PDA

View Full Version : Dar Aldigha Yasinip mengish



Unregistered
29-03-10, 01:20
Dar Aldigha Yasinip mengish

Rabiye Qadir Xanim bilen bille " Tiyanshan Jiddiy herkette" namliq filmni koruvatimiz, filmning veqeligi Sherqi Turkistan musteqilliq kurishi, filmning bash qehriman prototipi Rabiye Qadir. Rabiye xanim filmning bezi parchilirigha " oxshitiptu " dep pexirlik inkas qaytursa , bezi parchilirigha bolupmu bash qehriman Helchem'ning koz yeshi qilghan, umitsizlengen korunushlirige "oxshitalmaptu" dep meshirilik ipade bildurdi, bu arida filmde ikki tik ucharning Xitay qoralliq qisimlirigha havadin maslashqan korunushi korundi;
----- Bu rast, meni sot meydanigha del mushundaq elip mangghan.
Bu gep diqqitimni alahide jelp qildi: Adette , bash ustidin ushtumtut bir qagha uchup ketse chochup bir uyaq-buyaqqa qarash kop uchraydighan insaniy bir jan tatliqliq; bir ayal, bir ana;put-qoli koyza-kishenlik, tort terpidin 12 qoralliq eskerning yalap mangghinining sirtida ikki tik uchar beshida piqirap tehdit selip tursa, rohiyette ne haletler yuz berer?
----- Rast gepingizni denge, Rabiyede, eshu minutta eng bashta oyingizgha nime keldi?
____ Bashta ongummu bu chushummu dep oylidim, qarisam hemme sezimlirim jayida , ongum ikenligige ishendim; demek sot meydanigha mushunchilik heyvet bilen elip manggninigha qarighanda heqiqeten addiy adem emes ikenmen dep rohlandim, meni himaye qilivatqan millet ajiz bir millet emes iken dep jasaretledim, bugungiche hayatimdiki eng tetik, eng janliq, behtlik minutlrum ene shu!

Tashqi qiyapet ichki qiyapetning maddilashqan shekli, bolupmu insaning tili boghulghanda;shunga sorudum:

___ Elip mengilghanda ust-beshingiz qandaq idi?

---- Ustumde aq kastom-yopka, uning ustide qara xurum peltu, beshimda aq romal, putumda qara xurum otuk.
----- Demek katta bir toygha manghandek kiyinipsiz?
------ Shundaq, bir kun avval,saqchilar ustumdin sot echilidighanlighini bildurdi, qandaq jaza berilidighanlighini sorisam, uqmaydighanlighini eytishti, bezilirining kozide hisdashliq ,beziliriningkide tengirqash bar idi; arqidin nime telipingiz bar dep soridi, bu muamililerge qarap olum jazasigha buyruluptimen dep texmin qildim ve eng yaxshi koridighan kiyimlirimni ekilip berishni buyrudum, andin ikki reket namaz oqudum ,namizimda:
---- Ey ulugh Allah, shereplik bir olumni nesip qilghininggha rexmet! aghrip doxturxanida yetip olgen bolsam qandaq qilattim!?, paralich bolup paskinichiliqqa milinip olgen bolsam qandaq qilattim!? erzimes bir qazada olup ketken bolsam qandaq qilattim!? Allah, bilip-bilmey otkuzgen gunahlirimni epu qil!-- dep dua qildim.
Duadin keyin konglumge bir yoruqchiliq kirdi ; andin buyrutqan kiyimim bilen yuqarqidek yasinip sot maydanigha teyyar boldum.... Sotta , olum jazasi emes, 8 yilliq qamaq jazasi elan qilindi, deslep konglum lesside boldi, arqidin "Allah, meni belkim chong ishlar uchun ayap qoydung, shereplik olumni axiri berisen choqum" dep ichimde dua qildim, oylap beqing, Allahning shapaiti bolmisa,Urumchide tik uchar bilen sot meydanigha elip mengilghan Rabiye bugun Washingtonda sizning aldingizda serguzesht sozlep olturalamdu?
Rabiye Xanimning bu soali 'Dar aldigha yasinip mengish" jasaritining bir menbesini, yeni diniy -imaniy menbesini korsutup berishke kupaye; Xosh, emdi dushmenni Rabiye xanimni sot meydanigha tik uchar nazaritide elip mengishqa mejburlighan menbe nime? elvette heqiqetning qudriti! Heqiqet shundaq nerse , heqsiz terep uchun, uninggha qarshi tursa uni ulughlashturup qoyudu, bazirini chiqirip qoyidu, qarshi turmisa , tehdit his qilidu , aram tapalmaydu, bu qanuniyet xelqimiz tilida nahayiti obrazliq ipadilengen " Oghrining yuriki pok-pok" .
Demek,Xitay, heyvetlik elip mengishliri bilen ozlirining kuchini ve peylini Uyghurgha yene bir ret korsutup qoymaqchi bolghan, buninggha Rabiye Xanim Dar aldigha yasinip mengish rohiy bilen munu javapni bergen:

--- Vetinimni soyunimen, millitimni soyumen, bu yoldiki olumni olum emes toy dep bilimen!

Turkiye'ning sabiq bash ministiri Tansu Chiller, bir qetimliq nutqida oz xizmetliridiki netijiliridin maxtinip kelip " Meningdek bir ayal , bir milletning ichide ming yilda bir qetim chiqidu" degen idi; qilni qiriqqa yerip tehlil yurguzidighan Turk metbuati , bu maxtinishqa qarita hichqandaq tenqidy pikirde bolmidi, demek mezkur maxtinishni heqliq dep qaridi; Azat bir vetendiki, musteqil bir dolettiki ,xiyim-xetersiz bir vezipidiki bir ayal siyasetchi shundaq maxtinishqa heqliq iken, Dongkovruktiki sariyidin vaz kechip Liudavandiki kamirni tallighan hem gezi kelgende "Dar aldigha yasinip mangalighan" Rabiye xanim yuqarqidek maxtinishni 10 hesse yuksek ton bilen eytishqa heqliqtur