Abdurehimjan
09-01-10, 09:02
Biz bu Tarixning guwachiliri
Oz Millitining ghemini yep, oz xelqining erkinliki, azatliqi uchun Mihnet singdurup, barliqini pida qilip yene shu oz xelqining qoli bilen jazalinidighan bexitsiz kishiler Bizdek Millette kop uchraydu.
Otmushtikilirini biz kormiduq. anglidiuq we oquduq. Otmushte oz xelqining jazasigha uchrighan bexitsiz perzentlirimizning echinishliq, pajielik aqiwetlirini anglighinimizda, oqup chushenginimizde ulargha hessidashliq bildurduq we qayghurup esliduq.
Herbir Tarixi jeryanda ikki qanat Mensuplirining Paralel heriket qilidighanliqi, bir qanat ijabi terepte bolsa, yene bir qanat haman selbi terepte bolidighanliqi shu Tarixning ichki yonulushini, teqdirini belguleydu. qisqiche Misal qilip korsek: Sherqi Turkistan Islam jumhuriytining meghlubiyet teqdirini tashqi amillargha qarighanda Heriketning ichki qismidiki selbi qanat belguligenliki inkar qilinmaydu. keyinki Sherqi Turkistan Jumhuriytining meghlubiytidimu < Yalta Shertnamisi> meghlubiyetning tashqi amili sheklide kozge cheliqsimu, yighip eytqanda ashu Tarixning yoshurun arqa sehipiliride yenila heriketning ichki qismidiki selbi qanat ejellik rol oynighanliqi ispatliq pakittur.. ashu keyinki Tarixqa qatnashqan , hazir Ottur asiyada yashawatqan hayat guwachilar we wetende neshir qilinghan tarixi materyallar shuningdek xelqimiz suyup oquydighan "Ana yurt"Romani bizni pakitlar bilen yetip ashquche teminleydu.
Biz bugunki yaritiliwatqan Tarixning guwachiliri suputide kelgusimizning jawapkarliridurmikz. bilgenlirimz, korgenlirimiz we chushengenlirimiz qanchilik kop bolsa, ustimizdiki jawapkarliqmu shunchilik eghir boludu. Nowette yaritiliwatqan Tariximiz yeqin Otmushtiki Tarixlargha selishturghanda umut shami ochuwatqan, axiqri bir tamche qan yurekni Heriketlenduruwatqan, eng axirqi bir nepeske oxshap turuptu. yaritilidighan Tariximiz Dunya Moziy xanilirida saxlinip qalidighan bir Shahane eserdin bashqa nwetije berip qelishi bir uluq mojizedur. bu sozumge 33-yilidiki jenggiwar Tariximiz bugun Shiwitsiye Dolet Moziy xanisida saxlinip turuwatqini bir pakittur.
" Tarixni Qehriman yaratamydu, xelq yaritidu. Aq sungek burjuaziye Tarix qarishi Tarixni piudallashturup, alliqandaq epsanilarni yaritip, suni Qehriman tiklep, xelqni aldighan......." degendek selbi Tarix qarishini xitaydin ogunup,mengimzge, Rohimizge singduruwalghan bizler,gerche xitaygha qarshi "Kuresh qiliwatqan" bolsaqmu, yetilish emeliytimiz xitayche bolghanliqi uchun Tarixni yaritidighan oz Qehrimanimizgha ghaljirlarche Inkar qilip tutuptimiz!
