PDA

View Full Version : www.freasturkistan.org da yengi mewzular



Unregistered
03-12-05, 14:41
www.freasturkistan.org tor betide yengi mewzular qoyuldi.

Unregistered
08-12-05, 11:15
It is a great website for people who seaks independence....
Website will make you announce that, after researching the matter of your goals toward East Turkistan independence, you will determined that you will see clearly what you fighting for and will fight for...

Tarih
08-12-05, 16:10
Tarihey malumatlar mol ekan, intayen yahxi kordom

Unregistered
08-12-05, 17:34
bu websit ne kem ekeptu

Unregistered
09-12-05, 09:53
bir adam eqeptu

Unregistered
12-12-05, 11:20
Xerqi Turkistan Surgonda hokematni kollarnighan birsi eqiptu

Unregistered
13-12-05, 17:50
biz uyghurlarga insan hokok kerak amas, bizga azatlik kerak

Unregistered
16-12-05, 11:56
yahxi torbet kan bu

uyghur
16-12-05, 15:48
bu tor bitini ozi yizip ozi oquydighan . hittayni bir ighiz tilliyalmay . ichi zeher . pitnihorning dadisi. ittipaqsizliqning bashchisi bolghan . korelmes . hesethor . uyghur apisini bir nerse qilghandek uyghurnila eyipleydighan . bir insan suretlik mehluq . qurghan.

zulfikar
16-12-05, 15:52
《Qehrimanlarche qechip chiqish》toghrisida tesirat






Dunya uyghur qurultiyining bayanatchisi DILSHAT RESHIT ning xanimi MEHRIBAN ning SHIWITSIYE ning kochmenler Pasporti bilen (resmiy puqrasi emes) wetenge berip, 7 yashliq qizini elip chiqalighanliqi, uning ustige kirgen pasporti tartiwelinghan ehwal astida, saxta passport bilen bir kichik balini elip 《qachalighanliqi》dek tesirlik weqe, mening oxshushup ketidighan derdimni eslitip, bextsizlikimge yighlighum keldi.

BEIJING Ayrudurumigha chushushi haman puqrache keyingen Xitay saqchiliri uni elip ketken! (ayal ozimu heyran qalghan) uning kelishini Xitaylar aldin bileligen. (buning men uchun hech heyran qalghuchiliki yoq), ailiside 《nezerbend》qilinghan bu ayal, qandaqtur birlirining yardimi bilen ishletken saxta passport bilen qechip chiqqanliqidek qehrimanliq we hewesni kelturgidek teley, pishanisi ongluqi bilen hesetlirimni qozghiwetti. Bu 《mol qechip chiqish tejribisige ige SHIWITSIYE lik uyghur ayal partisan》 ning ish – izlirini altun hel bilen tarixqa yezip qoysa erziydiken dep oyludum. Bu UYGHUR QURULTIYI degenmichu, bosh ademlerni etrapigha toplimaptiken jumu.

Shuninggha deqqitim qozghaldiki, ayal ikki yerim ay turghan; bu qisqa muddet ichide muweppeqiyetlik halda saxta passport teyyar bolghan. Uning cheteldiki herikiti (yolgha chiqidighanliqi we yolgha chiqish waqti) ni bilip turalighan we BEIJING da uning istiqbaligha chiqqan Xitay jasosluq tori, oz hokumranliqi astidiki yerlerde, itning qurutidek ayghaqchiliri turupmu ayalning chiwerliki sharapitidin, HONGKONG arqiliq chiqip ketiwatquche sezelmey qalghan.

Ashunchiwala kalwa Xitaydinmu qutulalmay yurginimizni oylisamghu yerilghudek bolimen. Ular ene shundaq kalwa tursa, nemishke ularni aldapla qutulmaymizkin, Mesilen, 《hoy, Xitay balilar, melum bir yerde qoydek-qoydek yoghinighan cheketke bariken, kim tutiwalsa shuning iken, igisi yoqken》(ilgiri ular yurtimizgha yengi kelgende 《paqining igisi barmu?》 dep soroghaniken emesmu) depla ularni bashlap apirip Sibiriyening janggilida azduriwetip qechip kelip chegrani itiwelipla, wizang qeni, Xitay? Pasportung qeni? Dep kirguzmisekla bolidighan gepti emesmu!

