PDA

View Full Version : Wetendiki Kelgen Okutkuqim bilen bolghan Sohbet



Unregistered
20-07-10, 21:31
Yikinda melum bir aliy mektep tarih penliri alimi XXX ning qetelge qikkan hewirini anglap derhal uninggha telifon kildim. Telifunimni alghan XXX mualim ozining mini soyundurdighan milletqiligi, pikirlirining otkurligi bilen 20 yil aldidiki yenila kiqik piel halitide hazirki wetenning ehwali toghurluk sohbette boldi. Bu sohbetning melum kismini dikkitinglargha sundum.

Mualim: Bu kitim qetelge qikip, mini nahayiti soyundurdighan uyghurlar tohgurluk hewerlerni okudum, kordum, anglidim. hetta bezilirni okuwatkan waktimda kozlirimdin yaxlarmu qikip ketti. Qeteldiki uyghurlargha bolupmu Rabiye Kadirgha alahide rehmet iytimen, wetendiki putun uyghurlar namidin rehmet iytimen. Mana Dunya bizni emdi tonuptu, bizning ahlirimizni, 60 yildin biriki iziliximiz ahiri dunyagha mana men dep axkarliniptu. bu bizdek awazsiz kalghan bir millet uqun qong ghelibe.

Okughuqi: Muelim siz bundin 10yil burunmu qetelge qikkan idingiz, isimni bilsem u wakitta qeteldin tolimu umidsiz kaytip kepsizken. sizqe muxu 10 yil iqide hekiketen qeteldiki uyghur dawasida ozgurux boluptimu?

Muelim: Ozgurux bolmamdighan, qong ozgurux boluptu. U wakitta kelginimde xunqe teliwizor, internatlarni ahturupmu uyghur toghurluk addi bolsimu bir parqe hewerni uqrutalmighan idim. Uyghur texkilatliri tohgurluk ighiz aqkum yok. mana kordunguzmu kelgen 20 kundin biri kunde oghlum yighip koyghan uyghurlar toghurluk hewer makalilarni korux bilen nahayiti hozurlinip olturuptimen. 7.5 kiyinki hili yurugum aram tapkan kunler boldi. Uyghur texkilatlirimu nahayiti janlik rewixte mustehkem bir sizikka kirgendek turidu. Bu kitimki 7.5 ning bir yillik namayixigha katnaxmisammu, birip yirakdin korsemmu arminim yok dep oylighan idim. epsus bu namayix men bar xeherde bolmidi. Internattin namayix korunuxlirini korgen waktimdiki halitimni korgen bolsingiz, men ikenligimge ixenmigen bolattingiz. rastimni iytsam ikiwatkan yaxlirimni tutalmidim. qunki men 7.5 kunining xahidi idim. koz aldimgha xu namayixka qikkan yax balilar, kiz-oghullar kiliwaldi. mana hemmisi kirlip ketti.

Okughuqi: Wetende hazirki ehwal kandak?

Muellim: Wetende hazir qek qigra inik ayrildi. Uyghurlar huddi bir ailining kixiliridek bolup ketti disemmu artuk mubalighe kilmighan bolimen. 7.5 urumqidiki namayix hemme uyghurni oyghatti. az sandiki hitaypereslerni hisapka almighanda. hitay axhanisigha uyghur kirmeydu, uyghur axhanisigha hitay kirmeydu. muxuningdinla kandak ikenligini perez kilalaysiz.

Okughuqi: Wetendiki uyghurlar Rabiye hanimgha kandak karaydu?

