PDA

View Full Version : lanat!! yapondiki uyghurlar!!!!!!!!



japan
20-12-09, 07:59
Kambodzhadiki 22 kirindiximizning hitayga kayturup birilgan mushundaq musibatlik chaghlardimu,yapondiki uyghurlar,yighi yel,nuruz qatarliq sorunlarni orunlashturush uqun aldirax,lanat selarga !!!!!!!!!wizhdan azawida maghgu qalghayselar!!!!!!!!!!!!

towendiki xularning yengi yelliq taklipnamisi korup qoyghayselar.

Ying yilliq paalyet uhturshi


hormetlik aka-hede,dos-buraderle,bu qetimlik ying yilliq paalyetnig tayyarliq hizmiti ahirqi basquchiga kilip qaldi.
paalyetke yiqindin yardem de bulgan kongl bolgan barliq qirindashlaga rehmet etimiz.

bu yilqi ying yilliq paalyetning burunqiga ohximaidigan terpi bulup kopchilikning waqit ehwalini oyliship qulailiq yarattuq dep oylaimiz.

bu yilqi paalyet heqqi:2000円 (tamaq,yimek-ichmek ichide)

paalyetke yingche teklip,uyun hem pikir bulsa biz bilan allaqe qilshinglani umut qilmiz.

alahide ehwal tupaili paalyetke qatnishalmaidigan qirindashla bosa 12月20日 kvnigiche biz bilen het,tel alaqe qilshinglarni umur qilmiz.


Elqem Ekrem
Ablet Hebibulla

Yapon
20-12-09, 09:16
Hey!!!iplaslar..millet nime boliwatidu?senler nime koyda yurusen!Yapon pasporti elishta, mektepliringde oqush mukapati elish we bashqa teminatlarda ozengni Uyghur dep ataysen.emma helqingning beshigha kun kelse senler tewrepmu qoymay oynaysen.lenet sanga Tokyodiki bir qisim Uyghurlar!!!

Unregistered
20-12-09, 11:39
Yapondiki bu ikki kishi , yeni Elqem Ekrem ,Ablet Hebibulla bilen aleqe qelip ularning wijdanini aqlap qoyush kirek iken !! Bu Ekrem , Ablet digen latalar bek hedidin eshi p ketiwatidu

Unregistered
20-12-09, 11:53
Yapondiki bu ikki kishi , yeni Elqem Ekrem ,Ablet Hebibulla bilen aleqe qelip ularning wijdanini aqlap qoyush kirek iken !! Bu Ekrem , Ablet digen latalar bek hedidin eshi p ketiwatidu

Silar sarang bolup karghan ohxaysiler, huddi korganla adamni qixlaydighan ghaljir ittek

Unregistered
20-12-09, 15:34
Ghaljirlar kop bolghandiki itlarmu kop bolidu elwette. Yaponiye uyghur jemiyiting reisi Ilham ependimdin azraq bolsimu telim alghan uhlimay !


Silar sarang bolup karghan ohxaysiler, huddi korganla adamni qixlaydighan ghaljir ittek

Unregistered
20-12-09, 16:09
Hey!!!iplaslar..millet nime boliwatidu?senler nime koyda yurusen!Yapon pasporti elishta, mektepliringde oqush mukapati elish we bashqa teminatlarda ozengni Uyghur dep ataysen.emma helqingning beshigha kun kelse senler tewrepmu qoymay oynaysen.lenet sanga Tokyodiki bir qisim Uyghurlar!!!

yaponiyide "kitab artilghan ishek" ler xeli kop. bu ishekler "men digen undaq doktur, mundaq alim..." dep ozlirini hichkimge teng qilmaydu. emme, milletning olup-tirilishi bilen qilche kari bolmaydu. ashkara qilalmisa yoshurun bolsimu milletning dawasi uchun azraq kuch chiqiray digenni xiyalighimu kelturup qoyushmaydu.

bu sesiq ziyalilarning xeli kop qismi xitaylar bilen haraq ichip keyip qilishqa waqit we pul ajritalayduki milletning dawasi uchun ajritidighan waqtimu pulimu yoq! bulturqi noruz pa'aliyitide pa'aliyetni teshkilligen Xemit Sidiq.... qatarliq bir qisim sesiq ziyalilar xitay elchixana xadimlirigha yaxshichaq bolush uchun qilmighan qiliqi qalmighan idi.............!

cancancans
20-12-09, 16:46
Azraq eqling bolsa bu yazmilarni bashtin ahir bir korup chiqish. Bu yazmini bashlighanmu, "ittek talishiwatqanmu" hemming yapondin. Aldirap bu yerdikelrni chishlep tartishma.

Ikkinchi pikir, herqanche bop ketishken bolsangmu bu qetimqi yengi yilda ozlurungni biraz besiwelishsang bolar idi. Sen heqni oydin ciqmay haza tut digen hickim yoq. Biryil oqush we hizmet bilen kop charchap harduq chiqirishni oylishing normal. Oyun tamashinimu dawamlashturushungmu normal. Insanliqta normal ishlar bu. Herqandaq chong ishlar bop ketsun turmushning chaqi yenila ayliniweridu.

LEKIN, birliship chong yighilish qilip, hemme birlikte oyun tamasha bilen yengi yilni kutiwelish, kallangda eqilning, wijdanning zerrichisi bolghan uyghur bolsang, bu bizge bu yil yarashmaydu. Kallangdin peqet otmise, qizziq bir chogun chayni demlep, ozengni besip, bu yil qan-qerindashliringning beshigha nime kunler keldi, bashtin ayaq kozungdin otkuzup chiq. Milletning hazir chushup qalghan halini oyla. Eger sen ahirida yenila yengi yil paaliyitini otkuzsek boliweridiken diseng otkuziwergin.

Elqem, Ablet,

Bu jahan uzun jahan, yingi yillar, tebrikleydighan pursetler san sanaqsiz kelidu. Lekin bezi hataliqlar bir qetim otse, menggu ornigha kelturgili bolmaydu.

Hormet bilen,

A Kerim

yapondin
20-12-09, 22:56
1.meyli sen yapondin bolamsen, yaki baxka dolettin bolamsen, yapondiki uygurlar sen digendek iplas emes. tehi yeng yilmu bolmidi, iplas likmu bolmidi, aldi bilen ozeng iplas. dot AHMAK!!!!!!!!!
2. yaponga hemmeylen okux uqun kelidu, uningdin keyin ozining jemiyettiki ornini tapidu. sen ularning okuxini we unwanini hakaretlex hokuking yok, ekilsiz dot. hemmimiz ozimizning halal emgigige tayinip ketip barimiz. bunigdin ozimizmu hoxal, baxkilarga ohximaymiz. elwette yapondiki uyghurlarning okux uniwaniga san teng kilelmeysen hem korelmeysen, uni birnime dep qixlep tartixingga SING LING ningmu heqqi yok!!! :)
3.gep bolsa qiraylikqe teklip koygin, bu yerde sen karigu kandak aljisangmu netije yok.ekilsiz dot!!!!!!!!!!
sendiki ekil xunqilikla, ozengdin baxkini korelmeydigan! ekilsiz,

yapondiki uygurdin.

Unregistered
20-12-09, 23:52
1.meyli sen yapondin bolamsen, yaki baxka dolettin bolamsen, yapondiki uygurlar sen digendek iplas emes. tehi yeng yilmu bolmidi, iplas likmu bolmidi, aldi bilen ozeng iplas. dot AHMAK!!!!!!!!!
2. yaponga hemmeylen okux uqun kelidu, uningdin keyin ozining jemiyettiki ornini tapidu. sen ularning okuxini we unwanini hakaretlex hokuking yok, ekilsiz dot. hemmimiz ozimizning halal emgigige tayinip ketip barimiz. bunigdin ozimizmu hoxal, baxkilarga ohximaymiz. elwette yapondiki uyghurlarning okux uniwaniga san teng kilelmeysen hem korelmeysen, uni birnime dep qixlep tartixingga SING LING ningmu heqqi yok!!! :)
3.gep bolsa qiraylikqe teklip koygin, bu yerde sen karigu kandak aljisangmu netije yok.ekilsiz dot!!!!!!!!!!
sendiki ekil xunqilikla, ozengdin baxkini korelmeydigan! ekilsiz,

yapondiki uygurdin.

yaponiyide kirpidek tuguliwelip, milletning nime bolushini xiyalighimu kelturmey qulaqni yopurup yashawatqan janbaqti seseq ziyzlilar az emes. buni hemme adem bilidu. aldirimay turung, ete-ogun yengi yil yaki noruz kelip baqsunchu, wetende shunche dehshet ishlar bolup ketse bir yerge kelip ikki eghiz meslihet qilalmighan nechche yuz seseq ziyzli echirqap ketken choshqidek ziyapet zaligha yighilip keyip qilidu. burunmu shundaq bolghan, belkim buningdin keyinmu shundaq bolidu. ishenmisingiz qaraq turung.....................!

sakura
21-12-09, 00:19
Ypaondeki hamma uyghurni bir tayaqta haydemanglar,
bu yengi yil uxturshini bizga hichikim degini yoq, manmu tokyoda turiman.
bu lar Sai tamadeki uyghur mahalleseki uyghurlarning orunlashturshideki
ishlar.
biz mu kunda qan yihglap, namayishqa chiqip, chiqalmisaq ,iqtisadtin yardasmq qili
oz wejdanimizha yuz kilalydehan ish qiliwatimiz.sanga hammini dap, doklat qilsaq bolamdu,
waten uchun, milalt uchun ish qilish yoshurun we ashkara bolidu.

jinim uyghurm ozingiqni besiwelip sozlang.

Standart
21-12-09, 00:37
yaponiyide kirpidek tuguliwelip, milletning nime bolushini xiyalighimu kelturmey qulaqni yopurup yashawatqan janbaqti seseq ziyzlilar az emes. buni hemme adem bilidu. aldirimay turung, ete-ogun yengi yil yaki noruz kelip baqsunchu, wetende shunche dehshet ishlar bolup ketse bir yerge kelip ikki eghiz meslihet qilalmighan nechche yuz seseq ziyzli echirqap ketken choshqidek ziyapet zaligha yighilip keyip qilidu. burunmu shundaq bolghan, belkim buningdin keyinmu shundaq bolidu. ishenmisingiz qaraq turung.....................!

1.Yéngi yilni tebriklesh, olturush oyushturush, haraq-piwe ichip,ussul- tansa oynap köngül échish-islam dinigha,musulman exlaqigha we étiqadigha tamamen xilap bolghan, pasiq xiristiyanlargha xas bolghan qilmis. Eger mushu agahlandurushni oqughan hemde özini musulman sanighan bir Uyghur yéngi yilni qutluqlisa, haraq-sharapliq ziyapet uyushtursa yaki qatniship ichip köngül achsa, u köngli qara,imansiz kapir bolghan bolidu.Allah neziride toghra din peqet islamdur. Bu Allahning sözi,bu-ayet! Islam dinidin chiqip, Allah chekligen,haram qilghan ishlarni qilish gunah, eger bilip turup qilsa yaki inkar qilsa u7ndaqta kapir bolghan bolidu.Kapir boldi digen gep xitay bilen oxshash bolup ketidu. Uyghurche bilidighanlar yaki yaponda oqughanlar jennetke kiriddu,digen ayet yoq.Dindin chiqip ketsingiz xitay bilen oxshash bolisiz.Doktor bolamsiz,professor bolamsiz,reis bolamsiz, showichi bolamsiz, dukanchi bolamsiz beribir. Bu dunyadiki serwet, shöhret, shehwet, unwan,bala-chaqa, digenler Allahning deptiride we hozuridiki ölchemde inawetsiz. Bular peqet sizni jennet we jehennem imtihanida sinash üchün bérilgen amanet we wastilardin ibaret.Xata ishletsingiz kaniyingizdin zebani dep atilidighan rehimsiz perishtiler siqidu we eghir toqmaqliri bilen dumbalaydu, siz bilidighan ot we qaynaq sudin harariti 70 hesse yuquri bolghan dehshetlik otta köydürilisiz.
Shunga u menggülük hayattiki qattiq azaptin qutulush üchün töwe qiling,Allah töwbini qobul qilghuchi we töwbe qilghan qulini söygüchi, asrighuchidur. Allah sizni we yéngi yil ötküzüshni ashkara yaki yoshurun pilanlawatqan we qatnishishqa teklip qilin'ghan barliq musulmanlarni töwbe qilishqa nésip qilsun.
Xitaygha qarshi turmaymiz,dep buddistlardek tenchliqni tekitlep yashash, "siyasetke arilashmaymiz",d-gen kapirane söz we shoar bilen tajawuzchi xitaygha qarshi küreshni ömür boyi terk étish-kupurluq bolup, musulmanliqtin chjiqip kétishke sewep bolidighan dunya qarash we qilmishtur.
Milletning ziyaliliri, oqughanliri, puli, méli,küchi barlargha tajawuzchi düshmen'ge qarshi küresh qilish perz qilin'ghan.Yaponda yaki bashqa yerde yuqarqi purset sahipliri, oquıghan sawatliqlar eger mushundaq kétiwerse, qoygha oxshash bide-saman yep haywandek yashash üchünla herikket qilsa uning haywandin perqi qalmaydu. Haywanlardin qiyamette hesap elinmaydu,chünki uningda eqil yoq,shunga mesuliyiti sürüshte qilinmaydu.
Meyli 22 neper Uyghurgha yardem bolsun, meyli taghdiki mujahid yigitlerge yardem berish bolsun ishqilip Allah rizaliqi üchün ishletmigen maddi we meniwi bayliq qiyamette sizni bek wayjanlitidu.U yerde kimning balisi,qaysi teshkilatning qandaq memuri, qaysi dangliq univeristetning oqughuchisi, qanche qewetlik öyi bar, qanche balisi bar, ..digen geplerni sürüshte qilip olturmaydu, herkimni yalghuz sotqa tartidu.
Bu agahlandurushni oqung we aghzingizni yumup oylang:
Musulmandek yashamsiz yaki musulmanliq qalpiqini kiyiwelip xiristiyan, buddist we bashqa kapirlardek (kapir bolup imansiz)yashamsiz? Hoquq sizde.
Qiyamettiki sotta hazir sizning etrapingizdiki kishiler guwahchi yaki yan basquchi bolup bermeydu,shapaetchighu esli mumkin emes! Shunga chöchürini xam sanimay eslingizge qayting.
Allah quranda kapirlarni nijasetke oxshatqan.Nijaset digen hajetxanidiki poq-süydüqning arilashmisi.Emdi siz qandaq mewjudiyet bolushni oylawatisiz: Musulmanmu yaki eksichemu?

Unregistered
21-12-09, 03:09
1.Yéngi yilni tebriklesh, olturush oyushturush, haraq-piwe ichip,ussul- tansa oynap köngül échish-islam dinigha,musulman exlaqigha we étiqadigha tamamen xilap bolghan, pasiq xiristiyanlargha xas bolghan qilmis. Eger mushu agahlandurushni oqughan hemde özini musulman sanighan bir Uyghur yéngi yilni qutluqlisa, haraq-sharapliq ziyapet uyushtursa yaki qatniship ichip köngül achsa, u köngli qara,imansiz kapir bolghan bolidu.Allah neziride toghra din peqet islamdur. Bu Allahning sözi,bu-ayet! Islam dinidin chiqip, Allah chekligen,haram qilghan ishlarni qilish gunah, eger bilip turup qilsa yaki inkar qilsa u7ndaqta kapir bolghan bolidu.Kapir boldi digen gep xitay bilen oxshash bolup ketidu. Uyghurche bilidighanlar yaki yaponda oqughanlar jennetke kiriddu,digen ayet yoq.Dindin chiqip ketsingiz xitay bilen oxshash bolisiz.Doktor bolamsiz,professor bolamsiz,reis bolamsiz, showichi bolamsiz, dukanchi bolamsiz beribir. Bu dunyadiki serwet, shöhret, shehwet, unwan,bala-chaqa, digenler Allahning deptiride we hozuridiki ölchemde inawetsiz. Bular peqet sizni jennet we jehennem imtihanida sinash üchün bérilgen amanet we wastilardin ibaret.Xata ishletsingiz kaniyingizdin zebani dep atilidighan rehimsiz perishtiler siqidu we eghir toqmaqliri bilen dumbalaydu, siz bilidighan ot we qaynaq sudin harariti 70 hesse yuquri bolghan dehshetlik otta köydürilisiz.
Shunga u menggülük hayattiki qattiq azaptin qutulush üchün töwe qiling,Allah töwbini qobul qilghuchi we töwbe qilghan qulini söygüchi, asrighuchidur. Allah sizni we yéngi yil ötküzüshni ashkara yaki yoshurun pilanlawatqan we qatnishishqa teklip qilin'ghan barliq musulmanlarni töwbe qilishqa nésip qilsun.
Xitaygha qarshi turmaymiz,dep buddistlardek tenchliqni tekitlep yashash, "siyasetke arilashmaymiz",d-gen kapirane söz we shoar bilen tajawuzchi xitaygha qarshi küreshni ömür boyi terk étish-kupurluq bolup, musulmanliqtin chjiqip kétishke sewep bolidighan dunya qarash we qilmishtur.
Milletning ziyaliliri, oqughanliri, puli, méli,küchi barlargha tajawuzchi düshmen'ge qarshi küresh qilish perz qilin'ghan.Yaponda yaki bashqa yerde yuqarqi purset sahipliri, oquıghan sawatliqlar eger mushundaq kétiwerse, qoygha oxshash bide-saman yep haywandek yashash üchünla herikket qilsa uning haywandin perqi qalmaydu. Haywanlardin qiyamette hesap elinmaydu,chünki uningda eqil yoq,shunga mesuliyiti sürüshte qilinmaydu.
Meyli 22 neper Uyghurgha yardem bolsun, meyli taghdiki mujahid yigitlerge yardem berish bolsun ishqilip Allah rizaliqi üchün ishletmigen maddi we meniwi bayliq qiyamette sizni bek wayjanlitidu.U yerde kimning balisi,qaysi teshkilatning qandaq memuri, qaysi dangliq univeristetning oqughuchisi, qanche qewetlik öyi bar, qanche balisi bar, ..digen geplerni sürüshte qilip olturmaydu, herkimni yalghuz sotqa tartidu.
Bu agahlandurushni oqung we aghzingizni yumup oylang:
Musulmandek yashamsiz yaki musulmanliq qalpiqini kiyiwelip xiristiyan, buddist we bashqa kapirlardek (kapir bolup imansiz)yashamsiz? Hoquq sizde.
Qiyamettiki sotta hazir sizning etrapingizdiki kishiler guwahchi yaki yan basquchi bolup bermeydu,shapaetchighu esli mumkin emes! Shunga chöchürini xam sanimay eslingizge qayting.
Allah quranda kapirlarni nijasetke oxshatqan.Nijaset digen hajetxanidiki poq-süydüqning arilashmisi.Emdi siz qandaq mewjudiyet bolushni oylawatisiz: Musulmanmu yaki eksichemu?

* Uyghurche bilidighanlar jennetke kiriddu,digen ayet yoq.* bu gepingiz togra boptu, meyli u nede okusun we yaki nede bolsun. birsi ozi kiliwatkan ixni yene bir munasiwetsiz ademge doklat kilixningmu hajiti yok dep oylaymen.

Unregistered
21-12-09, 08:09
Qerindashlar

Putun dunyadiki uyghur qerindashlar meyli dunyaning neridila bolayli,kup yighilip turayli,pikir almashturup turayli,bir birimiz bilen kup kuriship yoqliship turayli,bir-birimizge ilham berip,birlik idiye turghuzup tehimu oyushayli, ittipaqlishayli.

Passip mezmunlardiki yighilishlarni mezmun jehettin saghlamlashturup ilghar ehmiyettiki yighilishlargha uzgertishke tirishayli, umutwar bolayli,likin yighilishlar azlap qalmisun.

Yighlisaq olturup teng yighlayli,kulsak olturup teng kuleyli, Jenglerde bir-birimizge ilham bolup teng atlinayli.

5-Iyol da bolghan shehit qirindashlirimizmu shundaq bir-birimizning kuzidin,jasaritidin ilham elip,jasaretlinip issiq qanlirini tukken idighu?!?!?!?her birimizge eng kushlik jasaret,qeyserlik,jenggiwarliq we ilham bighishliyeleydighan yanila bir-birimiz.

Unregistered
21-12-09, 08:31
Yaponiye uyghur jemiyiti basglighi Ilham epemdim ! muhburlarni kutiwelish yeghini achti .
http://uyghur.tv/?tubepress_page=2#


1.meyli sen yapondin bolamsen, yaki baxka dolettin bolamsen, yapondiki uygurlar sen digendek iplas emes. tehi yeng yilmu bolmidi, iplas likmu bolmidi, aldi bilen ozeng iplas. dot AHMAK!!!!!!!!!
2. yaponga hemmeylen okux uqun kelidu, uningdin keyin ozining jemiyettiki ornini tapidu. sen ularning okuxini we unwanini hakaretlex hokuking yok, ekilsiz dot. hemmimiz ozimizning halal emgigige tayinip ketip barimiz. bunigdin ozimizmu hoxal, baxkilarga ohximaymiz. elwette yapondiki uyghurlarning okux uniwaniga san teng kilelmeysen hem korelmeysen, uni birnime dep qixlep tartixingga SING LING ningmu heqqi yok!!! :)
3.gep bolsa qiraylikqe teklip koygin, bu yerde sen karigu kandak aljisangmu netije yok.ekilsiz dot!!!!!!!!!!
sendiki ekil xunqilikla, ozengdin baxkini korelmeydigan! ekilsiz,

yapondiki uygurdin.

Ataman
21-12-09, 10:02
AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

Unregistered
21-12-09, 12:34
llllllllllllllllllllllllllddddddddddddddddddddiiii iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

Unregistered
21-12-09, 14:41
Azraq sozlep , oqighan kishi bolsang towendiki yaponche kitaplarni oqi !! wijdanliq bol yaponliqlardin ugen !


AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

Unregistered
21-12-09, 15:54
yaponche ketap okiyalisang bu ketaplarni okup wijdaning aqla !!
http://www.nicovideo.jp/watch/sm7622867



AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

Unregistered
21-12-09, 23:10
atalmish "Yapondiki uyghurlar din"digan numussiz,diqqat bilan mening pikirimnimu anglap qoyung.

1-siz hergizmu yapondiki wizhdanliq uyghurlargha wakalatlik qilalmaysiz,paqat xu saytamadin chiqalmaydighan,ghaywatchi ,jidalhor,haraqqa dum quxudighan,arliki yoq tugaxkan insanlarningla wakili halas,xuninggha ozingizni "saytamadiki uyghurlar din"dang.

2-siz kitapni kop oqughan bolsingiz qaysi kitapta ozuning qerindaxlirining hayat mamati eniq bolmighan muxundaq musibatlik kunlarda yengi yil paliyeti otkuzsa bolidu dap yeziptu,korsitip beramsiz,paskina!

3-siz bu gepingizni yahxilap oqung "eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz...."
towa burunlarda qonglar ozining maghlubiyattiki masulyitidin qechip umidni bizlardin kutakan ikanmish,amdi sizlar ozunglar heqnima qilmay. aksicha ozunglarning bir kunluk hoxliqinglar uchun xu narsida ballarni manpatini qurban qilmaqchi bolwatisilar,silarni nima disakmu bolur...........
ager ballar uchun disanglar patigul nachcha qetimlap hat yazsa hat qayturup baqtinglarmu?

"saytamadiki uyghurlar din"ozungiz yahxilap sagak kallingiz bilan biral qetim oylinip qoyung.soz tamam!

Unregistered
21-12-09, 23:30
OYLAN/
yapondimu pitnihor uygurlar kopiyiwetiptu. meyli u atalmix wijdanlik uyghurlar arisidin bolsun we yaki atalmix wijdansiz uygurlardin bolsun. pitnihorluk hiqkimnhi inak kilalmaydu.
pekat mening koz karishim, < birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak > dap turuwelix kerekmu?



atalmish "Yapondiki uyghurlar din"digan numussiz,diqqat bilan mening pikirimnimu anglap qoyung.

1-siz hergizmu yapondiki wizhdanliq uyghurlargha wakalatlik qilalmaysiz,paqat xu saytamadin chiqalmaydighan,ghaywatchi ,jidalhor,haraqqa dum quxudighan,arliki yoq tugaxkan insanlarningla wakili halas,xuninggha ozingizni "saytamadiki uyghurlar din"dang.

2-siz kitapni kop oqughan bolsingiz qaysi kitapta ozuning qerindaxlirining hayat mamati eniq bolmighan muxundaq musibatlik kunlarda yengi yil paliyeti otkuzsa bolidu dap yeziptu,korsitip beramsiz,paskina!

3-siz bu gepingizni yahxilap oqung "eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz...."
towa burunlarda qonglar ozining maghlubiyattiki masulyitidin qechip umidni bizlardin kutakan ikanmish,amdi sizlar ozunglar heqnima qilmay. aksicha ozunglarning bir kunluk hoxliqinglar uchun xu narsida ballarni manpatini qurban qilmaqchi bolwatisilar,silarni nima disakmu bolur...........
ager ballar uchun disanglar patigul nachcha qetimlap hat yazsa hat qayturup baqtinglarmu?

"saytamadiki uyghurlar din"ozungiz yahxilap sagak kallingiz bilan biral qetim oylinip qoyung.soz tamam!

Unregistered
22-12-09, 01:46
Yaponiyege kelginimge 15 yildin eshiptu. Menmu Tokyo etrapida yashaymen we hizmet qilimen. Bu munazire meydanigha heli kop kirip tursammu, hazirghiche birnerse yezip kormeptikenmen. Bugun zadi bir eghiz gep qilmay turalmidim.


Aldi bilen shuni dep otup kitey, yaponiyediki uyghurlarning hemmisi siler digen wijdansiz emes. Elwette wijdansizlarmu heli bar, lekin bu qazanning quliqi tot digendek hemme yerde bar ish. Ocuq axkare qilalmisimu, astirttin, herqaysi jehetlerdin uyghur ucun kuc ciqirip keliwatqan wijdanliq yigit qizlirimiz heli kop. Lekin yaponiyediki uyghurlarning turush salahitining muqim bolmaslighi seweplik, ocuq-ashkare paaliyet qilidighanlarning sani intayin ceklik. Ular heqiqeten hitaydin heddidin ziyade ehtiyat qilishidu. Cunki viza uzartish imkaniyiti bolmisa baridighan yeri shu. Del mushu seweptin, amerika we yawropa elliride yashawatqan qerindashlirimizde yaponiyedikilerge nisbeten hata bir chushenche bar.

Emdi yengi yilliq bu paaliyetke kelsek, bu hergizmu tokyodiki uyghurlar birliship pilanlawatqan paaliyet emes. Yurtimizda nime ishlar bop ketiwatidu bizningmu yahshi hewirimiz bar, bizningmu silerge ohshashla yurigimiz qayghu hesretke, ecinishqa tolup turuptu. Bu yil, Turk prezidenti putun dunyagha elan qilghinidek, millitimiz milli qirghinciliqqa tutulghan bir yil boldi. Herqance vijdansiz bop ketsekmu bizni bu yengi yilni oyun tamasha bilen hoshal horam kutiweliwerimiz digichilik pes insanlardin korup ketmenglar. Eger tokyoda bu yil yengi yil paaliyiti bolsa, uni peqet heliqi Xinjang Banshichuning ademliri uyushturushi mumkin. Ularni biz hazir helila cuxunup qalduq, Uyushturghan teghdirdimu, bu yil meningche adem barmaydu.

Siler korgen u paaliyet uhturushigha kelsek, u 50 ce uyghur toplushup olturaqlashqa Saitama digen rayonda planlanghan ish. Men Elqem, Ablet digen ballarni
bilimen. Ular yaponiyege kelgili uzun bolmighan muzika kespide oquydighan yash ballar. Saytamada kelgili onnecce yil bolghan pishqedemlerdin heli bar. Meningce u paaliyetmu u yigitlerge chonglarning bir ikki eghiz chushendurushi bilen besiqidu.

Yaponiyediki uyghurlarning shenige dagh tekkiziwatqanlar Xinjiang Birleshmisidiki hitayperesler, we ozini ozi yapondiki uyghularning atamani dep atiwalghan towendikidek oyghanmas kam eqil ixeklerdin ibaret halas!

Hey eqilsiz, Ana yurtungda bu yil kop qanlar tokuldi, bir kunluk oyun tamashidin qal digenge, balamgha uyghur mediniyiti singdurimen dep jawap beripsen, sening oqughining qeni?! Okhughuning sanga singmigen ohshaydu.

Yaponiyediki bir uyghurdin.




AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

Eniqlima
22-12-09, 01:49
OYLAN/
yapondimu pitnihor uygurlar kopiyiwetiptu. meyli u atalmix wijdanlik uyghurlar arisidin bolsun we yaki atalmix wijdansiz uygurlardin bolsun. pitnihorluk hiqkimnhi inak kilalmaydu.
pekat mening koz karishim, < birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak > dap turuwelix kerekmu?