Hemmidinmu diqqetke sazawer yeri, ayal texi resmiy SHIWITSIYE puqrasi emes, hala qanunen Xitay puqrasi hesablinidighan turup, ene shundaq mojiziwiy ong kelgen.

Yadimizda barki, TURKIYE puqraliqigha otup bolghan bir Kuchaliq Uyghur wetenge berip, ta shu kungiche qayta kelelmidi, ailisi xaru-zar halda ISTANBUL da.

Nemishke Xitaylar bir chet'el puqrasini tutup qalalidi? Xitay deptumishlerki: bu texi bizning puqraliqimizdin ochurulmigen! Yenidin Xitay kimliki chiqti, demek bizning puqrayimiz, bu bizning ichki ishimiz! TURKIYE tashqi ishlar ministirliqliri, elchixana xadimlirining arilishishigha qarita Xitay ene shundaq dedi we uning Turk pasportini tartiwelip, uni menggulukke elip qaldi! (nahayiti tebiiyki, awal xeli uzaq qamap qoydi) buninggha qarap, meshhur siyasiy paaliyetchimizning bu xanimining chiwerlikige kim apirin eytmay turalaydu?

Yene: alliqachan BMT musapirlar komitetining musapirliq salahiyetnamisigha erishken Uyghurlardin qanchisi chet'ellerdin tutup ketildi, ular texi u derijide meshhur kishiler emes idi. Chetellerdin dushmenlirini tutup eketkuchi bolghan Xitaylarning hangwaqtiliqini qarimamsiler, changgilidiki bir chong beliqni chiqiriwetkinini! Tazimu mangqa yigen 《HONG GAOLIANG》lar- de!

Yene, xewirim bar, bezi tonush-bilishlirim (ularni hechkimmu tonimaydu, adettiki ademler) ailisini elip chiqish yolida shunche tirishchanliq korsetken bolsimu, hech epleshturelmidi. Herqanche hile ishletsimu Xitay biliwelip, zadila qoyup bermidi. Eksiche ularni kozir qilip turup, Telefon arqiliq shundaq tekliplernimu berdi: 《biz bilen hemkarlashsang, ailengni derhal chiqirip berimiz, hemme ishing konguldikidek bolidu, … bolmisa baliliring bizning qolimizda, ozeng bil…》. Bu qongaltaq, erzimigen, qatardimu, saladimu yoq ademler bilen bundaq 《hemkarliq》 tamasini qilip yurgen Xitayda eqil bar demsiler? Dot guylar awuningdek 《chong beliq》 larni qoldin chiqirip qoyup, ushshaq nemilerning keynide neme qilidikine? Zadi bu mangqilarni janggalgha apirip eziqturiwetkuluk!

Yene: men chetelde sersanilarche yashawatqili 10 yil bolup qaldi. Mening tirishchanliqimningmu hemmisi zaya ketti. Menmu ene shundaq adettiki bir insan bolmisa, ne bir yerning bayanatchisi, ne bir yerning bash kattisi emes! Hetta wetenni qutquziwelish temisidiki ulugh yighinlarghimu bek az qatnishimen. Shundaq tursimu ma kelishmeslikni qaranglar! Bujumbushluqumgha achchiqim kelidu. Ashu 《mol qechip chiqish tejribisige ige》ayalchilikmu qolumdin ish kelmiginige okunimen.

Hetta, hemme resmiyetliri toluq, KANADA hokumiti tegishlik yardemlerni qilghan, qolida hokumet namidin berilgen teklipnamisi bolghan halda,… bichare chong oghlumni hetta turmige qamidi! 《Pasport ishlitish gherizide bolghanliq gunahi》bilen!

Yene, 2000- yillarda _ biz TURKIYE de yashawatqan zamanlarda _ inqilab sebdishim ABLET NUR OGHLI ning putun ailisini Xitaylar qamap qoydi. Qamalghanlar uning 4 yashliq balisidin tartip, 84 yashliq dadisighiche jemiy 7 jan adem idi. Shu mezgilde peqet MARALBESHI nahiyisi tewesidinla 280 adem oxshash seweb bilen tutulghan bolup, ular goru hisabida tutulup, ulargha besim ishlitish arqiliq, Xitaygha qechip ketip yoshurun yashawatqan inqilabchilarni, chetelge chiqip ketip siyasiy paaliyet bilen shughulliniwatqanlarni qayturup kelish meqset qilinghanidi. ABLET NUR gha oyidikiler aghzidin telefon qilinip, sen qaytip kelmiseng bizni qoyup bermeydiken, deguzgen, hetta arqidin saqchilar ozimu bir nechche qetim buni 《qorqutushqa》urunghanidi. Biz awazni deskigha eliwelip, Xelqara kechurum teshkilatigha ewetip bergen we bu arqiliq Hitay degenning niqeder rezil bolidighanliqini delilligen iduq.