Muelim: Kandak karaydu diginingiz kizikku? U hanimni eger yinida bolsa bixgha ilip koturdu. Rabiye Kadir soda sariyini qakidighan bolghanda uyghurlar arisida mundak gep tarkaldi.
" yingi bina salsa uni Rabiye Kadir yingi soda sariyi deymiz, qimlik kilsa Rabiye Kadir qimlighi dep ataymiz" dep.
u soda saraydikilerni yolning karxi teripidiki binagha koqurgen idi, helik yene u binani Rabiye Kadir soda binasi dep atiwaldi.Rabiye hanim Helkning kelbide ajayip bir kehriman supitide orun aldi. anglisam qetelde bir kisim uyghurlar u hanimgha karxi qikiptu. Bundak mirezler wetendimu bar. amal yok hitay tarihdin biri axundak mirezlerdin paydilinip biz uygurlarni oz guximizde ozimizni kurux usuli boyiqe tizginlep, yokutup, oz kolimiz bilen ozimizni yokutup kelgen. Hitay tarihdin biri uyghurlar arisidiki emelhumar, aqkuz haraktirge ige, pul dise millet, bala-qaka bilen kari yok tiptiki ademlerdin mana muxundak paydilinip kelmekte. wetendimu xu. birak bundaklar kop emes. yenila hekiki milletqi uyghurlar 90 % ni igelleydu.

Okughuqi: Siz bu hektiki paranglarni nedin anglidingiz?

Muelim: Biz wetendikilerning putun is-yadimiz qeteldikilerde, hemmisini anglimidim, tolarakini bu yerge kilip anglap, xu ademler yinimda bolghan bolsa yuzige xalakide tukurgem keldi. Biz qighimizda mektep teripidin mehsus uyuxturulghan Rabiye Kadirni tenkid kilix yighinigha barmighan yerimizde, bu hek mehsus tor biti iqip u hanimni tenkidleptumix. bilemsiz, u mektepte uyuxturulghan tenkidlex yighinigha birmu uyghur barmidi. Mektep baxlighi bek aqighi kilip yirilghudek boldiyu hiq nerse kilalmidi. mana wetendiki xunqe bisim astida yaxawatkan uyghurlarning Rabiye hanimni kollixi.
U hanimni tenkidligenler ozliri neqqe wakittin biri qetelde nime ix kilghanken? u hanim kilghan kiqikine bir ixni kilalighanlarmu? Xundak Mustemlikiqi doletlerning mustemlike helkni yokutuxtiki tarihdin biri kollunup kiliwatkan usuli mana bu yeni oz paltisi arkilik oz putigha qipix. meslen.................(tarih toghurluk birilgen ispat bolghaxka wakit itibari bilen yazmidim) Sewenlik hemme ademde bolidu. Birak bezi sewenlikler netije aldida korunmeydu.


Dawami bar..............

Unregistered
20-07-10, 22:26
Rast Rabiye Animizga rehmet sadasi her yerde!!!!!!
Rabiye anaga ali ihtiram,uning etrapida bu dewayimizni barawer elip beriwatkan oghul-kizlirimizgimu chin yurektin salam!Wetendiki barlik Uyghurlirimizga yeni wetenperwer Uyghurlirimizga ali salamlar,shehidlirimizning aile tawabatlirigha ALLAH din sebri tileymiz!!!!

Unregistered
21-07-10, 02:09
waqit chiqirp, sohbetni yezip bizge sunghiningizgha rexmet. Dawamini kutimen...

Unregistered
21-07-10, 13:50
men sizge dep berey,on yildin biri mushu weten ichi sirtidiki uyghur teshkilatliri planliq tertiplik dewamliq kuresh qilish arqiliq weten ichi sirtidiki nurghun yashlirimizni til jehettin asmilatsiye bolup ketishining aldini aldi.bolmisa internet peyda bolghandin tartip hazirghiche kona yiziq bilmeydighan nurghun yashlirimiz ya ingilische yaki xensuche turkche sozliship olturghan bolatti.uyghur teshkilatlirimizning xizmeti heqiqetenmu uluq.emma yurttikiler nimish qildi.silerning oqutquchi muellim salahiyetinglar barmu wijdaninglar bilen jawap biringlar.

Unregistered
22-07-10, 06:54
Okughuqi: Siz dimetlik ziyaliylar arisida Biyjingdiki Ilham Tohti tohgurluk kandak ohxax bolmighan pikirler bar?

