PDA

View Full Version : qedimiy sheher qeshqerning weyran qilinishi !



www.azatliq.net
04-05-10, 17:15
http://www.megavideo.com/v/NK3UIH8Le7d703ef7b44a9cc5d4093dc046164d2.swf

Unregistered
04-05-10, 17:24
قەدىمىي شەھەر قەشقەرنىڭ ۋەيران قىلىنىشى
qedimiy sheher qeshqerning weyran qilinishi !

http://www.azatliq.net/viewthread.php?tid=240

Unregistered
04-05-10, 17:37
qeshqer sheherning iptidai weyran qilinishi we qedimiy sheher qeshqerning weyran qilinishi

Unregistered
06-05-10, 05:31
dunya edibiyati oqush chushunush uchun bash tima atalghusini ishlitetti.yingi tima atalghusi bolmaptu.

Unregistered
06-05-10, 05:46
dunya edibiyati oqush chushunush uchun bash tima atalghusini ishlitetti.yingi tima atalghusi bolmaptu.

Nme demekchi bolghiningizni taza chushunelmey qaldim.

Unregistered
14-02-11, 12:33
qeshqer shehri weyran bolghuche qeshqerlikler weyran bolsichu.ah isit

Unregistered
14-02-11, 17:39
iziz buradar yahshilap angla!!!!!! 40-50 napar kashgar < tukzakliklar ichkir ulkida xitaylarning taykini yap nachchaligan adam ulturlupti!!!!! yana millitini yahshi kurdigan batur vizdanlik ogul kizlirmiz oz janlirni tikip uzdin bir nachcha hassa kop hitaylarga karshi tarihta uchmas izlarni yarati bularning hammisi har yurutin qikkan uygur parzantliri idi sandak tigi pas iplas adamlar bizning armizdin azaysun ilahim!!!!!!

Unregistered
14-02-11, 18:01
M. Sayrami ependi, siz yashighan u yurta menmu yashighan. Hazir menmu sizdel yaqa yurtta yashawatqan bolsammu her zaman u yerdiki weziyetni guzitip turimen. Mining u yerdiki weziyettin hewirim sizningkidin qelishmisa kirek. Emma ikkimizning meslilerge qarash bulingimiz ohshimaydiken. Siz digen bezi weziyet rast mewjut. Likin shummu eniqki bir-ikki Uyghurni olturwetish bilen undaq ish tugimeydu. Hittaylar hakimyet ustidila bolidiken reyislikke Ablet Abdirship chiqmisa Tiliwaldi chiqidu, Tiliwaldi chiqmisa Nur bekri chiqidu, Nur bekri chiqmisa yene qata bolup turghan 10 ming Uyghur bar. Ohshashla, yizilardiki u hakimiyetke masliship hittaylargha qol-chomaq bolidighanlarmu birsi chiqmisa yene birsi, u chiqmisa yene birsi chiqip ayighi uzulmeydu. Eger ular ustidin Urush qilsingiz ularni qurutup bolish uchun belki Uyghurning 1/3 nopisini qirip tugitishingizge toghra kilidu, u jeryanda yene 1/3 Uyghur nopusi Uyghurdin yirginip hittaylargha boy igip hittay bolishni qobul qilishi mumkin, qalghan 1/3 qeri-chure, ajiz-yitim, qeri-churiler bolidu. 2009-yildiki Shaoguan weqesi we Urumchi weqesi Uyghurlar bilen hittaylarning perqini, uzining kimlikini, yuzliniwatqan behitsizlikini Uyghurlargha obdan tunutti. Nurghun Uyghurlar hittay hakimiyiti bilen masliship hatirjemlik izdeshning mumkin bolmaydighan heqiqet ikenligini tonishqa bashlidu. Bu weqe hisapta hittay bilen Uyghurlarni rushen halda ikki qutupqa ayrishta zor rol oynidi. Bu weqedin hetta yizidiki angsiz dihanlarmu hittay bilen Uyghurning perqini, ziddiyitini tonidi. Likin Uyghurlarni zerbe nishan qilghan heriketler Uyghurlarning milli engini oyghutishning ornigha jama'et arisida wehime, qorqunish we tehimu bolinish hasil qilip kishilerning dawagha bolghan ishenchisi we hormitini hunikleshturidu. Weten dawasi uluq dawa. Bu dawagha kokrek kirip chiqqanlardin helq belki riyal bolmighan eqil-paraset, uluqluq kutidu. Ular ozlirini yizilardiki ashu hokimetke yalaqchi bolup jan baqidighanlar bilen teng qoyup zihnini shulargha serp qilip tugetse helqning ulargha biridighan bahasimy shunggha chushluq bolidighan gep. Uyghur dawasining obrazi huniklishidu. Eger bir patichi ezip toptin kitip qalghan her bir qoyini boghuzliwetkili uzungha qalmay uning qoyliri qalmaydu. Eqilliq patichi kitip qalghan qoylarni qandaq qilip topqa qayturup kilishning yolini izdeydu. Qoyni qandaq beqishni bulmigen undaq adem uzini patichi dimey qassap dep atishi kirek.
Qisqisi, hittaylarning siyasetlirini bijirishke maslishiwatqanlar eyipleshke erziydighan ajiz bendiler, likin ular olumge layiq emes. Kop sandiki undaq kishilerning etrapidiki ademler arisidiki obrazi siz teswirligendek ya qop-qara bolup kitishi natayin. Kop chaghlarda riyalliq qaramu emes aq emes belki otturidiki kul reng bolghan bolidu.