Germaniye Jemiyet qarishida kishilik ichki yetilish dewri 8 yashqiche, Tashqi Munasiwettiki Pisxik yetilish 12 yashqiche-dep muqimlaydiken. undaqta biz, mushu Tarixqa qoshumche qatnishiwatqan bizlerning yetilish bashquchimiz qandaq bolghan? bizge berilgen Mamarip terbiyesi qaysi shekilde idi? bizning "Ziyali" qoshunlirimiz qaysi yetilish basquchlirini qandaq jemiyette, qaysi xarektirde beshidin kechurgen? mesile shundaq yoshurun we inchike bir qil bilen baghlaqliq! kishiler mushu Munazire Meydanida arlap " way,wuy. Menge yuyush dese, nimikin deptikenmen. Menge yuyush mundaq boludiekn emesmu..." degen geplerni shu yeqinda kop tilgha eliwatidu. bu tene sozler eslide DUQ qa, asasen uning rehberlik wezipisini ustige elip qalghan Rabiye Qadir xanimgha qaratqan zeher xendilk idi. men bugun jawap bermekchi! bir az Misal bilen jawap bermekchi.
Merhum chenggiz Aytmatoning Manqurt Romanida obrazliq bayan qilip, Menge yusuh degen uqumni Manqurt dep chushendurgen. u Sowiet sotsiyal mustemlikichilirining" Markisezim, Leninizim" pelsepisini her bir Insangha mejburi singdurup, Sowiet kommunizimigha shertsiz boysundurushni meqset qilghan, qebih dolet tuzumini qattiq pash qilip, bu tuzumni Chenggizxan dewrige teqlit qilghan. Manqurt( monggulche soz bolsa kerk?) tedbiri Chenggizxan herbi tuzumide esirge chushken dushmen eskerliridiki batur, chewendazlargha we Isyan qilghan generallargha yurguzudighan "eslini untuldurush", " ozgertish" jazasi iken. ijra usuli: yengi soyulghan topaq terisidin purkenme tikip, jazalanghuchining ikki kozi bilen, aghizi, burnini ochuq qoyup, beshigha keydurudiekn. andin uni ochuq tuzlenge yatquzup, put,qollirini kerip 4 qozuqqa baghlap tashlap qoyidiken. topaq terisi aptapta qurughansiri jazalanghuchining beshini qoruydiken. bir qanche hepte shu teriqide dawamlashqandin keyin,bezenlirining kozliri etilip chiqip, mengisi chachrap oludiken. bu jazadin hayat qalghanliri dehshetlik jaza qorqunchisidin qorqup,oz eslini untuydiekn.nemige buyrisa shuni bejandil ijra qilidighan, ata-ana, xotun-bala degennimu untup, buyruqnila ijra qilidighan bolup ketidiken.( jeryan xele kop)xuddi shuningdek sowiet tuzumimu insanlarni, bolupmu mustemlike Milletlerni "Markisezim, Leninizim " bilen Manqurt qiliwetken iken.
hazirmu Ottur asiya we kapkazdiki Musteqil doletke erishken azat Milletlerde Milliy ang, Milliy tuyghu, Milliy Irade eslige kelgini yoq. yenila Ruslar aq sungek, hokumran orunda.
Emdi Ozumizdiki Manqurt mesilsige kelsek, xitay bizni ach qoyup, zindangha solap, olturup, qiynap, ata balilarni, er xotunlarni bir burda nan uchun dushmenelshturup, Milliy medeniyet, Milliy Maariptin ayrip, iqtisadtin ayrip, turluk tumen usul, charilerni ishqa selip, jismani we Rohi jehettin tamamen yoqsullashturghan bolsa, " Markisezim, Leninizim, Stalin, Mao" Nezeriyelirini mejburi singdurup mengimizni yuyup, Manqurt qiliwetken.
Men " Ziyali"largha bek hormet qilimen. chunki Meni yerlik Ziyalilar yetishturgen idi. Meni manqurt qilidighan Markisezimliq Nezeriyelerning zeherini yerlik Ziyalilarning qaytarma doriliri tazilap turatti. Men Germaniye Jemiyet shunaslirining, Maaripshunaslirining yetildurush nezeriyelirini chushenginimdin keyin, "Ziyali" ni ikki turge ayrip qobul qildim: biri Manqurt qilinghan "angsiz Ziyalilar", yene biri yerlik Ziyalilarning zeher qayturush usuli bilen yetilgen angliq Ziyalilar.