Pitne-pasat-Allahning hökmige, emirlirige qarshi söz we heriket dimektur.
Allahning emrige xilap bolghan jimi söz we qilmishlar pitne bolghan iken, eksiche bolghanliqi pitne bolmaydu.Salih emel bolidu.
Allahning yolda méngishqa, musulmanlargha we insanşlargha yaxshiliq qilishqa teshebbus qilish, yaxshiliq qilish sawap bolidu.Shuning bilen bir waqitta Allahqa isyan qilidighan, tuzkorluq qilidighan,Allah chekligen yolda mangghan we méngishqa urun'ghan musulmanlarni tosush, yamanliqtin ,kupurdin, isyandin, pak bolmighan söz we heriketlerdin tosush we uninggha qarshi küresh qilish-sawap hem salih emel bolidu.Allah bulardin razi bolidu.

Özlirini musulman chaghlap yürgen birtop kishiler(meyli yapondiki uyghurlar bolsun, meyli afriqidin amerikigha oqushqa barghan malay musulman bolsun) xiristiyanlarning yéngi yil bayrimini qutluqlap topliship yighni echip muzika chelip, er-xotun tansa oynap,haraq sharap ichip tebriklesh qilmishliri bilen shughullansa,uni körgen yaki bilgen musulman u azghunlargha qarshi agahlandurush mejburiyitige ige.Eger bu agahlandurushni "pitne"-dep qarighuchilar bolsa bu gepni digen kishi islam düshmini, Allahning düshmini we yaki bilimsiz birsi bolghan bolidu.Allah ularni hidayet qilsun.

Musulmanlarning zimmiside ikki burch bolidu:
1.Allahning yoligha dewet qilish.Musulman qérindashlirini yaxshi yolgha bashlash, yaxshiliq qilishqa, teqwa bolushqa ündesh, Muhemmed eleyhissalamning sünnitini heriket qiblinamisi qilish heqqide ömür boyi tirishchanliq körsitish.
2.Yamanliqtin tosush. Musulman qérindashlirini yamanliqtin, kupurliqtin,Allahqa isyan qilishtin tosush.
Buning ichide birinchisi biraz asan bolup,köp kishiler qarshi turmaydu. Hetta Sherqiy Türkistanda xitaylarmu öz-ara yaxshiliq qilishimizgha köpinche qarshi turmaydu.Chünki bizning bir-birimizge yaxshiliq qilishimiz ulargha anche ziyan éLip kelmeydu.
Emma kéyinkisi qilmaq tes bolghan küresh bolup, birsini yaman şshtin tosimaqchi bolsingiz u qarshiliq körsitidu, hetta sizni yaman körüp qeliashi, düshmenlik qilishi mumkin. Shunga sewir taqetlik bolush, estayidil xizmet ishleshke toghra kelidu. Waqit jehette aldirimay terbiyileshke toghra kelidu.
Islamda bolmighan bir xatire künni bashqa dindiki kapirlar bilen oxshash tebriklesh-rastinla kapirliqqa elip baridighan qilmish. Herqandaq bahana buni inkar qilishqa yetmeydu.
Yapondiki yaki bashqa gheyri musulmanlar köp sanni igelligen dölet we rayonlardiki Uyghurlargha nesihet bolsunki, yéngi yilda yighilip ana tilni, uyghurche ussulni balilargha ügitish-wetenperwerlik, yaxshi ish dep qarashtin waz keching, chünki bu sizni kapirliqqa elip baridighan jinayet, paskina qilmish.
Uning ornigha eger rastinla ewladlargha köyünidighan bolsingiz, özingizge köyünidighan bolsingiz undaqta ulargha süre ügiting, dualarni ügitip namaz oqushni ügiting.Bu sizge we ewladingizgha,ata aningizgha jennette katta mukapat elip kelidighan xizmet we sawap ishtur.
Ballirigha namaz oqushni ügetmigen ata-ana-qiyamet künigiche mazirida azap chekidu.Bu Allahning hökmi! Islam dinining nime ikenlikini bilmey turup musulmanlarning burchini toghra ada qilghili bolmaydu.Musulmanliq mundaq:
1-Iman(Iman éytish, kelime shahadet keltürüsh).
2.Ilim üginish(Islam dinini toghra igellesh, toghra étiqad qilish, ibadetlerni nuqsansiz qilish)
3.Ibadet(Namaz,roza,zakat, hej,jihad, qurbanliq,yaxshi ish qilish, toy qilish, bala terbiyilesh...)
Yuquridiki üch amilning birsini kem qilghan adem normal bir musulman bolalmaydu.
Iman eytmighan kapir bolidu. Ömür boyi kishilerge yaxshi ish qilsimu beribir dozaqqa kiridu.
2.Ilim ügenmigen musulman namazni we bashqa ibadetlerni toghra qilalmaydu, eger qilsimu Allah teripidin qobul qilinmasliqi mumkin...Xiristiyanlarning yéngi yilini tebrikleydighan, komunistlar(dinsiz peskesh kapirlar)ning ayallar bayrimi we bashqa bayramlirini tebrikleydighan, islam dinida yoq ishlarni hetta cheklengen ishlarni qilidighan, nikah qilmay turup quchaghliship yat er(xotun) bilen tansa oynaydighan...azghunlardin, gunahkarlardin bolup qalidu..shunga ilim üginish böshüktin mazarghiche musulman ewladigha perz qilin'ghan.Hayatla bolghan kishining bilmigenni üginish mejburiyiti bar.
3.Ibadet qilish. Allah emir qilghan, buyruq qilghan ibadetlerni, bolupmu perz ibadetlerni qilish.Eger buni qilmisa ish chataq.
Islam dinida jihad meydanidimu ikki reket perz namizini terk etishke bolmaydu.Aldinqi septiki mujahidlar nöwet bilen perz namazlirini ikki reket qilishi shert! Bu Allahning emri!
Men oquwatimen, weten dawasi üchün namayishqa chiqqan idim,yighin'gha qatnashqan idim, UNPO ning mejlisige barghan idim,shunga bügün namaz qilalmidim,dep,buni qilmisammu bolidu,dep qarighan kishi(Islamni xata chüshengen, xata yolgha kirip qalghan azghun hesaplinidu). Perz ibadet-bashqilirigha almashturghili bolmaydighan ibadettur.Hayatla bolidiken namazni jezmen oqush lazim.Kesel bolup karwatta, supida yetip qalghan bolsimu oqush lazim.Jan chiqish aldidimu, sekrattimu oqush, kelime shahadet keltürüsh lazim.
Peqet balaghetke yetken qizlar, ayallar heyz mezgilide namaz oqumaydu. Allah bu mezgilde ayallargha alahide ruxset beriwetken, u namazni saqayghandin kéyin toluqlap oqumisimu bolidu.Undin bashqa bahana-sewep bilen namazni ter étishke, bolmaydu.
Namazning perz ikenlikini bilip turup terk etkenler munapiq bolidu.Bu kapir digen gep,jehennemlik..xeterlik aqiwet.
Undin bashqa yaman ish qilmasliqmu perz ibadettur.Yéngi yilni tebriklesh,haraq ichip köngül echish, namehrem(nikahsiz) er-ayallar tansa oynash-xuddi tongguz göshidekla haram. Bu agahlandurushni oqughan siz Allah haram qilghan paskina tongguz göshini yiyishni xalamsiz?
Nesihet anglimay, agahlandurushqa qulaq salmay, axirettiki sotqa ishenmey özingiz bilgenni qilsingiz, töwe qilmisingzi undaqta siz xalighanni qiling.Islam dinidin chiqip ketsingizla siz "heqiqi erkinlik" ke érishken bolisiz de xalighan chaghda xalighan er yaki ayal bilen zina qilsingiz,tansa oynisingiz, showa ichsingiz, tongguz göshi yisingiz,butlargha tawap qilsingiz,töwendiki filimning
http://www.eastturkistan.tv/tv/?/tv/975/
eng axiriqi qismidiki Nurbekrige oxshash xitay jesetke tawap qilsingiz,kapirlar bilen toy qilsingiz,xitay bilen Örkesh dölette toy qilsingiz, jungxua birliki üchün inqilap qilsingiz, Afghanistangha berip musulmanlargha qarshi maashliq esker bolup urush qilsingiz,bashqilargha özingizge zulum qilsingiz boliweridu.
Hem musulmanliq dawasi qilip turup hem musulmanliqqa qarshi ish qilsingiz munapiq bolisiz.Afghanistan,IRaq,Chchenistan,Pelestin,Sher qiy Türkistandiki urushlar, qetliamlar Quranda diyilgen pitnilerning del özi shu. Pitne yalghuz gep-sözla emes.Allahning emrige xilap bolghan her söz we herikettur.Pitnidin uzaq turayli,uninggha qarshi küresh qilayli. Allah quranda yer yüzide pitne tügen Allahning dini islam höküm sürgiche jihad qilishlar,dep bizge buyruq qilghan.
Xalas.
Allah yurtdashlarni meghpiret we hidayet qilsun.Amin!

Unregistered
22-12-09, 02:19
"birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak dap turuwelix kerekmu?"

Mushu ohshutushung mushu temigha toghra kilemdu hey dot ixek! Kim seni mening arqimdin mangisen dep zorlidi?! Oz milliting biguna qirilip tehi qanning hedi ketmigen peytte yengi yilgha oyun teyyarlaymen diseng, Kim acciqlanmaydu hazir? Yazghanliringgha qarisa oqughan ademdekmu qilisenyu, gep sozungdiki logikigha qarighanda, esli bilimsiz lekin ozengni bekla bilimlik korsutushke urunidighan biridek qilisen. Pitnihorluqni del sanga ohshashlar qilidu.


OYLAN/
yapondimu pitnihor uygurlar kopiyiwetiptu. meyli u atalmix wijdanlik uyghurlar arisidin bolsun we yaki atalmix wijdansiz uygurlardin bolsun. pitnihorluk hiqkimnhi inak kilalmaydu.
pekat mening koz karishim, < birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak > dap turuwelix kerekmu?

Unregistered
22-12-09, 02:35
Oylan/

gumanhor............



"birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak dap turuwelix kerekmu?"

mushu ohshutushung mushu temigha toghra kilemdu hey dot ixek! Kim seni mening arqimdin mangisen dep zorlidi?! Oz milliting biguna qirilip tehi qanning hedi ketmigen peytte yengi yilgha oyun teyyarlaymen diseng, kim acciqlanmaydu hazir? Yazghanliringgha qarisa oqughan ademdekmu qilisenyu, gep sozungdiki logikigha qarighanda, esli bilimsiz lekin ozengni bekla bilimlik korsutushke urunidighan biridek qilisen. Pitnihorluqni del sanga ohshashlar qilidu.

Biqare
22-12-09, 02:37
biz nime digen biqare hek. bezilirimiz kirilip olsek, tirik kalghanlar oz-ara qixlixip yursek...
hemme adem ozi kilganning jawabini ozi beridu.
bir insan turup huddi hudayimdek ozige ohxax yene bir insanni sorah tartix togrimu kandak?
bilmidim...

Unregistered
22-12-09, 02:45
ataman aka, bu ixka bizni bana kimma. biz yengi kegenler 5 6 din jik olturash kilip tonuxip bolduk. tonuxtirix hajiti yok. bu yingi yil oturashni biz dimiduk.

yengilardin


AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

kizzih
22-12-09, 03:05
kizzih ix. biringlar kerindaxlihni yetkuzux uqun deysiler, biringlar u kerek emes deysiler.
siler Saytama lihlarga zokumiz keletti.
tayinlihkensiler.



ataman aka, bu ixka bizni bana kimma. biz yengi kegenler 5 6 din jik olturash kilip tonuxip bolduk. tonuxtirix hajiti yok. bu yingi yil oturashni biz dimiduk.

yengilardin

Xaytan
22-12-09, 03:28
hahaha
Hudaga xukir. ahiri ittipahsizlik baxlandi.yene bize kammikin deymen.


kizzih ix. biringlar kerindaxlihni yetkuzux uqun deysiler, biringlar u kerek emes deysiler.
siler Saytama lihlarga zokumiz keletti.
tayinlihkensiler.

Unregistered
22-12-09, 08:13
xeytan, aldirap hox bomma. biz saytamadiklerning ittipakliki buzulgini yok. biz bu mesilini oylap birterep kilalaymiz. biz sen xaytanlarning aldimige quxmeymiz. ozni ataman dewalghan sapasi yok insan bizge wekillik kimaydu.

saytamadin 4 uygur



hahaha
Hudaga xukir. ahiri ittipahsizlik baxlandi.yene bize kammikin deymen.

Unregistered
22-12-09, 08:32
Andak dime balangza, ozini ataman dewalganning kimligini his kilmidingmu? uni he sen ataman dep koymisang u ixtinigha siywetidu. kecliri uhliyalmaydu. bu yerde ustingdin pitne tarkitip seni qetke kakidu. uningga peket sen ataman dep koysangla u seni bek yahxi koridu. kallangni ixlet aghine. uning ix herkitge kara, u xuning uqunla yaxaydighan otep ketken mensepperes.


xeytan, aldirap hox bomma. biz saytamadiklerning ittipakliki buzulgini yok. biz bu mesilini oylap birterep kilalaymiz. biz sen xaytanlarning aldimige quxmeymiz. ozni ataman dewalghan sapasi yok insan bizge wekillik kimaydu.

saytamadin 4 uygur

Unregistered
22-12-09, 09:45
ilham apandi,yakxanba kuni tokyuda xinjiang uyuxmuxining yetakqeligida nuruz tayarlik sorini bolmaqchimix.berip bayrighimizni naga qadax toghurluk maslat berip kalsingiz boptikan.
aldinki yilqi qaxqarlik riyasatchi bilan alaqilaxsingiz ornini dap beridu.

Unregistered
22-12-09, 10:22
Nahaytiyahxi pikir boptu,manmu burun yapunda turghan birsi,esemda qeliximcha burunmu
Hiqtaidin birar baxliq kalsa ularning kusirni yuyux uchun ularning kaynidin yurup ularni yapundin uzatqucha oyga qaytip kilalmaydighan maynat vijdansiz uyghurla barti hazirmu qalduqliri bar ikanda!!!!!!
Yapuniyadiki parliq ghororluq vatandaxlaga salam

Senpai


Yaponiyege kelginimge 15 yildin eshiptu. Menmu Tokyo etrapida yashaymen we hizmet qilimen. Bu munazire meydanigha heli kop kirip tursammu, hazirghiche birnerse yezip kormeptikenmen. Bugun zadi bir eghiz gep qilmay turalmidim.


Aldi bilen shuni dep otup kitey, yaponiyediki uyghurlarning hemmisi siler digen wijdansiz emes. Elwette wijdansizlarmu heli bar, lekin bu qazanning quliqi tot digendek hemme yerde bar ish. Ocuq axkare qilalmisimu, astirttin, herqaysi jehetlerdin uyghur ucun kuc ciqirip keliwatqan wijdanliq yigit qizlirimiz heli kop. Lekin yaponiyediki uyghurlarning turush salahitining muqim bolmaslighi seweplik, ocuq-ashkare paaliyet qilidighanlarning sani intayin ceklik. Ular heqiqeten hitaydin heddidin ziyade ehtiyat qilishidu. Cunki viza uzartish imkaniyiti bolmisa baridighan yeri shu. Del mushu seweptin, amerika we yawropa elliride yashawatqan qerindashlirimizde yaponiyedikilerge nisbeten hata bir chushenche bar.

Emdi yengi yilliq bu paaliyetke kelsek, bu hergizmu tokyodiki uyghurlar birliship pilanlawatqan paaliyet emes. Yurtimizda nime ishlar bop ketiwatidu bizningmu yahshi hewirimiz bar, bizningmu silerge ohshashla yurigimiz qayghu hesretke, ecinishqa tolup turuptu. Bu yil, Turk prezidenti putun dunyagha elan qilghinidek, millitimiz milli qirghinciliqqa tutulghan bir yil boldi. Herqance vijdansiz bop ketsekmu bizni bu yengi yilni oyun tamasha bilen hoshal horam kutiweliwerimiz digichilik pes insanlardin korup ketmenglar. Eger tokyoda bu yil yengi yil paaliyiti bolsa, uni peqet heliqi Xinjang Banshichuning ademliri uyushturushi mumkin. Ularni biz hazir helila cuxunup qalduq, Uyushturghan teghdirdimu, bu yil meningche adem barmaydu.

Siler korgen u paaliyet uhturushigha kelsek, u 50 ce uyghur toplushup olturaqlashqa Saitama digen rayonda planlanghan ish. Men Elqem, Ablet digen ballarni
bilimen. Ular yaponiyege kelgili uzun bolmighan muzika kespide oquydighan yash ballar. Saytamada kelgili onnecce yil bolghan pishqedemlerdin heli bar. Meningce u paaliyetmu u yigitlerge chonglarning bir ikki eghiz chushendurushi bilen besiqidu.

Yaponiyediki uyghurlarning shenige dagh tekkiziwatqanlar Xinjiang Birleshmisidiki hitayperesler, we ozini ozi yapondiki uyghularning atamani dep atiwalghan towendikidek oyghanmas kam eqil ixeklerdin ibaret halas!

Hey eqilsiz, Ana yurtungda bu yil kop qanlar tokuldi, bir kunluk oyun tamashidin qal digenge, balamgha uyghur mediniyiti singdurimen dep jawap beripsen, sening oqughining qeni?! Okhughuning sanga singmigen ohshaydu.

Yaponiyediki bir uyghurdin.

Unregistered
22-12-09, 13:06
Saitama degen yerdiki uyghurlar ichide ,dilimirat pisht koz dep birsi bar , u adem Ushu atalmish Xinjind ihtisad hemkarliq uyushmisi degen ni qurgharlargha yardem qilghanmu?uninggha qatnashqanlar kimler? kishilerni eyttip bersanglar , bir biliwalsaq bolattu.

旧キタカサカド住民
22-12-09, 16:09
(Aldi bilen eskertip otey, mening bu pikrim peqet Saitamadikiler toghurluq halas.)


Hosh, Saitamaning gepi chiqip qaptu, "ikkinchi yurtum" bolghanliqtin, menmu addi ikki eghiz gepimni qiliwalay.

Aldirap bir tayaqta heydep ketmeyli!
Saitama digen yer yaponda uyghurlar eng kop olturaqlashqan yer. Bala-caqilirini qatqanda 60, 70 etrapida uyghurlar yashaydu. (belkim hazir tehimu koptur). Ularning kopinchisi shu etraptiki Tokyo Denki University qatarliq ali mekteplerde oquydighan oqughuchilar, we shu yerlerde oqush putturup hizmetke ciqip qep qalghanlardur. Men ularning qandaqlighini yahshi bilimen. Ular wahtining tengdin tolisini intayin tiriship ishlep oqush we turumush hirajitini koturush uchun ihtisat toplashqa serp qilidu. Yillap tiriship ishlep yene oqushlirini layaqetlik putturup cirayliq oz yollirini tepip kunini otkuzidu. Shu yerde yashighan yillirimda men bundaq tirishchanliqlarni nurghun korgenmen. Tirishchanliq isil pezilet. Men uyghurlar yaponiyeliklerdin uginidighan eng cong ugunishmu del shu harmas-talmas tirishchanliq dem qaraymen. Men korgen bilgen Saitamaliqlarning kopinchisi ene shu tirishchanliqni ozide yetildurup kundin kunge ilgirlep ketip baridu.

Elwette adem bolghaniken arisida igizimu pakirimu, semizimu oruqimu, yahshisi we nachirimu bolidu. Nachar illetlik ademler shu illetlirini ozgertmeydiken, saiti kelgende oz beshini ozi yeydu, jamaetning kozidin chushidu. Her ish oz yoli bolen. Bir ikki naciri bar dep hemmisini qara-qoyuq wijdansiz dep bir tayaqta heydesh namertlik!

Yengi yil olturushigha kelsek, men bar waqittimu asasen heryili shu yerdikiler birliship yengi yilni kutiwalattuq. Hazirmu shu olturushlarni we aghinilerni eslep turimen. Mening bu yilqi olturush heqqide artuq pikir qilghim yoq, chunki mezmuni nime, kimler teripidin orunlashturulghan men hazir yiraqta buningdin hewersiz. Lekin, Ablet bilen Elqem, bu ikkeylenni men taza yahshi bilimen. Her ikkisi siler digen "wijdansizliqtin" helila yiraq turidighan yigitler. Aldirap ayrim shehslerni ismi bilen bu yerge tartip chiqip haqaretlesh, bu hem namertlik.

Saitama yahshi yurt. Yurt dep atishimdiki sewep u emiliyette nurghun uyghurlarning ikkinchi yurti. Nurghun ballar shu yerde tughulup osup yetilmekte. Bir yurttikilerge qara-qoyuq hujum qilish, bu hem namertlik! wehem nadanliq!

Eghir besiq, uyushqaq we yaponlardek tirishqan bolayli doslar.

Heyr,
Bir kona Saitamaliqtin.

Unregistered
22-12-09, 21:39
yahxi yahxi yahxi yezipsiz!!!!! doslar kerendaxlar! uzimizni sel besewalayli,aslidila unqilik muyim amas bir tema togurluh baxlangan mulayiza amdi bolganda kattih uruxka tillaxka oquh axkara bulgunqilikka uzgirap kitiwatidu!!!muxu temini yizip yolligan adam oyligini togra bolsimu ipadilax usuli intayin hata bolgan!!!aslida bolsa tillax hakaratlax orniga iltimas dap qiraylih suzlar bilan yazsa bunig natijisi yahxi bolatti dap oylayman, hazir munbarga karisah bir qiraylih nami bar dunyadiki uygurlar bilidigan burunki qoglirimiz aran tasta barpa kilgan uygurlar malisi yani saytama ga obdanla kuz tigiptu. saytama dikilar hatta uz aramu bir birsiga hiris kilixip hat yiziwitiptu, dimak ittipahsizlih baxliniptu, nima sawaptin doslar??? hammisi bir parqa orunsiz timidiki hattin!!!yigi yillih paaliyat utkan yilila orunlaxturulup bolgan ix,yigi yillih paaliyat utkuzux hargizmu kayip sapa qiriklaxkanlik amas,hamma dulattiki uygurlarnig hammisinig uz aldiga yigi yillih paaliyatliri qokum bar,ularmu harhil yollar bilan utkuzidu dap oylayman,,biz bilmaymiz halas,,saytamadikilar oquh axkara bolgaqkila muxundah akiwatka kamdu? agar rastinla bu paaliyat utkuzux muwapih wahti bolmisa pikir takliplarni saytamidikilar togra kubul kilalaydu ham uzliri maslihatlixip qiraylih bir tarap kilalaydu dap oylayman!!!alkam bilan ablat digan ikki yigit aglisam yapundi hamma paaliyatlarga yirah yikin dimay hizmatlirini taxlap duttar tamburliri bilan uygurlarni tonuxturux uqun oyun kuyup yuruptu!!!ajiba bumu qiriklaxkanlikmu??? bunigdin kiyin uygurlarnig paaliyatlirini kim uz ustiga kohmay elip aktiplih bilan orunlaxturalaydu?xuga gap suzlirimizga dikkat kilayli,yigi yillih paaliyat togursida gap tugusun,,uni saytamadikilar uzliri qiraylih bir tarap kilalaydiginiga ixiniman!!!! saytama dikilarmu uz ara hajilaxmay takallaxmay gap suzga dikkat kilayli, bu tema munazirisi saytmadikilarnig ottursiga ittipahsizlih soguhqilik selewatkandah kilidu,dikkat kiliglar!!!!!! hayir, hammiglarnig diliga insap barsun!!!

Unregistered
22-12-09, 21:46
--------------------------------------------------------------------------------

essalamu eleykum dosluruum , toghra u yighit hekiketen jeq ishlarni qildi, allah u yigitmizning qighan ejrige minglap ejir qaytursun, likin yapondiki kup chiligen balilar siz digendek undaq mu emes, bezilirimiz niqap taqapmu chiqip baqtuq, yushurun qilip kelgenlermu kup , yapondikilernimu tughra chushinip qoyonglar, ular uz hiraji bilen uquydu, yene bir tereptin ishleydu , her duletning uzige chushluq alahidiliki we kemchilikimu bar, yapon adette panahliq qubul qilalmaydu ,bezi lata yapondiki uyghurlargha qarap(kechikiche haraq ichip yuruydighan ) ,hemmimizni bir tayaqte heydimengler , hemmimiz bashqa dulettiki balilardek erkinmu emes, biz yaponda bulghunimiz bilen beribir xitay pasporti bilen yuruymiz, chet eldiki ezmet yigitlirimiznimu allah qilghan ejrige kup bersun ,likin bezi bir duslirimiz bir tereplinila uylimayli, bulsa yapondiki shundaq yol izdewatqan balilarni panahliq tiliyeligidek erkinraq duletke echiqiwilinglar , men bu geplirimni siz ge qaratmidim , yaponda panahliq izdep yurgen balilar kup , chet elge chiqiwilip yaxshi turmushqa irishwilip gheywet la qilip yurmey emeliy ish qilayli , yapondikiler tuhu yuruk namayishqa chiqalmighini bilen , yaxshi uqup uz xizmetlirini qiliwatidu, chet elde chiqiwilip yapondikilerni tillighiche yaman bulsanglar ularghimu yul kursitinglar , amirkigha chiqmaqchi bulghan yapondiki balilar kup , qene!!!!!!!!!! qaysinglar yaman yul kursitelemsiler .yaman wijdanliq nochi balangzilar chetelge echiqalamsiler!!!!!!!!!!!! siler yaman !!! siler erkin!!!!! bizchu !!!!!!1

Unregistered
22-12-09, 21:47
Hay lata. hehning ismini biliwelip aqangni berey digenmu???
bir ademni ismini atap hakaret kilix togurluh hudadin wehi keldimu ya?
sen digen ademning kandahligini biz obdan bilimiz.bolmidi digende sendek piyne tarkatmidi.
ozining tegixlik ixini kiliwatidu. bu adem kiliwatkan ixni sen bir omur kilalmaysen...
hu haywan!!! sen bilen dozahta korixeyli!!!!!!!!!!!!


Saitama degen yerdiki uyghurlar ichide ,dilimirat pisht koz dep birsi bar , u adem Ushu atalmish Xinjind ihtisad hemkarliq uyushmisi degen ni qurgharlargha yardem qilghanmu?uninggha qatnashqanlar kimler? kishilerni eyttip bersanglar , bir biliwalsaq bolattu.

Unregistered
23-12-09, 00:43
buni okup telikip kagili az kaldim. burader, dozahta korisheyli diginingge karighanda sen ozeng bilitini ep boghan ohshimamsen?


Hay lata. hehning ismini biliwelip aqangni berey digenmu???
bir ademni ismini atap hakaret kilix togurluh hudadin wehi keldimu ya?
sen digen ademning kandahligini biz obdan bilimiz.bolmidi digende sendek piyne tarkatmidi.
ozining tegixlik ixini kiliwatidu. bu adem kiliwatkan ixni sen bir omur kilalmaysen...
hu haywan!!! sen bilen dozahta korixeyli!!!!!!!!!!!!

Unregistered
23-12-09, 01:06
Eqikiwelingla dep tola yalwurup ketipsiz, oturap kagan keri kiz emessiz(qahqah). anda bommisingiz, ixingiz asan. yapondin erkin doletlerge qikmakqi bolsingiz xu doletke sayahet vizisi elip andin diginingizdek panalik tilisingizla ishingiz putidu. kelgendin kiyinki panalik ixliringizni mehsus bejirip beridighan ademlermu teyyar. dimek biresi sizni qakirtip eqikalmaydu. hata oylap oz yolingizni tosap yurmeng. lekin towendiki hetingizge kariganda bir eskertish bermisem bolmidi. erkin doletlerge qikiplawasingiz turmushingiz yahxi bop ketmeydu. idiyide teyyarlighingiz bolsun. yaponda hittayqe ixlemdu bilmidin, lekin buyaklargha kelixtin burun tilini puhta igellimisingiz kop japagha kalsiz. andin jesurrak bolung, hemme ixta eqikip ketingla, qakirtingla dep oltursingiz buyerlerde kuningizni alalmaysiz. yapondimu xundaktu lekin bu yerdiki rikabetni kelmey tessewur kilalmaysiz.