Bezi meshhur ademlirimiz meningdek qolidin ish kelmey, balilirini epchiqishni epleshturelmeywatqanlardin birining istihzaliq sozige jawaben deptulerki, 《mana mawu bizdek yoghan-yoghan ishlarni qilsanglar, andin Xitay qorqup, ailenglarni chiqirip beridu; hech ish qilmay yatsa Xitay kozige ilemdu?!》

Yuqirida zikri kechken qehrimanliqni bu ajayip formigha selip chushense xeli chushinishlik bolidighandek turidu. Demek, Xitaylar bayanatchining nowettiki bayanatlarda taza dep, taza dewitishidin qorqup, 《boptula, kormigen bolup turayli, ishini putturiwelip chiqip ketsun, bolmisa heliqi eri degen aghzigha balatekkur reswayimizni chiqiriwetmisun》 degendek turidu.

Mana shu bir talay oy-xiyallardin keyin kopchilikke shundaq degum keldi: Uyghurlarda 《Xotun kishi degen burni bolmisa poq yeydu》 degen temsil baridi, omumiy Uyghur bolsa burni tursimu 《poq yewiridighan》 dek qilidu. Burnimiz sezmes bolup qaldimu qandaq? Azraq bolsimu burunni dawalatmisaq bizge poqni halwa dep yiguzgili bolidighandek turamdu neme?

Bu hozur bexsh xewerdin waqiplanmighanlarning kop bolush ehtimalini nezerde tutup, Radioning hemishemkidek ehmiyetlik nersilerni tepip bereleydighanliqiningmu shahidi bolghan bu uchurni kopiye qildim (esli materiyalning nabor we xet supiti nachar bolghachqa bu yerge kochurmidim uni koridighanlarning <www.freasturkistan.org> torining ظذيغذرحة nusqisining ahiridin korushi tewsiye qilinidu.)

zulfikar
16-12-05, 15:57
Bir qisim “Terrorchilirimiz” heqqide letipiler



Awal ozremni bildurey, chunki yene “inkarchiliq” qilishqa bashlidim. Goya selbiy ishlarni tilgha elip, hemmige set korunush mangila wezipe boluwatqandek. Emma chare yoq. Heqni sozlimisem hemme adem madarachi, yaxshichaq, “Ep otush” siyasiti qollunup, hechkimning xatalar heqqide eghiz achqusi kelmise tarix astin-ustun bolidu. Sesiqchiliq hushpuraq qilip korsutulidu, munapiqliq qehrimanliq, pidakarlar buzghunchi qilip korsitilidu. Selbiy nersilerni ijabiy dep bilish arqisida ewladlar xatalishidu. Keyinkilerge toghrini yetkuzush qerzimiz bolsimu, lekin, milliy pisxikimizda “konglini ayap boyida qalidighan” mijez eghir bolghachqa, hetta ashkare munapiqliqqimu reddiye berish pirinsipalliqi yoq, Dushmennimu renjitmeslik, dushmengimu set korunmeslik asasiy tutqan yolimiz. Bu heqte toxtulush asasiy meqsitimiz bolmighachqa, Boldila. Qisqisi men yene kopning qarishisidin chiqtim.