Shuningdek Inqilap- Weten Dewasi yoligha kirgenlermu Milliy ang, Milliy roh we Milliy zihniyet bilen yetishken xalis pidakarlar we rohi, zihniyti, iradisi Manqurt qiliwetilgen ghalchilar-dep ikkige ayrilishi eniq korulmekte. ( Milliy sepke suqunup kiriwalghan xainlar, jasuslar ayrim kategoriyede)
oxshash mektepte oqup, bir derslikni ogunup, oxshash nomur bilen Ali mektepke qobul qilinghan, oxshash oqush tamamlighan shawaqdashlar ichide kopligen qismi Manqurt bolup ayrilsa, yene kopligen qismi Milliy Zihniyet, Milliy Roh we Milliy tepekkur bilen ijabi septin orun alidu. bundaq bolushidiki sewep neme? oqush jeryani, Materyal, omumi sharait birdekla Manqurt ijraati emesmidi? buning jawabi shunchilik addi. ichki yetilish dewrige baghliq. Germanche chushengende 8 yashqiche bolghan baliliq hayatigha zich munasiwetlik mesile bu. oxshash bir dewride tughulup, bir dewrde yashap, bir Maarip tuzumi astida bilim elip, ayrim Zihniyet bilen, ayrim tuyghugha , ayrim tepekkurgha mensup bolushining ichki tup sewepliri Ailiwi beqimgha aittur. kimliri aq kongul Dehqan balisi, kimliri halal mihnetkesh ishchi, hunerwen balliri, kimliri xitayning ziyankeshlikige uchrighan noqtuluq kishilerning balliri, kimliri xitaygha qarshi Inqilawi ailining baliliri, kimliri xitayning iltipatigha erishken- koujiang, quijiang, soujiang-degendek xiatyche unwanliq kishilerning balliri, kimliri kimlerning balliri....
bugun bu meydanda we bundin burunmu bashqa meydanlarda beygige chushuwatqanlar eyniwaqitta ichki yetilish dewrining qandaq belgulengenlikining mehsulatliridur. yash qorami yetilip bolghan bolsimu, Zihniyti, oylash qabilyeti kechikip yetilidighan nurghun kishiler obyektip jemiyetning tesirige uchrapmu yaki undaq yaki munda eqimgha mensup bolup qelishini chetke qaqqili bolmaydu.
yighip eytqanda bugunki hayat-mamatliq we guyaki eng axirqi pilildap turghan umut shamlirimizni ochurushke tirishiwatqan we tupten ochurushke kuchep heriket qiliwatqan nurghun kishilerning omumi jeryanigha qarisaq, shuningdek uzun yilliq chapqan ketmenlirining yonulushlirige nezer salsaq Manqurt qiliwetilgen kishiler ikenlikini we ailiwi yetilish dewrining wastilik halda xitay hokumranliqigha mensup ikenlikini nezerdin chiqiriwetilse, nowette yamrap ketiwatqan ghelite majralarning yiltizini qezip chiqish mumkin bolmay qalidu.
Men bir kimlerge haqaret, tohmet qilmaqchi emes. ekisiche yolni tosmaqchi boluwatqan kishilerning kunsiri aynip ketiwatqanliqi meni chungqur oylinishqa mejbur qildi. eslide bizlerning uzun yillardin beri ozumizge birdin bir nishan qilip talliwalghan yolimiz: Weten dewasini gherpke anglitish emesmidi! gherpke anglitishning usul-charilirining qandaq bolushidin qeti nezer, aldi bilen Uyghur degen bu bexitsiz Milletning Mewjut ikenlikini, tartiwatqan derdining qaysi derijide ikenlikini bildurush emesmidi! bu yolda kimliri (weten ichide) ozlirini partilitiwalsimu, kimliri yuzlirige paypaq keyiwelip, Internet ikranlirida kapirlargha heywe korsetsimu, zadi qandaqla qilmisun Uyghurni, weten dewasini dunyagha anglitish bizning asasi nishanimiz bolup qalghan idighu! lekin bu dewani eng qanuni yol bilen gherpke anglitiwatqan Rabiye Qadir xanimgha bugun neme uchun bu qeder ghaljirliq qilimiz?