--------------------------------------------------------------------------------

essalamu eleykum dosluruum , toghra u yighit hekiketen jeq ishlarni qildi, allah u yigitmizning qighan ejrige minglap ejir qaytursun, likin yapondiki kup chiligen balilar siz digendek undaq mu emes, bezilirimiz niqap taqapmu chiqip baqtuq, yushurun qilip kelgenlermu kup , yapondikilernimu tughra chushinip qoyonglar, ular uz hiraji bilen uquydu, yene bir tereptin ishleydu , her duletning uzige chushluq alahidiliki we kemchilikimu bar, yapon adette panahliq qubul qilalmaydu ,bezi lata yapondiki uyghurlargha qarap(kechikiche haraq ichip yuruydighan ) ,hemmimizni bir tayaqte heydimengler , hemmimiz bashqa dulettiki balilardek erkinmu emes, biz yaponda bulghunimiz bilen beribir xitay pasporti bilen yuruymiz, chet eldiki ezmet yigitlirimiznimu allah qilghan ejrige kup bersun ,likin bezi bir duslirimiz bir tereplinila uylimayli, bulsa yapondiki shundaq yol izdewatqan balilarni panahliq tiliyeligidek erkinraq duletke echiqiwilinglar , men bu geplirimni siz ge qaratmidim , yaponda panahliq izdep yurgen balilar kup , chet elge chiqiwilip yaxshi turmushqa irishwilip gheywet la qilip yurmey emeliy ish qilayli , yapondikiler tuhu yuruk namayishqa chiqalmighini bilen , yaxshi uqup uz xizmetlirini qiliwatidu, chet elde chiqiwilip yapondikilerni tillighiche yaman bulsanglar ularghimu yul kursitinglar , amirkigha chiqmaqchi bulghan yapondiki balilar kup , qene!!!!!!!!!! qaysinglar yaman yul kursitelemsiler .yaman wijdanliq nochi balangzilar chetelge echiqalamsiler!!!!!!!!!!!! siler yaman !!! siler erkin!!!!! bizchu !!!!!!1

Unregistered
23-12-09, 01:28
bir ixtin hewiring yoqtek turidu. yengi yilni sen digendek dunyaning hemme yeridiki uyghurlar her yili paaliyet qilip otkuzidu. Lekin bu yil, uyghurning beshigha kelgen sanaqsiz qanlik pajieler seweplik, amerika we bashqa yerlerdiki uygurlar yengi yil paaliyitini emeldin kaldurdi. bir yil burun bekitiwetken bosang, bu bir yilda nimiler boldi oylan.
Hitay olumge buyrighan heliqi tehi buriti het tartmighan narside ballarning hewerdiki resimini korgenmu sen. baxqisini oylimay tordin xu resimni bir korup baq. ene shu chaghda yene niyiting ozgermise otkuziwergin. u sening qeningning yuyulup bolghanlighining bixariti. Sende guna yok nimkesh, u hittayning karamiti.



--------------------------------------------------------------------------------

essalamu eleykum dosluruum , toghra u yighit hekiketen jeq ishlarni qildi, allah u yigitmizning qighan ejrige minglap ejir qaytursun, likin yapondiki kup chiligen balilar siz digendek undaq mu emes, bezilirimiz niqap taqapmu chiqip baqtuq, yushurun qilip kelgenlermu kup , yapondikilernimu tughra chushinip qoyonglar, ular uz hiraji bilen uquydu, yene bir tereptin ishleydu , her duletning uzige chushluq alahidiliki we kemchilikimu bar, yapon adette panahliq qubul qilalmaydu ,bezi lata yapondiki uyghurlargha qarap(kechikiche haraq ichip yuruydighan ) ,hemmimizni bir tayaqte heydimengler , hemmimiz bashqa dulettiki balilardek erkinmu emes, biz yaponda bulghunimiz bilen beribir xitay pasporti bilen yuruymiz, chet eldiki ezmet yigitlirimiznimu allah qilghan ejrige kup bersun ,likin bezi bir duslirimiz bir tereplinila uylimayli, bulsa yapondiki shundaq yol izdewatqan balilarni panahliq tiliyeligidek erkinraq duletke echiqiwilinglar , men bu geplirimni siz ge qaratmidim , yaponda panahliq izdep yurgen balilar kup , chet elge chiqiwilip yaxshi turmushqa irishwilip gheywet la qilip yurmey emeliy ish qilayli , yapondikiler tuhu yuruk namayishqa chiqalmighini bilen , yaxshi uqup uz xizmetlirini qiliwatidu, chet elde chiqiwilip yapondikilerni tillighiche yaman bulsanglar ularghimu yul kursitinglar , amirkigha chiqmaqchi bulghan yapondiki balilar kup , qene!!!!!!!!!! qaysinglar yaman yul kursitelemsiler .yaman wijdanliq nochi balangzilar chetelge echiqalamsiler!!!!!!!!!!!! siler yaman !!! siler erkin!!!!! bizchu !!!!!!1

Raxman Surisi
23-12-09, 04:09
Yaponche bilidighan we ozini musulman hesaplaydighan jimi insanlar:
Towendiki allahning ayetliri(Sözliri, emirliri, hökümliri, xewerliri)ni anglanglar. Yaponche terjimisini oqup tepekkur qilinglar.
http://www.youtube.com/watch?v=RCB-eOYRYww&feature=related


Pitne-pasat-Allahning hökmige, emirlirige qarshi söz we heriket dimektur.
Allahning emrige xilap bolghan jimi söz we qilmishlar pitne bolghan iken, eksiche bolghanliqi pitne bolmaydu.Salih emel bolidu.
Allahning yolda méngishqa, musulmanlargha we insanşlargha yaxshiliq qilishqa teshebbus qilish, yaxshiliq qilish sawap bolidu.Shuning bilen bir waqitta Allahqa isyan qilidighan, tuzkorluq qilidighan,Allah chekligen yolda mangghan we méngishqa urun'ghan musulmanlarni tosush, yamanliqtin ,kupurdin, isyandin, pak bolmighan söz we heriketlerdin tosush we uninggha qarshi küresh qilish-sawap hem salih emel bolidu.Allah bulardin razi bolidu.

Özlirini musulman chaghlap yürgen birtop kishiler(meyli yapondiki uyghurlar bolsun, meyli afriqidin amerikigha oqushqa barghan malay musulman bolsun) xiristiyanlarning yéngi yil bayrimini qutluqlap topliship yighni echip muzika chelip, er-xotun tansa oynap,haraq sharap ichip tebriklesh qilmishliri bilen shughullansa,uni körgen yaki bilgen musulman u azghunlargha qarshi agahlandurush mejburiyitige ige.Eger bu agahlandurushni "pitne"-dep qarighuchilar bolsa bu gepni digen kishi islam düshmini, Allahning düshmini we yaki bilimsiz birsi bolghan bolidu.Allah ularni hidayet qilsun.

Musulmanlarning zimmiside ikki burch bolidu:
1.Allahning yoligha dewet qilish.Musulman qérindashlirini yaxshi yolgha bashlash, yaxshiliq qilishqa, teqwa bolushqa ündesh, Muhemmed eleyhissalamning sünnitini heriket qiblinamisi qilish heqqide ömür boyi tirishchanliq körsitish.
2.Yamanliqtin tosush. Musulman qérindashlirini yamanliqtin, kupurliqtin,Allahqa isyan qilishtin tosush.
Buning ichide birinchisi biraz asan bolup,köp kishiler qarshi turmaydu. Hetta Sherqiy Türkistanda xitaylarmu öz-ara yaxshiliq qilishimizgha köpinche qarshi turmaydu.Chünki bizning bir-birimizge yaxshiliq qilishimiz ulargha anche ziyan éLip kelmeydu.
Emma kéyinkisi qilmaq tes bolghan küresh bolup, birsini yaman şshtin tosimaqchi bolsingiz u qarshiliq körsitidu, hetta sizni yaman körüp qeliashi, düshmenlik qilishi mumkin. Shunga sewir taqetlik bolush, estayidil xizmet ishleshke toghra kelidu. Waqit jehette aldirimay terbiyileshke toghra kelidu.
Islamda bolmighan bir xatire künni bashqa dindiki kapirlar bilen oxshash tebriklesh-rastinla kapirliqqa elip baridighan qilmish. Herqandaq bahana buni inkar qilishqa yetmeydu.
Yapondiki yaki bashqa gheyri musulmanlar köp sanni igelligen dölet we rayonlardiki Uyghurlargha nesihet bolsunki, yéngi yilda yighilip ana tilni, uyghurche ussulni balilargha ügitish-wetenperwerlik, yaxshi ish dep qarashtin waz keching, chünki bu sizni kapirliqqa elip baridighan jinayet, paskina qilmish.
Uning ornigha eger rastinla ewladlargha köyünidighan bolsingiz, özingizge köyünidighan bolsingiz undaqta ulargha süre ügiting, dualarni ügitip namaz oqushni ügiting.Bu sizge we ewladingizgha,ata aningizgha jennette katta mukapat elip kelidighan xizmet we sawap ishtur.
Ballirigha namaz oqushni ügetmigen ata-ana-qiyamet künigiche mazirida azap chekidu.Bu Allahning hökmi! Islam dinining nime ikenlikini bilmey turup musulmanlarning burchini toghra ada qilghili bolmaydu.Musulmanliq mundaq:
1-Iman(Iman éytish, kelime shahadet keltürüsh).
2.Ilim üginish(Islam dinini toghra igellesh, toghra étiqad qilish, ibadetlerni nuqsansiz qilish)
3.Ibadet(Namaz,roza,zakat, hej,jihad, qurbanliq,yaxshi ish qilish, toy qilish, bala terbiyilesh...)
Yuquridiki üch amilning birsini kem qilghan adem normal bir musulman bolalmaydu.
Iman eytmighan kapir bolidu. Ömür boyi kishilerge yaxshi ish qilsimu beribir dozaqqa kiridu.
2.Ilim ügenmigen musulman namazni we bashqa ibadetlerni toghra qilalmaydu, eger qilsimu Allah teripidin qobul qilinmasliqi mumkin...Xiristiyanlarning yéngi yilini tebrikleydighan, komunistlar(dinsiz peskesh kapirlar)ning ayallar bayrimi we bashqa bayramlirini tebrikleydighan, islam dinida yoq ishlarni hetta cheklengen ishlarni qilidighan, nikah qilmay turup quchaghliship yat er(xotun) bilen tansa oynaydighan...azghunlardin, gunahkarlardin bolup qalidu..shunga ilim üginish böshüktin mazarghiche musulman ewladigha perz qilin'ghan.Hayatla bolghan kishining bilmigenni üginish mejburiyiti bar.
3.Ibadet qilish. Allah emir qilghan, buyruq qilghan ibadetlerni, bolupmu perz ibadetlerni qilish.Eger buni qilmisa ish chataq.
Islam dinida jihad meydanidimu ikki reket perz namizini terk etishke bolmaydu.Aldinqi septiki mujahidlar nöwet bilen perz namazlirini ikki reket qilishi shert! Bu Allahning emri!
Men oquwatimen, weten dawasi üchün namayishqa chiqqan idim,yighin'gha qatnashqan idim, UNPO ning mejlisige barghan idim,shunga bügün namaz qilalmidim,dep,buni qilmisammu bolidu,dep qarighan kishi(Islamni xata chüshengen, xata yolgha kirip qalghan azghun hesaplinidu). Perz ibadet-bashqilirigha almashturghili bolmaydighan ibadettur.Hayatla bolidiken namazni jezmen oqush lazim.Kesel bolup karwatta, supida yetip qalghan bolsimu oqush lazim.Jan chiqish aldidimu, sekrattimu oqush, kelime shahadet keltürüsh lazim.
Peqet balaghetke yetken qizlar, ayallar heyz mezgilide namaz oqumaydu. Allah bu mezgilde ayallargha alahide ruxset beriwetken, u namazni saqayghandin kéyin toluqlap oqumisimu bolidu.Undin bashqa bahana-sewep bilen namazni ter étishke, bolmaydu.
Namazning perz ikenlikini bilip turup terk etkenler munapiq bolidu.Bu kapir digen gep,jehennemlik..xeterlik aqiwet.
Undin bashqa yaman ish qilmasliqmu perz ibadettur.Yéngi yilni tebriklesh,haraq ichip köngül echish, namehrem(nikahsiz) er-ayallar tansa oynash-xuddi tongguz göshidekla haram. Bu agahlandurushni oqughan siz Allah haram qilghan paskina tongguz göshini yiyishni xalamsiz?
Nesihet anglimay, agahlandurushqa qulaq salmay, axirettiki sotqa ishenmey özingiz bilgenni qilsingiz, töwe qilmisingzi undaqta siz xalighanni qiling.Islam dinidin chiqip ketsingizla siz "heqiqi erkinlik" ke érishken bolisiz de xalighan chaghda xalighan er yaki ayal bilen zina qilsingiz,tansa oynisingiz, showa ichsingiz, tongguz göshi yisingiz,butlargha tawap qilsingiz,töwendiki filimning
http://www.eastturkistan.tv/tv/?/tv/975/
eng axiriqi qismidiki Nurbekrige oxshash xitay jesetke tawap qilsingiz,kapirlar bilen toy qilsingiz,xitay bilen Örkesh dölette toy qilsingiz, jungxua birliki üchün inqilap qilsingiz, Afghanistangha berip musulmanlargha qarshi maashliq esker bolup urush qilsingiz,bashqilargha özingizge zulum qilsingiz boliweridu.
Hem musulmanliq dawasi qilip turup hem musulmanliqqa qarshi ish qilsingiz munapiq bolisiz.Afghanistan,IRaq,Chchenistan,Pelestin,Sher qiy Türkistandiki urushlar, qetliamlar Quranda diyilgen pitnilerning del özi shu. Pitne yalghuz gep-sözla emes.Allahning emrige xilap bolghan her söz we herikettur.Pitnidin uzaq turayli,uninggha qarshi küresh qilayli. Allah quranda yer yüzide pitne tügen Allahning dini islam höküm sürgiche jihad qilishlar,dep bizge buyruq qilghan.
Xalas.
Allah yurtdashlarni meghpiret we hidayet qilsun.Amin!

Raxman Surisi
23-12-09, 04:46
Yaponche bilidighan we ozini musulman hesaplaydighan jimi insanlar:
Towendiki allahning ayetliri(Sözliri, emirliri, hökümliri, xewerliri)ni anglanglar. Yaponche terjimisini oqup tepekkur qilinglar.Yaponluq musulmanlarning aldida ülge bolunglari azghunluqta ülge bolmay.Dunyada eng qilliq insanlar teqwa musulmanlardur.Salih emel we jihad arqiliq jennetni setiwalghuchilar eng eqilliqtur.

Allah bizni salih emel we jihad bilen hozurigha baridighan qulliridin qilghay.Amin!

http://www.youtube.com/watch?v=RCB-eOYRYww&feature=related
http://www.eastturkistan.tv/tv/?/tv/978/

Hörmet bilen:
STRT


Pitne-pasat-Allahning hökmige, emirlirige qarshi söz we heriket dimektur.
Allahning emrige xilap bolghan jimi söz we qilmishlar pitne bolghan iken, eksiche bolghanliqi pitne bolmaydu.Salih emel bolidu.
Allahning yolda méngishqa, musulmanlargha we insanşlargha yaxshiliq qilishqa teshebbus qilish, yaxshiliq qilish sawap bolidu.Shuning bilen bir waqitta Allahqa isyan qilidighan, tuzkorluq qilidighan,Allah chekligen yolda mangghan we méngishqa urun'ghan musulmanlarni tosush, yamanliqtin ,kupurdin, isyandin, pak bolmighan söz we heriketlerdin tosush we uninggha qarshi küresh qilish-sawap hem salih emel bolidu.Allah bulardin razi bolidu.

Özlirini musulman chaghlap yürgen birtop kishiler(meyli yapondiki uyghurlar bolsun, meyli afriqidin amerikigha oqushqa barghan malay musulman bolsun) xiristiyanlarning yéngi yil bayrimini qutluqlap topliship yighni echip muzika chelip, er-xotun tansa oynap,haraq sharap ichip tebriklesh qilmishliri bilen shughullansa,uni körgen yaki bilgen musulman u azghunlargha qarshi agahlandurush mejburiyitige ige.Eger bu agahlandurushni "pitne"-dep qarighuchilar bolsa bu gepni digen kishi islam düshmini, Allahning düshmini we yaki bilimsiz birsi bolghan bolidu.Allah ularni hidayet qilsun.

Musulmanlarning zimmiside ikki burch bolidu:
1.Allahning yoligha dewet qilish.Musulman qérindashlirini yaxshi yolgha bashlash, yaxshiliq qilishqa, teqwa bolushqa ündesh, Muhemmed eleyhissalamning sünnitini heriket qiblinamisi qilish heqqide ömür boyi tirishchanliq körsitish.
2.Yamanliqtin tosush. Musulman qérindashlirini yamanliqtin, kupurliqtin,Allahqa isyan qilishtin tosush.
Buning ichide birinchisi biraz asan bolup,köp kishiler qarshi turmaydu. Hetta Sherqiy Türkistanda xitaylarmu öz-ara yaxshiliq qilishimizgha köpinche qarshi turmaydu.Chünki bizning bir-birimizge yaxshiliq qilishimiz ulargha anche ziyan éLip kelmeydu.
Emma kéyinkisi qilmaq tes bolghan küresh bolup, birsini yaman şshtin tosimaqchi bolsingiz u qarshiliq körsitidu, hetta sizni yaman körüp qeliashi, düshmenlik qilishi mumkin. Shunga sewir taqetlik bolush, estayidil xizmet ishleshke toghra kelidu. Waqit jehette aldirimay terbiyileshke toghra kelidu.
Islamda bolmighan bir xatire künni bashqa dindiki kapirlar bilen oxshash tebriklesh-rastinla kapirliqqa elip baridighan qilmish. Herqandaq bahana buni inkar qilishqa yetmeydu.
Yapondiki yaki bashqa gheyri musulmanlar köp sanni igelligen dölet we rayonlardiki Uyghurlargha nesihet bolsunki, yéngi yilda yighilip ana tilni, uyghurche ussulni balilargha ügitish-wetenperwerlik, yaxshi ish dep qarashtin waz keching, chünki bu sizni kapirliqqa elip baridighan jinayet, paskina qilmish.
Uning ornigha eger rastinla ewladlargha köyünidighan bolsingiz, özingizge köyünidighan bolsingiz undaqta ulargha süre ügiting, dualarni ügitip namaz oqushni ügiting.Bu sizge we ewladingizgha,ata aningizgha jennette katta mukapat elip kelidighan xizmet we sawap ishtur.
Ballirigha namaz oqushni ügetmigen ata-ana-qiyamet künigiche mazirida azap chekidu.Bu Allahning hökmi! Islam dinining nime ikenlikini bilmey turup musulmanlarning burchini toghra ada qilghili bolmaydu.Musulmanliq mundaq:
1-Iman(Iman éytish, kelime shahadet keltürüsh).
2.Ilim üginish(Islam dinini toghra igellesh, toghra étiqad qilish, ibadetlerni nuqsansiz qilish)
3.Ibadet(Namaz,roza,zakat, hej,jihad, qurbanliq,yaxshi ish qilish, toy qilish, bala terbiyilesh...)
Yuquridiki üch amilning birsini kem qilghan adem normal bir musulman bolalmaydu.
Iman eytmighan kapir bolidu. Ömür boyi kishilerge yaxshi ish qilsimu beribir dozaqqa kiridu.
2.Ilim ügenmigen musulman namazni we bashqa ibadetlerni toghra qilalmaydu, eger qilsimu Allah teripidin qobul qilinmasliqi mumkin...Xiristiyanlarning yéngi yilini tebrikleydighan, komunistlar(dinsiz peskesh kapirlar)ning ayallar bayrimi we bashqa bayramlirini tebrikleydighan, islam dinida yoq ishlarni hetta cheklengen ishlarni qilidighan, nikah qilmay turup quchaghliship yat er(xotun) bilen tansa oynaydighan...azghunlardin, gunahkarlardin bolup qalidu..shunga ilim üginish böshüktin mazarghiche musulman ewladigha perz qilin'ghan.Hayatla bolghan kishining bilmigenni üginish mejburiyiti bar.
3.Ibadet qilish. Allah emir qilghan, buyruq qilghan ibadetlerni, bolupmu perz ibadetlerni qilish.Eger buni qilmisa ish chataq.
Islam dinida jihad meydanidimu ikki reket perz namizini terk etishke bolmaydu.Aldinqi septiki mujahidlar nöwet bilen perz namazlirini ikki reket qilishi shert! Bu Allahning emri!
Men oquwatimen, weten dawasi üchün namayishqa chiqqan idim,yighin'gha qatnashqan idim, UNPO ning mejlisige barghan idim,shunga bügün namaz qilalmidim,dep,buni qilmisammu bolidu,dep qarighan kishi(Islamni xata chüshengen, xata yolgha kirip qalghan azghun hesaplinidu). Perz ibadet-bashqilirigha almashturghili bolmaydighan ibadettur.Hayatla bolidiken namazni jezmen oqush lazim.Kesel bolup karwatta, supida yetip qalghan bolsimu oqush lazim.Jan chiqish aldidimu, sekrattimu oqush, kelime shahadet keltürüsh lazim.
Peqet balaghetke yetken qizlar, ayallar heyz mezgilide namaz oqumaydu. Allah bu mezgilde ayallargha alahide ruxset beriwetken, u namazni saqayghandin kéyin toluqlap oqumisimu bolidu.Undin bashqa bahana-sewep bilen namazni ter étishke, bolmaydu.
Namazning perz ikenlikini bilip turup terk etkenler munapiq bolidu.Bu kapir digen gep,jehennemlik..xeterlik aqiwet.
Undin bashqa yaman ish qilmasliqmu perz ibadettur.Yéngi yilni tebriklesh,haraq ichip köngül echish, namehrem(nikahsiz) er-ayallar tansa oynash-xuddi tongguz göshidekla haram. Bu agahlandurushni oqughan siz Allah haram qilghan paskina tongguz göshini yiyishni xalamsiz?
Nesihet anglimay, agahlandurushqa qulaq salmay, axirettiki sotqa ishenmey özingiz bilgenni qilsingiz, töwe qilmisingzi undaqta siz xalighanni qiling.Islam dinidin chiqip ketsingizla siz "heqiqi erkinlik" ke érishken bolisiz de xalighan chaghda xalighan er yaki ayal bilen zina qilsingiz,tansa oynisingiz, showa ichsingiz, tongguz göshi yisingiz,butlargha tawap qilsingiz,töwendiki filimning
http://www.eastturkistan.tv/tv/?/tv/975/
eng axiriqi qismidiki Nurbekrige oxshash xitay jesetke tawap qilsingiz,kapirlar bilen toy qilsingiz,xitay bilen Örkesh dölette toy qilsingiz, jungxua birliki üchün inqilap qilsingiz, Afghanistangha berip musulmanlargha qarshi maashliq esker bolup urush qilsingiz,bashqilargha özingizge zulum qilsingiz boliweridu.
Hem musulmanliq dawasi qilip turup hem musulmanliqqa qarshi ish qilsingiz munapiq bolisiz.Afghanistan,IRaq,Chchenistan,Pelestin,Sher qiy Türkistandiki urushlar, qetliamlar Quranda diyilgen pitnilerning del özi shu. Pitne yalghuz gep-sözla emes.Allahning emrige xilap bolghan her söz we herikettur.Pitnidin uzaq turayli,uninggha qarshi küresh qilayli. Allah quranda yer yüzide pitne tügen Allahning dini islam höküm sürgiche jihad qilishlar,dep bizge buyruq qilghan.
Xalas.
Allah yurtdashlarni meghpiret we hidayet qilsun.Amin!

yapon guli
23-12-09, 04:59
Eqikiwelingla dep tola yalwurup ketipsiz, oturap kagan keri kiz emessiz(qahqah). anda bommisingiz, ixingiz asan. yapondin erkin doletlerge qikmakqi bolsingiz xu doletke sayahet vizisi elip andin diginingizdek panalik tilisingizla ishingiz putidu. kelgendin kiyinki panalik ixliringizni mehsus bejirip beridighan ademlermu teyyar. dimek biresi sizni qakirtip eqikalmaydu. hata oylap oz yolingizni tosap yurmeng. lekin towendiki hetingizge kariganda bir eskertish bermisem bolmidi. erkin doletlerge qikiplawasingiz turmushingiz yahxi bop ketmeydu. idiyide teyyarlighingiz bolsun. yaponda hittayqe ixlemdu bilmidin, lekin buyaklargha kelixtin burun tilini puhta igellimisingiz kop japagha kalsiz. andin jesurrak bolung, hemme ixta eqikip ketingla, qakirtingla dep oltursingiz buyerlerde kuningizni alalmaysiz. yapondimu xundaktu lekin bu yerdiki rikabetni kelmey tessewur kilalmaysiz. rehmet siz ge ependi, maga tehimu tepsiliy dep birelemsiz eaynisa@yahoo.com bu mining adirsim , allgha sizge rehmet qilsun ,

Unregistered
23-12-09, 11:40
way yapon guli henim (yaki ependimdursiz), u kixi tepsilatning hemmini yeziptu. sizge yene nime tepsilat kirekti. turidighan yeringizdiki konsulni tepip viza iltimas kilixnigu bilesiz. eger xu kixi digendek her jehettin asasingiz bolsa, kokmay keliwering. lekin kespingizni yahxi igelleng. bu yerde yapondin kelgenler heli kop. ularning tengdin tolisi doktorluk unwani barlar. lekin kopinqisining kuni anqe yahshi emes. hizmet yok necce yil oyide olturghanlarmu kop. men yaponni bilmeymen, eng yahxisi kelishtin burun xular bilen alake kilip ulardin ehwalini bilip bekip andin bekiting. ular yapon bilen selixturup sizge obdan uqur bireleydu. men bir yapondin kegen doktorni tonuymen, tehminen 5 yil awal bu yerge kelgende tonuxkan, ta hazirgiqe kaqan kosem way nime dep kep kagan boghitim dep kahxapla yuridu. ixkilip xu yahtin kegenler jikku bu yerde, biresini tepip sorap bakasiz. eng muhim ozingizge tayingiz yitemdu, gep xu yerde. emse sayunara, ixliringizgha onguxluk tileymen.


rehmet siz ge ependi, maga tehimu tepsiliy dep birelemsiz eaynisa@yahoo.com bu mining adirsim , allgha sizge rehmet qilsun ,

Unregistered
23-12-09, 16:19
Hormetlik hanim,

Yaponiyedin Amerkigha qandaq yol bilen kelishni bilmeymen. Belkim sayahet yaki tuqqan yoqlash yollar bilen kelsingiz qolayliq bolishi mumkin. Amerkigha kelip Uyghurlargha siyasi panaliq tilep yerliship qelish eng qolayliq. Eger siz bu yolni tallimisingiz mektepke kirish arqiliq qalsingizmu bolidu. Til mektepliri yaki kespke kirish digendek.
Yashash sharaitige kelsek, Amerka Yaponoiyedek tereqqi qilmighan. Lekin turmush sharaiti tolimu yahshi. Sizni asasen yeklimeydu. sizlam bularni yeklimisingiz. Amerka helqi kongni-qani eng keng helq. Dunaydiki herqanda millet kelip yerliship ozining mediniyiti bilen yashap yeni tereqqi qelip yashaweridighan dolet.
Eger Amerkigha kelishni halisingiz, til we kesp bek muhim orunda turidu. Amerkida saranglarche ikki yaki tort yil qattiq japa chekishni kallingizdin otkuzup japa chikelisingizla ahirida halawetini ozingiz korisiz. Biz wetendin kelgenler asasen japa chekip baqmighan disingiz bolidu. Menmu heqiqi japani Amerkigha kelip korgen.
Birnechche yil, yatidighan we tamaq yeydighan bir yerni tetipla yashap qalghan waqitni mektepte otkuzelisingiz ahirida kozligen turmushqa erisheleysiz. U waqitta siz hizmet izdimeysiz, hizmet sizni izdep yuridu. Siz peqet maash tallaysiz.
Kespke kelsek, Amerkida bugunki kunde ishsizlar kop. biraq yenila kop kesiplerde hizmetchi tapalmaywatqan hizmet orunlarmu kop. Ijdima'i penni bilmeymen. Sewebi men ijdimai pende emes. Asasen tebi'i pen sahadiki kesipler bugunki kundimu eqiwatidu. Yenila eqiwatqan kesiplerning hizmet heqqi kop yuqiri.
Eger Amerkigha kelip, oqumay ishlepla otup kitey disingizmu bolidu. Ishmu tapalaysiz. Chong oydin birni elip bir mashina elip yenilam elqatari yashap ketiwerisiz. Lekin men sizge bu meslihetni hergizmu bermeymen. Chunki bundaq yashisingiz bek achchiq bilen yashap otup ketisiz. Sewebi ishingiz kop waqitlarda turaqliq bolmaydu we tenerqingiz kop towen boldu. Hem kop tallash hoquqingizmu bolmaydu.Shuning bilen siz hosh bolalmay bashqilargha ozingizni selishturup achighingizda yuqirqidek shehslerni tillashtin halqip top helkni tillashqa otidighan bolup qalisiz.
Siz Yaponyede yashap baqqan shehs. Siz jemiyette qimmiti bar orun elishning muhimlighini mendin yahshi bilishingiz mumkin. Shunga kelip eng muhim qelidighan ishingiz ozingizni tereqqi qildurup jemiyetke qoshulush. Amerkiliqlarmu asasen bir kesp qelip hayat kechurmeydu. Sharaitqa masliship kesp almashturup yashap ketiweridu.
Yaponiyedin kelgen bir Uyghur akimiz bar. Yaponiyelik tonushi bilen alaqiliship ikki qizini we ayalini elip kelgen edi. Yengi kelgende Englishchini aran yamidaytti. Hazir besh yil boldi kelginige. Kelgendin beri bir Oqutquchigha doctor ashti bolup ishligech tilni qattiq tutup ugengen edi. Bu yil yazda bir ali mekteptin professorliq hizmettin birni tepip shundaq yahshi yashawatidu. Ayalimu doctorliqqa bu yil kirdi.(bu aile manga we sizge ohshashlargha eng yahshi misal)
Ahirida biz nege barmayli turmush hatirjemligini izdeymiz. Siz oz turmushingizdin hatirjem bolsingiz bashqilargha yardem berish sharaiti hazirlinidu. Shundaqla weten we millet digen oqumlarnimu chushunishke sharait bolidu.
Men bilgenlirimni yezip qoydum. Eger yene soraydighan kespler turliri bolsa sorashtin tartinmang. Bilidighan uchurlirim bolsila siz bilen ortaqlishimen.