Xitaylar élan qilghan “Uyghur terrorchiliri” tizimlikidiki muhim shexslerning bir munchisini biwaste Tonughanliqim, ularning qandaq “terrorchi” bolup qelishigha seweb teshkil qilghan hadisilerge biwaste shahid bolghanliqim wejidin, Keskin qilip atalmish “terrorchilar” tizimliki, Mahiyette xitaylarning bir turluk siyasiy oyunining dawami bolup, Uyghurlarni toplap control qilish ehtiyajidin tughulghan “toplanma chediri” tiklesh, ledir “dahi” yaritip berish urunishi, Qisqisi bir turluk tetur élan- senettur! Hemmisimu? Bir neme diyelmeymen. Ishqilip, men bilidighanlarning hemmisi! Bashqa durus ademler bar deyilse peqet, chongqur tetqiqatlar arqisida “zerersiz” dep bekitilgen, yaki qolidin chong ish kelmesliki jezimleshturulgen ademlerdur. We yene shundaqmu ihtiyaj zorur idiki, bu ademlerge bir az azghashturghuchi boyaq berish; “bundaqmikin dese, awusi xeli tuzuk,…” degendek ikkilinish tughdurush ihtiyaji uchunmu, bir qisim “bizek adem” lerni qoshmaq texirsiz zoruriyet bolatti.

Xitaylarning hile desturi bolghan “36 hile” de “otni orup yilanni urkitish hilisi” degen bir hile bar, Demisimu ot-chopluk ichide ketiwatqanda tuyuqsizla yilan putqa yamishiwalsa bekmu tuyuqsiz, bekmu xeterlik bolidu emesmu, Chunki yilanning need mokup yatqini belgisiz. Shunga otni orup yilanni urkutseng, yilan qechish uchun heriket qilip, Ozining nedilikini bilinduridu.

Xuddi shundaq. Xitay hokumranliqidiki Sherqiy Turkistan xuddi shuningdek bir “ot-chopluk” bolup, “yilanlar” ning barliqini herkim perez qilalaydu, Emma nede?

Xitaylar chong tipte “otni orup yilanni urkutush” operatsiyisi pilanlidi. Buni 1996-yillirida yolgha qoyushqa bashlighan bolsa kerek dep perez qilish mumkin. Emma kopchilikke bilingini 1997-yilidin bashlanghan “sehne aldi heriketler” elwette.

Bu qandaq heriket idi? Bir saxta azatliq herikiti teshkillesh arqiliq “ot arisidiki yilan” larni ashkarilash, Bularni bir “toplanma chediri” ge toplash, Bu heriketning asasiy meqsidi yaki asasiy meqsetlerdin biri bolatti. Heriketning birdinla qeyip toghra bir inqilabiy heriketke aylinip ketishidin saqlinish ihtiyaji uchun, “toplanma chediri” ni bashtinla ikki qilip tikish, Bu arqiliq, Ularni bir birige selishmu ihtiyaj bolatti.

Shuni qisturup otup ketey, “toplanma chediri” gha adem toplashqa dair shunda bir pakitni diqqetlerge hawale qilimen: 1998-yili Xotenning melum yeridiki bir jamede bie jume kuni namazdin keyin saqchilar meschit ishigide namazdin yanghanlargha bir waraq tarqatqan, Waraqta Hesen Mexsum,…qatarliq bolgunchiler Afghanistanda nadan yashlarni aldap, Etrapigha toplap, Kelgusidiki bolgunchilik heriketliri uchun ulargha herbiy telim bermekte…degen mezmunlar bolghan. Buning bilen nurghun ademler balilirigha passport qildurup chetelge “tijaretke” chiqarghan qilip, Emeliyette ene shu xitaylar yonulishini belgilep Bergen “toplanma chediri” gha ewetken. Bundaq ghelite teshwiq wariqining peqet shu bir yezidila bolghan bolushi natayin, Elwette.

Bu taktika bilen, Qeyerge berip, Kimning topigha qoshulush heqqide bisharet berilgendin keyin, Nahayiti nurghun yashlar chetelge chiqip ketish urunishida bolghan. Amal qilalighanliri korsitilgen menzilge yetip berip, Ebediylik pushaymangha qalghanliq heqqide yene tepsiliy toxtulimiz.

Emdi shexsler we heddi-heriketler ustide toxtulimiz:

Wetinimizde passport ishletmekning neqeder tesliki herbir Sherqiy Turkistanliqning diqqiti sirtida emes. Bolupmu siyasiy jehette mesilisi bolghan ademler uchun bu teximu tes. Buni chushengen herkim shuninggha heyran qalmay qalmisa kerek: Ablaqarining pasporti u texi turmidiki chaghdila putken bolup, U turmidin chiqip ikki uch kun ichidila chetelge qarap atlanghan!