Quote Originally Posted by M.Sayrami View Post
Hörmetlik Turdi ependim,

melum bir hadisige baha bergende unung tashqi körünüshinila emes, belki mahiyitini we xarektirinimu obdan analiz qilishimiz lazim !
meningche, weten ichidiki küreshchilirimizning yürgüziwatqan yuqarqidek stiratigiyesiningmu belgilik derijide riyal asasi bar.
Bügünki künde Sherqiy türkistanda kochimu – kocha, mehellimu – mehelle, öymu – öy timisqilap yürüp kimning namaz oqughanliqini, kimning roza tutqanliqini, kimning ayalining pilandin sirt hamildar bolghanliqini, kimning hökümettin narazi boluwatqanliqini, kimning Diniy telim eliwatqanliqini, kimning chetelde tuqqini barliqini ..., qisqisi, yeza – qishlaqlarda bichare dehqanlarning olturghan – qopqinini udulluq yeziliq partikomlargha we yeziliq saqchixanilargha melum qilip turidighanlar del mana shu amanliq saqlash xadimliridin ibaret.

amanliq saqlash xadimlirining köpünchisi adette yeza – kenit we mehellilerdiki Kompartiyege sadiq qizilpachaqlardin, dinsiz, imansiz, ghurorsiz, waqti kelgende ata – anisighimu yüz – xatire qilmaydighan oghri, qimarwaz, neshikesh we xeroyinkesh lükcheklerdin terkip tapqan bolup, bular siyasiy, iqtisadiy we qanuniy jehettin alahide emtiyazdin behriman qilinghan, ular sella gumanliq dep qarighan kishilerni xalighanche tutush, solash, qiynash, hetta zörür tepilsa öltürüsh hoqoqigha ige, milliy we diniy hessiyati sel – pella küchlük bolghan insanlar bu etretke herdiz kirelmeydu, amanliq saqlash etritige qobul qilghuchilarning 3 ewladi sürüshtürülidu, uruq – tuqqanliri ichide < milliy bölgünchilik we qanunsiz diniy paaliyetler > bilen shughullanghanlar bolmasliqi shert ... waha – kazalar ...

90 - yilidiki Barin inqilabidin keyin Xitay hakimiyiti, < asasi qatmal partiye teshkilatlirini kücheytish > digen shoarni kötürüp chiqip, iqtisadi jehette ghayet zor meblegh ajritip, Uyghurlar zich olturaqlashqan jenobi rayonlardiki asasi qatlam partiye – hökümet organlirini alahide kücheytti, yezilarda mexsus saqchixanilar quruldi, yeziliq partikom we saqchixanilarning teshkillishi bilen yeza kenit we mehellilerde Kompartiyege sadiq ghalchilardin terkip tapqan yuqarqidek amanliq saqlash etretlirini qurup chiqip, Uyghur dehqanlirini qattiq nazaret astigha elip keldi.

Uyghurlar zich olturaqlashqan jenobi rayonlardiki asasi qatlam partiye teshkilatlirining asasliq wezipisi qandaqtur Xitay hakimiyitining teshwiq qilghinidek Dehqanlarni bay qilish emes, belki atalmish < 3 xil küchler > we < milliy bölgünchiler > din mudapiye körüshtin ibaret.

Nöwette Sherqiy Türkistanda asasi qatlam partiye teshkilatlirining sani 66 ming 800 bolup, bunung ichide 3700 partiye komutéti, 3500 partiye bash yachikisi we 59 ming 600 partiye yachikisi bar.

Sherqiy türkistanda < azsanliq millet > tin bolghan partiye ezalirining sani 456 ming 900 neper bolup, omomiy partiye ezalirining 38.75 pirsentini teshkil qilidu..

