Unregistered
26-04-10, 01:01
Rena Qasim Uyghur Aptonom Rayoni boyiche töhpe yaratqan mutexessis, professor, doctor aspirantlar yétekchi oqutquchisi, Shinjang Tébbiy Uniwérsitéti Dorigerlik Institutining mudiri. Rena Qasim 1980-yili 7-ayda ela netije bilen Shinjang Tébbiy Institutining dorigerlik fakultétigha oqushqa kirip, 1984-yili 8-ayda ela netije bilen oqush püttürgendin kéyin mektepke oqutquchiliqqa teqsim qilindi.
Rena Qasim 1994-yili 3-aydin 1998-yili 10-ayghiche Yaponiyediki birdinbir Junggo bilen Yaponiyening tébbiy dora ilmini tetqiq qilidighan orun – Yaponiye Toyama tébbiy uniwérsitéti Xenzu doriliri tetqiqat ornida kishilik hayatidiki eng japaliq künlerni béshidin kechürdi. Yaponiyede oquwatqan chéghida u en’eniwiy Uyghur tébabet dorisi chöl yalpuzining ünümlük aktip terkibini tetqiq qilip, xelq’arada tunji bolup alidoza shékirini tormuzlighuchi oksidsizlighuchi férméntning aktip terkibidiki ximiyelik birikme maddidin üchni bayqidi; Yene xelq’arda tunji qétim süpetlik mehsulat chöl yalpuzi bilen Shinjang chashqan quyruqisiman otining yéngi doriliq terkibini otturigha qoyup, bu ikki türlük zor bayqash arqiliq tébbiy sahediki boshluqni toldurdi. U yene bir türlük tetqiqat türini, yeni jigerni asrash roligha ige tébbiy dora terkibliri tetqiqatini muweppeqiyetlik tamalidi hemde paténtqa ériship sherep qazandi. 1998-yili 10-ayda dorigerlik doktori unwanigha ériship, yurtimizdiki tunji ayal dorigerlik doktori bolup qaldi.
Rena Qasim weten’ge qaytip kelgendin kéyin, chet lede ögen’genlirini tézlikte oqutushqa singdürdi. Yurtimiz dunya boyiche eng chong tebiiy ösümlük dora, yerlik dora mehsulatliri makani bolup, intayin yaxshi tetqiqat istiqbaligha ige. Rena Qasim yurtimizning özgichilikke ige tebiiy dorilirini tetqiq qilish yolini tallap, asasiy hujum nishanini chashqan quyruqisiman ot bilen chöl yalpuzini sélishturush jehetke qaritip, özlüksiz izdinish, tetqiq qilish arqiliq nechche yil ichide kespiy ilmiy maqalidin 20 nechche parchini élan qildi. Uning ichidiki besh parchisi SCI gha qobul qilinip ishlitildi. Ikki parchisi Junggo pen-téxnika qerellik jurniligha qobul qilinip ishlitildi; U riyasetchilik qilghan «Süpetlik mehsulat chöl yalpuzi we uning diabét késilining qayta qozghilishining aldini élishtiki ünümlük terkibi toghrisida tetqiqat» türi Uyghur Aptonom Rayoni pen-téxnika tereqqiqyati boyiche 2-derijilik mukapatqa érishti.
Yéqinqi yillardin buyan Rena Qasim üstige alghan, yétekchilik qilghan dölet derijilik pen tetqiqat türidin töti, ölke ministirlik derijilik pen tetqiqat türidin üchi bar bolup, Tébbiy uniwérsitét boyiche tetqiqat témisi we tetqiqat xirajiti eng köp bolghan xadimlardin bolup qaldi. Nöwette u terbiyilewatqan magistér aspirantlar 17 neper, doktor aspirantlardin ikki nepiri bar bolup, besh neper magistér aspirantni qoldin chiqardi.
U ilgiri-kéyin bolup 5-nöwetlik «Junggo munewwer yash pen-téxnika tereqqiyat keshpiyat mukapati»gha we Shinjang yashliri «4-may médali», «Shinjang yashlar pen-téxnika keshpiyat mukapati»gha ériship, Tébbiy Uniwérsitét «168» ixtisas igilirini yétishtürüsh qurulushidiki yash mutexessis bolup qaldi, shundaqla tebiiy dorilar ximiye ilmidiki tayanch küchke we esir halqighan ilim-pen yétekchisige aylandi. U yene oqughuchilarning yüksek hörmitige érishken oqutquchi. U oqutush xizmitini qizghin söyüp, uzaqtin buyan tebiiy dorilar ximiye ilmi, dolqun spéktiri ilmi qatarliq derslerni ötüsh we tejribige yétekchilik qilishtin ibaret oqutush xizmitini üstige élip keldi. Kespiy derslerni ötüshtin bashqa, mgistér we doktor aspirantlargha Yapon tili dersi ötüshni zémmisige aldi. Biz Rena xanimning tetqiqat ishlirigha téximu zor utuqlar tileymiz.