Sizge salametlik tilep,

Bir wetendashtin.





rehmet siz ge ependi, maga tehimu tepsiliy dep birelemsiz eaynisa@yahoo.com bu mining adirsim , allgha sizge rehmet qilsun ,

Unregistered
23-12-09, 22:55
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm

Unregistered
23-12-09, 23:22
Yalghan sozlep bashkilarni azdurma , meyli qeyer bolsun oz wetenge yetmeydu , hazir yaponiye uyghurlargha eng bap kelidighan yaxshi jay , Ameriking ihsadi barghanseri yamanlap ketip baridu , yapondin qechip kelgen Dr larning ehwalini hemme adem belidu . belkim bir ikkisi bardu anche munche "hizmet" qelip yurgen , bu hekiki riqabetke toghan dolet , yaponde hemme ademge beridighan okush mukapati yok , bu herde bekla eqilik bolsang andin okush mukapati alalaysen bolmisa oyken kuning hesret chekip otisen.meyli qandakla bolsun yapondigen wetenge yekin , qaysi chaghda bolsa barghili bolidu , hergiz wetenni tashlap qechip yurme !!!!
bu yazmini yazghan hangwahti aghzigha kelgenni sozleydu , chunki u qanche kop adem bu yerge kelip japa tarsa uning rezil kongli tinjidu.yaponda chetellik oqighuchilarni bekla hormetleydu we ulargha yaxshi sharaitlarni mektep ozi orunlashturup beridu , yaponda qatnash qolaylik mashini elishining hajitimu yoq , bu yerde mashina bolmisa oyingdin chiqalmaysen , huddi eshektek kun boyi ishleysen ! eger bekla qabilyetlik , tilgha yaxshi bolsang uning gepi bashqa , ishkilip wetendin ayrilma , ata-anang bar yergen qayt , uruk-turqanliring bilen bille bol , helkqing bilen bille bol !! kozing yoruk kongling ochuk bolidu , ghurbet tarmaysen !

QUOTE=Unregistered;75252]Hormetlik hanim,

Yaponiyedin Amerkigha qandaq yol bilen kelishni bilmeymen. Belkim sayahet yaki tuqqan yoqlash yollar bilen kelsingiz qolayliq bolishi mumkin. Amerkigha kelip Uyghurlargha siyasi panaliq tilep yerliship qelish eng qolayliq. Eger siz bu yolni tallimisingiz mektepke kirish arqiliq qalsingizmu bolidu. Til mektepliri yaki kespke kirish digendek.
Yashash sharaitige kelsek, Amerka Yaponoiyedek tereqqi qilmighan. Lekin turmush sharaiti tolimu yahshi. Sizni asasen yeklimeydu. sizlam bularni yeklimisingiz. Amerka helqi kongni-qani eng keng helq. Dunaydiki herqanda millet kelip yerliship ozining mediniyiti bilen yashap yeni tereqqi qelip yashaweridighan dolet.
Eger Amerkigha kelishni halisingiz, til we kesp bek muhim orunda turidu. Amerkida saranglarche ikki yaki tort yil qattiq japa chekishni kallingizdin otkuzup japa chikelisingizla ahirida halawetini ozingiz korisiz. Biz wetendin kelgenler asasen japa chekip baqmighan disingiz bolidu. Menmu heqiqi japani Amerkigha kelip korgen.
Birnechche yil, yatidighan we tamaq yeydighan bir yerni tetipla yashap qalghan waqitni mektepte otkuzelisingiz ahirida kozligen turmushqa erisheleysiz. U waqitta siz hizmet izdimeysiz, hizmet sizni izdep yuridu. Siz peqet maash tallaysiz.
Kespke kelsek, Amerkida bugunki kunde ishsizlar kop. biraq yenila kop kesiplerde hizmetchi tapalmaywatqan hizmet orunlarmu kop. Ijdima'i penni bilmeymen. Sewebi men ijdimai pende emes. Asasen tebi'i pen sahadiki kesipler bugunki kundimu eqiwatidu. Yenila eqiwatqan kesiplerning hizmet heqqi kop yuqiri.
Eger Amerkigha kelip, oqumay ishlepla otup kitey disingizmu bolidu. Ishmu tapalaysiz. Chong oydin birni elip bir mashina elip yenilam elqatari yashap ketiwerisiz. Lekin men sizge bu meslihetni hergizmu bermeymen. Chunki bundaq yashisingiz bek achchiq bilen yashap otup ketisiz. Sewebi ishingiz kop waqitlarda turaqliq bolmaydu we tenerqingiz kop towen boldu. Hem kop tallash hoquqingizmu bolmaydu.Shuning bilen siz hosh bolalmay bashqilargha ozingizni selishturup achighingizda yuqirqidek shehslerni tillashtin halqip top helkni tillashqa otidighan bolup qalisiz.
Siz Yaponyede yashap baqqan shehs. Siz jemiyette qimmiti bar orun elishning muhimlighini mendin yahshi bilishingiz mumkin. Shunga kelip eng muhim qelidighan ishingiz ozingizni tereqqi qildurup jemiyetke qoshulush. Amerkiliqlarmu asasen bir kesp qelip hayat kechurmeydu. Sharaitqa masliship kesp almashturup yashap ketiweridu.
Yaponiyedin kelgen bir Uyghur akimiz bar. Yaponiyelik tonushi bilen alaqiliship ikki qizini we ayalini elip kelgen edi. Yengi kelgende Englishchini aran yamidaytti. Hazir besh yil boldi kelginige. Kelgendin beri bir Oqutquchigha doctor ashti bolup ishligech tilni qattiq tutup ugengen edi. Bu yil yazda bir ali mekteptin professorliq hizmettin birni tepip shundaq yahshi yashawatidu. Ayalimu doctorliqqa bu yil kirdi.(bu aile manga we sizge ohshashlargha eng yahshi misal)
Ahirida biz nege barmayli turmush hatirjemligini izdeymiz. Siz oz turmushingizdin hatirjem bolsingiz bashqilargha yardem berish sharaiti hazirlinidu. Shundaqla weten we millet digen oqumlarnimu chushunishke sharait bolidu.
Men bilgenlirimni yezip qoydum. Eger yene soraydighan kespler turliri bolsa sorashtin tartinmang. Bilidighan uchurlirim bolsila siz bilen ortaqlishimen.

Sizge salametlik tilep,

Bir wetendashtin.[/QUOTE]

Unregistered
24-12-09, 00:50
Hey qapaqbash, hazirghiche bu tor betide bir admeni tillap baqmighan edim. seni tillimay peqet bolmidi. Hemme ademlerni ozengge ohshash korup qaldingmu? Sendek hichnersige erishelmey ichi yaman rezillikke tolghan ademler hilighu Amerka yaki Yapniye bolsun Jennetke barsimu yenila patqaqqa patqan qeri kalidek yurgining yurgen. Ozengning eqillik emesligingni bashqilardin kormigin rezil. neq ozengdin kor. Amerkigha bugunki kundimu kelip yolini tepip ketiwatqan tirishchan Uyghur oqughuchilar bar. Kozungni echip dunyada nime boliwatqinini anche-munche anglap qoy. Bolmisa bashqilarni chishlep haywanatlar baghchidinmu orun alalmay otup ketidighan mehluq bolisen. gepliringgha qarighanda sening kuning bek nachar we rezillikke tolghan ohshaydu sening. Shunche hittay kelip petip tereqqi qelip ketiwatqan yerge Uyghur kelse bolmamdiken. Men sanga ohshash hemme adem sanga ohshash qapaq bolmighandin keyin ozemning yashawatqan sharaitni yezip qoydum. Men hichkimni wetenge qaytmisun dimidim deldush. Yaponiyede bek qolayliq bolsa qaliwersun. Yeponiyeliklerni peqet ishlimey tereqqi qilghan dep anglap qapsende qaranghu quduqning ichide. Wuy delte deltiliktin pul ghejlep bolsimu dawa izdep ghaljir itliqtin qutulghin. Amerka sen oylighandek kungimu qalmaydu. Sanga ohshash tegi bosh qapaqbash emes. Hemme doletlerni we ademlerni ozengdek ohshitip yurme. Yashawatqan qaranghu qudughungdin beshingni bolsimu cheqirip dunyani korup baqqin delte. Sendek japa tartmayla halawetke erishimen dep chiqqanlar uchun Amerka bir dozaq. Eger japagha chidap oqup yitishkenler uchun bugunmu Amerka bir bu dunyaning jenniti. Peqetla gepimni chushenmiseng, Erkin Sidiq ependige qarap baqqin. Mening gepimni chushunup qalisen.





Yalghan sozlep bashkilarni azdurma , meyli qeyer bolsun oz wetenge yetmeydu , hazir yaponiye uyghurlargha eng bap kelidighan yaxshi jay , Ameriking ihsadi barghanseri yamanlap ketip baridu , yapondin qechip kelgen Dr larning ehwalini hemme adem belidu . belkim bir ikkisi bardu anche munche "hizmet" qelip yurgen , bu hekiki riqabetke toghan dolet , yaponde hemme ademge beridighan okush mukapati yok , bu herde bekla eqilik bolsang andin okush mukapati alalaysen bolmisa oyken kuning hesret chekip otisen.meyli qandakla bolsun yapondigen wetenge yekin , qaysi chaghda bolsa barghili bolidu , hergiz wetenni tashlap qechip yurme !!!!
bu yazmini yazghan hangwahti aghzigha kelgenni sozleydu , chunki u qanche kop adem bu yerge kelip japa tarsa uning rezil kongli tinjidu.yaponda chetellik oqighuchilarni bekla hormetleydu we ulargha yaxshi sharaitlarni mektep ozi orunlashturup beridu , yaponda qatnash qolaylik mashini elishining hajitimu yoq , bu yerde mashina bolmisa oyingdin chiqalmaysen , huddi eshektek kun boyi ishleysen ! eger bekla qabilyetlik , tilgha yaxshi bolsang uning gepi bashqa , ishkilip wetendin ayrilma , ata-anang bar yergen qayt , uruk-turqanliring bilen bille bol , helkqing bilen bille bol !! kozing yoruk kongling ochuk bolidu , ghurbet tarmaysen !

Unregistered
24-12-09, 00:55
Essalam barliq qerindashlar bu yerdiki qerindashlar bek bir birisge kongul boldiken disekmu bolidu.. mundaqche eytqanda taza bilimlik we uqumushluq ademler kridi ya kirmidi bu yerge yazdi yazmidi.. ishqilip bezi ozini aqlighanlar yeni yapondiki doktorluqni unwanni aqlighanlar ozini sel ashurwaptu ...bilemsiler biz Uyghurlar meyli doktor yaki alim bolup kiteyli Uyghur uchun hechnime qilip birelmey kirpidek tugulup yatsaq u haman bilimsiz bolidu u alim doktor bolsa hujeyre yatitip qirilghan uyghurlarni tirildurelidimu? doktor bolsa telfon ulanmighanlar yaki internet ulanmighanlar telfon internetlarni amal qilip uyliyalidimu..... mana mushundaq bir yilda esqatmighan ziyalining keyinmu paydisi yoq..shunga unwanim, sherpimge dagh yetkuzme dep waysirap yurgenning paydisi yoq...eng yaxshisi shu adem shu unwan sheripini quchaqlap yotqining ichide tughdurup yatsun... qandaq?
bu paaliyetke pikir yurguzgeche qilinghan bezi gepler bolsa yeni bezi haqaretler bolsa oz adimini tapidu shunga qaynimay oqup qoysanlgarla bolidu.. su singidighan yerini tapidu gep igisini tapidu shunga oz wijadingizni adil tarazigha selip kokrek kerip yuruwering...qandaq?

talash tartish hajetsiz bu meslini otturigha elip chiqip yaxshi bolghan bolishi mumkin bolmisa shu Yapon saitama digen yerdiki chonglar senemge chushup balilirini medeniyet ogitish uchun bir kun waqit israp qilatti..bu bek waqit ziyan qilghanliq emesmu he uqumushluq ziyalilar...

Saitama
24-12-09, 01:32
Assalamualaykum Kerindaxlar, Tordaxlar

Bir-kanqe yildin beri dawamlixip keliwatkan bu yengi yillih paaliyet hergizmu beziliringlar oylighandek yalghuz Ablat bilen Alkam orunlaxturghan paaliyet bolmastin, belki kolliktipning meslihetlixip orunlaxturuxi boyiqe elip beriliwatkan paaliyettur.
Bu ikki yigit kolliktipning teliwi boyiqe aldinki ketimdila bu yillih Yengi Yil Paaliyiti ning uhturuxlirini yetkuzguqiler bolup bekitilgen halas!
Xunglaxka bu ikki yigitning ismini atap halighanqe hakaret kilixinglargha ruhset yoh!!!
Bizning herkandah bir paaliyitimiz kolliktipning ortah meslihati we omluk karari arkilik bekitilidu.

Bu yilqi Yengi Yillih Paaliyetmu kopqilikning ortah meslihetlixixi netijiside amaldin kalduruldi!!!

Bir kisim tordaxlarning semige:
Perdining arkisigha yoxuruniwelip kolliktip we xehslerge biwaste hujum kilix we hakaretlex, Nadanlih, Ahlahsizlih we qekidin axkan Namertliktur…
Bizning bu Saitama rayoni bezi korelmesler eytkandek “ghaywatchi ,jidalhor,haraqqa dum quxudighan,arliki yoq tugaxkan insanlar” toplaxkan jay amas. Eksiqe, intayin inah-ittipah yaxawatkan bir aile. herkandak pitne-pasat, eghwalarmu bizning bu isil peziletlik ailimizge dez ketkuzelmeydu…
Heyr-hox. !

Saitama uyghur rayonidikiler din
2009/12/24

Unregistered
24-12-09, 02:30
“ghaywatchi ,jidalhor,haraqqa dum quxudighan,arliki yoq tugaxkan insanlar”



top-tohra ras gap boptu. har sorunda xotunliri haraq ichip mas bolup. ala-taghil
warqirap-jarqirap, xaqning iriga naynaqlap tas qalidu quchqigha chiqip olturghili.
shundaqtemu, erliri tamaka chekip ,haraq ichip haywat qilip olturidu. rasqu.

Unregistered
24-12-09, 09:18
Assalamualaykum Kerindaxlar, Tordaxlar

Bir-kanqe yildin beri dawamlixip keliwatkan bu yengi yillih paaliyet hergizmu beziliringlar oylighandek yalghuz Ablat bilen Alkam orunlaxturghan paaliyet bolmastin, belki kolliktipning meslihetlixip orunlaxturuxi boyiqe elip beriliwatkan paaliyettur.
Bu ikki yigit kolliktipning teliwi boyiqe aldinki ketimdila bu yillih Yengi Yil Paaliyiti ning uhturuxlirini yetkuzguqiler bolup bekitilgen halas!
Xunglaxka bu ikki yigitning ismini atap halighanqe hakaret kilixinglargha ruhset yoh!!!
Bizning herkandah bir paaliyitimiz kolliktipning ortah meslihati we omluk karari arkilik bekitilidu.

Bu yilqi Yengi Yillih Paaliyetmu kopqilikning ortah meslihetlixixi netijiside amaldin kalduruldi!!!

Bir kisim tordaxlarning semige:
Perdining arkisigha yoxuruniwelip kolliktip we xehslerge biwaste hujum kilix we hakaretlex, Nadanlih, Ahlahsizlih we qekidin axkan Namertliktur…
Bizning bu Saitama rayoni bezi korelmesler eytkandek “ghaywatchi ,jidalhor,haraqqa dum quxudighan,arliki yoq tugaxkan insanlar” toplaxkan jay amas. Eksiqe, intayin inah-ittipah yaxawatkan bir aile. herkandak pitne-pasat, eghwalarmu bizning bu isil peziletlik ailimizge dez ketkuzelmeydu…
Heyr-hox. !

Saitama uyghur rayonidikiler din
2009/12/24

Apirin japon uyghurlırı musıbet kunlerde kungul ıqıx yahxı emes ... eger yaponluklar sılernıng ornunglarda bulsa bu kanlık kırghınqılıktın kıyın nıme ıxlarnı kılar bunı oylap sılıxturup baktınglarmu

Unregistered
24-12-09, 09:25
Saitmalik kopchilik, nahayti wezitetke uygun adil yekun qikiripsiler. birlik, inaklik ene xundak bolidu. Kopning kozi kop, ekli zor. bizning bu yawropadimu ozini ozi yurtning bexi dep atiwalghan birkizimlat bar. ular nime dise he dep koydek egexsek mana muxundak helikning ahanitige kaldurup patkakka patiridu. siler bir ulge yaritipsiler. bizmu silerdin ugunimz. her ixni jamaetning herbir ezasi awaz koxup bekitilixi kirek. bu yerdiki igispes geplerge kulak salmanglar doslar, terikipmu yurmenglar, ularning gepige okuganla adem ixenmeydu. heyr yengi yilinlar kutluk bosun!

Unregistered
24-12-09, 09:26
Essilamu Eleykum Qerindashlar:

Unregistered
24-12-09, 09:41
yaponlar eger xu yili ailiside yaki tukkanliri arisida Olim- yetim bolsa, xu yili yengi yilni tebriklimeydu. hetta yengi yillik birbirige ewetixidighan atkertkighimu, xu yili tebrik sozi yazmay, kecurung bu yil arimizda olim-yetim bolghanlaktin yengi yilingizni tebrikliyelmidim, dep addi bir jumlini yezip barlik tonuxlirigha ewetidu. mana bu yaponlarning aditi. Men otken yili yengi yilda muellimimdin xundak bir atkertkini tapxurup elip, kiyin sorap tepsilatini bildim.


Apirin japon uyghurlırı musıbet kunlerde kungul ıqıx yahxı emes ... eger yaponluklar sılernıng ornunglarda bulsa bu kanlık kırghınqılıktın kıyın nıme ıxlarnı kılar bunı oylap sılıxturup baktınglarmu

Unregistered
24-12-09, 09:57
keqikixsengmu emdi oygunup eklingni tepixipsen. arangda hekiki okughan kallisi sahlarmu barlighigha emdi ixenduk. yapondikiler anda okuymiz manda okuymiz dep azrak kapxix. bu yaktikilerni pada bakidiken dep anglaxkanmiting. herkaysing kanqilik okup ketkiningni kegenliringning halini korup bizmu heli bilip kalduk. bir ikkisini hisapka almiganda. bek okughung kepketse yahxisi muxu yerge kelip okux. kiyin samanning nekide algan kuruk unwanni kuqaklap olturup kelishmaysen.

Unregistered
24-12-09, 11:32
Ha , alla bu kishining yazmisni korup buni bir Americadek medinyetlik dolette yashawatqan insan demek , bek keyindek turidu . hey , wetensiz namert , eger americada yashash qeyin bolsa singgen momangni yeseng bolmamdu?

U kishi "yapondin americagha qechip kelgenlerge hata bir chushenche berme" dep toghra eytiptughu? , uninghha shunchiwala ghaljirliship bashkilarni bu sorunda tilashning neme paydisi .qarighanda sen bir ishqa chidimay eqlingdin ayrilishqa az qalghan bicharedek qelisen

BU dunyada musapir bolup , bashqelar yurtida yashimaqtin qeyin ish yok , ane ashu Kambozhagha qechip chikqan balilarmu belkim sanga oxshash yalghanchilarning chetke chikiwalsangla ish asan bolidu " degen geplerge bek eshinip ketken bolushi mumkin. ademning kallisi ishlise , awal ozining qongigha qarap , ozing yusige qarap ish qelidu . aldingda dollar bar dise qarap baqmayla chongqur hanggha sekreydighan hamaqet , mite bolmasliq kirek. kishi bashqilar uchun yashimaydu , ozi uchun yashaydu , eger bekla wijdanliq bolsa hudddi Rabiye hanimdek helq uchun yashaydu , ularning hormiti , abroyi boldu , u sen degen erkin degen bir kechik bala emes u nime kiptu ? u bir 50 yashtin ashaqan adem , umu wetenge ketimendep ketelmey yuridughu?
Hitaylarni tilgha elip qapsen , hazir hitayning kop qismi chette ugunup qaytip dolitini qudret tapquzuwatudu , hette bizning wetenimi egilep boldi , sanga ohshosh kem eqil , yiraqni korelmeydighan , abroy perez , ghumsilar bashkilarni aldash , kuchkirtish bilen rezillke tolghan toymas nepisni qanduridu .
"Oz milletingni bashqilarning yurtida horlima , ular musapir " deydu konilar . kozungni echip qara ashu qechip chikqan ballar nime umidler bilen kelgen bolghitti ?shularning ornigha san bolghan bolsang qandaq qelar iding ? sozle emdi !

U kishining degeni eniqqu , eger English telining yaxshi bolsa , qabilyetlik bolsang , okush mukapati alsang bu yerge kelgin , bolmisa japa-tartip qalisen deptighu , buning nemisi hata ? americagha kelip chidimay bashqa doletlerge ketkenlermu az emesghu ? yapondikiler sanga nisbeten kop eqilliq hergiz aldanmaydu ,shunglashqa ular ene qilmaqchi bolghan "Yengi yilliq "paaliyitnimu toghtiptu .
Emdi , seyip kerip uhla , ozengni keler yili nelerde korisen huda ozi bilidu.namaz qokup qilghan gunaliringgha towe qilghin .



Hey qapaqbash, hazirghiche bu tor betide bir admeni tillap baqmighan edim. seni tillimay peqet bolmidi. Hemme ademlerni ozengge ohshash korup qaldingmu? Sendek hichnersige erishelmey ichi yaman rezillikke tolghan ademler hilighu Amerka yaki Yapniye bolsun Jennetke barsimu yenila patqaqqa patqan qeri kalidek yurgining yurgen. Ozengning eqillik emesligingni bashqilardin kormigin rezil. neq ozengdin kor. Amerkigha bugunki kundimu kelip yolini tepip ketiwatqan tirishchan Uyghur oqughuchilar bar. Kozungni echip dunyada nime boliwatqinini anche-munche anglap qoy. Bolmisa bashqilarni chishlep haywanatlar baghchidinmu orun alalmay otup ketidighan mehluq bolisen. gepliringgha qarighanda sening kuning bek nachar we rezillikke tolghan ohshaydu sening. Shunche hittay kelip petip tereqqi qelip ketiwatqan yerge Uyghur kelse bolmamdiken. Men sanga ohshash hemme adem sanga ohshash qapaq bolmighandin keyin ozemning yashawatqan sharaitni yezip qoydum. Men hichkimni wetenge qaytmisun dimidim deldush. Yaponiyede bek qolayliq bolsa qaliwersun. Yeponiyeliklerni peqet ishlimey tereqqi qilghan dep anglap qapsende qaranghu quduqning ichide. Wuy delte deltiliktin pul ghejlep bolsimu dawa izdep ghaljir itliqtin qutulghin. Amerka sen oylighandek kungimu qalmaydu. Sanga ohshash tegi bosh qapaqbash emes. Hemme doletlerni we ademlerni ozengdek ohshitip yurme. Yashawatqan qaranghu qudughungdin beshingni bolsimu cheqirip dunyani korup baqqin delte. Sendek japa tartmayla halawetke erishimen dep chiqqanlar uchun Amerka bir dozaq. Eger japagha chidap oqup yitishkenler uchun bugunmu Amerka bir bu dunyaning jenniti. Peqetla gepimni chushenmiseng, Erkin Sidiq ependige qarap baqqin. Mening gepimni chushunup qalisen.





Yalghan sozlep bashkilarni azdurma , meyli qeyer bolsun oz wetenge yetmeydu , hazir yaponiye uyghurlargha eng bap kelidighan yaxshi jay , Ameriking ihsadi barghanseri yamanlap ketip baridu , yapondin qechip kelgen Dr larning ehwalini hemme adem belidu . belkim bir ikkisi bardu anche munche "hizmet" qelip yurgen , bu hekiki riqabetke toghan dolet , yaponde hemme ademge beridighan okush mukapati yok , bu herde bekla eqilik bolsang andin okush mukapati alalaysen bolmisa oyken kuning hesret chekip otisen.meyli qandakla bolsun yapondigen wetenge yekin , qaysi chaghda bolsa barghili bolidu , hergiz wetenni tashlap qechip yurme !!!!
bu yazmini yazghan hangwahti aghzigha kelgenni sozleydu , chunki u qanche kop adem bu yerge kelip japa tarsa uning rezil kongli tinjidu.yaponda chetellik oqighuchilarni bekla hormetleydu we ulargha yaxshi sharaitlarni mektep ozi orunlashturup beridu , yaponda qatnash qolaylik mashini elishining hajitimu yoq , bu yerde mashina bolmisa oyingdin chiqalmaysen , huddi eshektek kun boyi ishleysen ! eger bekla qabilyetlik , tilgha yaxshi bolsang uning gepi bashqa , ishkilip wetendin ayrilma , ata-anang bar yergen qayt , uruk-turqanliring bilen bille bol , helkqing bilen bille bol !! kozing yoruk kongling ochuk bolidu , ghurbet tarmaysen !

Unregistered
24-12-09, 13:20
Saitama, yani Takasaka, Kitasakado we Sakadoda uzun yil turup, oqushlirini tugutup America gha kelgenler heli kop, Eger rast gepni qilishqa toghra kelse, Yapundin kelgenlerning America diki ehwali herqandaq bashqa dowlettin kelgenlernikidin kop yahxi (Los Angelistiki birqisimlarni hesaplimighanda), Nurghunliri yahshi hizmet pursitige igen boldi, bularning ichide beziliri Dunyadiki dangliq sherketlerde heli yuquri hoquk tutup ishleydu. Buning sewabi 1. ular bulumlik, koplirining yaponiyade hizmet tejirbisi bar, Yapunchini yahshi bilidu, Yapunining Americada nurghun shirketliri bar, shunlashqa tizdinla hizmet tepip ketti. 2. Yapundin kelgenler japagha chidaydu, chunki ular yapunda birtereptin oqup birteriptin ishlep japagha kongen, Amerikidiki kara hizmetning selighi Yapun bilen selishturghili bolmaydu .3. eng moyum bir yeri Yapundin kelghenler nahayiti itipak otudu(Los Angelisdiki birqisimlarni hesaplimighanda), Eger birsi yahshirak shirkette muashlik hizmetni tapsa, derhal bashilarni ozuning yenigha tartidu, Bazi Yapunning sherketliride hetta 3-4 ti bir ishhanida ishleydu. bir biri bilen uruq tuqqandek otishidu, bir birini yolaydu. Yapundikiler eger yapunda bir ikki zil hizmet tejirbisi bolsa, englisqini azraq bilse, Americada uzungha qalmayla hizmet tapalaydu,
Shunglasqa Yapunidikiler Amerikigha kelip olturaqliship qelishi, dunyadiki her qandaq bashqa bir dowletke berishidin yahshi, eger Americagha kelish pursiti bolsa hergiz qoldin bermeslik kerek.

Yapuniyedin kelip Americada olturaqliship qalghan senpaidin

Unregistered
24-12-09, 15:46
Ata pahtangni nimidegen nomus qilmighan insanlarbu emdi los anglistikiler chishlep tartip amercidiler itipaq dep yurginini qarabuing ,u sen degen shirket nede ! u bir adem barmaydighan bir sehradur , ena shu yerlerge berip jan bekishmu bir hil amalmu , tola kureq parangni salmay uwu oliwatqanlarni qutquzushning amaliniqelayli , bolmisa bir kuni sening tukqanliringghimu nowet kelidu.
12 - ayning 22 - 23 - künliri Ürümqi soti 10 uyghurni ölüm jazasigha, 5 kishini muddetsiz qamaq jazasigha, 7 kishini muddetlik qamaq jazasigha höküm qildi.

