PDA

View Full Version : Ilshat:Bizning Eng Axirqi Nishanimiz-Erkin Sherqiy Turkistan!



Unregistered
11-01-10, 14:11
Bizning Eng Axirqi Nishanimiz-Erkin Sherqiy Turkistan!

Ilshat ependimning 2010 yili 9-Yaniwar Boxun tor betide elan qilin’ghan Xitayche maqalisi《我们最终的目标—自由的东土耳其斯坦!》din Uyghurchige terjime qilindi.
Terjime qilghuchi: Shagirt terjiman

Bir Uyghur bolghanlighim uchun, bir erkinlikke teshna ziyaliy bolghanlighim uchun,bir qul bolishni xalimaydighan Uyghur bolghanlighim uchun,bir Uyghurlarning erkinligi we Sherqiy Turkistanning musteqqillighi uchun jenimni pida qilidaghan demukiratchi bolghanlighim uchun,men oz millitimge wekalaten qelimim arqiliq Xitay kompartiyesidin ibaret tajauzchilargha shuni dimekchimenki,biz Uyghurlarning eng axirqi nishani erkin musteqqil Sherqiy Turkistanni dolitini qurushtur! (博讯 boxun.cBu bir uluq milletning uluqwar ishidur!bu bir muqqedes nishandur,bu nechche ewlat Sherqiy Turkistanliqlarning bir hesirge yeqin waqittin beri aldinqiliri yeqilsa keynidikiliri izini besip qan tokup qurbanlarni bergen jeryandur.Bu yol shundaq uzun yolki uzunlighidin bezi bir kishilerni umitsizlendurip nishanidin azdiridu.Biraq biz hergiz nishanimizni yoqatmiduq,herxil izdinishler arqiliq algha qarap toqtimay mengip bugunki kun’ge kelduq.
Bu yol intayin mushkil yol,mushkilligidin bezi bir kishiler yerim yolda toqtap qaldi,biraq bizning qoshunimiz hergiz ajizlashmidi,eksinche barghanseri kuchlenmekte.Qoshunimiz kuchiyipla zoriyipla qalmastin,bizning dostlirimiz kundin kunge kopeymekte!
Bu yolda sansiz minalar komilgen cheki yoq ghardur,eger sella diqet qilmisa kukum - talqan qilinip,ismimu cheksiz qarangghuliqta ghayip bolidu.Biraq biz hergiz qorqup qalmiduq, hazirmu kelgusidimu qoriqmaymiz!Biz xuddi bizning ata-bowiliorimizdek bu sansiz minalar komilgen yollarni gewdilirimiz bilen achimiz bu cheksiz gharlarni bedenlirimiz bilen toldurimiz.Izbasarlirimiz bizning qan izlirimizni boylap,qewirlirimizni belge qilip heqqaniyet yolidin qaytmay,baturlarche algha besip, bizning eng axirqi nishanimiz bolghan erkin musteqqil Sherqiy Turkistanni qolgha kelturgiuche toqtimaydu.
Bizning dushminimiz intayin kuchluk we intayin wexshi.Kuchlukligidin dunyadiki qudiretlik doletlermu arsaldida qalidu.Wexshiligidin nurghun Xitaylarmu jan beqish koyigha kirip qul bolushqa qanaetlinidu.biraq biz bu atalmish “kuchlukler” ge jeng élan qilishqa juret qilalaymiz,ularni uyaqqa mangsa buyaqtin chiqip ganggiritip qoyalaymiz.Istibdat zorawanlarni xelqaraliq siyasiy sexinidin bosh qalduralaymiz.
Uyghur aniliri,Uyghur yashliri olum aldida atalmish “kuchliklerge”jeng ilan qilip qalmastin ularni kozgel imeydu. Dushmenning kuchlikligi maddiy jexettin,bizning kuchlikligimiz roxiy jehettin.Maddiy kuchliklik waqitliq,ruxiy kuchluklik cheksizdur!
Biz Uyghurlar nimu uchun musteqqil bolimiz?nimu uchun munchiwala kop sandiki Uyghurlar bu mushkul yolni,intayin uzaq cheki yoq yolni,qan hedi we is tutekler qaplap turghan yolni tallaydu?
Buning jawabi intayin addi we intayin murekkep.Addiliq teripi,Sherqiy Turkistan bolsa bizning muqqedes wetinimiz,bizning elmisaqtin tartip yashawatqan ziminimiz.Biz bu topiraqta uluq doletni qurghan we shanliq mediniyetni berpa qilghan.Bizning ejdatlirimiz yipek,dora-dermek, partilatquch dora we qeghez yasash texnikisini gheripke yetkuzip gheripning gumanitarliq we ilim-penini sheriqqe yetkuzgen.Bizning ejdatlirimiz sheriq mediniyiti bilen gherip mediniyitini Sherqiy Turkistan topirighida bir-birige tutashturghan.Biz bu topiraqning waris qilghuchi supitimiz bilen elwette musteqqiliqni telep qilishqa ehliqmiz.