Chunki bu chaghda Bishkek shehridiki Uyghurlar bazirini asasiy meydan qilghan teshwiqat janlinip ketken bolup. Bu ishlarni astin-ustun qiliwetish uchun mana mushundaq bir yetishken munapiq kerek bolatti. Deslep: “Ablagha ishengili bolmaydu, U turmide setilip ketken” dep etrapidikilerni agahlandurghan Hesenmexsum, keyin kimningdur orunlashturishi bilen we belki wezipe ehtiyajidindur herhalda Abla bilen sepi ozidin bolup ketken…

Kim idi bu Ablaqari?

Yeken nahilik saqchi idarisi birinchi bolumining xadimi Dawut Hamutning balisi bolup, tajawuzchi hokumet diniy sahege selish ihtiyaji uchun Pakistanda oqutqanliqi melum.

Birer eghiz gepning sella qingghir ketishi kishilerni turmilerge uzutidighan wetinimizde, Abla sorunmu-sorun “Jihad!” dep jar selip, bixeter halda tebligh qilip yurgen! Uninggha gherezlik yeshil chiraq yeqip berish arqiliq xitay ikki meqsetni kozleyti: biri, Ablani tonutup dangdar qilish; yene biri, teblighlerge ishtirak qilghanlarni qara tizimlikke chushurush!

Peqet axirida uning qilmishliri kishilerde guman tughdurushqa bashlighan, hetta yash taliplar razwid qilip, uning munapiq ikenlikini bekitken, uni olturiwetish tighrisida ustazliridin petiwa berishni telep qilghan weziyet astidila, bu kozrning qimmiti yoqilip ketiwatqinini nezerde tutqan xitay jasusluq sistemisi, uninggha bashqidin nopuz qazandurush uchun uni qolgha elishqa mejbur bolghan. Tebiiyki, xelqimizning qimmet tarazisi bek addiy bolghachqa, nurghun kishiler gumanliridin yenip, belkim biz xatalashsaq kerek, dep oylash bilen Ablagha qehriman supitide qarashqa bashlighan.

Abla Taskenttiki birinchi tebligh bilenla wetendashlar ichide alqishqa erishken. Chunki u lepizi yeqimliq qari we sozge mahir natiq idi. Yekenlik qerindashlirimiz u qazanghan sherepke ozlirini heghda hes qilish shatliqida uning otmushi, kelip chiqishi heqqide bashqilarni hech agahlanduray demidi! Nurghun maqalilirimda deginimdek, shexsiyitimiz milliy menpeettin ustun turiwalidighan bolghach, ular yurtdishining shuanki shohritidin bille hozurlinish herismenliki bilen, uning bir jasusning balisi ikenlikini, uni hokumet gherezlik oqutqanliqini, uning texi yeqindila Yerkende “Abla Hangga” dep shereplik name lip jalaplar bilen tansa oynap, xiroin setip yurgenlikini bilip turup deyishmigen. (keyin deyishti we deguchilerdin sorisam burunmu bilidikenmish).

Ene shu birinchi kelishidila “Demokratchi” (Memtimin Hez… terep), “Islamchi” (Hesen Mexsum terep) degen terep terghibatini ashkare bazargha selip, tunji pitnini tarqitishqa bashlighan we Memtimin Hez… saqal qoyiwalghan bilen uning reswa ishliri heqqide pakiti (jalaplar bilen haraq ichiwatqan resim) barliqini dawrang qilghan. (bu kechmishler heqqide tepsiliy kitab yezilghanliqi uchun kop toxtalmaymen) uning birinchi guppangchisi Yerkenlik bay Sattarhajim degen birsi bolup, Qeshqer wilayiti tewesidiki meshhur jasus aile dep tonulghanlardin kona kochmen Ozbeklerning jemetidin. Bu Sattarhaji inqilabqa iane dep 10000 dollarni kopchilikning aldida Ablagha bergen, hetta sorunda bolmighanlarnimu xewerdar qilip: men 10000 dollar berdim, silermu beringlar dep teshwiq qilghan. Qiziq yeri, keyin tajawuzchi hokumet sodigerlerdin 50 dollarningmu soriqini sorighan; hetta 1997-yilqi zakatni kimge, nemige bergenlikini ispat qilishni telep qilghan yerde, 10000 dollar bergen saxawetchi Sattarhaji qoghunluqning yolidek kirip-chiqip yursimu soriqini qilmighan!