Rena Qasim 1994-yili 3-aydin 1998-yili 10-ayghiche Yaponiyediki birdinbir Junggo bilen Yaponiyening tébbiy dora ilmini tetqiq qilidighan orun – Yaponiye Toyama tébbiy uniwérsitéti Xenzu doriliri tetqiqat ornida kishilik hayatidiki eng japaliq künlerni béshidin kechürdi. Yaponiyede oquwatqan chéghida u en’eniwiy Uyghur tébabet dorisi chöl yalpuzining ünümlük aktip terkibini tetqiq qilip, xelq’arada tunji bolup alidoza shékirini tormuzlighuchi oksidsizlighuchi férméntning aktip terkibidiki ximiyelik birikme maddidin üchni bayqidi; Yene xelq’arda tunji qétim süpetlik mehsulat chöl yalpuzi bilen Shinjang chashqan quyruqisiman otining yéngi doriliq terkibini otturigha qoyup, bu ikki türlük zor bayqash arqiliq tébbiy sahediki boshluqni toldurdi. U yene bir türlük tetqiqat türini, yeni jigerni asrash roligha ige tébbiy dora terkibliri tetqiqatini muweppeqiyetlik tamalidi hemde paténtqa ériship sherep qazandi. 1998-yili 10-ayda dorigerlik doktori unwanigha ériship, yurtimizdiki tunji ayal dorigerlik doktori bolup qaldi.
Rena Qasim weten’ge qaytip kelgendin kéyin, chet lede ögen’genlirini tézlikte oqutushqa singdürdi. Yurtimiz dunya boyiche eng chong tebiiy ösümlük dora, yerlik dora mehsulatliri makani bolup, intayin yaxshi tetqiqat istiqbaligha ige. Rena Qasim yurtimizning özgichilikke ige tebiiy dorilirini tetqiq qilish yolini tallap, asasiy hujum nishanini chashqan quyruqisiman ot bilen chöl yalpuzini sélishturush jehetke qaritip, özlüksiz izdinish, tetqiq qilish arqiliq nechche yil ichide kespiy ilmiy maqalidin 20 nechche parchini élan qildi. Uning ichidiki besh parchisi SCI gha qobul qilinip ishlitildi. Ikki parchisi Junggo pen-téxnika qerellik jurniligha qobul qilinip ishlitildi; U riyasetchilik qilghan «Süpetlik mehsulat chöl yalpuzi we uning diabét késilining qayta qozghilishining aldini élishtiki ünümlük terkibi toghrisida tetqiqat» türi Uyghur Aptonom Rayoni pen-téxnika tereqqiqyati boyiche 2-derijilik mukapatqa érishti.
Yéqinqi yillardin buyan Rena Qasim üstige alghan, yétekchilik qilghan dölet derijilik pen tetqiqat türidin töti, ölke ministirlik derijilik pen tetqiqat türidin üchi bar bolup, Tébbiy uniwérsitét boyiche tetqiqat témisi we tetqiqat xirajiti eng köp bolghan xadimlardin bolup qaldi. Nöwette u terbiyilewatqan magistér aspirantlar 17 neper, doktor aspirantlardin ikki nepiri bar bolup, besh neper magistér aspirantni qoldin chiqardi.
U ilgiri-kéyin bolup 5-nöwetlik «Junggo munewwer yash pen-téxnika tereqqiyat keshpiyat mukapati»gha we Shinjang yashliri «4-may médali», «Shinjang yashlar pen-téxnika keshpiyat mukapati»gha ériship, Tébbiy Uniwérsitét «168» ixtisas igilirini yétishtürüsh qurulushidiki yash mutexessis bolup qaldi, shundaqla tebiiy dorilar ximiye ilmidiki tayanch küchke we esir halqighan ilim-pen yétekchisige aylandi. U yene oqughuchilarning yüksek hörmitige érishken oqutquchi. U oqutush xizmitini qizghin söyüp, uzaqtin buyan tebiiy dorilar ximiye ilmi, dolqun spéktiri ilmi qatarliq derslerni ötüsh we tejribige yétekchilik qilishtin ibaret oqutush xizmitini üstige élip keldi. Kespiy derslerni ötüshtin bashqa, mgistér we doktor aspirantlargha Yapon tili dersi ötüshni zémmisige aldi. Biz Rena xanimning tetqiqat ishlirigha téximu zor utuqlar tileymiz.