新疆再有五人因骚乱被判死刑
更新时间 2009年 12月 24日, 格林尼治标准时间07:53
乌鲁木齐法院已经判处20余人死刑
新疆官员证实,当地又有五人因7月5日骚乱事件被乌鲁木齐市法院判处死刑。
乌鲁木齐市政府信息中心负责人侯汉敏星期四(12月24日)对记者透露,当地法院星期二和星期 三共审判了2 2名涉骚乱事件的嫌疑人,其中五人被判处死刑。
路透社引乌鲁木齐政府声明称,还有五人被判处死缓,八人被判无期徒刑。
报道说,从名字上看,所有被判处死刑和死缓的人似乎都是维吾尔族。
侯汉敏没有透露这些人被指控的具体罪名,但她此前曾对法新社记者保证中国国家媒体将对判决进行 报道。
中国媒体星期四并没有报道最新的判决。
路透社报道指出,新疆截至目前已经有至少22人因“7·5”骚乱事件被判死刑,其中至少九人已 经被处决。
根据新疆官方透露的数据,乌鲁木齐“7·5”骚乱事件造成近200人死亡,1600多人受伤。
根据乌鲁木齐检察院透露的数据,截至10月初,当地警方共逮捕了430名涉嫌参与“7·5”骚 乱的人,其中 108人已经被起诉。
http://www.bbc.co.uk/zhongwen/simp/c...ng_death.shtml



Saitama, yani Takasaka, Kitasakado we Sakadoda uzun yil turup, oqushlirini tugutup America gha kelgenler heli kop, Eger rast gepni qilishqa toghra kelse, Yapundin kelgenlerning America diki ehwali herqandaq bashqa dowlettin kelgenlernikidin kop yahxi (Los Angelistiki birqisimlarni hesaplimighanda), Nurghunliri yahshi hizmet pursitige igen boldi, bularning ichide beziliri Dunyadiki dangliq sherketlerde heli yuquri hoquk tutup ishleydu. Buning sewabi 1. ular bulumlik, koplirining yaponiyade hizmet tejirbisi bar, Yapunchini yahshi bilidu, Yapunining Americada nurghun shirketliri bar, shunlashqa tizdinla hizmet tepip ketti. 2. Yapundin kelgenler japagha chidaydu, chunki ular yapunda birtereptin oqup birteriptin ishlep japagha kongen, Amerikidiki kara hizmetning selighi Yapun bilen selishturghili bolmaydu .3. eng moyum bir yeri Yapundin kelghenler nahayiti itipak otudu(Los Angelisdiki birqisimlarni hesaplimighanda), Eger birsi yahshirak shirkette muashlik hizmetni tapsa, derhal bashilarni ozuning yenigha tartidu, Bazi Yapunning sherketliride hetta 3-4 ti bir ishhanida ishleydu. bir biri bilen uruq tuqqandek otishidu, bir birini yolaydu. Yapundikiler eger yapunda bir ikki zil hizmet tejirbisi bolsa, englisqini azraq bilse, Americada uzungha qalmayla hizmet tapalaydu,
Shunglasqa Yapunidikiler Amerikigha kelip olturaqliship qelishi, dunyadiki her qandaq bashqa bir dowletke berishidin yahshi, eger Americagha kelish pursiti bolsa hergiz qoldin bermeslik kerek.

Yapuniyedin kelip Americada olturaqliship qalghan senpaidin

Unregistered
24-12-09, 20:36
hey namerd heliq, meylsi siz er bolung yaki ayal bolung.. er bolsingiz bu yerde bu geplerni qiliship reswaliship yurginingiz erlikingzge mas kelmeydu..Ayal bolsingiz bezi yerlirini pishik jehettin toghra chushinishke bolidiki emma boldi mushunchilik bolsa yiter...hazir birimizni cishleydighan waqit emes.... yiter heliq yiter..yetmigen bolsa boldi Uyghurlar bilen arlashmang..bolamdu????

Unregistered
24-12-09, 22:14
apsuzlanduh!

Unregistered
25-12-09, 00:37
Apandim/ hanim

Yuqurdiki Saitamadin kalgan kixi los anglistikiler toghroluq toluq uchurlani bilmasligi mumkin
likin shu siz digan yiza turwatqanla vatandaxlani man toniyman ular haqiqi vatanparwar ziyalilar!!!!!



Ata pahtangni nimidegen nomus qilmighan insanlarbu emdi los anglistikiler chishlep tartip amercidiler itipaq dep yurginini qarabuing ,u sen degen shirket nede ! u bir adem barmaydighan bir sehradur , ena shu yerlerge berip jan bekishmu bir hil amalmu , tola kureq parangni salmay uwu oliwatqanlarni qutquzushning amaliniqelayli , bolmisa bir kuni sening tukqanliringghimu nowet kelidu.
12 - ayning 22 - 23 - künliri Ürümqi soti 10 uyghurni ölüm jazasigha, 5 kishini muddetsiz qamaq jazasigha, 7 kishini muddetlik qamaq jazasigha höküm qildi.

新疆再有五人因骚乱被判死刑
更新时间 2009年 12月 24日, 格林尼治标准时间07:53
乌鲁木齐法院已经判处20余人死刑
新疆官员证实,当地又有五人因7月5日骚乱事件被乌鲁木齐市法院判处死刑。
乌鲁木齐市政府信息中心负责人侯汉敏星期四(12月24日)对记者透露,当地法院星期二和星期 三共审判了2 2名涉骚乱事件的嫌疑人,其中五人被判处死刑。
路透社引乌鲁木齐政府声明称,还有五人被判处死缓,八人被判无期徒刑。
报道说,从名字上看,所有被判处死刑和死缓的人似乎都是维吾尔族。
侯汉敏没有透露这些人被指控的具体罪名,但她此前曾对法新社记者保证中国国家媒体将对判决进行 报道。
中国媒体星期四并没有报道最新的判决。
路透社报道指出,新疆截至目前已经有至少22人因“7·5”骚乱事件被判死刑,其中至少九人已 经被处决。
根据新疆官方透露的数据,乌鲁木齐“7·5”骚乱事件造成近200人死亡,1600多人受伤。
根据乌鲁木齐检察院透露的数据,截至10月初,当地警方共逮捕了430名涉嫌参与“7·5”骚 乱的人,其中 108人已经被起诉。
http://www.bbc.co.uk/zhongwen/simp/c...ng_death.shtml

Unregistered
25-12-09, 01:19
apsuzlanduh!

Artuk ketti . Emiliyette qilekte bir timimmu su yok .

Unregistered
25-12-09, 01:55
Tizimliting Kirish MunberIzdesh
Wetinim Uyghur Munbiri » Élkitaplar » Jasus kim?
12Kéyinki betTizimlikke qaytish Inkas Téma yollash

Yéngi témaSaylam témisiTartuq témisiMunazirePa'aliyet Ün-SinTawar témisiTarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
1# Printér Xet chongluqi: tT Yollan'ghan waqti 2009-9-26 03:59 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Jasus kim?
Bu témini axirida Tarim Tehrirligen. Waqti 2009-9-27 02:39



Izchi men






Jasus kim?




(roman)












Yéqilghantash neshriyati − ürümchi







Oyghan




Aptori: Abduxaliq Uyghur 1921-yil, turpan



Hey, péqir uyghur, oyghan, uyqung yéter,
Sende mal yoq, emdi ketse jan kéter.
Bu ölümdin özengni qutqazmisang,
Ah, séning haling xeter, haling xeter.
Qop! dédim, béshing köter, uyqungni ach!
Reqibning bishini kes, qarnini chach!
Köz échip etrapqa obdan baqmisang,
Ölisen armanda, bir kün yoq ilaj.
Hélimu jansizgha oxshaydu téning,
Shunga yoqmu anche ölümdin ghéming?
Chaqirsam qimirlimayla yatisen,
Oyghanmay ölmekchimu sen shu péting?
Közüngni yoghan échip etrapqa baq,
Öz istiqbaling heqqide oylan uzaq.
Ketse qoldin bu ghenimet, pursiti,
Kilechek ishing chataq, ishing chataq.
Échinar könglüm sanga, hey uyghurum,
Sebdishim, qirindishim, bir tuqqunum.
Köyünüp halinggha oyghatsam séni,
Anglimaysen zadi, néme bolghining?!
Kélidu bir kün pushayman qilisen,
Tektige gepning shu chaghda yétisen.
”xep“ déseng shu chaghda ülgürmey qalur,
Shunda «uyghur» sözige ten bérisen.

*****




Birinchi bab



’Uyghur aygha chiqti‘



”tüge kördüngmu? − yaq, körmidim.“
− doqmushtikilerning parangliridin

… …

U, payansiz ketken tektimakan chölining goya insan ayighi tegmigendek yilan baghri sozulup yatqan qum barxanlirining tebi’iy menzirisige alem kémisining dérizisidin qarighiniche xiyal déngizi ichige gherq bolup ketken idi.

U xiyal dunyasidin chöchüp oyghan’ghandek boldi-de, rakéta ichide sel tewrinip qoyup shardek eynek qalpiqi ichidin udulidiki qatar-qatar tizilip imir-chimir yénip özgirip turghan herxil renglerdiki kunupka-signal chiraghlirini bir qur közitip chiqti. Herxil her yangza xrustal ékranlardiki tinmay özgirip turghan ko’ordénat-reqemler, rakétining uchushqa teyyar bolup qalghanliqidin bésharet bermekte idi.

U, intayin hayajan ichide axirqi uchush minutlirini teqezzaliq bilen kütmekte idi. U yénidikilerdin sel temkin körünüshke tirishqandek qilsimu, uning qoruq basqan chirayi hayajanlinish, xushalliq, meghrurlinish, ensireshtek qarimuqarshi héssiyat alametliri bilen tolghan idi. U, ana wetini uyghur dölitining tunji alem kémisi ichide ka’inat boshluqigha qarap uchushning eng axirqi peytlirini xushallinish we temtireshtek bir birige zit rohi qiyapet ichide kütmekte idi.

”mana qara, bizgimu sün’iy hemrahimiz, hetta alem kémimiz bolidighan künler nésip bolidiken-he!“ dep pichirlighach miyiqida külüp qoydi.
Uning yürek soqushliri barghanséri tézliship jiddileshkenliki chirayidin mana men depla bilinip turatti. Uning yüzközliri bir qizirip bir tatirip uni ghemge qoymaqta idi. ”qérighanliqimning alamitimu qandaq bular? − dep oylidi sel ensirigendek bolup. Tetqiqat guruppisidikiler uning bu alem sayahiti üchün qoshqan alahide töhpisini mukapatlash yüzisidin alem kémisining tunji uchushigha uni mes’ul qilip békitken idi. − bu ishning höddisidin chiqalarmenmu? − u, ensirigen halda jayida qimirlap qoydi. − ah xudayim, manga medet bergeysen!“ dep özini özi righbetlendürüshke tirishti.
«uchush teyyarliqi tamam! … on, … toqquz, …» − qulaq tingshighuchisidin keynige sanashning bashlan’ghanliqi anglanmaqta idi.

Uning yüriki téximu qattiq düpüldep soqushqa bashlidi. ”xudayim, küch-quwwet ata qilghaysen-amin!“ dep du’amu qilip ülgürdi. Uning qelbi cheksiz xushalliqqa chömüp özini ajayip güzel bir alemge kirip kéliwatqan dunyadiki birdin-bir bextlik insandek hés qilishqa bashlidi.

«… töt, … üch, …»
Emdi u, xushalliqidin hayajanlinip öpkisi aghzigha tiqilip qéliwatqandek bolup kétiwatatti.

«… ikki, … bir, …»

Birdinla köz aldi yorup illiq, kishige rahet béghishlaydighan bir muhitqa kirip qalghandek, cheksiz xushalliqtin yürek soqushlirimu toxtap qéliwatqandek bilinmekte idi. Uninggha goya waqit toxtap qalghandek bilinip, ene shu bextlik halitide menggü qalidighandek héssiyatlargha chömmekte idi:
”néme dégen bextlik minutlar bu! − pichirlap qoydi u öziche, − jennetke kirip qalghandekla bextlik hés qilimen’ghu özümni, yaki rasttinla jennetke kiriwatamdim qandaq? − cheksiz bextlik héssiyatlar ichide kelime shahadet yéngiliwélishqa aldiridi, − la ilahe illallahu, muhemmidin rosulillah!“

U, ”güldüüür!“ qilghan awaz bilen teng qattiq bir silkinishni hés qilghandek qildi. …

Kariwatta yatqan késelning yénida olturghan bu yéziliq ikki boway, aldida yatqan késelning boghuq xirqirashliridin kéyin chiqarghan awazigha pütün diqqitini bérip qulaq sélishti:
− … La ilahe illellahu Muhemmedun Resulullah !

− jim, bu bichare kelime shahadet keltürüwatidu! − dédi bowaylardin birsi quliqini késelning aghzigha yéqinlashturup. Ular ikkisi derhal ornidin turup késelning aldida hörmet bilen qol qoshturup turdi.

Kariwatta yatqan késel, küchlük bir silkinip qoyup jimip qaldi.

Öre turghan bu ikki boway kariwat aldida yene azraq kütüp turdi. Andin ulardin birsi aldigha sel éngishkiniche yatqan késelning aqirishqa bashlighan uruq bilikidin tutup tomurining soqup-soqmighanliqini bilishke tirishti.

− u ketti, alla uni öz dergahida rehmetlik qilsun! − dédi.

Ikkila boway méyitning aldida turup uzundin-uzun’gha pichirlap du’alar oqudi. Andin méyitning éngikini chétip, öyde tépilghan bir parche aq xese kirlik bilen üstini yépip qoyup öydin chiqishti.

Yolda kétiwétip bowaylar gepke kirishti:
− bu bichare shunche yiraq yerlerdin kélip yapmu-yalghuz tirikchilik qilip, … axiri mushuning üchünla bunche yerlergiche kelgen bolghiymidi?
− kelgen yérini néme dégenti? − soridi yénidiki boway, − türkistanmu-türkmenistan? U yerlerni bekla yiraqlarda déyishidu, shundaqmu?
− bichare téxi aldinqi künigichila ishlep yüretti, − dédi yene bir boway yénidikisining gépi quliqigha kirmigen halda, − bügün péshin’ge chaqirghili kirmisem uning aghrip yétip qalghanliqini nedinmu bilettuq, hey bichare musapir!
− rast dégendek, kelime shahadet keltürginidin kéyin némishqa shunche qattiq silkinip kétidu? − soridi bowaylardin birsi yénidikisidin.
− ademning rohi tendin ajrap chiqiwatqanda shundaq bolidu déyishidiken, − dédi yene bir boway gep sorighan’gha jawaben, − bichare halal ishligini üchün imani bilen ketti.

Ularning her ikkisila teng tekbir éytip doqmushtiki yéza meschitige qarap yürüp ketti.

Uzun’gha qalmayla meschit munarisidin waqitsiz mungluq ezan awazi kélishke bashlidi. …

***

Qaysidur bir yurtdishimiz shunche tatliq temeliri bilen yat bir elning chet bir yézisida, yoshurunup yürüp ene shu shekilde u alemge seper qildi. Yene qanchilighan yurtdishimiz ene shuninggha oxshap kétidighan ulughwar ghayiliri bilen yene nelerde u alemge kétiwatidikin?!
Hey bichare uyghurlar!!

Bashqurghuchi Tarim Bu témini Kötürgen Waqti 2009-10-31 05:55 Saqlash Tewsiye Baha
Inkas Neqil Zakaz TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
2# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:07 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Ikkinchi bab





Türmide




”oynashmighin erbab bilen,
Eplep salar her bab bilen.“
− ’uyghur xelq maqalisi‘




Nedindur bir yerlerdin, bekla yiraq bir yerlerdin − goya xiyaliy bir dunyadin kéliwatqandek bilin’gen dölet gémini bolushqila layiq «ejem» ning jenggiwar muzika awazi qulaqqa ghuwa anglan’ghandekla qilatti. …


Emma bu elde hemme éghir uyqugha gherq bolup ketkenmu qandaq, héch bir yerdin ün-tiwish chiqidighandek emes. …


***


Qasim, türme kamérining otturisida, daq sémont yerde hoshisiz ongdisigha qarap yatatti.


U, xéli waqitlarghiche hoshigha kélelmey qimirmu qilmay jimjit yétip ketti. Bir waqitlarda aran hoshigha kélip sella midirlap ketkendek qiliwidi, minglighan yingne pütün wujudigha birla waqitta sanjiliwatqandek aghrip bedenliri ot bolup yénip ketti: ”wayjan“ dep bosh ingrap qoydi. U, titiwitilgendek aghrip kétiwatqan bedinini heriket qildurmay jim yétishi kéreklikini sezgendek qildi. … u qaytidin hoshidin ketkenidi. …


Bir waqitlarda tuyuqsiz qaytidin hoshigha kélip qalghan qasim, qachanlardin béri bundaq hoshsiz yatqanliqini zadila esliyelmidi. Qaytidin ushtumtut bashlinip ketken aghriq, uttur bérip méngisigila taqilip uni zadila aramida qoymidi: ”hoshsiz yétiwergen bolsammughu kashki! − dep özige özi doq qilip ghodungship qoydi. Uning wujudida bir-birsige oxshimaydighan her türlük aghriqlar aylinip yüretti. U diqqet bilen tingshighanidi, bedinidiki eng qattiq aghrighan yérining mix qéqilghan oshuqidin kéliwatqanliqini pemlep qaldi, − qéni aghrighine, aghriqning eng nochisi sen oxshimamsen? Aghri, téximu qattiq aghri, qolungdin kelse aghriwérip méni qaytidin hoshumdin ketküziwetmemsen! − u, nerining bekrek aghriwatqanliqini hés qilsa, shu yérige xitab qilatti, − sen bala tekken beden, manga aghrip bérishtin bashqa yene néme qilalaysenkin! sen aghrishnila bilisen, aghrighine qéni, yene qanchilik aghriyalaysenkin!“


Qasim qandaqlarche aghriqlirini untup eslimiler dunyasigha gherq bolup ketkenlikini sezmeyla qalghan idi. Uning xiyali némishqidur tunji heriket bashlishigha bahane bolup bergen bir qétimliq ichi sürüsh weqesini esleshke ketkenidi.


U chaghdiki weqe herqanche külkilik tuyulsimu, qasim shu qétimqi ichi sürüsh weqesige ming qétim rexmet éytatti. Shu qétimliq kélishmeslik weqesi, uning uzun yilliq pishqan yoshurun azadliq heriket jengchisi bolup yétilishige tunji seweb bolup bergen idi. …

Qasim, bir künisi béshi qattiq chingqilip aghrighan halda oyghandi. ”axsham olturushtin sa’et qanchilerde tarqalghan bolghiduq? Öyümge qachan we qandaqlarche kelgen bolghiyttim? − u, shunche bash qaturup esleshke urunup baqqan bolsimu héch némini ésige keltürelmidi, − birer kélishmeslik bolmighandu her halda. Bu yéqinlarda mestlikimde da’im reswalishipla kétidighan bolup qéliwatimen, … hey shu haraq dégen merezni!“


U, özige özi ghodungship qoyup béshini yotqinigha téximu ching pürkidi. Béshining aghrishi barghanséri éghirliship közige zadila uyqu kelmidi. U axshamqi olturush menzirisini qayta esleshke tirishti. Shunche tiriship baqqan bolsimu, u olturushta qanchilik ichiwetkenlikini zadila ésige keltürelmidi. Kishi béshigha birer botulkidin dachüy bardek qiliwidi dep oylidi qasim, u botulkilarning tügep-tügimigenlikinimu esliyelmidi. ”awwal shu haraqning chishini chéqishning amalini qilmisam bolmidi, bu qétim haraq xéli bek chishligendek qilidu méni.“ dep ghodungshighiniche ornidin mejburi turup, soghuq suda yüz-közini chalabula nemleshtüriwélipla öyidin chiqip tonush tungganning lengpungxanisigha qarap yürüp ketti. …


Kochida bayatidin béri aylinip burundin adet qilip kelginidek héli lengpung, héli sériq’ash, héli suyuq’ash-pintanglarni ichip baqqan bolsimu ongshilip kételmigen qasim, bir waqitlargha kélip qorsiqi chingqilip qistap kétip uyaq-buyaqtin hajetxana axturup terep-terepke qarap chépishqa bashlidi. Ming teste bir kocha hajetxanisini tépip aldirighinida pul töleshkimu ülgürelmey, pul yighidighan loxenning hay déyishkimu qarimay uchqandek kirip aranla ülgürelidi. … xéli aram tépip qalghinidin kéyin udulida ishiktiki mixqa ésiqliq turghan qara yaltiraq xaltigha közi chüshti. Ixtiyarsiz rewishte qolini uzartip xaltini sirtidin tutup béqiwidi, qoligha kitab-depterdek bir némiler urulghandek bilindi. Xaltini qoligha élip ichidin népiz qara tashliq we qélinraq zengger tashliq chaqqan’ghina ikki parche kitabni chiqardi:

«musteqilliqimizdin ümid barmu?»
«ya musteqilliq − ya ölüm!»

”néme démekchisen yene! − dep ghodungship qoydi u kitablarning muqawisigha perwasizlarche qarap qoyup, − shunche weyrane haletke chüshüp qalghinimizni körmey yene ümidim bar démekchimusen?“


Qasim, uyghurche kitab oqumighinigha xéli yillar bolup ketkenidi. Shunga u, bu kitablarnimu érincheklik bilen xaltisigha salghiniche ishini püttürüp kochigha chiqti. Sésiq tamakisini qingghir chishlep chekkech bir haza kocha aylandi. Bügün shenbilik dem élish küni bolghachqa, kochilar mighildap turghan xitay bilen tolup qista-qistangchiliqta aranla mangghili bolatti. ”yigirme yil burun bu kochilar néme dégen azade idi-he!“ dep ghodungship qoyup, yéngidin aghzigha qisturghan tamakisini tutashturush üchün bir qolida chaqmaq chéqip epleshtürelmey qolidiki héliqi qara xaltini bilikige ötküzüwétip turup ésige keldi: ”bu xaltini néme dep qolumgha éliwalghan bolghiyttim?“


Etrapigha qarap exlet tashlighudek birer yer tapalmay ilajsiz uni kötürüp yolini dawam qildi.


Xéli waqittin béri aylinip yürüp öyining aldigha kélip qalghanliqinimu sezmey qalghanidi.


U, öyige kirip özini kariwitigha tashlap közlirini yumdi. Bu arida, bir qolida héliqi qara xaltini tutup yatqanliqi ésige kélip asta bir parche kitabni chiqirip érincheklik bilen perwasizlarche waraqlap qoydi. Bezi betlirige shundaqla bir köz yügürtüp qoyup, goya uyghurche oqushni untup qalghan-qalmighanliqini sinap baqqandek bir-ikki qur oqupmu qoydi. Andin u kitablarni yandiki tompuchkining üstige tashlap qoyup qaytidin közini yumdi.


U, tuyuqsizla chachrap ornidin turup ketti:

”… üchey-baghrini chuwuwiteyli! …“

Kitabtiki bu qurlar uninggha emdila tesir qilmaqta idi. U ittik örülüp héliqi kitablarni qaytidin qoligha élip inchikilep qarashqa kirishti. Her ikkila kitabning aptor ismi ornida ”izchi men“ dégendek bir isim yéziqliq turatti. U, herqanche oylinipmu bu xil texellustiki birer aptorni ésige alalmidi. ”izchi men, yaki shu «iz» romanining birer parchisimu qandaq? … bir yilliri xitaylar u romanlarnimu köydürimiz dep yighip toplitip yürgendek qilishiwatatti, − u qolidiki kitablarning uyer-buyerlirini oqup baqti, − yaq, yaq, bu bashqa bir kitabtek qilamdu qandaq?“ dep oylidi-de, qara tashliq népiz kitabni bashtin bashlap oqushqa kirishti. Kitabni oqughanséri uning sel awwalqi ügdek basqan chirayidin esermu qalmidi. U pütünley dégüdek segip ketken idi. Uning tinchliqqa könüp ketken yüriki qorqushtin düpüldep barghanséri qattiq soqiwatatti. ”néme dégen qorqunchluq gepler bu!“ dep oylidi ünlük qilip.


Qasim özini bunche hayajanlanduralighidek birer uyghurche kitab oqup baqmighanliqigha xéli uzun yillar bolup ketkechke, bu kitablarni resmiyla oqushqa kiriship ketkenidi. Oqup bir yerlirige kelginide qayil bolush ipadisi bilen bash lingshitip qoysa, yene bezi yerlirini qaytilap oqup kétetti. Hetta bezide hayajanlinip ornidin turupmu kétetti:
”toghra deydu bu izchi dégini!“ dep öziche ghudungshupmu qoyatti. Yene bir yerlirige kélip olturup chongqur oygha pétipmu qalatti.


U, axiri bu ikki kitabni oqup püttürüwetti. Eng axirqi bir tal tamakisini chiqirip chekkech bir haza ün-tünsiz olturup ketti. Andin bu kitablarni qaytidin qolgha élip aldi-keynilirini örüp-chörüp sinchilap qarashqa bashlidi. Ichidiki sadda qilip sizilghan xerite-resimlerdin tartip muqawilirighiche diqqet bilen közitip chiqti. Bu ikki kitab, uni özige xéli obdanla jelp qiliwalghan idi. Qasim xéli yillardin béri bunche bérilip uyghurche kitab oqup baqmighachqimu, bu kitablarni zadila qolidin chüshürgisi kelmeytti.


”uh h h!“ qilip bir ulugh-kichik tiniwélip ornidin turdi. Tuyuqsizla béshining pir qilip qéyishtin qorsiqining bekla échip ketkenlikini hés qilip sa’itige qaridi: ”way-wuuuy, tang étipla qaptughu, waqit néme dégen chapsan ötüp ketken-he! toxta, awwal az-paz bir némiler qilip yewalay.“ dep kitablarni awaylap bir chetke qoyup ashxana öyige qarap mangdi. Bu arida sel ensirep axsham tashqiriqi ishikini etken-etmigenlikini ésige alalmay bérip ishikni tutup béqip xatirjem bolghinidin kéyin ashxana öyige kirip tamaqqa tutush qildi.


”heqiqetenmu kishini ürkütidighan kitablar!“ dep pichirlap qoyup töwendiki qurlarni qaytidin könglidin ötküzdi tuxum qoruwétip turup:

”… wetinimizge tajawuz qilip kirip bésiwalghan barliq xitay tajawuzchiliri bizning eng esheddiy milliy düshminimiz! … shundaq iken, bu ishghaliyetchi düshmenlerni eng küchlük wehimilik mexpiy heriketlerdin paydilinip qorqutup qoghlash pa’aliyiti−bizning bügünki künde qolimizdin kélidighan milliy musteqilliq herikitini qozghashtiki eng axirqi charimiz, … bash tartip bolmaydighan birdin-bir shereplik wezipimiz! …“

Qasim chay ichkech olturup béshidin ötken menisiz hayatini esleshke bashlidi.


Gerche u baliliq dewrliride mektipidiki oqushtin bash kötürelmey bengwashliq qilishqimu tüzükrek waqit chiqiralmay waqtini ötküzgen bolsimu, yéngi öylen’gen yilliridin tartip turmushning lezziti ichige pétishqa bashlap öz xelqining teqdiri üstide bash qaturushni barghanséri untughan idi. Kéyinki yillarda yene némishqidur buningdinmu zérikip keypi-sapaliq hayat ichige pétip kétiwatatti. Shunga u, bir balisini yétim qaldurushqimu chidashliq bérip a’ile hayatidin keypi-sapaliq turmushni üstün körüp ayalidin ajriship ketken idi. U, boytaq qalghinigha xéli yillar bolghinigha qarimay qaytidin resmiy öy-ochaqliq bolush ishini zadila xiyaligha keltürüp qoymidi: ”öy tutushning némisige heweslinimen? − deytti u öz-özige, − etigen tur-ishinggha mang, axshimi kel-yotqan’gha kir, bek bolup ketse haywaniy qiyapette bir-biringni yalash, … zérikip qalsang menisiz jédel chiqar, ’éshekke küchüng yetmise ur toqumni‘ dégendek jem’iyettiki naheqchilikler, milliy, siyasiy yaki iqtisadiy zulumlar, hetta özüngning ishliridiki ongushsizliqlar derdide kirip ya ayaling bilen jédellesh yaki bolmisa balangni azarla! …“ qasim éghir mest boliwélish arqiliq bundaq menisiz turmushtin waqitliq bolsimu xaliy bolushni ewzel körgen idi. Shundaqtimu, könglide yenila némidur-bir némisining kemlikini hés qilipla yüretti.