Muelim: Men u balini tonumaymen, birak u balining yahxi geplirini angliduk. Men dimetlik ziyaliylar we tonux bilixlirim arisida peket " U bala baxka ilghar pikirlik ziyaliylargha ohxax iz dereksiz yokap ketmise bolatti" digen ohxax endixe bar.
qunki mana tihi 4-5 yilning aldida Urumqidiki melum bir ottura mektep okutkuqisi pikirlirining otkurligi, texebbuskarlighi bilen hemme uyghurning ighizida mahtilip yurgen, az wakit otmey u uyghur yaxning yokap ketkenligini angliduk. xunga peket xu yax bilen ohxax teghdirde bolup kalmisun dep ensireymiz.

Okughuqi: Sizningqe 60 yildin biri Uyghurlar arisida Rabiye hanimgha ohxighan bir Leadirning qikmaslighidiki asaslik sewepler nime?

Dawami bar.....................

Unregistered
22-07-10, 09:52
Bu söhbetni anglap miningmu bir jümle sözligim keldi.
7.5 din kiyin tehminen 5 ay ötken waqit idi, manga pochtaxanidin bir xitay xizmetchi telefon qilip mining adressimgha yollanghan bir kichik sanduqning Ürümchi Pochta Idarisige yitip kelgenligini we shu waqitning özide men qayerde bolsam bolsam shu yerge yetküzüp beridighanlighini eyti. Men u shu waqita Chong-Bazarda idim we pochta xadimi 20 minut ichide ularning shopuri sanduqni Chong-Bazarning arqa terpidiki kirish derwazisigha yetküzüp biralaydighanlighini eytti. 20 minut ötte-ötmey bir xitay manga telefon qilip "Chong-Bazar terepke mangidighan yolda qatnash eghir iken, yol itilip qaptu, sen xapa bolmay Rabiye Qadir Soda-Sariyining aldigha kelip sanduqungni eliwalsang" dep soridi, gerche hawa nahayiti soghuq bolsimu piyade biraz mengipla u pochta-shopurini "Rabiye Qadir Soda-Sariyi" ning aldida uchurtup manga ewetilgen saduqni tapshurup aldim. Mana buningdin ""Rabiye Qadir Soda-Sariyi" Uyghuristandiki hetta xitaylar kallisighimu singip ketkenligini his qildim. Xitay hökümiti meyli qanchilik küchüsun "Rabiye Qadir" ismi Uyghuristanda hich yoqalmaydu !







Yikinda ......
......................
..................
..............
........
" yingi bina salsa uni Rabiye Kadir yingi soda sariyi deymiz, qimlik kilsa Rabiye Kadir qimlighi dep ataymiz" dep.
u soda saraydikilerni yolning karxi teripidiki binagha koqurgen idi, helik yene u binani Rabiye Kadir soda binasi dep atiwaldi.Rabiye hanim Helkning kelbide ajayip bir kehriman supitide orun aldi. a
Dawami bar..............

Unregistered
22-07-10, 12:49
men sizge dep berey,on yildin biri mushu weten ichi sirtidiki uyghur teshkilatliri planliq tertiplik dewamliq kuresh qilish arqiliq weten ichi sirtidiki nurghun yashlirimizni til jehettin asmilatsiye bolup ketishining aldini aldi.bolmisa internet peyda bolghandin tartip hazirghiche kona yiziq bilmeydighan nurghun yashlirimiz ya ingilische yaki xensuche turkche sozliship olturghan bolatti.uyghur teshkilatlirimizning xizmeti heqiqetenmu uluq.emma yurttikiler nimish qildi.silerning oqutquchi muellim salahiyetinglar barmu wijdaninglar bilen jawap biringlar.

Siz bu sohbet hatirisini okup quxunelmigendek turisiz. xunga pikir katnaxturimen dep aware bolmisingiz bolghidek.

al hayat
22-07-10, 21:52
Bir dostum manga mundaq digen. " Dostum burun uyghurlar 300 yil otkanddin kiyin appaq ghojining munapiqlighini bilip ashkarlighan. milli inqilaptiki munapiqlar ashkarlinishi 60 yildin kiyin ashkarlandi . mana hazirqi munapiqlar bolsa 1 yilgha yetmigan ariliqta ashkarliniwatidu. " . Dimak halqimizda chong ilgirashlar kop.