PDA

View Full Version : Memetemin Hajim Tarbux



IHTIYARI MUHBIR
24-01-06, 15:45
MEMETIMINHAJIM [[ TARBUX ]]

Esli hoten ilqidin,igiz boyluk ,bughday ongluk,kiska sakal-burut koyiwalidighan,bir az tilini qaynap gep kilidighan ,ak doppini baxining bir terepige kingghaytip kiyip yuruydighan,kop kulmeydighan, kulsimu kulgini bek bilinmeydighan,yuwax,kem soz kixi idi, gerqe hotendin heli kiqik qikip ketken bolsimu yenila gep-sozliri hotenqige ketetti.mekkining misfele mehellisidiki uyghurlar mesjidining arkasida ozining bex kewetlik mulk oyide olturatti.uq oghul we neqqe kiz atasi idi.

Eslide 40-yillarning baxlirida yurttin hindistan tereplerge kiqik qikip ketip, bombayda heli uzun turghan kixi iken,yurtimizni kizil hitay besiwalghandin keyin 50-yillarning baxida heremge kelip yerlexken iken,xuning uqun mehellimizdeki pakistanliklar bilen udul kelip kalsa urduqe sozlixetti,

[[ TARBUX ]] dep,Erepqide osmanli dewletining waktidiki turklerning baxigha kiyidighan yumulak,ustide kara popuki bar, uzun kaskansiman kizil duhawadin tikilgen bax kiyimini deytti,yani tarihtiki turklerning kizil doppisini,memetimin hajim tarbux hindistanda qaghdila ene axundak kizil tarbux kiyip yurer iken hetta diyixlerge karighanda mekkige kelipmu heli uzun zaman tarbux kiyip yurgen iken, bu kixige tarbux lekimi mana xu sebebtin singip kalghan iken, zaten ozimu korunixi noqi kixi idi,lekimini atighangha anqe hapa bolup ketmeytti.bir omur qong yep,qong iqip noqi yurgen kixi bolghaqka bu noqilighi ehlakidimu bilinip turatti.biliximqe aile iqide hem mutlek hakim noqi kixi idi.okur-yazar idi,amma okumighan kixi idi.wetendin kelgen het-qeklerni we baxka kundilik hayatida oz hajitidin qikkiqilikla okup yezixni biletti.mekkining misfele mehelliside ikki imareti bar idi,asasen kirimi mana xu imaretlirining hejge hajilargha koyghan kirasidin kiletti.mehellimizde asasen uyghurlarning toy-tokun,mehmandarqiliklirigha mehellimizdiki keri-qori uyghurlarni bir keder yax bolghanlighimiz uqun we maxina haydiyalaydighan bolghanlighimiz uqun,muxu memetiminhajim tarbux,men we ismail hajim toko uqumiz toxuyttuk.yani mehellimizde namazdin keyin mesjidning aldigha yighilip bir dem yerimdem taghdin-baghdin geplixip turudighan bir-neqqe hemsohbetlirimizning biri idi.her kuni digidek ettigen saet yett-sekkizlerde dukanni aqsam, birinji bolup dukanimgha kirip men bilen paranglixip olturatti. Qunki bu hereketsiz zerikixlik hayatta,mening dikanimdin baxkimu birer iq puxighini qikiridan yer yok idi.

Yurt yoli eqilghandin keyin uq-tort ret yurtka berip keldi,deslep 1982-yili yazda yurtka barghan idi.her berixida bir hatun bilen oylinip, kaytip kelixide koyup berip kaytip kelidiken.hetta u koyup bergen hatuni arkisidin taki kexkerdiki memetemin hajim tarbux quxken mehmanhaneghiqe kelip.memitimin hajimning boynigha esilip bulduklap yighlap turup,hoxluxup, uzutup koyup andin yurti hotenge kaytip keter iken ,bu ixni memetimin hajim nahayiti minnetdarlik bilen eytip, yurttiki hatunlarning erge kop sadik ikenligini,erning hizmetini kop ihlas bilen kilidighanlighini, hetta kerighanda tiz aghrighi bilen tuzughirek kongul hoxi kilmakning tesligide, yurttiki yax hatunlarning bu ixni erge asanlaxturup, ozlirining erni kiynimayla kiliwalidighanlighini eytip konglini hox etip yuretti.

Wetendin kelgen nahxa-usul vidio kasetlirining mestanisi idi.her barghanda ozi bille elip kelgenliridin baxka kimde yengi kaset korse elip ketip korup hatta yengi bir nusha koquriwalatti.bezide ikkimiz hetta tang atkiqe digidek wetenning nahxa-usul kasetlirini memitimin hajimning oyide korettuk.

Kerighanda xohlighidinmu,? Yaki hekiketen paydisini korgenmu ix kilip, hejde hajilarimiz mekkige yenida bille alghaq kelip satkan, hitayning REN SHENG [ ADEMGIYA ] deydighan sewzige ohxax otidin, kanqe pul diginige karimay heli jik pulluk setip eliwalatti, hetta men bir ketimda on bex kapquk setip alghanini korgen idim,hajilarimiz bu ren shenning her bir kapqughini onbex-yigirme dollardin satatti.bu hajilar uqun obdan tijaret idi.1992-yazda tuyuksizla olup ketti ,olup ketkende 60 yaxning az ustide bar idi.ailesidikiler mix,mix gep-soz terikiside olumini ene xu renshenglarni kalaymikan kaynitip jik yigenligidin koruxti.meningqe memetemin hajimning tuyuksiz olimi hergizmu u otni jik kaynitip yigenligidin bolmisa kerek,ix kilip bir uyghurning hitayning nersilirini jik yimigini ,mumkin bolsa hiq yimigini tuzuk. Kelse-kelmes yigen nersilermu insanning eklini bulghaydu.buning misali : ORKEX DEWLET dur.

IHTIYARI MUHBIR