Bu bolsimu BDTning hitapnamisi we BDTning kishilik hoquq hitapnamisida herbir milletke berilgen tughma kishilik hoquqtur.Milletlerning oz teghdirini ozi bekitishmu mediniy jemiyetning eng asasliq pirinsipidur.Uyghurlar mushu topiraqning igisi bolish supiti bilen,bir yigirme milyon jan sani bar millet,bir tarixta shanliq mediniyetni yaratqan millet,elwette oz oy-makanini qayta qurushi we erkin musteqil Sherqiy Turkistan dolitini qurush hoquqi bar,bu mana mushundaq addi.
Murekkep teripige kelsek,Xitay kompartiye tajauzchiliri yolsizliq bilen yalghan tarixni oydurup chiqip,koz boyamchiliq qilip,Sherqiy Turkistandiki az sandiki nadan, qorqanchaq,jenini beqish uchun yashaydighan qullarni aldimaqta.Mutleq kop sandiki Xitay xelqini,putun dunyani aldap, Sherqiy Turkistanni Xitayning bir qisimi qilip korsitishke urunmaqta.
Teximu murekkep yeri,mediniyetlik dunya Xitay kompartiye fashistlirining Sherqiy Turkistan xelqini wexshilerche basturup qanliq qirghinchiliq qilghanlighini kormeske selip,zorawanliqqa bash ekkenligide.Xitay kompartiyisining mutehem yolsizlighigha qedemmu qedep yol qoyup,Xitay kompartiye mustebit hakimiyitinini hech bir tep tartmastin uchigha chiqqan qanunsizlarche xalighinini qilidighan derijige ekilip qoydi.Xitay kompartiyisining Sherqiy turkistandiki wexshiy hokumdarlighi ikkinchi dunya urishidiki Girmanye fashistlirining rezilligidinmu eship ketti.Xitay kompartiyisining hoktemligide Sherqiy Turkistanda yashawatqan Xitaylarmu Xitay mediniyitining “ozengge rawa kormigenni bashqilarghimu rawa korme”digen telimatini putunley unutup,alli burun Xitay kompartiyisi bilen til birikturup rezillik qilmaqta.Yana bir qisimliri ghojiyinining taiqi bilen bashqilarni qorqutup,Uyghurlarni tel tokus yoqutimiz dep soreng salmaqta.
Xitay kompartiyisi Sherqiy Turkistanni besiwalghandin ber,biz Xitay kompartiyisining her xil heli mikirlirini bilip yettuq.Bizning otkenlirimiz Xitay kompartiyisi bilen Sovet compartiyisining “Uluq”wedisige bek ishinip,Xitay kompartiyisi bizning qurlishimizgha yerdemge kelgen qurlush tugise ular ketidu dep ishengen.Atalmish “aptonomiye” ge ishinip Xitay kompartiyisi wediside turudu,Sherqiy Turkistan xelqi aptonomiyege eriship oz -ozige xoja bolidu dep Sherqiy Turkistan hokumitining milliy armiyisi bir pay oqmu chiqarmay Xitay kompartiyisini Sherqiy turkistangha kirgizdi.Eng eshshediy yeri shuki,Sherqiy Turkistan xelqi we Sherqiy Turkistan milliy armiyisi godeklik bilen zexer yilan adem chaqmaydu dep qarap,uchigha choiqqan exmaqlarche tajauzchilargha yardemliship oyghuniwatqan qarshiliq kuchlerning yalqunlirini waqtinche ochurgen,axiri milliy armiyemu quralsizlandurilghan.
Biz “Aptonom rayin” qurulghandin buyanqi Xitay kompartiyisi hokumdarliq qilghan 50 nechche yilni korduq we ispatliduq,bu yerim hesirdin kopirek waqit Uyghur tarixidiki eng qarangghu dewir boldi,bu Uyghur xelqining erkinlik yolida eng jiq qurbanlar bergen dewir boldi.Xitay kompartiyisi oxshimighan mezgilde oxshimaighan namlar bilen Uyghur xelqining ichidiki wetenperwar zatlarni tutqun qilip etip olturup, Sherqiy Turkistan ziminide qan derya polup aqti.Uyghur ziyaliylirini xuddi chop keskendek turkum turkumlep tutup surgunde qilip we olturup Uyghur mediniyitini bir dewr keynige chikindirdi.Bu yerim hesirlik “Aptonomiye” yalghan ,bir mediniyet keynige chikingen,Xitay kompartiyisining qullarni terbiyeleydighan dewri boldi.