Ablaning Afghanistan we Pakistanlardiki shereplik ish-izliridin ariyeler berishtin burun 1999-, 2000-yili Bishkek we Almutilarda qilghanliri heqqide kichikkine detal beriwititey: u barghili jay tapalmay ganggirap qalghanlardin bir nechchisi bilen sodigerlerni tutup ketip dumbalap pul elishqa bashlighan: awal xitay bayriqini dessep turghan haldiki suriti tartilghan, andin tehdit selinip: “eger biz degen pulni ekeldurup bermiseng hemde bu yerde bolghanlarni bazargha qaytqanda sozlep yuridighan bolsang bu resimni xitaygha ewetip berimiz!”degen. shuning bilen sodigerler ular sorighan pulni berip qutulushqa mejbur bolghan! Bu addiy halda pul “qoymichiliqi” midi? Yaq! Bu ishlar “inqilab” namini suyistimal qilip turup bejirilgechke, buning netijisi shu bolattiki, inqilbchilar bilen xelq arisida ochmenlik shekillinetti; xelq “inqilbchi” dese “ho!” deydighan weziyet yaritilatti! Buning bilen Sherqiy Turkistan inqilabi we inqilabchiliri qollashtin hemde iqtisadiy asastin mehrum qilinatti! Bu nahayiti sistemiliq orunlashturushning bir parchisi ikenliki nahayiti roshen, elwette!

Xuddi shundaq qiliqni ilgiri Ablimittursun Almutida qilghan bolup, uning yrlik Uyghur, Qazaq hetta Rus waya shuningdek Aqlardin teshkil tapqan bir mafiye guruhi bolghan. Ular bilen tapqan pul melum nisbette bolushilgenidi. Tebiiyki u zamanlarda Ablimit buni “inqilabqa pul iane qilghili unimighan xesis baylar we munapiq baylar” dep izahlap aldamchiliq qilghan bolsimu, keyin ular urghan sodigerlerdin bezilirining salahitini xewerdar kishiler melum qilishqan we lenet eytqanidi.

Memtimin Hez… bu kaltekchiler etritidiki Ruslarning salahitidin gumanlanmasliqimiz uchun ularni islamgha kirgen qilip tonushturghanidi. Bu etret yene adem olturush, bezi keskin meydangha ige, amma arisida nopuzi bar inqilabchilarni yoqutush qatarliq ishlardimu qollunulghanidi. Mafiyet guruhidin paydilinip bir munche inqilabchilarni dumbalighan we olturguzgenidi.

Atalmish biri “Demokratchi”, biri “Islamchi” bolmish bu “terepler” ning her ikkiside korulidighan heyran qalarliq oxshashliqlar heqqidiki tepsilatlarni kelguside kopchilikke sunidighan bolghinimiz uchun bu yerde kop toxtalmaymiz.

Yene bir muhim xadim, meshhur shexslerdin biri Ismail.

Ilgiri siyasiy sewebler bilen turmige kirgen. Shu waqittiki ishta bashlamchi bolsimu, turmidin tezla qoyuwetilgen; emma uning egeshkuchiliri 18 yildin muddetsizgiche qamaqqa hokum qilinipla qalmay belki beziliri olum jazasighimu uchrighan.

Bu Ismailning kechurmishlirida mojiziwiy ong kelish kop bolidighan, “pishanisi ochuq” birsidi. Axirqi mezgillerde yene bir chochekke oxshap ketidighan hetta del chochek weqeliqidek bir kechmish diqqetni qozghaydu: Urumchilik bir nechche qiz (aliy mektepni putturgeniken) Afghanistandiki inqilab bazisi, u yerde ailisidin ayrilip kelgusimiz uchun jan tikip koresh qiliwatqan Dahilirimiz we Genrallirimiz heqqidiki riwayetlerdin tesirlinip, ozlirini shulargha beghshlash, shularning “teritige su berip” hem sawap elish hem inqilabqa shu arqiliq hesse qoshush umidide Pakistangha chiqidu.

