PDA

View Full Version : "Yerlik Milletchi Xitay" Heqqide



Unregistered
20-01-10, 10:00
"Yerlik Milletchi Xitay"

„süküttiki uyghurlar“ digen maqalisi bilen UAA gha chaqirip kilingen bir xitay luxunning sozliridin neqiller aptu. 5-eyul qirghinchiliqidin kiyin uyghurlargha ich aghritidighan her xil renglik xitaylar DUQ mesulliri bilen sohbetlisidighan,, UAA gha, RFA ghamihman bolop kilidighan bolushti. ularning yazmilirining ayighi uzulmeywatidu. torbet az qaldi xitaychigha aylinip ketkili. emma uyghurlarning yazmiliri turmaydu. u maqale bu yerdin chiqidu:`http://www.uyghuramerichan.org/forum/...ad.php?t=13167 `. 5-eyuldin kiyin "mihriban"xitaylar kopiyip ketti.

yuqurqi ghelitiliuk manga bir ishni esletti. Mediniyet inqilawi mezgilide xitaylar "mawzidung qizil bayriqini, dunyadiki her bir paytextke qadaymiz" dep dunyagha yurush qilishning teyyarliqida idi, shexsige choqunush uchigha chiqip 650 miliyun xitay mashinigha aylandi. mawning tamdiki resimige tazim qilip, roxset qiling dep bolop ishqa kitidighan chaghlar idi. Del bu waqitlarda uyghur ilghar ziyaliliri keng-kolemde uyghur milletchilikini yingidin yayghan idi. Qeshqer wali mehkime timigha chaplan'ghan chongxetlik gizitni heytkar namizidin yan'ghanlarmu oqup toymayti. Uningda xitaylarning mustemlike tuzumi astidiki qilmishlar qirliq til bilen sokulgen idi.

Bu dewir uyghur milli armiyesining herqaysi wilayetlerdiki qisimliri tarqitilghan, xitaygha qarshi wetenperwerlik, milletchilik teshwiqati oyghandurup her-qaysi jaylarda uyghurlarning qarshiliq herketliri kuchuyup ketken idi. 1966-Yiligha qeder qorchaq hoquqqa chapliship kelgenlerning hemmisining hoquqi biraqla ilip tashlandi. Ularning gheziwi tashti, elem qildi, tunji qitim milli oyghunushqa yuzlendi. urumchi unwirsitide mexpi qurulghan bir qazaq teshkilatining shuari: "polo bilen ittipaqliship chokini sudurup tashlash" Yeni uyghurlar bilen birliship, xitaylarni wetinimizdin qoghlap chiqirish bolghan idi. Teshkilat pash bolghandin kiyin Bashliqi amantay (?) Iminopning qizi qatarliqlar bilen sowit ittipaqigha qichip ketken idi.Uyghur,qazaq xelqliridiki milli ghorur, milletchilik keypiyat ewj ilishqa bashlighan idi.

67-68 Lerde bir "mojize" peyda boldi. Uyghuristan unwirsitidin bir xitay oqutquchi otturigha chiqip hemmini heyran qaldurdi. Uyghurlar dep tashlisa turmige tashlinidighan geplerni qilip, kuchluk derijidiki milletchilik teshwiqat waraqlirini ilan qilishqa bashlidi.Shundaq qilip uning ismi "yerlik milletchi xitay" bolop pur ketti. U yer buyerdin uning shirik xitaylirimu peyda boldi.Xitay bu arqiliq uyghurlarning diqqet itibarini, musteqilliq umitlirini bijinggha, jungyanggha, uyghurlargha erkinlik-dimokratiye ekilip biridighan "yerlik milletchi" xitaylargha baghlimaqchi idi. Derweqe ganggirighanlar axmaq bolop erzlirini bijinggha sunushqan idi. Uzun otmey "yerlik milletchi xitay" ghayip bolop honiri ashkare boldi. Uninggha sir bergen uyghurlarning qachqini qachti, qachmighini qolgha chushti. Kiyin u Bizning "yerlik milletchi" bijinggha osop jungyang rehbiri boldi. Rabiye qadirning "jungyangdiki hiliqi bashliq uyghurlar uchun yighlap ketti" digen Bashliq del ashu "yerlik milletchi" bashliq idi. Bu ghelite ishni herqanche qilsammu unutalmidim, xatiremde qaldi. Bugun uni oqurmenlerge xatirlattim.