Kéyinki yillardin buyan Xitay hakimiyiti kompartiye ezalirini siyasi, iqtisadi we ijtimayi jehetlerde alahide imtiyazlardin behriman qilghini üchün, yeza – qishlaqlardiki kompartiye ezalirining sanida yildin – yilgha eshish körülmekte.

Adette Jenobi rayonlardiki yeza – qishlaqlarda yeziliq partikomdiki birqanche neper Xitay emeldarni hisapqa almighanda asasi jehettin Xitay köchmenliri yoq, shundaq turughluq nime üchün bir yeza yaki mehellide Xitay hakimiyitige qarshi birer heriket pilanlansa derhal pash bolup qalidu ?

Nime üchün birer küreshchimiz bashqa yurtlardiki yezilargha qechip berip özini daldigha alsa derhal tutulup qalidu ?
Nime üchün shunche chet yeza – kenitlerde qurulghan yoshurun diniy mektepler asan ashkarilinip qalidu ?

Nime üchün Xitay emeldarliri chong shehrlerde olturuwelip birer yezida qaysi uyghurnung nime digenliki, qaysi ayalning hamildar bolghanliqidin udulluq xewer tepip turidu ?

Buni qiliwatqanlar yezilargha möküwalghan Xitaylar emes, belki özimizning ichidin chiqqan milliy munapiqlardin ibaret, buxil munapiqlarning xelqimizge salghan ziyini az bolmidi, shunung üchün weten ichidiki küreshchilirimiz millitimizge pütmes – tügimes apetlerni elip keliwatqan milliy xayinlargha zerbe berish zörüriyitini chongqur hes qilghan, bu, weziyetning teqezzasi idi, elwettiki buxil zerbe berish herikitining ünümimu nahayiti obdan boldi ...

Shunga biz chetellerdiki uyghurlar weten ichidiki küreshchilirimizning yürgüziwatqan yuqarqidek istiratigiyesige hörmet qilishimiz lazim.

Elwettiki men shexsen özem meyli Uyghur yaki bashqa millet bolsun, bigunah insanlarning ölüshini xalimaymen, teror digen uqum heqqide Demokratik eller teripidin bekitilgen pirinsiplargha emel qilghan asasta oxshimighan usol we shekilde, shundaqla türlük leniyelerde küresh qilishning, milliy herikitimizning tereqqiyati üchün tolimu paydiliq bolidighanliqigha ishinimen !

Shuni unutmasliqimiz lazimki, Sherqiy türkistanning nami < xin jiang > dep özgertilgen 1884 - yilidinbuyan wetinimizde mustemlikichi hakimiyetlerge we unung ghalchilirigha qarshi urush hem toqunush weziyiti mewjut bolup keldi, mesilen, 20 - esirning bashliridiki Tömür xelipe qozghilingi, 30 - yillardiki milliy inqilap, 40 _ yillardiki milliy inqilap, 50 - yillarning bashliridiki Qumul, Ili we Jenobi rayonlardiki milliy inqilaplar, 60 - 70 - yillardiki milliy inqilaplar, 80 - yillarning bashlirida Qeshqer rayonida yüzbergen milliy inqilaplar, 90 - yilidiki barin inqilabi, 90 - yillarning otturliridin etibaren herqaysi rayonlarda elip berilghan qarshiliq körsütüsh heriketliri, 97 - yilidiki Ghulja herikiti, Kosrap weqesi, 2008 - yilidiki Qeshqer Semen yoli weqesi, 5 - iyol ürümqi herikiti, Qeshqer we Aqsu rayonidiki partilitishlar ...

urush we toqunush bolghan iken, elwette ölüm - yetimdin saqlinish mumkin emes, Sherqiy türkistandiki urush we toqunushlarning we bu jeryanda meydangha kelgen ölüm - yetimlarning jawapkari hergizmu Uyghurlar emes, chünki uyghurlar öz wetinide we öz tupriqida küresh qiliwatidu !

M.Sayrami

*********************

Gep-soz Qilghan Insanning Qimmiti - Sozide Turushta
Uyghur tilida qilinghan gep-sozlerning ipade qilidighan menasigha ige bolmighanda soz-ibariler uqumdin mehrum qalidu. "Babilon Munarisi" (*) sokulup yer bilen teng bolup qalidu.