Eslide qasim unche bengwash ösken birsimu emes idi. U, yashliq dewrliride derslirining éghir yükidin herqanche bash kötürelmigüdek qilsimu yenila waqit chiqirip öz milliti, öz wetini, öz dinigha munasiwetlik edebiyat, tarix, pelsepe, psixologiye we jem’iyetshunasliqqa munasiwetlik matériyal we yéngiche qarashlarni shara’it yar berginide mektipide, weziyet yol qoymighanda kitab-zhurnallardin öginip baqqan idi. Hetta dinigha, millitige we yurtigha da’ir tarixiy yaki siyasiy melumatlarni herxil gheyri-resmiy yighilishlarda, olturush-söhbet sorunlirida anglap alahide heweslinip öginip baqqan idi. Bu jehette millitim, wetinim üchün dep bezi ilmiy maqalilerni, téxnikigha munasiwetlik kitablarni terjime qilish, tüzüsh ishlirighimu xéli köp ariliship baqqan, bu jeryanlarda muwapiq sorunlargha kirip qalghanlirida millitim, wetinim dep joza mushtlap sekrep kétidighan jushqunluq peytlernimu bashtin kechürgen, bu xil söhbetlerning beziliride alahide ümidwarliship wetini etila musteqil bolup kétidighandek hayajanlinip ketken bolsa, yene bezide goya bu weten, bu millette qilchimu ümid qalmighandek qarangghu ümidsiz héssiyatlar ichigimu pétip qalghan künlernimu yashighan idi. Qisqisi, qasim bu jushqunluq yillirida milliti, wetinini xitay tajawuzchiliridin tartip élish jehette jem’iyette birer ishenchlik heriket usulini yaki qilchilikmu bir ilgirilesh éhtimalini hés qilalmay kelmekte idi. Emeliyette bolsa, wetini xitay tajawuzchiliri teripidin kündin-kün’ge éghir depsende qilinip burun ata-bowilirining qan-jan bedilige kelgen nurghunlighan milliy hoquq we kishilik heqlirining xitay tajawuzchiliri teripidin birmu-bir bikar qiliwétilishi, eng wehimiliki − xitay tajawuzchilar nopusining tiz sür’ette hessilep artip kétiwatqanliqi uni bekla éghir qayghugha sélip kelmekte idi. Shundaq éghir milliy munqerzlikning körülüwatqanliqigha qarimay jem’iyette özlirini alahide wetensüyer, milletperwer hésapliship yürgen, bolupmu xitay komunist tajawuzchiliri kelgendin kéyin ’közi échilip bilimlik bolghan‘ kishilerning bolung-puchqaqlarda sörep yürüshken ”birdin-bir chiqish yolimiz, … eng toghra hel qilish charisi“ dégenlirining hemmisila dégüdek nöwettiki milliy bohran tereqqiyatimizni özgertishke qilchilikmu roli bolmaydighan quruq dawranglar, qorqanchaqliq, qulluq, ümidsizlik terghip qilin’ghan yoshurun xitay eqidiliri ikenlikini oylighinida uningdiki ümidsizlik téximu ewjige chiqatti. Hetta bir turup qarighanda, xitay tajawuzchiliri weziyet jiddiylishish éhtimali körülidighanliqini mölcherleshken haman, bu türdiki ’milletchi, bölgünchi, … panchi‘ qatarliq kishilirimizni qaytidin türmilerdin chiqirip milliy dawalghushlarning hel qilghuch yolgha qarap kétip qélishining aldini élishta paydilinip yürgendekla bilinetti. Bularni oylighinida, uningdiki azghine ümidwarliqlarmu birdinla tozup kétiwatqandek bolup tuyulatti. Weten ichidiki ’milletchi‘, ’wetenperwer‘, ’dahiy‘ dégendeklerdin ümidini üzgen qasim, chet döletlerde musapir bolup yürgen kona-yéngi ’dahiy‘ lirining pikir-heriketlirige munasiwetlik matériyallarni ming bir balalarda tépip igilep tehlil qilish arqiliq uning heyranliqi téximu ewjige chiqqan idi: goya wetinidiki shunche éghir milliy bohranlarning birdin-bir kélish menbesi chet’eldiki shu ’dahiychaqlar‘ boluwatqandekla tonushqa kélip qalghan idi. Bek ötüp ketse, bu ikkisi otturisidiki perq − xuddi bir öydiki ikki oghulning birsi dadisigha erkilep yürüp ishini hel qilghuzush yolini tutqan bolsa, yene birsi yighlap yürüp ishini hel qilghuzush yolini talliwalghandekla bir perq idi. Halbuki, bizning ishimiz bir a’ilining ichki jédili bolmastin belki pütünley esheddiy dost-düshmen derijisidiki hayat-mamatliqqa bérip taqilidighan chong milliy teqdir mesilisi idi.


Qasim bu xil oylardin kéyin, millet-weten dégen mesililerde pütünley dégüdek ümidsizlik patqiqigha pétip qalghan bir xil haletke kirip qalghan idi. Bulargha qoshulup diniy eqidiler toghrisidiki ajayip-gharayip gep-sözlermu uning béshini aylandurup turmaqta idi. Shunga u, mollilirimizning wez-nesihetlirigimu unche bek pisent qilip ketmes boliwalghan idi.


Uningche bolghanda, uyghur jem’iyiti bu éghir bohrandin qutulushi üchün yep-yéngi bir qiyapet bilen otturigha chiqishqa mejburki, u emdi keskin bir burulush yasap ya düshminidin qutulush yolini tépishi, ya bolmisa pütünley gumran bolush yolila qalghan idi. Yer asti we yer üsti tebi’iy bayliqi mol bipayan zémin’gha ige nisbeten ewzel jughrapiyilik bir muhitta yashawatqan herqandaq bir millet, bu ikki yoldin birini talliwélishqa mejbur idi. Emma bundaq keskin burulushni shu milletning yumshaqbash kishilirining qoligha tashlap qoyush bilen hergizmu ishqa ashurghili bolmaytti! bir milletning qudret tépishi hergizmu shu milletning her bir ezasining ortaq awan’gartliq körsitishini teme qilish bilen meydan’gha kélidighan asan ishlardinmu emes idi. Hemme birdek öz teghdiri heqqide bash qaturidighan bundaq bir imkaniyet, her qandaq bir millette mewjud bolup baqmighan we bizdimu bolmaydu. Ortaq tirishchanliq rohi, peqet shu milletning mewjudluqinila kapaletke ige qilalishi mumkin. Bir milletning qutquzulushi, güllendürülushi yaki qudret tépishi mutleq türde eng yéngiliqchi, eng jenggiwar, eng iqtidarliq, eng pidakar, eng keskin, eng tewekkülchi we eng emeliyetchi adimining özini pida qilishi, ülge tiklep bérishi, xelqini yéteklishi we bashqilarni mejburi bolsimu heriketke atlandurushi arqiliqla ishqa ashurulushi mumkin dep oylatti. Bundaq bir dahiy terbiyilinishtin yaki dagh-dughiliq murasimlarda saylinishtin barliqqa kelmeydighanliqinimu qasim yaxshi bilip qalghan idi. Xuddi shuningdek, bundaq bir dahiyning herqandaq bir ammiwi teshkilatning erkin saylimi arqiliqmu otturigha chiqmaydighanliqini, yene shuningdek bundaq bir yétekchi iqtidar igisi emeliy heriketke jelp qilinmay turupmu hergiz öz iqtidarini jari qilduralmay kömülüp tügep kétidighanliqinimu tonup qalghan idi.


Qasim, özlükidin ögen’gen ijtima’iy pen qanuniyetlirige asasen, bir millet terkibide bundaq iqtidar igilirining namzatliri mutleq türde insaniyetke ortaq bolghan tüpki éhtiyaj pa’aliyet saheliri boyiche yéterlik sanda saqlinidighanliqini, ularni otturigha chiqirish pursitini yaritalighan millet shübhisiz türde ijtima’iy apetliridin, milliy düshmenliridin, her türlük tosalghulardin ghalip kélip algha ilgirilesh yolini tapalaydighanliqini, emma bir milletke hakim bolushni qolgha keltürüwalghuchi yaki wakaliten qolgha kirgüzüwélishqa urunidighan temexor, shexsiyetchi we abruyperes kishiler xalighan bir sahe boyiche shu sahege xas iqtidar igilirining ornini igilliwélishqila urun’ghan bolidiken, bu millet muqerrer türde qutquzulushtin, ilgirileshtin yaki qudret tépishtin mehrum bolush, hetta téz aridila ézilip gumran bolush xewpige duch kélidighanliqini perez qildi. Uningche bolghanda, milliy musteqilliqni özlirige tüpki ghaye qilidighan herqandaq bir qoshun, herqandaq bir teshkilat, herqandaq bir partiye yaki jem’iyet iqtidar igilirini bayqash, ulargha shara’it yaritip bérish we ulardin paydilinishni özlirining intayin muhim tüpki teshkili qurulush yétekchi prinsipliridin biri qilmighanla bolidiken, bundaq bir teshkil héchqandaq ishni ghelibige yétekliyelmeydu dep qaraytti. Addiy kishilerning herikiti menggü addiy pa’aliyetler da’irisidila cheklinip qaliduki, undaqlar hergizmu murekkep we chigish mesililer ichidin chiqish yoli tapalmaydu! shuningdek uzun yilliq rohiy qulluq idiyisi bilen bulghunup qulluqqa mehküm bolghan ’pishqedem‘ lermu hergiz öz xelqini qutquzush yoligha atlanduralmaydighanliqi éniq idi. Qasim yene ijtima’iy qanun bolup bilin’gen munu qarashlarnimu pat-pat köz aldigha keltürüp qoyatti: her qandaq bir ishtiki iqtidar küchini hergizmu yadliwélish bilen, doramchiliq qilish bilen, pul-méligha tayinish bilen érishkili bolmaydu. Iqtidar küchi − belgilik kishilerge tebi’etning, tengrining biwasite apiridisidinla kelgen bolidu. Bundaq bir tebi’iy iqtidar küchining hemme kishide bir tekshi yaki birxil bolmasliqidin meyüslinip kétishimizningmu hajiti yoq. Kim bilidu, bizlerdimu u ishlarning dahiylirida tépilmaydighan bashqiche birer iqtidar amilliri saqlan’ghanmu téxi! héch bolmighanda bügünki milliy we weten üstige kelgen éghir bohrandin qutulush éhtiyajimizgha mas kélidighan iqtidar igilirige purset yaritip bérish, hetta ene shundaq iqtidar igilirini tonuwélish, undaqlargha egishish pursitige érishelisekmu özimizni bextlik hésablishimizgha yétip ashidu. Chünki, herqandaq bir iqtidar igisi mutleq türde bizdeklerge tayinish arqiliqla öz iqtidarini namayan qilish pursitige érisheleydu. Démek, bügünki künde mewjud bolup turghan bizning herqandaq bir teshkilatlirimizda iqtidarni étirap qilalaydighan, iqtidar igilirini bayqiyalaydighan, ulargha pa’aliyet soruni yaritip béreleydighan we ulargha boy sunidighan yétekchi roh bolmisa kérek dégenlerni könglidin ötküzgen qasim, bu heqte néme qilish kérekliki üstide tola bash qaturup zadila birer chiqish yoli tapalmay, bu ishlar üstide bihude bash qaturushni tashlap haraqqa tayinip özini mest-xushluq déngizigha gherq qilishtin ibaret ümidsizlik yolini tallap kéliwatqan idi.


Mana emdi, uning qolida bu qiyin so’allarning jawabi turatti.


”bu kitablar intayin addiy sözler bilen bu menisiz ötüp kétiwatqan hayatining xataliqliri bilen bu xataliqlarning tüpki seweblirini we chiqish yollirini ochuq körsitip bériptu. Hetta bu ghayimizni ishqa ashurush yoligha atlinishning qedemlirini shunche tepsiliy we addiy körsitip bergenki, bizning ’ulugh‘ lirimiz, ’dahiy-yétekchi‘ lirimiz terghib qilip yürginidek undaq he-désila b d t ning derwazisi aldigha bérip yétiwélish, a q sh ning parlamént binasigha telmürüp olturuwélish, qaysi bir qoshna el, qaysi bir küchlük dölet, qaysi bir döletning aq köngül partiyiliri, qutquzghuchi armiyisi, … dégendeklerni tesirlendürmigiche bu ishlirimizni bashqa chiqarghili bolmaydu déyishkenliridek qilghili bolmaydighan chigish we nazuk ishlardinmu emeslikini, ishni awwal öz küchimizge tayinip bashliwilishimizning shunche köp shara’itlirining barliqini oylisa, ademning eqli heyran qalidiken!“


U, özini kariwitigha tashlap chongqur xiyallar ichige gherq bolup ketti. …


Ötken yillarda xizmet bahaniside wetinining jenob-shimalini bir qur aylinip chiqip kelgündi xitaylar bilen uyghur-qazaqlar arisida asman-zémin perq qiliwatqan herxil tengsizliklerni, milliy zulum we kemsitilishlerni, xitay millitige choqundurush we millet süpitide yoq qilinish, chékidin ashqan sün’iy namratlashturulush we nadan qaldurulushlarni körüp ichi tit-tit bolup kelgen bolsimu, bu naheqchiliklerdin qutulush chariliri üstide qilchimu chiqish yoli tapalmighan idi. Hetta öz ana tupriqida shunche köp ish pursetlirining barliqigha qarimay yéngi ish orun pursetlirini shiddetlik köpiyip kétiwatqan kelgündi xitay tajawuzchilirigha tartquzup qoyiwatqan xelqining mutleq köp qismining ishsiz yürüshi, téximu külkilik yéri ish pursiti yaritip bérimiz dep pilanliq türde yallanma ishchi qilip xitaygha tushulushining tégide yatqan yaman gherezlerni perez qilip ichi örtünetti. Wijdani bekrek azablinip ketkinide ”manga némiti, shunche kishining uruq-tughqanliri xitay dölet térrorchiliqning zerbiside naheq qamilip, bigunah öltürülüp, bikardin-bikarghila minglarche yildin béri yashap kéliwatqan öyliridin mejburi heydilip sürgün qilinip, bikardin bohtan-töhmetler bilen jazalinip xaniweyran qiliwétilsimu ’ghing‘ qilishmay jim yürgende, men némanchiwala bash qaturup oylinip kétidikenmen!“ dep, wijdanining sadalirigha pisent qilmay béshini chökürüp jim yürüshke tirishqan idi. Zadila taqiti qalmighanda héliqi ’dosti‘ − haraqni tépiwélip jozigha tiklep qoyup waqitliq bolsimu aram tapqandek boluwalatti.


Qasim, yekshenbe künisinimu ene shundaq xiyallar bilen kech qiliwetti.


Uni qelbining chongqur bir yerliridin urghup turghan bir dawalghush, ingrap turghan bir wijdaniy chaqiriq sadasi aramigha qoymaywatatti. Axiri u berdashliq bérelmey bu kitablarda körsitilgen heriket usulliri heqqide oylinip körüwidi, uni bir türlük qorqush, titrek oriwaldi: he-dégendila qoligha parqirap turghan muzdek taqaq sélin’ghan, türmilerde wehshiylerche qiyin-qistaqlargha éliniwatqan paji’elik qiyapiti köz aldigha kéliwélip bedenliri shürkünüp ketti: ”yaq, yaq, yaq. Bundaq ishlar men qilalaydighan ishlardin emes! − qasim xuddi choghqa olturuwalghandek ornidin sekrep turup ketti, − nedinmu yoluqti shu kitablar! − dep ghodungshighiniche özige hay bérelmey héliqi kitablarni yastuqning astidin chiqirip dérizisidin sirtqa chörüwetmekchi bolup mangdiyu, yene toxtap qaldi, − toxta, töwende birersi körüp qalsa qandaq bolidu? Bu binada bundaq uyghurche kitab oquyalaydighan mendin bashqa birmu uyghur yoqlighini bu xitaylar taza yaxshi bilidu! − dep ensirep qaldi, − eng yaxshisi köydürüwétey.“ dégen xiyalgha kélip ashxana öyige kirdi.


Ashxana öyige kirip gaz ochaqni achti. Awwal népiz qara tashliq kitabni yirtip köydürmekchi boldi. Uni qoligha élip ixtiyarsizla waraqlashqa kirishti. Emma néme üchündur uni yirtishqa közi qiymaytti.


”qorqunchaq, toxu yürek!“


Uning ichidin kéliwatqan bir sada uninggha warqirawatqandek bilinip qolliri titrep kitabni yirtishqa qoli barmidi. Kitabni qayta awaylap waraqlashqa, udul kelgen qurlarni qaytidin oqushqa kirishti:

”… xalisingiz tepsiliy oqup chiqing, … xalimisingiz bashqa birsige yoshurun shekilde bériwéting, … bundaq qorqunchaq kishilirimizni, … xelqimizdiki bundaq passip rohiy haletni … xitay tajawuzchiliri mexsus pilanlap yétishtürüp chiqmaqta, …“

Qasim shu yerdila zong olturup qolidiki kitablarni qaytilap waraqlashqa, arilap oqushqa kiriship ketti. U, qolidiki kitablardin zadila ayrilghusi kelmeywatqanliqini hés qilmaqta idi: ”yaq, bu kitablarni hergizmu tashlimaymen, hergizmu qoldin chiqirip qoymasliqim kérek!“


Emdi u, bu kitablarni yoshuridighan’gha yer axturush bilen aware idi. Uyer-buyerlerge tiqip baqatti-yu, yene xatirjem bolalmay u yerdin éliwalatti. Bir waqitlargha kélip qolidiki bu kitablarni tiqqudek yer axturup eplik we bixeter birer yochuq tapalmay kitablarni tutqan halda bir haza jim bolup olturup ketti. Birer ish qilip béqishni oylaytti-yu, yene bir yerliridin qorqatti. Emma uning qelbining chongqur bir yerliridin ”birer ish qil, bu yéshinggha kelgüche jim yatqiningmu yéter, nimidin qorqisen! téxi yéqinqi onebesh yil burun bolup ötken barin, ghulja weqelirini peyda qilghan baturlirimizdin séning némeng kem?! qara, arilap körülüp turuwatqan mexpi wehime peyda qilghuchilarning birsimu dégüdek qolgha chüshüp baqmidi. Sen nimidin qorqatting?“ dégendek xitablar quliqining tüwidila jaranglighandek qilatti. Yene bir yerliridin: ”eger xitaylarning qoligha chüshüp qalsang jaza azabigha chidimay qalarsenmikin?“ dégendek ingrashlarmu birlikte tuyulup bedinini shürkündürüwetti: urup qiynashlar, taxtaygha mixlinishlar, titilghan bedinini tuz-laza süyige paturushlar, … qorqup titrep ketti. Derhal kitablarni kariwitining üstige tashliwétip ornidin turup öyidin chiqip ketti. Arqa kochidiki bir tonggan ashxanisigha kirip terlep olturup bir ghédir ’nyu ru men‘ deydighan bettem suyuq’ashtin ichti. Amal qanche, bundaq idare ahaliliri zich yerlerde uyghur ashpezlerge yer chiqmighachqa, ene shundaq nersilerni ichmektin bashqa néme chare? Mentangxanidin chiqip yol boyidiki haraq botkilirigha sinchilap qarashqa bashlidi. ”yaq, shunche ichkinim bu heptige yéter!“ dep özige aran hay bérip keynige yandi. …


Qasim, bu heptini ishqa bérip kelgendek ötküzsimu, emma uning méngisi pütünley héliqi kitablardiki chaqiriqlarni oylash bilenla bend bolghan idi. ”law ka tünügün axsham yene jiq ichiwalghan oxshimamdu, béshini kötürelmeyla qaptughu?“ déyishetti ishxanisidiki xitay xizmetdashliri bir-birsige pichirliship. ”jim, bügün uningdin yiraq turushimiz kérek. Haraqqa puli tügep bizdin qerz soraydighan’gha shundaq boliwalidighan ishimu bar uning. Hijiyipla qoydungmu-boldi, balagha qalghining shu, derhal sendin qerz soraydu!“


Qasim ularning pichirlap déyishken geplirige qulaq salmighandek boliwélip öz ishi bilen meshghul olturuwerdi.


Uning ichi bekla tit-tit bolmaqta idi: u hayatidiki eng muhim burulush nuqtisi bolup qalighudek bir qarar élishqa jür’et qilalmay qiynalmaqta idi. Aditi boyiche dostlirining öylirige bérip allinémilerni xatirilesh namida uyushturulidighan haraqkeshlik olturushlirigha bérishnimu zadila xiyaligha keltürmeytti. Uning pütün isi-yadi birla ishqa merkezliship qalghan idi. Dostlirimu bu künlerde nöwiti ötüp kétiwatsimu, olturush tüzep uni chaqirishni xiyalighimu keltürüp qoyushmisa kérek? Xélidin béri dostliridin olturush qilish heqqide birer sada chiqmighan idi. Shuninggha qarimay, bu qétim qasimning pikir-xiyali olturush sorunliri yaki haraqqa qarighanda héliqi kitablardila qalghan idi:
”qandaq qilishim kérek? …“

Türme kamérining ishikini sharaqshitip échip kirip kelgen ikki xitay gundipay, qasimning eslimilirini qap bélidin üzüwetti. Uni darqiritip söreshkiniche soraqxanigha − toghrisi jazaxanigha élip kirishti. Yene shu burunqidek menisiz soraqlar, yene urup qiynashlar …


Qasim yene kamérining muzdek sémont yéride hoshigha keldi: u, kamérining otturisida düm yatatti. U, wujudidin söngeklirini sughurup tartiwetkendek miliqlap, qimirmu qilalmay jim yétip ketti. Emma aghriq jénini alidighandek pütün bedinini aylinip yüretti. … bir haza hoshini yoqitip qayta ésige kelginidin kéyin, aghriqlirini untushning héliqidek charisini qilishqa shunche tiriship baqqan bolsimu qilche paydisi bolmidi. Bedinidiki aghriqlar barghanséri küchiyip aghrimaqta idi. U, waysashqimu qurbi yetmeytti. Ot bolup yénip aghriwatqan bedinining neri bekrek aghriwatqanliqinimu perq qilalmay jim yétip chidashliq bérishtin bashqa chare eqlige kelmidi. …


U, pat-patla hoshidin kétip we qaytidin hoshigha kélip dégendek, xéli waqitqiche xudini bilelmey yétip ketti.


Bir waqitlarda u aghriqlirini qaytidin resmiyla hés qilishqa bashlidi. ”bayatinyaqi nede qalghanting sen aghriq?“ dep közini échip qarangghuluqta etrapqa qarashqa urunup baqti. Kamérining ichi shunchilik göristan qarangghuluq bolup tuyuldiki, u közlirini échip-achmighanliqinimu perq qilalmay xélighiche yétip ketti. Uning pütün bedini chingqilip yérilip kétidighandek aghrimaqta idi. Uning bedenliri ishship goya bir tulumgha kirip qalghandekla hés qilmaqta idi. Bashqa kamérlardin arilap jöylüp waysashlar we kimdur birlirining tongguzdek xorek tartishliridin bashqa türme ichi jimjit bolup ketkenidi. Gundipay xitaylarning ayaq tiwishlirimu bésiqqan idi.


”yérim kéchidin ashsa kérek?“ dep oylidi qasim. U, asta-asta aghriqlirini untup qaytiwashtin eslimiler déngizigha gherq bolup ketti. …

Qasim, héliqi ikki kitabni oqughinidin kéyinki künlerde öz hayatining qimmitini emdila tonuwatqandek tuyghulargha kélip, uning ghururi qelbini qaytidin mujumaqta idi: ”hayatning qimmitini bil! menisiz ötküzgen künliringge emdi bes!“ uning wijdani qandaqtur bir ishlargha chaqirip uni aramigha qoymaywatatti.
Sirliq bu hayat, qasimni ganggiritipla qoyuwatatti. U, bu künlerde özining pikirlirige zadila hakim bolalmay qéliwatatti. Uning pikir-xiyalini qelbining sirliq herikiti öz iskenjisige éliwalghandekla qilatti. ”ghurur, wijdan, … qelb, ah sen qelb! sen nede, sen néme, sen kim?“ qasim bu so’allarghimu jawab tapalmay yüretti. U, uzun yillardin buyan özining ichide ikenlikidin guman qilishqa bolmaydighan, emma özige yat bolup tuyuluwatqan qelbining chongqur bir yerliridin qaynap chiqiwatqan nalilirige zadila qulaq salmay kéliwatqan idi. Mana emdi, u sirliq yerdiki sadalarning igisi öz küchini körsitishke atliniwatqandek qilatti. Uning wujudighila tewe bolghan, emma uninggha zadila boy sunmay kéliwatqan chongqur qelbi uninggha eng mukemmel bir insan bolush süritini sizip uninggha ülge qilip körsetmekte idi. Uning ichidiki namelum bir yerdin urghup chiqiwatqan bu insanliq sadasi qasimdin artuq bir néme telep qéliwatqandekmu qilmaytti: ”eqelliy bir adem bolishingnila telep qilimen!“ mana bu, uning qelbidin chiqiwatqan sadaning birdin-bir telipi idi. Epsuski, qasim yashawatqan bu jem’iyette bunchilik eqelliy telepni qandurush imkaniyetlirigimu yol qoyulmaytti. U, öz ichidin kéliwatqan bu eqelliy telepni qandurushi üchün qilchilikmu tirishchanliq körsitelmey kéliwatqanliqidin qelbining sotlishigha uchrimaqta idi. Héliqi ikki parche kitabni körginidin kéyin, yéqinqi künlerdin buyan qasim qelbining sadalirini azraq bolsimu perq qilalaydighan halgha kelmekte idi. Shunga u oylinip qaldi: ”rast emesmu, men eng eqelliy bir adem bolup yashashnila telep qilidikenmen’ghu, bu telep mining addiy bir insanliq telipim, eqelliy kishilik heqqim emesmidi? Ya bolmisa men bu jem’iyettin, toghrisi bu xitaylardin hemmige qabil xasiyetlik adem bolushni yaki milyardlarche dollarni bésip yatidighan rokéfillér, bil gatis bolushni, we yaki dunyani astin-üstün qiliwiteligidek bilim keship qilalaydighan uyghur ’éynishtéyni‘ bolushni telep qiliwatqanmidimya? Bundaq bir telepte bolushqimu heqqim bar emesmidi? Bundaq telepler insaniyet jem’iyitini ilgiri süridighan heqqaniy telepler emesmidi?“ uning tepekkur dunyasi tinmay ishlimekte idi. …


Toghra, qasim téxi ötken yilila bérip körüp kelgen, bipayan yéza-qishlaqlarda ottura esir müshkülchilikliri ichide tolghinip azabliniwatqan milyonlighan uyghur qatarliq qérindashlirigha sélishturghanda alahide üstün sewiyilik turmushtin behrimen boluwatqanliqini toluq hés qilghan idi. Bundaq teleylik bir uyghur perzenti bolghanliqidin heqiqetenmu pexirlinishi kérek idi. Halbuki, shuningdin étibaren qasim özining bunche teleylik bolghanliqidin pexirlinish turmaq, buning del eksiche, u özini eng peskesh, eng chong gunahkar hés qilidighan bolup özgirip kelgen idi: ”men shu xar-zarliqta qalghan milyonlighan uyghurlarning téniwélishqimu bolmaydighan bir ewladimen. Eger men bir xitay bolghinimda idi, méni énjinirliqta emes belki étizliqta déhqan qilip ishlitishkimu shertim toshmaydighan birsi bulishim mumkin idi! men ene shu milyonlighan qérindishimni tinchitish üchünla bu orun’gha tallan’ghan bulishim kérek! eger shu uyghurlar bolmighan bolsa bundaq turmush sewiyisidin behrimen bolalishim turmaq, men bu alemge törilishimnimu qiyas qilalmas bolar idim. Men shu uyghurlar bolghini üchünla mewjudmen. Ular méning hayatim, méning jénim! undaqta men qandaqmu ularning shillisige dessep turup bu hayatimni yashiyalaymen?! yaq! men ularning üstige chiqiwalalmaymen, bundaq qilishqa méning qilchilikmu heqqim yoq! men ulardin töwende turushum, ularni yölishim we ularni béshimda kötürüp méngishim kérek! buning üchün ézilip ketsemmu özümni shereplik insan dep pexirlinishim kérek!“


Qasim, éghir gheplet uyqusidin emdila oyghiniwatqandek tuyghulargha kelmekte idi.