Xitaylardin bolsun, xitaydin bolghanlardin bolsun uyghurlargha asmandin "mojize" bugun'giche chushmidi. Balayi-apetla chushti. „Süküttiki uyghurlar " - digen maqale tokkida UAA Torbitige chushti. Weten ichide hichkim qilishqa juret qilalmaydighan, "asasliq teshkilat" reisliri uxlisimu chushige kirmeydighan geplerni bu xitayning aghzidin anglawatimiz. Maqale tokkida UAA Torbitige chushti, ilan qilindi. Bir uyghurning yazmisini olushup kaltekleydighan chomaqchilardin birimu uning maqalisigha yiqin kilelmidi. Tep tartishti. Chunki Awtor xitay.

"Dimokratiyechi" xitaylardin bishimizgha nimiler chushti uni bilimiz, mesilen: rabiye qadir bilen amirikada "uyghur -xenzu bir tuqqan" digen lozunkini koturup birge namayish qilghan "Dimokratiyechi"xitaylar amirikada chiqidighan"junggo dimokratiyesi"digen jornalda "musteqilliq guzel bir chush, emma uning ishqa ishishi menggu mumkin emes" dep chushti.

Xitaydin bolghanlardin bishimizgha nimiler chushti unimu bilimiz, mesilen DUQning reisi erkin eysa: "xitay birliki-jungxa fidratsiyuni", "yuksek awtonomiye", "chin milliti qaltis mediniyetlik we kuchluk.", "Uyghurlar islam dinigha itiqat qilmisa boptiken..." Dep chushti. Erkin eysa teripidin amirikida "uch terep insan heqliri yighini"gha Bashlap kilin'gen xitay yenjachi, istambul dernekke "altige bir imza" uchun chaqirip kilin'gen xitay, ghulja qirghinchiliqi harpisida uyghurlargha "dokilat" berguzush uchun Miyunxin'gha chaqirip kilin'gen"dimokratchi" xitay, rabiye we rozilar bilen amirika kochilirida qol tutushup birlikte"dimokratiye" namayishi qilishiqa Chaqirip kilin'gen xitaylar wechaqirip kilin'gen erkin eysaning bashqa xitay tuqqanliri. Biz hay dimisek, tur dimisek bulr chaqirip kilidu. Keldi. Anatilsiz baynatchilar keldi. Radio qorusi xitaygha toldi. Xitaydin tughulghan malayshaliq„Yultuz Xanim“ Ablikim baqi teripidin UAA reklam qilindi.DUQ gha“Meniwi Katip“ bolop Kelishke Tas qalghan idi. „yerlik milletchi xitaylar“ bizde bek etiwalinidu. Sohbet shular arqiliq bashlanghan. Uyghurlarning teqdiri, kilichigi,tup menpeti „sohbet“ bilen, „sohbet“ bilen, sala-sulhi bilen axirlishidu. Sizningche qandaq bolidu-oqurmen?

Ixtiyari muxbir keskin bir meydanini ipadilep Reklamning tigini ashkarilap qoydi. Sepimizning yenimu xitayliship kitishige yolqoymidi. U yazmilar tesirlik.xitay qanliq „Yultuz xanim“ jayida qaldi. Bular yillardin biri putimizgha putlishipla kelgen, yolimizgha chushken tashlar.Yuqurqilarni eslitish arqiliq yetmekchi bolghan meqset: xitay we xitaydin bolghanlardin tokkida chushidighan „mihri-shepqet“ke qeti ishenmeslikni tewsiye qilishtur. Mojiza bar diyilse, uni ret qilmasiliq kirek elbette. Emma tarixta uni xitayda kormiDUQ. Ruslarda korDUQ, jumhuriyetlerge musteqilliq, bir pay oq itishmay, asmandin chushkendek chushti. Mojize xitayda bar dise hergizmu ishenmeydighan uyghurlarni aldash mumkin emes. Her qandaq mojize uyghurlarning oz qoli arqiliq Berpa bolidu. Bu ikki shuarning emelge ishishi uyghurlarni ishenduridighan birdin-bir mojizidur:

„Xitaylar wetinimizdin chiqip ketsun!“ - Urumchide ilip birilghan dikabir oqughuchilar herikiti namayishining shuari idi.
„Yoqalsun xitayning mustemlike tuzumi!“ - 1994-Yili girmaniyede sidiqhaji musa teripidin teshkilligen xitay pirizdinti lipin'gha qarshi yawroda ilip birilghan tunji Musteqilliq namayishning shuari idi.


DUD Teshkilati

Sidiqhaji MetMusa (Diplumn Arxitiktur)
info@uygur ia.com