bezenler hemmige inkar qilip: weten dewasini gherpke anglatsa paydisi neme boptu? 20 Uyghurni qutquzalmighan undaq gheripke anglitishning neme paydisi? degendek eng xeterlik eghwalarni sozleshkiche juret qiliwatidu. bir Milletning Musteqil bolushi bilen Milliy dewasini Dunya ehlige chushendurush yolida qanchilik musapining barliqini, dewani chushendurgendin keyin uning "heqliq"ikenlikini qobul qildurush arisida yene qanchilik musapining barliqini yeqinqi tarixta Milyonlap qurban bergen Bosniye, kosowa herikiti ornek teriqiside korsutup turmaqta. 5-7 qirghinchiliqida kaltek bilen urup olturulgen minglighan qerindashlirimizning issiq qanliri ashu dewaning bir turluk sermayisidur. cheteldin tutup ketilgen 20 qerindeshimiz ashu dewaning yene bir turluk sermayisidur. eyni waqitta Barinda shehit bolghan yigitlirimizmu ashu dewaning bashqa bir turluk sermayisi idi.
bezenler Rabiye qadir 500 $ din pul yighip, oz yanchuqigha seliwaldi. shu pullarni ishletken bolsa, 20 qerindeshimizni etkes yollar bilen qutqazghili bolatti-dep, yene bir turluk eghwa tarqitiwatidu. 5-7 herikitini DUQ we Rabiye Qadir pilanlighan Terorluq heriket-dep, xitay dewager boluwatqan peytte, "20 Uyghurni qutquzush uchun munchilik pul xirajiet qilindi"namliq bir uchurgha mushu eghwani qozghawatqan birlirining xojayiniliri ihtiyajliq bolup qaldimu? pul bolmisa hechnerse qilghili bolmaydu. bir Milletni azat qilishqa qanchilik iqtisadning serp qilinishi shu Milletning ichki imkaniyetlirige, dushmenning kuch, qudritige baghliq meslie. lekin bizdek bir ebga Milletni azat qilish u yaqta turup tursun, texi yengidin koz echiwatqan weten dewayimizni heqliq rewshte dunyagha tonushturush we uning heqliq ikenlikini qobul qildurushqimu san-sanaqsiz pul xejlinishi kerek.
Misal alsqaq: PKK( kurdistan ishchilar partiyesi) herikiti gerche Germaniyede cheklengen heriket bolsimu, Germaniyede yashawatqan Kurt xelqidin gheyri resmi halda, kishi beshigha ayda 50 Euro mejburen alidiken. bermey chare yoq! chunki PKK da qoral bar. Germaniyediki Kurtlerning Insani we bexeterlik hoquqini Dolet qoghdaydighan bolsimu, ulargha jan tatliq iken-de, amalsiz mejburi toleydiken. chunki PKK da qoral bar! bizge kelsek, biz Razi bolup bergen 500 $ dewasini kimlerdur xojayinliri tapshurghan wezipini ada qilish niytide, eghwa tarqitishqa orunmaqta.
meyli mushu Meydangha udul kirip tetur teshwiqat qiliwatqanlar bolsun, eger xitayla bolmaydiken, xainla bolmaydiekn, meyli wetinim org torini deslepte "yaxshi niyet" bilen echip, bugunki kunlerde heliqi hemmimizning ortaq arzuyimiz bolghan Weten dewasini gheripke anglitish boyiche netije yaritiwatqan Rabiye Qadir xanimgha ejellik zerbe berishke zemin hazirlap beriwatqan bir turkum kishilerge axirida tekitlep eytidighinim - hey ademler ozenglargha hezi bolunglar! Weten Millet uchun yaxshi ish qilimiz-dep, weten Milletning dushminige aylinip ketidighan ehwallar koz bilen qashning arliqida, yolni tosmanglar! biz we siler bu tarixning guwachilirimiz!.....
