PDA

View Full Version : Radi’o programmilirida uchur miqdarini köpeytish muxbir, muherrirlerning iqtidarigha



Unregistered
29-03-10, 06:22
Radi’o programmilirida uchur miqdarini köpeytish muxbir, muherrirlerning iqtidarigha baghliq




Abdughéni qadir (uyghur xelq radi’o istansisi uyghurche uniwérsal chastotisidin, muherrir)

Islahat, échiwétishning omumyüzlük yolgha chongqurlishishi, uchur–alaqe ishlirining zamaniwilishishigha egiship, radi’o–téléwiziye ishlirining tereqqiyatimu nahayiti téz boldi. Yéqinqi yillardin buyan, partiye, hökümetning zor küch bilen qollishi, aptonom rayonimizdiki alaqidar tarmaqlarning zor küch chiqirishi netijiside, aptonom rayonimizda radi’oning qaplash nisbiti zor derijide ashti. Ammining turmush we medeniyet sewiyisining üzlüksiz éshishigha egiship, radi’o anglaydighanlar téz köpeydi.
Radi’o aptonom rayonimizda baldur omumlashqan axbarat wasitilirining biri bolush süpiti bilen aptonom rayonimizning muqim, ittipaq weziyitini saqlash hem sotsiyalistik zamaniwilashturush qurulushigha zor töhpe qoshti. Hazir yéza–qishlaqlardiki déhqan–charwichilarmu radi’o anglashni nahayiti yaxshi köridu. Emma déhqan–charwichilarning radi’o anglashni yaxshi körüshi qandaqtur ich pushuqini chiqirish yaki qilidighan ish tapalmasliqtin bolmastin, belki ularning radi’odin emeliy nep alalighanliqining ipadisi.
Yéqinqi yillardin buyan, hökümetning köplep meblegh sélishi bilen yézilarda pen–téxnikigha tayinip tériqchiliq qilish, baqmichiliq bilen shughullinish, pen–téxnika qishliqi pa’aliyiti qatarliqlar omumliship, nurghun déhqan–charwichi yézilarda emeliy qollinidighan pen–téxnika bilimlirini öginip, halliq sewiyige yürüsh qilishta pen–téxnikigha tayinishning paydisini kördi. Shuning bilen déhqan–charwichilar arisida ilghar téxnikilarni öginish dolquni kötürüldi. Bolupmu sotsiyalistik yéngi yéza qurush sho’ari otturigha qoyulghandin kéyin, déhqan yashliri qeddini ruslap, halal emgikige tayinip igilik tikleshning zörürlükini hem pen–téxnika bilimlirini ögenmise, uchurlarni igilimise bolmaydighanliqini tonup yetti. Buning bilen ular radi’o–téléwiziyidin yéngi pen–téxnika uchurlirini anglashqa, uningdin paydilinishqa ehmiyet béridighan boldi. Shunga radi’o istansiliri radi’o programmilirining anglashchanliqini téximu östürüshke ehmiyet bérip, özining sotsiyalistik yéngi yéza qurulushidiki muhim rolini jari qildurushi, déhqan–charwichilargha emeliy nep yetküzüshi kérek.
Aptonom rayonimizdek yéza nopusi köp salmaqni igileydighan, yéza igiliki asasiy orunda turidighan jaylargha nisbeten déhqan–charwichilar radi’oning sadiq anglighuchiliri hésablinidu. Shunga ularning menpe’itini dawamliq aldinqi orun’gha qoymay bolmaydu. Hazir déhqan–charwichilarning yaqturidighini radi’odiki naxsha–muzikila emes, riqabetke tolghan bügünki uchur dewride ularning radi’odin eng yaqturup anglaydighini yéngiche pen–téxnika uchurliri, béyish yolliri tonushturulghan xewerler we shu heqtiki uchurlardin ibaret. Chünki bundaq uchurlar déhqan–charwichilarning béyish qedimini tézlitip, ülgilik pen–téxnika a’ililirining köpiyishide muhim rol oynaydu. Radi’o programmilirining uchur miqdarini köpeytishke ehmiyet bérish radi’o istansilirining nöwettiki muhim xizmetlirining biri. Shundaqla radi’o programmilirida uchur miqdarini köpeytish muxbir, muherrirlerning iqtidarini namayan qilip béridighan amillarning biri. Undaqta, radi’o programmilirining uchur miqdarini köpeytishte, muherrirler, muxbirlar némilerge ehmiyet bérishi kérek?
1. Muxbir, muherrirler türlük chare–amal bilen uchur yighishi kérek. Muxbir, muherrirler radi’o programmisining jelpkarliqini ashurushta eng muhim rol oynaydu. Ular uchur miqdarini köpeytish üstide üzlüksiz izdinip, ammigha emeliy nep yetküzidighan uchurlarni waqtida bayqap, waqtida élan qilishqa tirishishi, tor qatarliq zamaniwi qorallardin paydilinip, ammigha kéreklik uchurlarni yighishi, uchur bilen teminliyeleydighan munasiwetlik tarmaqlar bilen chongqur munasiwet ornitishi kérek. Bolupmu muherrirler xewer–maqalilerni tehrirligende söz–jümlilerning chüshinishlik bolushigha kapaletlik qilishi kérek. Chünki pen–téxnika atalghulirining köpinchisi yéngi bolghachqa, déhqan–charwichilar asan chüshinelmesliki yaki xata chüshinip qélishi mumkin. Shunga maqale tehrirligende, bolupmu déhqan–charwichilargha zörür bolghan turmush sawatliri, pen–téxnika yéngiliqliri, déhqanchiliq téxnikisi qatarliqlargha a’it xewer–maqalilerning sözlirining chüshinishlik, ixcham bolushigha kapaletlik qilish kérek.
2. Uchurning yéngiliqigha kapaletlik qilish kérek. Hazirqi dunya uchur dunyasi, hazir uchur miqdari nahayiti köp, uchur tarqitish wasitilirimu, uchurlarning yéngilinishimu nahayiti téz. Shunga radi’o xadimliri, bolupmu muxbir, muherrirler uchur tallashqa, uchurlarning yéngiliqigha kapaletlik qilishi, waqti ötken, konirighan uchurlarni anglitishtin saqlinishi kérek.
3. Uchurlar radi’o anglighuchilarni jelp qilalaydighan bolushi kérek. Uchur miqdarini köpeytimiz, depla, kelse–kelmes uchurlarni tallashqa bolmaydu. Uchur miqdarini köpeytish bilen bolup kétip, uchurlarning radi’o anglighuchilargha emeliy nep yetküzüshi bilen hésablashmisaq, yenila uchurgha ehmiyet bérishning ünümi bolmaydu. Shunga uchurlarning radi’o anglighuchilarni yétekliyeleydighan, ulargha emeliy nep yetküzeleydighan bolushigha kapaletlik qilish kérek. Bolupmu xewer muherrirliri bu nuqtilargha alahide ehmiyet bérip, muxbirlar yazghan xewer–maqaliler bolsun, terjime qilin’ghan xewer–maqaliler bolsun, uning ünümige qarap eser tallishi, tehrirligendimu amal bar ixcham, méghizliq bolushigha kapaletlik qilishi kérek.
4. Uchurlarni uniwérsallashturushqa ehmiyet bérish kérek. Radi’o anglighuchilarning éhtiyaji oxshash bolmaydu. Shunga hemme sahege a’it uchurlarni tallashqa ehmiyet bérish, her tereplime amillarni oylash kérek. Uchurning uniwérsalliqini oylashqanda programmining mezmunini mollashturghili, jelpkarliqini ashurghili bolidu.