Shularning ichidin biri Ismailgha ozini beghishlaptu. Bu ghayip nikahdin ularning balisimu bolidu. Ismailning qeyin ata-anisi pat-pat chiqip bularni yoqlap turidu. Ismail ularni hejge iwetidu (gerche tijaret qilmisimu uningda yeterlik pul bolidu).

U “inqilab bazisi” we u yerde paaliyette boluwatqan Dahilarning hemmisidin xewerdar xitay ejeba bir inqilab yolbashchisigha ozini beghishlighan qizning ata-anisigha bu qeder kengchilik qilip ketkini kishini oylandurup qoyidu.

Inqilabning bu qaniti yaki bir “toplanma chediri” (Islamchilar, Memtimin Hez… ning “toplanma chediri” nit ere-piren qilip tarqitiwetkendin keyin oz ichidin bosulidu). Mexsumning bikardinla topni tutup turidighanliqi hem ish qilmay, hem ish qildurmaydighanliqi anglishilidu, shuning bilen ada-juda bolush bashlinidu. Bu mezgilde bir top beshi bolidu (Abduqadir bir top beshi, Mexsum biri, Abla awal mexsumning topida wezipe ijra qilidu, keyin ayrilip ayrim top bolidu).

Bu toplar Pakistanda ikkinchi qetimliq “ichki urush” ni bashlap bir birlirini olumge buyrup, qoralliq eskerliri bilen bir birlirining turalghulirigha hojum qilishidu. Netijide bir qanche bigunah “Xuda urghan” bu ichki urushta olidu. Mesilen: 1998-yili 12-ayda Bishkek turmisidin qoyup berilgen Aqsuluq Qurban Yasin shu qurbanlarning biri.

(Jamaetke korunushke yuz yoq, “sheytan” dep shereplik nam elip, Turkiyede yoshurun yashawatqan Abla, Radio teripidin izlep tepilip ziyaret qilinghanda, leqimige muwapiq, Mexsum sepdishi we rehbirini chongqur ehtiram bilen eslep, kishilerni tesirlendurmekchi bolghanda, texi yeqindila qilinghan ichki urush yadigha yetip yuzimu chimildimighan!).

Ismailning meshhur sozliridin bir uzunde:

Ottura Asiya doletliride terepbazliq elishishliri bolup, toplar yimirilip, “bolidu” si kutulgen “ish” asasen buzulup bolghanda Ismail ochuq qilip shundaq degen: “bu qetimqi ishni buziweteligenlikimdin pexrlinimen. Eger ish buzulmay ghelbe qilinip qalghan bolsa Demokratchilar textke chiqatti emesmu!” (demek, xitayning turiwergini yaxshiraq!).

Pakistandikidek ichki urush ilgiri (1998-yili) Almutidimu bolghan bolup, Ablimittursunning Mafiye etriti shu chaghlarda “Islamchi” lar ichide gÖrÖ hesabida tutup turuliwatqan Ablet Nurni olturiwetish uchun, uni razwid qilip, sirtiqini alghan haman u yerge qoshun ewetip, uning barliqidin shubhe qilinghan oyni oqqa tutqanidi.

Oz waqtuda tijaretchiler arisida Kommunist jasusi dep bilingen ademlerni yoqutush heqqidiki tekliwimizge “ottura asiya doletliride ish chiqirip qoysaq, ishimizgha tosalghu peyda qilip qoyimiz” yene bir deyishte: “birinchi oqta Uyghurni olturidighan ish bolmisun, xitayni olturushtin bashlayli” dep qarshi turghan Memtimin Hez… nemishke emdi bu Mafiye etritige tayinip Ablet Nurni olturushke terishidu? (bu chagh ilgiri tort mujahid Ablimittursunning oyide soyup, parchilinip exletlikke komulup bolunghan. Uningdin bashqa deslepki kichik katiwashlardin biri bolghan Tursunmu olturulup, jesiti yoqutuwetilip bolunghan chagh idi.) chunki Ablet Nur atalmish ikki terep birleshkende her ikki terep ortaq razi bolup bash Ledirliqqa saylanghan kishi bolup, diniy we “demokratik” sahening ortaq etirapigha erishken bu kishi xitaylarni qayghugha salghan. Bundaq ortaq etirapqa elinghan bir kishining bolushi xitaylar uchun chidap bolmaydighan bir ish bolghachqa, uni yoqutiwetmey xitaylarning kozige uyqu kirmeyti. Mana shu texrsiz zoruriyet wezipe ijra qilghuchilarni qistap aldiratqanliqi mana men dep turuptu. Uni dushmen dep tonutup kishilerni ishendurush we uning qetli qilinishini raziliq bilen qobul qildurush uchun Memtimin Hez… kespiy yalghanchiliqni ishqa salghanidi.