Oz Millitining ghemini yep, oz xelqining erkinliki, azatliqi uchun Mihnet singdurup, barliqini pida qilip yene shu oz xelqining qoli bilen jazalinidighan bexitsiz kishiler Bizdek Millette kop uchraydu.
Otmushtikilirini biz kormiduq. anglidiuq we oquduq. Otmushte oz xelqining jazasigha uchrighan bexitsiz perzentlirimizning echinishliq, pajielik aqiwetlirini anglighinimizda, oqup chushenginimizde ulargha hessidashliq bildurduq we qayghurup esliduq.
Herbir Tarixi jeryanda ikki qanat Mensuplirining Paralel heriket qilidighanliqi, bir qanat ijabi terepte bolsa, yene bir qanat haman selbi terepte bolidighanliqi shu Tarixning ichki yonulushini, teqdirini belguleydu. qisqiche Misal qilip korsek: Sherqi Turkistan Islam jumhuriytining meghlubiyet teqdirini tashqi amillargha qarighanda Heriketning ichki qismidiki selbi qanat belguligenliki inkar qilinmaydu. keyinki Sherqi Turkistan Jumhuriytining meghlubiytidimu < Yalta Shertnamisi> meghlubiyetning tashqi amili sheklide kozge cheliqsimu, yighip eytqanda ashu Tarixning yoshurun arqa sehipiliride yenila heriketning ichki qismidiki selbi qanat ejellik rol oynighanliqi ispatliq pakittur.. ashu keyinki Tarixqa qatnashqan , hazir Ottur asiyada yashawatqan hayat guwachilar we wetende neshir qilinghan tarixi materyallar shuningdek xelqimiz suyup oquydighan "Ana yurt"Romani bizni pakitlar bilen yetip ashquche teminleydu.
Biz bugunki yaritiliwatqan Tarixning guwachiliri suputide kelgusimizning jawapkarliridurmikz. bilgenlirimz, korgenlirimiz we chushengenlirimiz qanchilik kop bolsa, ustimizdiki jawapkarliqmu shunchilik eghir boludu. Nowette yaritiliwatqan Tariximiz yeqin Otmushtiki Tarixlargha selishturghanda umut shami ochuwatqan, axiqri bir tamche qan yurekni Heriketlenduruwatqan, eng axirqi bir nepeske oxshap turuptu. yaritilidighan Tariximiz Dunya Moziy xanilirida saxlinip qalidighan bir Shahane eserdin bashqa nwetije berip qelishi bir uluq mojizedur. bu sozumge 33-yilidiki jenggiwar Tariximiz bugun Shiwitsiye Dolet Moziy xanisida saxlinip turuwatqini bir pakittur.
" Tarixni Qehriman yaratamydu, xelq yaritidu. Aq sungek burjuaziye Tarix qarishi Tarixni piudallashturup, alliqandaq epsanilarni yaritip, suni Qehriman tiklep, xelqni aldighan......." degendek selbi Tarix qarishini xitaydin ogunup,mengimzge, Rohimizge singduruwalghan bizler,gerche xitaygha qarshi "Kuresh qiliwatqan" bolsaqmu, yetilish emeliytimiz xitayche bolghanliqi uchun Tarixni yaritidighan oz Qehrimanimizgha ghaljirlarche Inkar qilip tutuptimiz!
Germaniye Jemiyet qarishida kishilik ichki yetilish dewri 8 yashqiche, Tashqi Munasiwettiki Pisxik yetilish 12 yashqiche-dep muqimlaydiken. undaqta biz, mushu Tarixqa qoshumche qatnishiwatqan bizlerning yetilish bashquchimiz qandaq bolghan? bizge berilgen Mamarip terbiyesi qaysi shekilde idi? bizning "Ziyali" qoshunlirimiz qaysi yetilish basquchlirini qandaq jemiyette, qaysi xarektirde beshidin kechurgen? mesile shundaq yoshurun we inchike bir qil bilen baghlaqliq! kishiler mushu Munazire Meydanida arlap " way,wuy. Menge yuyush dese, nimikin deptikenmen. Menge yuyush mundaq boludiekn emesmu..." degen geplerni shu yeqinda kop tilgha eliwatidu. bu tene sozler eslide DUQ qa, asasen uning rehberlik wezipisini ustige elip qalghan Rabiye Qadir xanimgha qaratqan zeher xendilk idi. men bugun jawap bermekchi! bir az Misal bilen jawap bermekchi.