Bu yerim hesir dawam qilghan “Aptonomiye”mahiyet jehettin eytqanda,fiodalliq jemiyet Manching xandanlighighimu yetmeydu.Manching xandanlighi aldi bilen Uyghurlarning bu ziminning igisi ikenligini itirap qilghan,Manching xandanlighining astida Uyghur xan padshalirini Sherqiy Turkistan ziminini kontirol qilghan.Ozini eng ilghar mediniyetning wekili dep atiwalghan Xitay kompartiyisi,tarixni burmilap “Shin jang” ezeldin Xitayning bir qisimi dep yalghanni toqimaqta.Xitay kompartiyisining yallanma edipliri,tarixshunasliri hechnime bilmes qiyapetke kiriwelip,Xitay kompartiyisining zorlishi bilen “新疆”digen bu ikki xetning menisini ushtumtut bilmeydighan boliwaldi,biz Uyghurlar ulargha Xitayche xetni Xitayche sozni chushendurishimiz lazim iken. Bu bir ademning ghidighini kelturidighan bimane yerim hesir boldi.
Bu yerim hesir Xitay kompartiyisining Sherqiy Turkistanning tariyxiy ornini putunley ozgertken bir dewr boldi. “Uyghur aptonomiye”aptonomiye yurgizgen bu yerim hesir ichide,Uyghurlar barghan seri Uyghur alahidiligini yoqatti,Uyghurlar Uyghurgha oxshimaydighan,Uyghurlar oz makanida azsanliqqa aylinip,ikkinji derijidiki puxragha aylinip qaldi. “Uyghur aptonom rayon”digen namdiki Uyghur sozi gezit jornallarda az uchiraydighan bolup qaldi.
Gerche Xitay kompartiyisining《milliy rayonlardiki aptonomiye qanoni》da aptonomiye orinlirigha shu aptonomiye yurgiziwatqan miletning tilini xitay tili bilen teng barawer ishlitish hoqoqi berilgen bolsimu,emiliyette Uyghur tili mekteplerdin hokumet orunliridin qisip chiqiriwetildi,shunglashqa Wang Bekridek oz qerindishi bolghan Uyghurlarghimu Xitayche sozleydighan “Uyghur aptonom rayon”ining reyisi barliqqa keldi.
Bu yerim hesirlik “aptonomiye”ning netijiside,Uyghur maripi putunley digidek gumran qilindi,mukemmel Uyghur mektepliri digudek izi ochti,Uyghur ottira we bashlanghuch mektepliride Xitayche muarip yurgizilmekte,Uyghur mualimliri Uyghur mektepliride Xitayche deris otmekte,Uyghurlar yerim hesirlik “aptonomiye”din keyin qalaq milletke aylinip,Xitay kompartiyisining oyghutishigha muxtaj bolup qaldi,Uyghur mediniyiti Sherqiy Turkistan topirighida olum aldida jan talashmaqta.
Yerim hesirlik “aptonomiye”Uyghurlarni xaniweyran qilip sergardanliq kunge ekeldi.Ata-anisi oz perizentlirige xizmet tepish we kelgusini talashtin mexrum qaldurilip,Xitay konpartiyisi terepidin Xitay olkilirige ewetilip,Xitay kompartiyesining mudahsi boyiche Uyghur ewlatlirini terbiyilimekte, Bu yerim hesirlik “aptonomiye”ning netijiside,Uyghurlar oz makanidin ayirilip,oz makanida ewlat yetishturush we ewlatlirini Uyghurning ananiwisi we mediniyiti bilen terbiyilesh hoqoqidin mexrum qaldurildi.
Eng muhim yeri shuki,Yerim hesirlik“aptonomiye”Uyghurlarni tirikchilik qilidighan yeridin hayatiy hoqoqidin mexrum qildi.Erkinliktin,kishilik ghorordin we mutleq kop sandiki ademlerdek barawerliktin bexirman bolish hoqoqidin mexrum qaldurildi.Oz ana topirighida oz makanida haqaretke uchirap ikkinji derijilik puxragha aylinip qaldi.
Yerim hesir qarangghulighi ispatlanghan “aptonomiye”,yerim hesir Xitay kompartiyisining yalghan muaripi astida, Xitay kompartiyisining san sanaqsiz qanliq basturishida sansiz er- ayal, yash- qerilirining hayatidin ayirilghan Uyghurlar,Xitay luykchek hakimiyet ikenligini putun dunya biliwatqan bugenki kunde yana mushundaq “aptonomiye”din umut kutemdu? Yana mushu “aptonomiye”ni telep qilamdu? “Aptonomiye”bolidiken,yuksek aptonomiye yaki mediniyet aptonomiyisidin qetti nezer Xitay kompartiyisi hokumranlighida emmisi yalghan!Buni emiliyet ispatlap boldi!Shunglashqa Uyghurlar emdi hergiz “aptonomiye”ning aldam xaltisige chushmeydu,hergiz chushmeydu.Bizge hergiz alliqandaq “aptonomiye”kerek emes! Bizning alidighinimiz eng axirqi musteqqilliq! Bu Uyghurlarning birdin-bir tallash yoli,we eng axirqi tallash yoli! Ya erkinlik ya olum! Mana bu bizning nishanimiz.