Men Ablet Nurning dumbalinish weqesige bek narazi bolghanidim. U chaghda Memtimin Hez… ning uni wezipe zoruriyitidin qiliwatqanliqini bilmigechke, yeniklik bilen xata qildi dep qarap, bir qetimliq telefonda bu naraziliqimni we buning sewebi (diniy sahening ishenchisidin mehrum bolidighanliq) ni eytqanidim. U: “Ablet xitaygha ishleydiken emesmu?” degenidi. Men eniq teleppuz bilen: “ishenmeymen!” deginimde u: “ishinip qalisiz, korushup qalsaq delilini korsitimen, qolumda ispat bar” degen bolsimu, yenila ishenmigenidim. Chunki bu, bu ademning hesabsiz yalghanliridin peqetkine biri bolghachqa, uning geplirige asanliqche ishenmes bolghanidim. Uning mundaq bir “paskina yalghanchiliq” ni dadil halda qilalishidiki seweb, bizning yuz korushup qelish ehtimalliqimizni keskin halda yoq dep qarighanliqidin iken. Chunki u keyin “8 kishilik tazilash etriti” ewetip men we manga oxshash qarashtikilerni yoqatmaqchi bolghan bolsimu, bu shumluqni xeli baldur toghra perez qilalighanliqim uchun, muweppeqiyetlik saqlinip qaldim, hemde tench-aman Istambulgha kelip bashqa hesab-kitablar qatarida _ Ablet Nurmu sorunda hazir we Istambuldiki Uyghur jamaiti wekilliri aldida _ Ablet Nurning xitaygha ishleydighanliqining ispatlirini korsitishke nesip bolghanidi.

Uni qizirip ketti demsiz? Yaq, umu xuddi xojayinlirigha oxshashla dap yuz bolghachqa, hech qizarmastin “men Abletqari bilen ayrim korushimen…” degenidi. Minglarche epsuski, bu hesab-kitab yighilishi waqit kech bolush munasiwiti bilen waqitliq yepilghan. Emma, buning peqet bir bashlinish ikenliki, dawam qilidighanliqi eniq eytilghan bolsimu, Memtimin Hez… we Ablimittursunlar rupash xotunlardek jamaetke korunmeydighan bolghachqa qayta tepishqa bolmay, ularning reswasi shahitlar aldida otturigha tokulmey qaldi.

Hesen Mexsumning yenidiki muhim shexslerdin biri Abdumijit bolup, bu Kommunist istilasidin keyinki eng meshhur munapiq, yuqiri derijilik saqchi emeldari we meshhur pochurka mutexessisi Mamutjan (Qeshqer wilayetlik saqchi bashqarmisining bashliqi, emma, Nazir derijiside muamile qilinidu, peqet Qeshqer nahayiti muhim bolghachqa uni saqchi nazaritige _ Urumchige yotkep ketmigen) ning jiyeni bolup, bu kishi Mexsumning yenigha toplanghan bichare yashlarning arxipini tutushqa mesul bolghan! (qozilar borige amanet) balilarning heqiqiy isim-familisini we yurttiki adresini bilidighan birdinbir hoquqluq kishi bolghan! Shuning uchunmu yurtqa qaytqanlikisining chegridin otupla tutulishi ejeblinerlik emes.

Bu Abdumijit heqqide kichikkine qisturma: uni ishenchilik korsitish meqsitide uni meshhur mujahid, 22 yil tajawuzchilarning turmiside yatqan Ebeydulla Damollini chetelge elip chiqqinigha qarapla uninggha yaxshi kozde qarashqa bashlighan (Uyghur saddiliqi!).

Emma Abdumijitning kelip chiqishini bilgenler bir az shubhe bilen Damollidin sorighan:

- Damollam, Abdumijitke ishinemla?

- eger jihad bolup, u mening koz aldimda dushmenge qarshi jengge kirse we dushmenning oqida olse, men buni oz kozum bilen korsem andin ishinimen, - degen.