Merhum chenggiz Aytmatoning Manqurt Romanida obrazliq bayan qilip, Menge yusuh degen uqumni Manqurt dep chushendurgen. u Sowiet sotsiyal mustemlikichilirining" Markisezim, Leninizim" pelsepisini her bir Insangha mejburi singdurup, Sowiet kommunizimigha shertsiz boysundurushni meqset qilghan, qebih dolet tuzumini qattiq pash qilip, bu tuzumni Chenggizxan dewrige teqlit qilghan. Manqurt( monggulche soz bolsa kerk?) tedbiri Chenggizxan herbi tuzumide esirge chushken dushmen eskerliridiki batur, chewendazlargha we Isyan qilghan generallargha yurguzudighan "eslini untuldurush", " ozgertish" jazasi iken. ijra usuli: yengi soyulghan topaq terisidin purkenme tikip, jazalanghuchining ikki kozi bilen, aghizi, burnini ochuq qoyup, beshigha keydurudiekn. andin uni ochuq tuzlenge yatquzup, put,qollirini kerip 4 qozuqqa baghlap tashlap qoyidiken. topaq terisi aptapta qurughansiri jazalanghuchining beshini qoruydiken. bir qanche hepte shu teriqide dawamlashqandin keyin,bezenlirining kozliri etilip chiqip, mengisi chachrap oludiken. bu jazadin hayat qalghanliri dehshetlik jaza qorqunchisidin qorqup,oz eslini untuydiekn.nemige buyrisa shuni bejandil ijra qilidighan, ata-ana, xotun-bala degennimu untup, buyruqnila ijra qilidighan bolup ketidiken.( jeryan xele kop)xuddi shuningdek sowiet tuzumimu insanlarni, bolupmu mustemlike Milletlerni "Markisezim, Leninizim " bilen Manqurt qiliwetken iken.
hazirmu Ottur asiya we kapkazdiki Musteqil doletke erishken azat Milletlerde Milliy ang, Milliy tuyghu, Milliy Irade eslige kelgini yoq. yenila Ruslar aq sungek, hokumran orunda.
Emdi Ozumizdiki Manqurt mesilsige kelsek, xitay bizni ach qoyup, zindangha solap, olturup, qiynap, ata balilarni, er xotunlarni bir burda nan uchun dushmenelshturup, Milliy medeniyet, Milliy Maariptin ayrip, iqtisadtin ayrip, turluk tumen usul, charilerni ishqa selip, jismani we Rohi jehettin tamamen yoqsullashturghan bolsa, " Markisezim, Leninizim, Stalin, Mao" Nezeriyelirini mejburi singdurup mengimizni yuyup, Manqurt qiliwetken.
Men " Ziyali"largha bek hormet qilimen. chunki Meni yerlik Ziyalilar yetishturgen idi. Meni manqurt qilidighan Markisezimliq Nezeriyelerning zeherini yerlik Ziyalilarning qaytarma doriliri tazilap turatti. Men Germaniye Jemiyet shunaslirining, Maaripshunaslirining yetildurush nezeriyelirini chushenginimdin keyin, "Ziyali" ni ikki turge ayrip qobul qildim: biri Manqurt qilinghan "angsiz Ziyalilar", yene biri yerlik Ziyalilarning zeher qayturush usuli bilen yetilgen angliq Ziyalilar.