U, hayajanlan’ghanliqidin öy ichide jim turalmay aldi-keynige méngishqa bashlidi. Emdi u, keskin bir qarargha kélip bolghan idi: ”millitim, wetinimning hörlüki üchün choqum birer ish qilishim, milliy azadliq herikitini qozghashqa paydisi, töhpisi bolidighan birer emeliy ish qilishim kérek!“


Emma u, ishni nedin bashlashni, buning üchün némiler qilalaydighanliqini bilelmey tépirlapla qalghan idi. Bu ish heqqide bashqa birliri bilen meslihet qilishqimu pétinalmay bir-ikki heptini garangdek ötküzüwetti. Arilap héliqi kitablarni tiqip qoyghan yéridin chiqirip oqupmu qoyatti. Emdi u, bu kitablarni yadliwalghandek halgha kelgen bolsimu, yenila bu kitablardin zadila ayrilghusi kelmeydighan halgha kélip bolghandek qilatti. Qasim öz kespi sahesi boyiche kitabta körsitilgen ishlardin birersini bolsimu qilip béqish niyitige kélip derhal kitab tekchisidin bu ishlargha yarighudek birer yip uchi béreligüdek kitablirim barmikin dep jiddiy axturushqa kirishti. Bir nechche sa’et kitab axturushtin héchqandaq netijige érishelmey, ümidsizlik bilen qalaymiqan chéchilip yatqan kitablar döwisi ichide olturup qaldi. ”ejeba, ögen’gen bilimlirimning hemmisila xitaylarning paydisi üchün layihilen’gen bolushi mumkinmuya? … yaq, yaq, yaq! undaq bolushi hergiz mumkin emes!“


U, bashtin-axiri xitay menpe’eti üchünla xizmet qilishning telimini élip kelgechkimikin, ögen’gen bilimliridin paydilinip millitini bundaq éghir bohran’gha pétip qalghan halitidin qutquzup chiqishqa atlinish yolini tapalmay qiynalmaqta idi. Qasim, özining on nechche yilliq bilim jughlanmiliridin her qanche qilipmu yoshurun wehime yaritishqa esqatidighan tüzükrek birer layihe chiqiralmidi.


Ene shundaq adettiki shenbe künlirining bir axshimi idi. U, bir bésip, ikki bésip dégendek méngip kocha aylinip yürüp kochilarning biridiki kechlik xitay bazirigha kirip qalghanliqini özimu sezmey qaldi.


Goya ademni bir hap bilenla yutuwétidighandek hinggang chishliq xitaylar bir qolida sapliq, yene bir qolida yaypang qazan, adem hö qilghudek sésiq puraqlar chiqiriship haywanmu yémeydighan alliqandaqtur bir némilerni qorushup, kékirdekliri yirtilghuche warqiriship xéridar chaqirishmaqta idi. Ulardin birsi udulidin ötüp kétiwatqan qasimning uyghur ikenlikini perq qildi éhtimalim, pürliship ketken kawining üstige ehmiyetsizla tilip yasap qoyghandek peghez qapaqliq közliri bilen uninggha aliyip qarap qoyup bashqa xéridarlarni chaqirish bilen bolup ketti. Qasim bu xitayning chirayidin ”sen xeq ishlitishni bilmigen bu zéminni mana biz ishlitimiz, eqli yoq haywanlar!“ dep mesxire qiliwatqan qiyapitini körgendek qildi-de, ghezipidin yüzliri qizirip ketti. Kentir-orunduqlarda yérim yalingachlinip jahanni hap qilip yutuwétidighandek elpaz bilen qomush chokilirini tutup texsilirige hujum qiliwatqan xitaylarning yirginchlik, wehshiy qiyapitini emdila körüwatqandek yirginip ketken qasim, derhal bu migh-migh xitay qaynap ketken bazardin chiqip özini qarangghu bir tar kochigha atti.


U, égiz a’ililik binaliri bilen tolup ketken qarangghu bir kochida kétiwatqach mana mushu xitaylar teripidin qiynap wehshiylerche öltürülgen yéqin tarixtiki tömür xelipini, abduxaliq uyghurni, memtili tewpiq ependini, ghoja niyaz hajimni, sabit damollini, lutpulla mutellipni, exmetjan qasimni, memtimin iminopni, axunopni, mijit silingni, zeynidin yüsüpni, barin, peyziwat, ghulja shéhitlirini, shuningdek yene etrapidiki tonush-bilishlirining a’ile-tawabetlirini bir-birlep köz aldigha keltürmekte idi. Sherqiy türkistan ikkinchi jumhuriyitide ofitsér bolghan dep türmide qiynap öltürülgen sawaqdishi memetning dadisini, chong dadang bir nahiyide qazi bolghaniken dégen bahane bilen pütün yer-zémin we mal-mülükliri musadire qilinip chet yézilargha sürgün qilinip weyran qiliwétilgen osmanning a’ilisini, oqughuchiliringgha milletchilik éngini teshwiq qilding dep nazaret astigha élinip urup qiynap bir ömür nakar qiliwétilgen semet mu’ellimning xaniweyran a’ilisini köz aldigha keltürdi. … hetta eng yéqin baliliq dosti bolghan iminning dadisini hergizmu ésidin chiqiralmay kelgenidi: mehellisining eng moysipit shepqetchisi dep tonulidighan iminning dadisi, kelgündi bolup kélip ach qélip kocha doqmushida xudini bilmey yétip qalghan bir cholaq xitay tilemchisini qol harwisigha sélip sörep idarisige apirip xitay shujisigha yalwurup ming teste ishqa aldurup qoyghini üchünla, qutulduruwélin’ghan bu cholaq kelgündi xitay, medeniyet inqilabida uni urup bir ömürlük nakar qiliwetkenidi:


’xitay medeniyet inqilabi‘ ning térrorluq qaplap ketken künlirining biri idi. Qasim, iminning dadisini küresh qilip qamap qoyghan yérige imin bilen tamaq apirip bérishke barghinida, bir ishxanining penjirisidin héliqi cholaq xitayning iminning dadisini hedep urup mushtlawatqanliqini, dunyadiki eng méhriban adem dep tonulidighan bu ademning tayaq zerbisidin yüz-közliri qan’gha boyilip ketkenlikini körgen bu ikki aghine, néme qilarini bilelmey hönggirep yighlap kétishkenidi. …
Mana bügün, ene shundaq achchiq derdlerni tartqan, hetta ata-anisi, aka-hediliri, yéqin uruq-tughqanliri öltürülüp-qamiliwatqan a’ililerning bala-chaqilirimu birxiyalida yoq xitaylarning quyruqida paypasliship, bir nechche tiyinliq tayini yoq ish heqqi bar orunning, kojang-chujangliqning, hetta birer ebgar ishchiliqning ghémide xudini bilelmey chépip yürgenlerge uning zadila eqli yetmey yüretti. Qasim bu xil gheyriy hadisilerning, yirginishliklerning sewebini mana emdila tonughandek qiliwatatti: ”izchi menning kitabida heqiqetenmu toghra déyilgen iken, xelqimizning rohiy dunyasida mustemlike-qulluq illetliri heqiqetenmu chongqur yiltiz tartip ketkeniken!“


Qasim ene shundaq chigish xiyallar ichide zich binalar bilen qorshalghan arqa kochilarning biride kétiwatatti. U, bir binaning doqmushida ixtiyarsizla toxtap qaldi.
Qasim, yandiki binaning doqmushida salqinlap olturghan qéri loxenni yiraqtiki kocha chirighidin kéliwatqan ghuwa yoruqta tonughandek qildi. Qatlima orunduqta chigh yelpügüch bilen özini yelpüp olturghan bu qéri loxen, bir barmiqi yoq cholaq qolida tutqan eynek konsérwa qutisidiki qaynaq süyini qéri hindi xorazning pokunidek sanggilap ketken géligha töküp ghurtulditip yutup, goya bu wetende yüz yildin béri yashap kéliwatqandek bir xiyalida yoq olturatti. Bu loxen herqanche qérip pütün epti-béshi chiberquttek qoruq bilen qaplinip ketken bolsimu, qasim uning cholaq qolidin bashqa yüzsiz we rezil chirayini bir qarapla tonughanidi. Bu qéri xitay jallatning bashliri taqirliship ketken bolup, asma maykisi üstide körünüp turghan kökriki pürliship qéri kalining boyun térisidek sanggilap qalghanidi.


”bu xitay, iminning dadisini mushtlap urghan héliqi cholaq xitayning del özi shu!“ qasim keynige bir qedem yénip bu qéri loxen’ge sinchilap yene bir qariwaldi. Bu xitay jallatning bir puti alliqachan görge sanggilap qalghaniken. Qasimning köz aldigha iminning dadisi yüz-közi qipqizil qan’gha boyalghan halda qayta namayan bolghandek qildi. ”yaq, bu jallat xitayning aramxuda öz ejili bilen ölüwélishigha hergizmu yol qoymasliqim kérek!“


U etrapigha ittik bir qur köz yügürtüp chiqti. Sel nérida turghan texsichilik bir népiz tashqa közi chüshken qasim, derhal bérip uni qoligha élip xuddi diska atidighan yénik atlétika tenheriketchiliridek teyyarlandi. U qéri loxen, yumuq közlirini zoruqup échip qasimgha yirgen’gen qiyapette mensitmigendek shundaqla bir aliyip qarap qoyup qaynaq süyini hinggang chishliri arisigha töküshni dawam qilmaqta idi. Qasim aghinisi uchun qisas oti ichide ot bolup yanmaqta idi. U, yenggil qedemler bilen bu qéri jallatning keynidin yéqinlashti. Uning köz aldigha bu loxenning yigirme-ottuz yil awwal, baliliq waqtidiki dosti iminning dadisigha xuddi ming yilliq öchi bardek keynige dajip turup uchqandek étilip kélip küchep musht étiwatqan qiyapiti qaytidin gewdilinip, uning wujudini ghezeptin kelgen namelum bir qara küch oriwaldi. …


«tars!»


Qasim ésige kélip, aldidiki qorqunchluq menzirini körüp chüchüp ketti!


Yiraqtin kelgen ghuwa yoruqta loxenning taqir béshi u quliqidin bu quliqighiche ikki élik patqudek échilip qan arilash ménge qétiqi bir quliqi terepke qoyuq éqip chiqiwatqan, bir chéke tomurdin inchike chirildap étilip chiqiwatqan qan, xuddi kichik balining süydükidek binaning öngüp ketken qizghuch xishlirigha chachrap qipqizil qan’gha boyimaqta idi. Loxenning peghez qapaqliq közliri pewqul’adde chekchiyip échilip köz chaniqidin chiqip kétidighandek pultiyip bir yan’gha tikilip qéliwatatti. Uning qaynaqsu shishisini tutqan töt barmaqliq cholaq qoli dir-dir titrep asta quchiqigha chüshüp, shishisidiki qaynaqsumu tökülüp éghini höl qilishqa bashlidi. Orunduqida tüp-tüz kiriship bir dem turghan qéri loxen, bir yan’gha qingghiyip sémont yerge ”güp!“ qilip yéqilip chüshti. Échilip qalghan méngisidin qan arilash éqip chiqiwatqan ménge qétiqi sémont yerge yéyilishqa bashlidi. Jan talishiwatqan loxenning bir qoli bilen bir puti xuddi yéngi boghuzlan’ghan qoyningkidek tépicheklep silkinip arqichilap tépip qoyatti. Her tipchekliginide yérilghan chéke qan tomurdin jirildap éqiwatqan qanmu bir küchiyip-bir pesiyip aqatti. Ölüwatqan loxenning tipchekleshliri barghanséri aziyip, axiri bérip dirildap titrepla yatatti. …


Bu paji’elik menzirini körgen qasim, qorqqinidin ghalildap titreshte ölüwatqan aldidiki loxendinmu qélishmighudek halgha kéliwatatti. Bolupmu bu jallat xitayning ménge qétiqini körüp üchey-qérini tetür örülüp kétidighandek aghzigha qapliship kelmekte idi. U, özini aranla tutuwélip néme qiliwatqanliqini özimu sezmigen halda, istixiyilik bir heriket bilen tam tüwige chüshken héliqi népiz tashni hapila-shapila élip nérida turghan bir tashlanduq qara yaltiraq xaltigha saldi-de, aldi-keynige qarimay bashqa bir qarangghu kochigha kirip ghayip boldi. …


Qasim, nelerni aylinip we qachanlarda öyige kéliwalghanliqinimu bilelmidi. U, héliqi tash sélin’ghan yaltiraq qara xaltini tutqan péti méhmanxana öyide nepisi nepsige ulashmay hasirighiniche olturatti. Qorqqinidin ghalildap titrep chishliri resmiy kasildimaqta idi. Birdinla héliqi loxenning qan arilash qoyuq éqip chiqiwatqan ménge qétiqining sémont yerge yéyilip bir kélishi köz aldigha kéliwélip, pütün üchey-baghri aghzigha qapliship kelgili turdi. U ornidin chachrap étilghan péti bérip hajetxanigha aranla ülgürdi. … hélimu yaxshi haraqkeshlikte qusush maharitini xélila yétildürüwalghaniken, bolmisa bu qusushqa zadila berdashliq bérelmigen bolarkenduq. Emma qorqushtin kelgen titrek barghanséri küchiyip resmiy bezgektekla ghalildap titrimekte idi. Axiri uning tizliri wujudining éghirliqini kötürüp turushqa berdashliq bérelmey ewrezning aldidila mokkide olturup qaldi. Etigendin béri tüzükrek bir néme yémigenliktin bolsa kérek, tolghinip-tolghinip quruq qey qilatti. Goya pütün hayatidiki derd-elem, qan-yighilirini biraqla qusup taziliwétidighandek, qey qilghanséri aram éliwatqandek hés qilmaqta idi. Bir haza quruq qey qilghinidin kéyin yashqa tolghan közlirini sürtüp ornidin turushqa tirishti. Emma bir qolida héliqi qanliq tash parchisini hélighiche ching qoltuqlap olturghanliqi ésige kélip, derhal uni xaltidin chiqirip tazilashqa kirishtiyu, uning üstidiki qanliq ménge qétiqini körüshi bilen teng yene qaytidin boghulup-boghulup quruq qey qilishqa kirishti. …


Bir hazadin kéyin sel ongshiwalghandek hés qilip, u tashni közini yumup turup sugha tutup chotkilap yudi. Andin yüz-közini uzundin-uzun’gha sopunlap yudi. Aghzigha su élip uda bir qanche qétim ghar-ghar qildi. Azraq su ichip özige sel jan kirgendek hés qildi. Tirmiship yürüp ornidin turup méhmanxana öyidiki tam’ishkap eynikining aldigha keldi: qasim eynekte özining süritini shunche qarapmu tapalmidi! eynektiki u chiray, uninggha tonush bolghan özining chirayigha zadila oxshimaytti. Eynektiki shekilning közliri qizirip qan’gha tolghan, renggi-rohi tatirip ölükningkidinmu better saghrip ketken, yüzining tériliri goya köküyün qoruwatqan kalining kassa tériliridek lipildap titrimekte idi. U, eynekke qarighach bu chiraygha awaylap qolini uzatqandek qiliwidi, bir némilerni sezgendek qildi − démek bu yüz, uning özining yüzi idi! lönggige yüzlirini sürtüwatqanda, qisqa yenglik könglikining sol yéngida bir parche qan arilash ménge qétiqi déghining qétip qalghanliqini körüshi bilen teng qaytidin ashqazini tetür örülüp aghzigha kepliship kélishke bashlidi. …


Sel ongshalghandin kéyin qayta aghzi-burnini chayqap hajetxanisidin chiqip yataq öyige kirip, kariwitigha özini tashlap béshini kirliship ketken yotqinigha pürkidi. Uzundin buyan yuyuqsiz qalghan kir yotqinigha singip ketken achchiq puraq hemmini bésip chüshti bolghay éhtimalim, könglining aylinishi sel bésilghandek, hés-tuyghuliri qaytidin ishleshke bashlawatqandek tuyuldi. Yatqan yéride qoligha bir néme urulghandek qiliwidi, silashturup u nersini tutup baqti. Qoligha urulghan nersining héliqi kitablar ikenlikini sezgendin kéyin ornidin irghip turup u kitablarni jan-jehli bilen küchep pirqiritip ishiki terepke atti:
”sen kitablar, méni mushu halgha qoyghan!“


Qaytidin güpla qilip yotqan’gha özini atti. Uning titreshliri téxiche toxtimighanidi. Bedinining titrishidin kariwitimu bilin’güdek ghichirlap turatti.


”yaq, yaq! men bu ishlarning ehli emesmen! men dégen uyghurlar arisida kem tépilidighan bir énjinérmen, bundaq ishlargha özümni xoratsam xelqimge bir kesip ehlini ziyan’gha uchratqan bolup qalmamdim! bundaq ishni kim qilsa qiliwalsun! uning üstige qéyin-qistaqqa élinip öltürülgen, nakar qilip tashliwétilgen, xaniweyran qiliwétilgenler méning a’ilem yaki méning urugh-tughqanlirimmidi?! xeqqe néme qerzim bar méning? Wetinim, millitimmish! xalisang héliqi izchi dégining chiqip özüng qiliwal bu ishliringni! qaysi bir dölettiki muhajirlirimiz xoymu yaxshi qilghaniken: ’bu izchi men dégenning kitablirida palani yérimni sürtüp tashlaymen! … nochi bolsa özi qilip baqmisunmu bu dégenlirini! … uning kitablirini uchrighan yerde birnimu qoymay köydürüp tashlishimiz kérek!‘ dégen buyruqlarni chiqirip nechche ming parchisini otqa sélip köydürüp bekla yaxshi qilghaniken, eqli bar némilerken shu muhajir dégenlerning!“
Qasim warqirap chalwaqashqa, hönggirep yighlashqa bashlidi. Ghalildap titreytti, qorqup etrapigha qaraytti, yene köngli élishatti, ölgüdek pushayman qilatti.
”weten, millet, ghurur, wijdan dégenlerni ömür boyi éghizimgha élip qoymaymen!“ dep hélidin-héligha özige özi qesemler qilatti.


Qasim, tügeshmekte idi. …

”qorqunchaq aqmaq!“ dep özini özi shangxo qiliwaldi eslimiler qaynimidin chiqqan qasim kamér otturisida ongdisigha yétip turup. U, özining tunji heriket qilghan shu künidiki qiyapitini pat-patla ésige keltürüp öziche külüp kétetti. U, bedinidiki aghriqlirini pütünley untughandek qilatti. Eng axirqi minutlirida, qolidin kélidighan birdin-bir ishi, shérin eslimilirini qaytidin köz aldigha keltürüwélish bolidighanliqini yaxshi bilgechke, bu pursetni bikargha ötküzüwétishni zadila xalimaytti.
U, kamérda yétip kona ishlirini esleshni dawam qilmaqta. …

Qasim, shu tunji qorqunchluq weqedin kéyin etidin kechkiche qorqushtin chöchüpla yüridighan bolup qaldi. ”mana saqchilar kélidu, ene méni tutup kétidu, …“ din bashqa héch néme xiyaligha kelmeytti. Herhalda ghalildap titreshliri bilen köngli aylinishlardin qutulghandek qilatti. Shundaqtimu yüz yilliq yotqan tutup yétip qalghan kona késel körpisidek tatirip, közliri chongqurliship oridekla bolup qalghanidi. Bedinimu uruqlap barghanséri quruq kötekke oxshap qéliwatatti. Idarisidiki xitaylarmu “qaranglar, bu mexluq haraqni ölgüdek ichidighan bolup ketti, qarighanda axsham yene sayda susiz qalghan mozaydek ichiwalghan bolsa kérek? …” dégendin bashqa uningdin qilche bir ishtin guman qilmighanidi. Shuningdek, idarisidiki xitaylardin paji’elik öltürülgen héliqi xitay loxini toghrisidimu birer gep tuymidi. Shuninggha qarimay ”law ka, sanga téléfon! … kasimu, séni birsi chaqiridu! …“ déyishlerdin xudük élip qorqqinidin tik turup kétetti.


Shundaq qilip ming bir balalarda bu birnechche heptini ötküzüp bir jüme künige ulishiwalghan qasim, bu axshimi ensizchiliklerdin üzül-késil qutulup kétish, bu heqte ömür boyi qayta oylimasliq üchün yalghuz olturup ölgüdek ichip mest boliwélishni pilanlap küchlük dachüy haraqliridin üch xilini we bir munche zakoskilarni élip öyige kirdi. Rasa oxshitip göshlük qoruma qorup teyyar chöp saldi.


Chöpni emdila süziwatqinida tuyuqsizla ishiki güldürlep qattiq urulushqa bashlidi. Bekla chüchüp ketkenlikidin qolidiki choyla-poylisi bilen tengla chöpi tökülüp yéyilip yerge bir keldi!


«öldüngmu! chaqqanraq achmamsen ishikingni!»


Uning yüriki sel jayigha chüshkendek qildi: bu kelgenler héliqi da’imliq haraqkeshlik olturushining kona ülpetliridin idi. Xatirjem boluwéraq bérip tashqiriqi ishikini échip berdi.


«nege yoqalding shunche waqittin béri? − déyiship warang-churung bilen ishiktin kérip kélishti üch aghine, − bizni tashliwétish niyitige kelmigensen her halda! − ular qasimning jawabini kütmeyla tekellüpsizlik bilen udul méhmanxana öyge kirip kélishti. Ular jozigha tizilghan haraq botulkiliri we texsilerdiki herxil zakoskilarni körüp bosughidila turup qélishti, − mana démidimmu, dostimiz bizdin yoshurunche birliri bilen olturush oynap yürgeniken emesmu!» − ular qaytidin qiya-chiya qilip warqiriship ketti.


Qasim duduqlap bir némilerni dep özini aqlashqa tiriship baqqan bolsimu kélishtürelmidi: jozigha tikleklik turghan üch botulka haraq, uning özini aqlishigha qilchilikmu imkaniyet qaldurmighanidi.


«qéni aghiniler olturayli, herqanche ésil méhmining bolsimu bu haraqliringdin ümidingni üz. Ornigha yéngisini élip bérimiz! − dédi boyni bilen béshining perqi qalmighan xamsémiz aghinisi, − bügün biz intayin muhim bir ishni tebriklep ichimiz!»


Aghiniler warang-churung qilishqiniche dastixanni qaytidin retleshke kiriship ketti. Birsi ashxana öydin qacha-quchilarni élishqa kirip kétip chüchüp warqiriwetti:
«way bu néme weqe! yerliringning hemmisila chöpke toshup kétiptighu? He, … qarighanda méhmanliring bilen jédelliship qalghan oxshimamsen? Emmaze, qorumiliring bekla mezzilik purawatidu. Perizimche tazimu oxshapketkendek qilamdu-qandaq?»


«qéni, méhmanliringni chaqirip kirmemsen, birge olturushtin qizghinamsenya? − déginiche bir dosti yataq öyige marap baqmaqchi boliwidi, qasim qolidiki qiliwatqan ishini tashlap hapila-shapila u aghinisidin burun öyge kirip ketti, − hoy aghine, néme anchiwala holuqisen, qiz-piz bolup qalmisun yene?» − déginiche uning arqisidin yataq öyige béshini tiqip ülgürdi. Emma qasim intayin chaqqanliq bilen yerde chéchilip yatqan héliqi ikki kitabni élip kiyim ishkapning üstige étip ülgürdi we:
«aghiniler, öyde héch kim yoq. Bekla retsiz idi, shu. …» − dégendek bir némilerni dep ghodungshighan boldi.


«özichila bizdin nomus qilidighan bolup kétipsen’ghu aghine, mayaqta turghine men bir kirip qarap baqay.» − kirgen aghinisimu uning bunche hoduqqinigha qarap téximu guman qilghan idi. Yataq öyge kirip etrapqa bir qur köz yügürtüp chiqqan bu aghinisi, yenila ishen’güsi kelmey ishkapning ichlirige, hetta kariwatning astilirighiche qarap chiqti:
«’saqi‘, bu öyde birsi yoq, qiz-piz puriqimu kelmeydu!»


«ha, ha, ha! aghinimizning öyide qiz jinsi turmaq, chishi chiwin kirmes bolghan’ghimu bir esirdin ashti dégine!» − dep kona qapaqtin su tökülgendek walaqlap küldi méhmanxanidiki buqa boyun.


Yataq öyini axturup yürgini yenila qayil bolalmay hajetxana terepke qariwidi, qasim yene ittik bérip hajetxanigha kirip héliqi tashni élip su chüshürge sanduqining üstige élip ülgürdi. Hemmige qiziqidighan bu aghinisimu yataq öyidin chiqip qasimning keynidinla hajetxanigha béshini tiqip bir qur köz yügürtüp chiqti:
«bügün bekla ghelite qiliqlarni qilisen’ghu dostum.» − dep qasimning chirayigha zen qoyup qarashqa bashlidi dosti. Emma héch némini angqiralmay heyran bolghan halda méhmanxanigha kirip olturdi.


Ziyapet resmiy bashlinip ketken idi. Qasimmu angghiche chöpini töküwalghan ash süyige nan tögürüp yep, qorsiqini toyghuzup özini haraqqa teyyar qilip ülgürdi. Chong ikki texse chiqqan göshlük qoruma derhal chokilarning birdek bulang-talingida qaldi. Qa’ide boyiche péshqedem saqiliq wezipisini ötep kéliwatqan buqa boyun, bügünmu sahipxanliqni qoldin bermigenidi. Péshqedem saqi töt romka aldurup haraqni pem bilen tengshep quyup aghinilirige birdin tarqitip chiqti:
«qéni aghiniler, uzun gepning qisqisi, bügün biz héliqi ’aypalta qoshuni‘ ning ghelibisi üchün kötüreyli!»


Hemmining aghzidin ”aypalta qoshuni üchün!“ dégen sada yangridi. Töt romka bir-birsi bilen nazuk jiringlighan awaz chiqirip urushturuldi. Qasim héchnémini angqiralmay, ensiresh ichide aghinilirige qoshulup romkini kötürdi. U, hariqini aditi boyiche aldirimay süzüp turup aghzigha toshquzuwélip biraqla boghuzigha yollidi.


U, hariqini yuta-yutmayla aghzini ikki qollap etkiniche hajetxanigha qarap uchqandek chépip kirip ketti. …


Bir hazadin kéyin qasim öngsüli yoq közliri yashqa tolghan, appaq tatarghiniche hajetxanisidin chiqip keldi. Hemme tengla uninggha qariship heyran bolmaqta idi. Hetta qasimmu özining bu halitidin heyran bolup yashqa tolghan közliri bilen etrapigha hangwéqip qaraytti. Qarighanda u, héliqi weqedin kéyin uzun yilliq bu hemrasidin − haraqning ’lezziti‘ din menggülük ayrilip qalghandek qilatti. Uning hazirqi elpazi aghinilirini bekla chöchütüwetti. Uning chirayi heqiqetenmu qorqunchluq tüske kirip qalghan bolup, tatirip ölüktek aqirip ketken, uruqlap közliri öngkürdek chongqurlap ketkenidi.


«qasim, sen bu bir aydin béri aghrip-tartip qalmighansen-he? − soridi dostliridin birsi, − baya öyge kiripla mijezingning yoqlighini bayqighan idim. Emma yalghuz béshinggha shunche köp haraqni tiklep qoyghininggha qarap sel xatirjem bolghanidim. Dégine, néme boldi sanga bu künlerde?» − qasim közlirini sürtken boliwélip gep qilishtin özini qachurushqa tirishti.


«uni tola bek qistimayli, hélimu boytaq bir er kishining shunche waqittin buyan saghlam turalighinimu bir karamet, − buqa boyun ‘saqi’ gepke arilashti, − meyli, sanga bügünlük kechürüm qilduq. Emma kéyinki qétimghiche ongshilip nöwitingni choqum toliwétisen, untuma!» − déginiche bashqilargha haraq qoyushni dawam qiliwerdi.


«he, gépimizge kéleyli, bu elpazingdin qarighanda, bu bir aydin buyanqi weqelerdin dégendek xewiring bolmisa kérek? − dep gep bashlidi aghiniliridin biri, − bu ay-bu künlerde sheher ichi ongda-dümde bolup ketkendek qorqunchluq weqeler bilen toshup ketti. Emmaze héch kimge démeydighan’gha hemminglar qesem qilip bersenglar, silerge oqup béridighan’gha ajayip bir teshwiq wariqi tépiwaldim, − u, aldirimay qoyun yanchuqidin bir waraq qeghezni chiqardi, − qéni, qesem qilip béremsiler emise?»


«senmu emdi heddingdin ashqili turdung, − dédi saqiliq qiliwatqini romkilarni yéngilap turup, − emdi kélip sanga bizmu ishenchsiz bolup qalduqmu? Qasimning öyige biz bügün mushuning üchünla kelmiduqmu, gepni az qélip oqu oquydighiningni!»


Qasimni bu chüshiniksiz gepler téximu holuqturmaqta idi. U dostlirining néme deydighanliqini pemliyelmey héli uninggha, héli buninggha qaraytti. Hoduqushtin néme qilarini bilelmey héli chokini, héli chinisini tutup qoyatti. Uning tizliri yéngiwashtin titreshke bashlidi.


