu ,oylap sozleydighan, gep-sozlirimge ige bolalaydighan kiximen.men hiq kimge petiwa berip [ hakaret ]
kilmidim. peket kilghan-etkenliri milli menpeetlirimizge tokunidighan bir keder mexhur kixilerning,kilghan-etkenlirini ozlirige hatirlitip koydum bundak ixlargha hiq-kim gep-soz kilmay sukut kilsa ,ularning kilghani-kilghan .etkeni -etken boluliwersunmu,?
Endi heremdiki uyghurlarning wetenge barghandin keyinki bezi ixlirigha kelsek,bu " heremdiki mexhur uyghurlar " namlik makalelirimining hemmisini baxtin-ahir dikket bilen okusila,ulargha tegixlik tenkitlirimni yazdim.okughuqilarmu asasen mening yezixtiki muddayimni pelmigen yerde.

hazir untulup kaldim,kaysi makalemde ikenligini ,ix kilip bir makalemde men,kizil hitay hokumetining hakimiyetni koligha alghandin keyinki kilghan muhim ikki ixining 1-si 18 yaxtin kiqik nikahlimaslik. 2 si ikki oylunuxni qeklex ikenligini yazghan idim.halbuki bular yurtka berip kizil hitay kanunlirigha hilap halda ikkinji we hetta uqunji oylinip keliglik, buni kizil hitay hokumeti bilip turup bilmeske selighlik, eger biz tenkit kilmakqi bolsak mana xu tereplirini otturigha tokup tenkit kiliximiz kerek,qunki bu kizil hitayning bu muhajir uyghurlardin alidighan menpeeti karxilighida oz kanunlirini buzghanlighidindur.

bu yerdiki bezibir musulman muhajir uyghurlarning yurtka barghandin keyinki oylengenligini,bezi bir okughuqilarning ozlirining ehlak olqimi bilen olqep tenkit we hetta hakaret kilixi bir azda ehmikaneliktur.qunki bular ixtan beghini milli ehlaki hokumlirimizning texida yexmeydu, bu bilinsun.ularning yurtiki bu ehlaki hergizmu yurtta kiz-qokanlirimizni depsende kilghanlik bolmaydu.peket kizil hitay hokumetining qalghan dapigha usul oynighanlik bolidu, elbette wetenge berip kiz-qokanlirimizni depsende kilghanlarmu yok emes,amma men ularni tehi bu yerde yazghanim yok, qunki wakti emes, men ene xundak wijdansizlarning kilghanlirini yuzige yuzlerqe kixining aldida eytip ahirida mehkimilik bolghan kiximen, bu weke 1997-yili yaz ayliri idi,buni bilinglar.

Unregistered
01-02-06, 13:30
bundak ixlargha hiq-kim gep-soz kilmay sukut kilsa ,ularning kilghani-kilghan .etkeni -etken boluliwersunmu,?


Xunga sukut kilmay, ularni eyiplisile dimekqi.



buni kizil hitay hokumeti bilip turup bilmeske selighlik, eger biz tenkit kilmakqi bolsak mana xu tereplirini otturigha tokup tenkit kiliximiz kerek,qunki bu kizil hitayning bu muhajir uyghurlardin alidighan menpeeti karxilighida oz kanunlirini buzghanlighidindur.


Xamal qikmisa dereh lingximaydu. Bu kiz-qokanlarni Hitaylar tutup, ulargha "solap" bermeptu. Awal ozliri axu "kebih" niyetke keptu.



bu yerdiki bezibir musulman muhajir uyghurlarning yurtka barghandin keyinki oylengenligini,bezi bir okughuqilarning ozlirining ehlak olqimi bilen olqep tenkit we hetta hakaret kilixi bir azda ehmikaneliktur.


Mana bu tipik Ereb qoxkilirining "ahmaklik" olqimidur. Sile bu olqemni yukturiwalghan ohxayla.



qunki bular ixtan beghini milli ehlaki hokumlirimizning texida yexmeydu, bu bilinsun.


Biz tehi milli ehlakni tilgha almiduk, insani ehlak, Islami ehlak hekkide gep kiliwatimiz. Bizning guzel, eneniwi milli ehlakimizdimu "2 aylik wakitlik hotun kilix" deydighan gep yok.



ularning yurtiki bu ehlaki hergizmu yurtta kiz-qokanlirimizni depsende kilghanlik bolmaydu.


Towa... Bu ixlar u kiz-qokanlarni depsende kilghanlik bolmisimu (emiliyette kilghanlik), Allani, Islam dinini, adimi ehlakni, guzel orp-adetlirimizni depsende kilghanlik.



peket kizil hitay hokumetining qalghan dapigha usul oynighanlik bolidu


Awal ozining xeytani hewisining depigha usul oynighanlik bolidu.

Towa didim towa... Silidin bundak jawap alamen dep uhlap quxumdimu oylimighan idim. Ming towa...

Unregistered
01-02-06, 13:32
peket kilghan-etkenliri milli menpeetlirimizge tokunidighan bir keder mexhur kixilerning,kilghan-etkenlirini ozlirige hatirlitip koydum bundak ixlargha hiq-kim gep-soz kilmay sukut kilsa ,ularning kilghani-kilghan .etkeni -etken boluliwersunmu,?

Bizmu bu "qoxka" larning kilghan-etkenlirini ozlirige hatirlitip koyuxni layik koruwatimiz.