< urush we toqunush bolghan iken, elwette ölüm - yetimdin saqlinish mumkin emes, Sherqiy türkistandiki urush we toqunushlarning we bu jeryanda meydangha kelgen ölüm - yetimlarning jawapkari hergizmu Uyghurlar emes, chünki uyghurlar öz wetinide we öz tupriqida küresh qiliwatidu ! - M.sayrami>

M. Sayrami (Perhat muhemmidi, Yorungqash) ependi RFA we UAA larda ilan qilghan "Obzor" lirida mundaq alahide bir Jumle sozi bar: " Zimin(tupraq) jehettin ilip eytqandimu shinjang junggoning altiden-biri" - dep ilan qilghan idi. onlighan oqurmen Uyghurlarning bergen reddiyesige haqaret we tohmet bilen jawap berdi. bashqilarning ilmi reddiysi ilip tashlinip uning haywannuingmu aghzidin chiqmaydighan haqaret we tohmetliri shu piti isighliq turdi.

ish ighirigha kelgendin kiyin u: "xitayning beshten-biri"dep tupraqning hemmini xitaygha otkuziwetken idi. emdilikte uyghurlarni : "öz wetinide we öz tupriqida küresh qiliwatidu !" dewatidu.

qaysi tupraq kozde tutulghan? xitayning "beshten-biri"mu?, "altiden-biri" mu? Awtor zadi qaysi tupraqni kozde tutqandu? yaki " tupraqning hemmini xitaygha otkuziwetken"liki isidin koturulup qaldimu? Uyghur tilida bir-birige zit gep-sozler weten we Tupraq uchun qollunulsa hergiz qobul qilinmaydu. Uyghurlarning tup menpetige chitishliq mesilide mentiqesiz, logikigha uyghun bolmighan mewqesiz kishilerla tunugun qilghan sozige bugun keynini qiliwalidu. 180° buruludu.

"5-iyul weqesidin kiyin Urumchide Berlin Temi peyda boldi" - bu "ikki ayrilmasliq"ning yingi sharimu RFA ning "alahide teklip qilghan obzurchisi" M. Sayrami (Perhat muhemmidi, Yorungqash)ke ait. shuar RFA we UAA da ilan qilinipla qalmidi. xitay wehshi qirghinchiliq peyda qilghan tiximu chungqur adwet we ochmenlikni yumshutush uchun wetinimizde bu shuarni "jungyangning milllertler ittipaqi"uchun siyaset ornida qollunuliwatqanliqi melum. 20 nechche yil ilgiri Xitay herbi rayunidin chiqqan bir munapiqning " Uyghurlar-xenzulardin ayrilalmaydu, xenzular Uyghurlardin" digen gipini "hikmet" ornida qollanghan xitay uni uzun teshwiq qilghan idi. emdi tiximu "Hikmet" keshp qilidighan qelemkeshler arimizda "Berlin Temi"din burunla peyda boldi. "alahide teklip" qilghanlar kim?

Uyghur xitay arisidiki "Berlin Temi" chiqip tashlinip ikki german xelqi birleshkendek- uyghur we Xitay xelqini birlikke kelturush "xitay birliki-Jungxa Fidratsiyuni"ni ishqa ashurghanliq bilen teng buyuk tohpe! "Uyghur chinsixang"ning ozi!

"Urumchidiki Berlin temi" chiqilsa M.sayrami digen "urush we toqunush"tin eser qalmaydu, "ölüm- yitim"mu qalmaydu. chunki ikki millet birleshse -birsila qalidu. yene biri qalmaydu. M. Sayrami "Urumchidiki Berlin Temi"nimu Untup qalghan gep.

tunugun qilghan gep-sozlerning bugun butunley teturini qilish uchun ularni bilikke kelturush kirek. chunki bir-birige zit ikki gep birleshse -uning birsila qalidu. yene biri qalmaydu. "Urumchidiki Berlin Temi" chiqilsa Prhatqa nime qalidu? Gep-sozi bar Insanning Qimmiti- aghzigha ige bolushta, haqaret we tohmet bilen jan biqishta emes !

Yashisun Zit gepke kirmeydighan "Tersa we Jahil"lar!

**************

(*) - ning izahati:
"Babilon Munarisi"heqqidiki bu riwayet Peqirning 1986 -yili uyghurchigha terjime qilip, wetende neshir qilinghan
"Korunmes Adem" namliq ilmi Pantaziye Romanidin ilindi.

uningda: Babil -Asuriye zamanida Babilon Padishasi xelqige Asmandiki tengrining dergahigha yitisidighan bir Munare salghuzghan iken. digen yerge az qalghanda Tengri butun xelqni bir-birining gepini chushinelmeydighan qilip tashlaptu. "bu kisekni qoy"-digenni "bu kisekni ilip tashla" dep chushinidighan qilip qoyuptu. bir-nechche yildin kiyin Munare barghansiri peslep yoqalghan iken.


Sidiqhaji. MetMusa (Diplom Arxitiktur)

info@uy guria.com