Shuningdek Inqilap- Weten Dewasi yoligha kirgenlermu Milliy ang, Milliy roh we Milliy zihniyet bilen yetishken xalis pidakarlar we rohi, zihniyti, iradisi Manqurt qiliwetilgen ghalchilar-dep ikkige ayrilishi eniq korulmekte. ( Milliy sepke suqunup kiriwalghan xainlar, jasuslar ayrim kategoriyede)
oxshash mektepte oqup, bir derslikni ogunup, oxshash nomur bilen Ali mektepke qobul qilinghan, oxshash oqush tamamlighan shawaqdashlar ichide kopligen qismi Manqurt bolup ayrilsa, yene kopligen qismi Milliy Zihniyet, Milliy Roh we Milliy tepekkur bilen ijabi septin orun alidu. bundaq bolushidiki sewep neme? oqush jeryani, Materyal, omumi sharait birdekla Manqurt ijraati emesmidi? buning jawabi shunchilik addi. ichki yetilish dewrige baghliq. Germanche chushengende 8 yashqiche bolghan baliliq hayatigha zich munasiwetlik mesile bu. oxshash bir dewride tughulup, bir dewrde yashap, bir Maarip tuzumi astida bilim elip, ayrim Zihniyet bilen, ayrim tuyghugha , ayrim tepekkurgha mensup bolushining ichki tup sewepliri Ailiwi beqimgha aittur. kimliri aq kongul Dehqan balisi, kimliri halal mihnetkesh ishchi, hunerwen balliri, kimliri xitayning ziyankeshlikige uchrighan noqtuluq kishilerning balliri, kimliri xitaygha qarshi Inqilawi ailining baliliri, kimliri xitayning iltipatigha erishken- koujiang, quijiang, soujiang-degendek xiatyche unwanliq kishilerning balliri, kimliri kimlerning balliri....
bugun bu meydanda we bundin burunmu bashqa meydanlarda beygige chushuwatqanlar eyniwaqitta ichki yetilish dewrining qandaq belgulengenlikining mehsulatliridur. yash qorami yetilip bolghan bolsimu, Zihniyti, oylash qabilyeti kechikip yetilidighan nurghun kishiler obyektip jemiyetning tesirige uchrapmu yaki undaq yaki munda eqimgha mensup bolup qelishini chetke qaqqili bolmaydu.
yighip eytqanda bugunki hayat-mamatliq we guyaki eng axirqi pilildap turghan umut shamlirimizni ochurushke tirishiwatqan we tupten ochurushke kuchep heriket qiliwatqan nurghun kishilerning omumi jeryanigha qarisaq, shuningdek uzun yilliq chapqan ketmenlirining yonulushlirige nezer salsaq Manqurt qiliwetilgen kishiler ikenlikini we ailiwi yetilish dewrining wastilik halda xitay hokumranliqigha mensup ikenlikini nezerdin chiqiriwetilse, nowette yamrap ketiwatqan ghelite majralarning yiltizini qezip chiqish mumkin bolmay qalidu.
Men bir kimlerge haqaret, tohmet qilmaqchi emes. ekisiche yolni tosmaqchi boluwatqan kishilerning kunsiri aynip ketiwatqanliqi meni chungqur oylinishqa mejbur qildi. eslide bizlerning uzun yillardin beri ozumizge birdin bir nishan qilip talliwalghan yolimiz: Weten dewasini gherpke anglitish emesmidi! gherpke anglitishning usul-charilirining qandaq bolushidin qeti nezer, aldi bilen Uyghur degen bu bexitsiz Milletning Mewjut ikenlikini, tartiwatqan derdining qaysi derijide ikenlikini bildurush emesmidi! bu yolda kimliri (weten ichide) ozlirini partilitiwalsimu, kimliri yuzlirige paypaq keyiwelip, Internet ikranlirida kapirlargha heywe korsetsimu, zadi qandaqla qilmisun Uyghurni, weten dewasini dunyagha anglitish bizning asasi nishanimiz bolup qalghan idighu! lekin bu dewani eng qanuni yol bilen gherpke anglitiwatqan Rabiye Qadir xanimgha bugun neme uchun bu qeder ghaljirliq qilimiz?
bezenler hemmige inkar qilip: weten dewasini gherpke anglatsa paydisi neme boptu? 20 Uyghurni qutquzalmighan undaq gheripke anglitishning neme paydisi? degendek eng xeterlik eghwalarni sozleshkiche juret qiliwatidu. bir Milletning Musteqil bolushi bilen Milliy dewasini Dunya ehlige chushendurush yolida qanchilik musapining barliqini, dewani chushendurgendin keyin uning "heqliq"ikenlikini qobul qildurush arisida yene qanchilik musapining barliqini yeqinqi tarixta Milyonlap qurban bergen Bosniye, kosowa herikiti ornek teriqiside korsutup turmaqta. 5-7 qirghinchiliqida kaltek bilen urup olturulgen minglighan qerindashlirimizning issiq qanliri ashu dewaning bir turluk sermayisidur. cheteldin tutup ketilgen 20 qerindeshimiz ashu dewaning yene bir turluk sermayisidur. eyni waqitta Barinda shehit bolghan yigitlirimizmu ashu dewaning bashqa bir turluk sermayisi idi.
bezenler Rabiye qadir 500 $ din pul yighip, oz yanchuqigha seliwaldi. shu pullarni ishletken bolsa, 20 qerindeshimizni etkes yollar bilen qutqazghili bolatti-dep, yene bir turluk eghwa tarqitiwatidu. 5-7 herikitini DUQ we Rabiye Qadir pilanlighan Terorluq heriket-dep, xitay dewager boluwatqan peytte, "20 Uyghurni qutquzush uchun munchilik pul xirajiet qilindi"namliq bir uchurgha mushu eghwani qozghawatqan birlirining xojayiniliri ihtiyajliq bolup qaldimu? pul bolmisa hechnerse qilghili bolmaydu. bir Milletni azat qilishqa qanchilik iqtisadning serp qilinishi shu Milletning ichki imkaniyetlirige, dushmenning kuch, qudritige baghliq meslie. lekin bizdek bir ebga Milletni azat qilish u yaqta turup tursun, texi yengidin koz echiwatqan weten dewayimizni heqliq rewshte dunyagha tonushturush we uning heqliq ikenlikini qobul qildurushqimu san-sanaqsiz pul xejlinishi kerek.
Misal alsqaq: PKK( kurdistan ishchilar partiyesi) herikiti gerche Germaniyede cheklengen heriket bolsimu, Germaniyede yashawatqan Kurt xelqidin gheyri resmi halda, kishi beshigha ayda 50 Euro mejburen alidiken. bermey chare yoq! chunki PKK da qoral bar. Germaniyediki Kurtlerning Insani we bexeterlik hoquqini Dolet qoghdaydighan bolsimu, ulargha jan tatliq iken-de, amalsiz mejburi toleydiken. chunki PKK da qoral bar! bizge kelsek, biz Razi bolup bergen 500 $ dewasini kimlerdur xojayinliri tapshurghan wezipini ada qilish niytide, eghwa tarqitishqa orunmaqta.
meyli mushu Meydangha udul kirip tetur teshwiqat qiliwatqanlar bolsun, eger xitayla bolmaydiken, xainla bolmaydiekn, meyli wetinim org torini deslepte "yaxshi niyet" bilen echip, bugunki kunlerde heliqi hemmimizning ortaq arzuyimiz bolghan Weten dewasini gheripke anglitish boyiche netije yaritiwatqan Rabiye Qadir xanimgha ejellik zerbe berishke zemin hazirlap beriwatqan bir turkum kishilerge axirida tekitlep eytidighinim - hey ademler ozenglargha hezi bolunglar! Weten Millet uchun yaxshi ish qilimiz-dep, weten Milletning dushminige aylinip ketidighan ehwallar koz bilen qashning arliqida, yolni tosmanglar! biz we siler bu tarixning guwachilirimiz!.....