«qasim adash, senmu anglighansen, bu bir aydin béri tuyuqsizla ajayip qorqunchluq weqelerni anglawatimiz, u yerde bir bashning qétiqi chiqiriwétilgen … − qasim chöchüginidin emdila aghzigha alghan chéyini pürkiwetti! xewerchi dosti oqushtin béshini kötürüp qasimgha heyranliq bilen qariwaldi, − démidimmu, u xélidin béri aghriq dep. … shu, shundaq, u xélidin béri … he, néme dewatattim? He, u yerde bir xitayning béshi, bu yerde bir xitay balisi boghuzlap tashliwétilgen, ögüni qarisang bir loxenning qarni bösüwétilgen! saqchilarmu aqmaq, ular he dégendila bir munche uyghur qassaplardin gumanlinip tutup solap qoyushqinini démemdighan! eslide bu ishlarni qiliwatqanlar mana munular iken emesmu!» − déginiche qolidiki waraqni oqushqa temsheldi. Qasimmu aghzi burnini sürtüwétip u qeghezde némiler yézilghanliqini bilip béqishqa taqiti taq bolupla turatti.

ͳ��

Unregistered
25-12-09, 01:56
”bayanat!
Qedirlik yurtdashlar! xitay ishghaliyetchilirining salghan zulumi chékige yetti! biz emdi ularni qoghlap chiqirishqa derhal atlanmisaq, ular bizni omumiy yüzlük tazilashqa ashkara atlanmaqta! bizning mexpi qoshun ezalirimiz melum bir shirkettiki pénsiyige chiqiwalghan qatil loxenni palta bilen chanap öltürüp tunji herikitimizni bashlighinimizdin buyan bügün’giche jem’iy on bir qétim xitay qoghlash weqesi peyda qilduq. Biz künsayin tejribisi éship küchiyiwatqan yoshurun wehime peyda qilghuchi qoshun ezalirimizgha tayinip wetinimizde birmu xitay tajawuzchisi qalmighuche bu muqeddes herikitimizni qet’iy jan tikip dawamlashturimiz!
− aypalta qoshuni“



Hemme birdek chawak chélip bu «bayanat» ni tebrikleshti. Angsiz halda dostlirigha qoshulup chawak chéliship bergen qasim, derhal özini tutuwélip chawak chalghan qoligha heyran bolup qaridi we chachrap dégüdek ornidin turup dérizilerni taqashqa kirishti:
«aghiniler, néme qilay deysiler manga! méni balagha tiqay demsilerya!»


Heyran bolghan dostliri téngirqash ichide bir-birige qariwélip birhaza jimip qélishti. Andin saqi bolghini sözge kiriship bu jimjitliqni buzdi:
«qasim aghine, bu künlerde sanga néme boldi? Bundaq ishlarni anglisa xosh bolidighan adem arimizda senla idingghu? Her qétimliq olturushimizda millet, weten dep béshimizni aghritidighan kishi sen emesmiding?» − ‘saqi’ qasimning közige tikilip qaridi.


Uning sözlirini bashqilarmu bash lingshitip maqullap bérishti.


Qasim, hoduqqinidin néme déyishini bilelmey hangwéqip birdem turup qaldi: ”yaq, bular rastinla semimiy sözlewatqandek qilidu“ dep könglidin ötküzdi. Xewerchi dostidin bayiqi teshwiqat wariqini sorap qoligha élip birqur oqup chiqti. U qaytidin dostlirigha köz yügürtüp chiqti. Aghinilirining chirayida jilwilen’gen semimiy körünüshige ishendi. Uningdiki qorqush, ensireshliri asta-asta tarqilip sel-pel ornigha kelgendek qildi.


«qasim bu künlerde rasttinla késel bolup sirttiki ishlardin xewiri yoq iken, uni bek zorlimayli. − dep gepke arilashti bayatidin béri gep qilmay he désila gézit qeghizige köp-kök moxorkisini sélip yögesh bilenla meshghul bolup olturghan jimighur dosti. U yanchuqigha qolini sélip köp-kök moxorkidin bir chimdim élip qeghizige sergech ’saqi‘ gha qarap dédi, − qéni emse ’saqi‘ aghine, wezipengni untup qalmighansen he?»


’xewerchi‘ qasimning qolidiki waraqni qayturup élip awaylap qatlap qoyun yanchuqigha sélip turup uninggha qarap dédi:
«ishen’güm kelmeydu sanga qasim adash, bu ishlardin séning xewersiz qélishing hergiz mumkin emes. Ya sen bizge ishenmeydighan bolup qalding, ya bolmisa …»


«xapa bolmanglar aghiniler, yéqinqi bir nechche heptidin béri, … men … men rasttinla aghrip qélip kochilarghimu chiqalmighanidim. … kochilarda boluwatqan ishlardin peqetla xewirim bolmaptu. Manga ishininglar, … silerning tuyuqsiz bundaq qorqunchluq geplerni qilishinglargha heyran qalghanidim. − u sel jayigha chüshüp ornigha kélip olturdi, − dégininglar rastmu? Yenila chaqchaq qiliwatqininglardekla hés qiliwatimen, zadila ishen’güm kelmeydu bu dégininglargha.»
«qarap turupla bunche chong ishlar toghruluq sanga qandaqmu yalghan sözleyttuq? Men téxi bayila bu yerge kelgüche birsidin anglighinimgha néme deysiler? Tünügün kéchide saqchi a’ililikler qorusida bolghan weqeni démemsiler, qarighanda bu qétimqisi xitaylarni bekla chöchütüwetken bolsa kérek, u qorudiki bir xitay saqchi sojangining béshini késip derwazigha ésip qoyghaniken. Bedinini qoruning otturisigha qarnini töküwétip tashliwétiptudek. Üchey-baghrinimu chuwup yéyiwitiptudek! néme dégen dehshetlik, qorqunchluq!» − dédi xewerchi dosti.


«heqiqeten qorqunchluq iken! − déginiche öchüp qalghan moxorkisini qaytidin tutashturdi kök tamaka chékiwatqini, − shuning üchün bizning idaridiki xitaylar biz uyghurlardin yiraq qéchip turidighan, biz xeqqe tikilip qariyalmaydighan bolup yürgenikende, iplaslar!»


«rasttinla qorqunchluq ishlar, …» − dep ghodungshighiniche ’saqi‘ mu romkilargha haraq qoyush bilen aware idi.


«hemmidin qiziq yéri, − dep qoshumche qildi xewerchi dosti, − bu weqelerning hemmisigila héliqi ’aypalta qoshuni‘ dégen imzani tashlap qoyushini démemsiler. Bizning idaridiki xitay bashliq körünüshte xatirjemdek qilghini bilen, umu yoshurunche qéri anisi bilen bir kichik newrisini ichkirige qachuriwétiptudek. Buningdin xewer tapqan bashqa soka bashliq xitaylarmu bankidiki amanetlirini qayturup éliship bala-chaqilirini xitaygha yolgha séliwétish koyida yürgüdekmish.»
«mundaq dégine, mehellidiki dollarchilar némishqa poyiz istansisigha yoghulaydighan bolup qélishtikin dep heyran qalghanidim. Ular eslide xitaylargha poyiz béliti sétip payda élishning péyigha chüshkenikende!»


«anglisam poyiz istansisi qéchiwatqan xitaylar bilen liq toshup kétiptu déyishidu.»


«u néme dégining, qaysi künisi dadam poyiz istansisigha bir ish bilen bériwikenduq, yurtimizgha kétimiz dep bilet élip poyiz saqlawatqan xitaylarning öchiriti uzirap quyruqini körgili bolmaydu dégenti.»


«yene héliqi wyétnam urushidikidek xitay qéchish bashliniptu dengla.»


«yene nediki gepni qilisen, u yildiki xitay qéchish bügünkisining aldida qoligha sumu quyup bérelmeydu!»


«he, mundaq dégin, apirin bu aypaltichilargha. Bu qoshundikiler qanche kishi iken anglidinglarmu?»


«qoshundiki ezalirining sanini ularning bashliqlirimu bilmeydiken déyishidu. Bir-birini tonumaydighan ajayip bir yoshurun teshkilat qurup chiqiptudek. …»
«… …»


Qasim, bu geplerni anglap resmiy hayajanlinip yüzlirige qan yügürüshke bashlidi. U nechche waqittin béri özige bérip yürgen qesemlirini untup qéliwatatti. Hetta özige hay bermise, hayajanlan’ghanliqidin nériqi öyidiki héliqi kitablarni élip chiqip dostlirigha körsitishtinmu yanmighudek halgha kelgenidi. ”hay-hay, özüngni tutuwal, ular téxi bu kitablar toghrisida bir néme déyishkini yoq“ dégenlerni xiyalidin ötküzüp özini aranla bésip olturatti.


Olturush yenila burunqi kona pasoni boyiche dawam qilmaqta idi. Botulkidiki haraqning aziyishigha egiship aghinilirining aghzi échilishqa bashlighan bolsa, yéngi-yéngi botulkilarning jozigha tiklinishige egiship ularning hayajini artip, axiri bir-birige gep bérishmey hemmisi teng sözleydighan halgha kélishti. Yérim kéchidin ashqanda kona aditi boyiche saqi bolghini ghipla qilip yataq öyige kirip kariwatni qoldin bermey boghuzliwétilgen qoydek xarqirap xorekke chüshüp ketti. Yene birsi quruq haraq shishisini meydisige bésip öziche bir némilerni dep nale qilghiniche möldürlep yighigha chüshüp ketti. Axirdikisimu yérim külümsiriginiche diwan’gha qingghiyip tatliq uyqusigha pétip qalghan bolup, diwanning bir yénigha boshitilghan qoyuq qusuq uning aramini buzushqa yetmigendek qilatti. Bir hazadin kéyin yighlawatqinimu jozidiki texsining ichige yüzini chilap pükülgen xorikini inchike tartqiniche achchiq uyqusigha gherq boldi. …


Qasim, adetlinip ketken bu menzirige qarap qilche naraziliq ipadide bolmay bir chette xiyalgha pétip olturatti. U birinchi romkini yanduruwetkinidin kéyin qaytidin haraqqa qol uzartmighan bolsimu, aghinilirining nutuqlirini hayajan bilen bérilip bashtin-axirghiche zérikmey tingshap olturdi. Uning rohi alahide kötürülüp qalghanidi. Hetta bir yerlirige kélip ’aypalta qoshuni‘ dikilerning héliqi cholaq loxen weqesinimu özlirining qiliwalghanliqidin qizghinip öziche ghudungshupmu ülgürdi. Démek qasim xata ish qilmighan idi. U, orunduqqa yölinip gideyginiche olturup meghrur qiyapiti bilen tamakisini shorap bir haza dostlirining uxlashlirini tamasha qildi. U öziche, bu bir aydin buyanqi weqelerge sewebchi bolghan kishining del özi ikenlikini xiyal qilip ”yaraysen!“ dep könglide özini özi maxtapmu aldi. Emdi uning kallisida kéler qétimliq qilishqa tégishlik wehime peyda qilish herikitining herxil pilanliri tüzülmekte, keynidinla u pilanigha qayil bolmay ret qiliwétip yene yéngisini pilanlimaqta idi.


U, tunji herikitide heqiqetenmu bekla bixestelik qilghaniken. Iz qélishi yaki birersining körüp qélishini qet’iy xiyaligha keltürmey heriket qilghaniken. Shundaqtimu u yenila heyran idi: ”rast dégendek shunche pilansiz we shunche bixestelik bilen qilghan wehimilik herikitimni néme üchün hélighiche pash qilalmidi bu xitaylar? Démek, bundaq ishlarni qilghanda bixeterlikini tola bek mubalighe qiliwétishning hajiti yoq ikende. Eslide bundaq ishlarning xetirini bek mubalighe qiliwétishtiki meqset − yoshurun zerbe bérish ishliridin özini qachurushning bir bahanisi oxshimamdu? − dep oylap qaldi. Dostlirining gépidin qarighanda xitay razwédchikliri alliqachan tunji weqeni waqtinche untughan bolup, hazir ular téximu éghir paji’e peyda qiliwatqan kéyinki weqeler ichige chöküp qalghandek qilatti. Qasim bularni oylap pütünley xatirjem bolup qaldi, − ’tapidu bu izlarni bir künisi newrimiz yaki ewrimiz!‘ − néme dégen dahiyane aldin körerlik he!“


Qasim xélila rohlinip qalghanidi. Uni bu kéchide pütünley eslige kélip boldi déyishkimu bolatti. …

Qasimning eslimiliri bashqa kamérlarda kötürülgen seherlik ingrash-waysashlardin bölünüp ketti. U, bu eslimilirini qachanlardin bashlap eslep yatqanliqini ésige alalmidi. Emma aghriqlirini untup xélila aram élip qalghanidi. Türme ichide yéngidin ingrashlar, waysashlar, xitay gundipaylarning ayaq tawushliri anglanmaqta idi. Tang atqan bolsa kérek? Qasimni shérin uyqu tutushqa bashlidi. …

*****


Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
3# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:12 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
4# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:15 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh
Tötinchi bab




Herbiy halettiki sheherde




− dada, dada, bügün palani kochida yene bir xitayning béshini …
− aghzingni yum, bala tegkür!
− bir ata-bala di’alogdin


Kamérdiki qasim, so’al-soraqsiz yatqinighimu xéli künler bolup qalghanidi. Bedinidiki jarahetler asta-asta qétiship bélining üstidiki dakilarmu söküwétilgen, peqet béshigha téngilghan dakisi bilen putigha élin’ghan gipisla qalghanidi. Shunga u kamér ichide sörilip mangalighudek halgha kélip qalghan idi. U goya bu künlerde ölümni kütüsh üchün emes belki eslimilirini bir qur köz aldidin ötküzüwélish üchünla yashawatqandek qilatti. Ötken künlirini esliwélish némishqa shunche zörür bolup qalghanliqini uning özimu bilmeytti. Ish qilip ötken künlirini esliwélish, uning üchün eng lezzetlik bir pa’aliyet bolup bilinmekte idi, xalas.

”towa xudayim, eslimilerningmu ademge shunche lezzet béreleydighanliqini hergiz oylimighan ikenmen“ dep miyiqida külüp qoydi u. Shu sewebtin bolsa kérek, uning yéqindin buyanqi eslesh pa’aliyetliri heqiqetenmu beriketlik ötmekte idi.

U, eslimiler léntisidin téz-téz körünüp ötüwatqan yoshurun wehime peyda qilish pa’aliyetlirining bezilirini heqiqetenmu hesret bilen esleshke mejbur idi: insanlar néme üchün bir-birsini chirayliq söhbetlishish arqiliq chüshinishmeydighandu? Néme üchün bashqilarning menpe’etlirige dexli-te’erruz qilishtin nomus qilishmaydighandu? Öz waqtida xitaylar yaponlarning bésip kirishige qanchilik ghezeplen’genlikini, ularni wetinidin qoghlap chiqirish üchün yene qanchilik éghir japalarni tartqanliqlirini néme üchün untup qilishidighandu? Yaki bolmisa biz uyghurlarni xitay dölitini bésiwalghan tarixtiki mongghul yaki manjulardek kishilerning ewladi dep xata oylap qalmighandu? Bundaq naheqchilikni néme üchün bügün bizge rawa körüshidighandu? Bashqilarning yurtini bésiwélishning qanchilik naheq bir jinayet ikenlikini hés qilishmay tarixtiki hun-türk, mongghul-manjulardin meghlubiyetke uchrighan ajizliq psixologiyisining eyibini yoshurushning tetür charisi bolghan wehshiylik, tajawuzchiliqni özlirige adet qilishqan bu xitay milliti bizni bundaq qanliq heriketlerge néme üchün mejbur qilishidighandu? Yaki yaxshi ishlitishni bilelmeywatqan milletlerning wetinini küchlük milletler igiliwélishi kérek deydighan birer yoshurun dunya qanuni barmiduya? … qasim ilajsiz qiliwatqan wehimilik herikitining aqiwitini körginide héchqachan qilghan ishini chin qelbidin qobul qilip baqqan emes. Eger xitay tajawuzchiliri wetinimizdin derhal shertsiz chiqip kétishni qobul qilishsa idi, bu xil rehimsiz tedbir qollinishni hergiz uxlap chüshigimu keltürmigen bolar idi! uning bu hesriti hergizmu bu ishlar bilen shughullinishigha mejburlan’ghanliqini hés qilghan künliridila barliqqa kelgen bolmay, bundaq ishlarni zadila xiyaligha keltürmigen waqitlardimu shundaq oylap kelgenidi. Shunga, u waqitlarda bu xil xiyallarda bolup qélishnimu éghir insanliq eyibi dep tonughachqa, milliy erkinlikke érishishning bashqa tinch heriket qilish charilirini izdinishke yaki xitaylarning eqlini tépiwalidighan künlerning kélishini kütüshke béghishlap ömrini ötküzgenidi. Mana emdi xitay tajawuzchiliri qasimning wetinini bizning yérimiz, uyghurlar bu weten’ge sirttin kéyin kélip qalghan déyish bilenla qalmay, bu tupraqlargha on milyonlap xitay köchürüp kélip esli bu wetenning igilirige qilchilikmu hayatliq imkanlirini qoymasliqi uning taqitini chékige yetküzgenidi. Emdi xitaylarning yumshap qélishini xam xiyal qilidighan bundaq utopiyilik, emelge ashmaydighan xam xiyallargha ishinip kétiwergili bolmaytti. Bügün bundaq kétiwérishke bolidighan imkanlar alla burun tügitiwétilgenidi. Shunga u, qiliwatqan ishliridin pushayman qilishqa heqqi yoq idi. Emma uning eqli yetmeywatqini, wetinidiki xitay tajawuzchi köchmenliri özining bolmighan bu yat el tupraqlirida néme üchün shunche jahilliq bilen tirkiship turuwalghanliqi idi: ”bu xitaylar néme üchün özining bolmighan bir elge shunche jahilliq bilen mixlinip turuwalidighandu? Eger uyghurlarmu xuddi bu xitay tajawuzchilirigha oxshash xitay sheherlirini toluq égiliwélip barliq siyasiy, iqtisadiy, herbiy küch amillirini pütünley uyghur menpe’etliri üchünla ishletkinide, barliq xitay sheherlirini uyghurlar bilenla tolduruwétip xitaylarni namrat déhqan halitide tashlap qoyghinida bu xitaylar bizge qandaq qarighan bolar idi? …“ u, bu so’allarni pat-patla xiyaligha keltürüp, jahilliq bilen tirkiship dölitige ketkili unimay bikardin-bikargha özlirini ölümge tutup bériwatqan köchmen xitay tajawuzchilirigha we éghir parakendichilik ichide xaniweyran bolup qéchishiwatqan xitay tajawuzchi kelgündilirining tartiwatqan bihude japalirigha qarap ulargha insaniy ich aghritip qoyatti. Her néme dégen bilen, umu insan ewladini qutuldurimen dep heriket qiliwatqan birside!
Amal qanche? Bu xitay tajawuzchiliri uyghurlarning tebi’iy heqqaniy arzulirini pütünley ret qilip, sherqiy tü rkistan xelqini ana wetinidin mehrum qiliwétishqa shunche wehshiylik bilen tirkiship turghan yerde, uninggha bu xil yoshurun wehime peyda qilish pa’aliyetliri bilen shughullinip wetinini xitay tajawuzchiliridin qayturuwélish shara’itini yaritishqa ul sélish üchün bir kishilik hesse qoshushtin bashqa chare yoq idi.

”amal yoq − dep pichirlidi u özige özi, − bu ishimni axirghiche dawamlashturushqa mejburmen. Men héch bolmighanda bu wetenning méning wetinim ikenlikini, bu wetenni xitay tajawuzchiliridin qayturup almighiche ademdek yashash imkanimizning bolmaydighanliqini, shunga xelqimiz ana wetinini xitay tajawuzchiliridin toluq qayturup almighiche bu küreshni bir künmu toxtatmasliq iradisige kelgenlikini kéyinki ewladlirimizgha we dunyagha uqturalisammu erziydu. Uning üstige xitay tajawuzchi köchmenlirining bügünkidek wehimige qélish halitini men emes ularning özliri oylishiwalsun!“

Qolgha chüshüp qalghan waqitliridiki qasim, heqiqetenmu nechche yil awal tunji heriket bashlighan waqitliridiki qasim emes idi. Uning xaraktéri tüptin özgergenidi. U her qétimliq paji’elik xitay qorqutush weqesini peyda qilip etrapidiki xitay tajawuzchi kelgündilerning parakende bolup qéchishigha seweb boluwatqanliqini körgenséri, bu herikitining milliy musteqilliq körüshini axirqi ghelibige érishtürüsh yolini échip béreleydighan birdin-bir heriket usuli ikenlikige bolghan ishenchi shunche artip barmaqta idi. Qasim bir qanche qétimliq yoshurun wehime peyda qilish herikitini emelge ashurghinidin kéyin uningdiki qorqush, yirginish, ensizlik alametliri barghanséri aziyip qalmay, kéyinki yillargha kelginide jallat xitay tajawuzchilirining üchey-baghrini bösüwétip yollargha söriwetken, arilap bezilirining qol-putlirini, bash-qulaqlirini késiwélip xitay tajawuzchiliri köp yerlerge tashlap qoyushlardimu xuddi öz kespige puxta adettiki bir qassapning qoyini soyup parchilap shülüwatqinidek normal heriket qilalaydighan haletni yétishtürgenidi. Uning üchün bir jallat xitay tajawuzchisining béshi hergizmu bir düshmininingla béshi bolup qalmastin, öz waqtida xitay tajawuzchiliri xelqimiz dahiylirining béshini késip sheherlirimizde sazayi qilishta qollan’ghinidek, xelqimizdin tirik ewrishke süpitide radi’o’aktipliq, atom siniqi yaki siyasiy zulum siniqi qatarida paydilinip kelginidek, goya xitay tajawuzchiliri qolidiki zamaniwi adem öltürüsh qoralliridin paydilinip xelqimizni qirip-öltürüp qorqutushta normal qoral süpitide paydilinip kéliwatqinigha oxshash, wetinidiki qalghan xitay tajawuzchilirini qorqutup qoghlash üchün tapalighan eng axirqi özgiche bir xil xitay qorqutup qoghlash qoralim depla hésablaytti. U, shunche yilliq échinishliq qan tökülüsh herikitining tézrek axirliship, tinch bir shekilde xitay tajawuzchilirining wetinini boshitip shertsiz chiqip kétishini neqeder arzu qilatti he!

”bundaq oylaydighan eqilliq xitay bu dunyada tügigen bolsa kérek?“ dep éghir bir ténip qoydi.

Uning méngisi yene shu ötken künlirining xatirilirini eslesh qaynimigha kirip ketkenidi. …

Réstoran partlitish weqesidin kéyinki aylardin biri idi. Shu weqedin kéyin téximu wehshiyleshken xitay tajawuzchiliri her bir magizinning ishikige, her bir aptobus békitige, hetta her bir kocha hajetxanisining aldighimu qoralliq pos qoyup yerliklerning herikitini nazaret qilishni kücheytiwetken idi. Kocha-kochida, doqmush-doqmushta xitay fashist herbiyliri, saqchiliri, zorawanliri qollirida aptomat-nagan, tok kaltek, koyza-kishenler bilen xelqimizge heywe qilip xalighanche toxtitip yanlirini, somkilirini axturushatti. Sel-pella aliyip naraziliq bilen qarighanlarni bésiwélip ur-toqmaqlishatti. Bu xil kocha tekshürüshliri heddidin éship bulangchiliq qilip pul tapidighan, hetta qizlirimizning köksi-chatraqlirini silap-siypaydighan exlaqsiz ishlarghiche bérip yetkenidi!

Bir küni qasim aptobusta ishqa kétiwatqinida ikki xitay zorawini bir jüp yash uyghur er-xotunni aptobusqa chiqishidin tosuwélip yanlirini axturimiz dep turiwalidu. Bu xitay lükcheklirining birsi tapanchisi bilen uyghur yigitini tamgha tirep tutup béridu. Yene bir xitay qara toqmiqini qoltuqigha qisturuwélip yash qizning köksige qolini tiqip silap-siypashqa kirishidu. Qiz ghezeplinip yighlighiniche warqirap yigitige telmüretti. Buninggha chidimighan yigiti özige tapanchisini tirep turghan xitayni közni yumup achqiche bolghan ariliqta kélishtürüp bir kalla qoyup aghzi-burnini qan qiliwitidu. Keynidinla étilip bérip ayalini silashturuwatqan xitayning éngikige pütün wujudi bilen sekrep bérip bir peshwa qoyidu. Éngikige peshwa yégen bu xitay ikki métir nérisigha tik-mollaq chüshidu. Bu arida keynide turghan aghzi-burni qan’gha boyalghan xitay, tapanchisini yigitke betlep tutup uning dümbisige diskisidiki pütün oqini siyriwétidu! bichare yigitning dümbisidin kirgen oq tizmisi uning kökrek qepisini échiwétip, qipqizil yüriki poltuyupla sanggilap chüshidu! yigitning sanggilap turghan yüriki téghichila lopuldap soqup turatti. Bu yash yigit, aldigha uzatqan qolini ayaligha sunup turup «jénim …» déginiche güpla qilip yash ayalning aldigha yéqilip chüshidu. Bichare ayal derhal érini quchiqigha élip yigitining ghezeptin yénip tikilip qalghan közlirige söyüp yighlighiniche yoldishining qan köli ichige chöküp qalidu! …

Aptobusning dérize tüwide olturghan qasim, yerde yigitining qan köli ichige chiliship olturghan chirayliq uyghur qizining bulaqtek yash töküwatqan közlirini körüp ornidin chachrap turup ketti. Yerdiki qizning istixiyilik bir shekilde yigitining kökrikidin sirtqa chiqip lopuldap soqup turghan yürikini bir qoli bilen qayta qépigha sélishqa tirishiwatqan, quchiqida turup jéni chiqiwatqan yigitini baghrigha basqiniche olturup kimlergidur nale qilghandek kökke qarighan échinishliq qiyapitini körgen qasim néme qilarini bilelmey hangwaqqiniche turup qalidu.

Bir demdila köktin chüshkendek bir munche xitay qoralliq saqchiliri peyda bolup bu uyghur qizining etrapini oriwélishidu. Saqchilarning aptobus shopurigha qarap bir némiler dep warqirishi bilen aptobus derhal qozghilip yürüp kétidu. Appaq bilekliri yoldishining qipqizil qénigha boyilip ketken bichare ayalning échinishliq körünüshi mashreng kiyimlikler arisidin ghil-pal körünüp uzaqlashmaqta idi. Héliqi natonush uyghur qizining quchiqida yatqan yigitning qanliq yüriki qasimning köz aldidin zadila néri ketmey turiwalidu.

”bu balining qisasini choqum élip bérimen!“ közliri ot bolup yéniwatqan qasim, özige özi qayta-qayta pichirlap qesem ichetti. …

Bu yigitning qisasini élish ishi köp uzun’gha sozulmidi: shu küni kéchide sheherning xitay kelgündiler zich olturaqlashqan a’ililikler bina mehellilirining biride intayin küchlük bir partlash anglinidu.

Eslide bu weqe mundaq bolghanidi: bu xitay mehellisining güllükide kéchilik issiqtin qéchip salqinlap olturushqan birmunche xitaylarning otturisigha bir motosikilit uchqandek kirginiche shiddet bilen partlap ketken bolup, bir munche qéri-yash xitaylarning gewdisi parchimu-parche bolup uchup terep-terepke chéchilip ketken. Neq meydandila on nechche xitay titma-titma bolup tozup jan bergen bolup, yene bezilirining qoli yoq, bezilirining yüz-közi titilghan, yene qaysi birlirining ücheyliri sörilip jan taliship terep-terepte ingrap yétip ketken! etraptiki binalarning bezilirige parchilan’ghan adem gösh parchiliri chapliship qalghan bolup, pütün etrap qan kölige aylan’ghan. Weqe meydanining menzirisi bekla qorqunchluq tüske kirgen bolup, bu paji’elik menzirini körgen bezi xitaylar derhal hoshidin kétip aghzidin köpük chiqirip titrep yétip qélishqan. Bular qoshulup weqe meydanining paji’elik menzirisi téximu qorqunchluq tüske kirgen!

Uzun’gha qalmay bu yerni adem tutidighan mashinilar bilen doxtur mashinilirining chirqirashliri qaplap, qoru ichi saqchi-qoralliq saqchi we aq xalatliq xitaylar bilen toshup ketken. …

Qasimning birqanche kündin kéyin xewer tépishiche, paji’elik öltürülgen héliqi yigit eslide téxi yéqindila uniwérsitétni tügitip aldinqi dem élish künide toy qilghandin kéyin ayalini tunji qétim jümelitip qeyni ata-anisining öyige kétiwatqan yol üstide shéhit qilin’ghaniken. Bu paji’edin xewer tapqan yigitning yigit qoldishi bolghan sawaqdishi shu küni axshimi bir saqchi motosikilitini oghrilap chiqip bélige on nechche kilo resmiy partlatquch dorisini téngip héliqi xitaylar olturushqan qorugha bésip kirip birlikte partlap shéhit bolghaniken.

Buningdin xewer tapqan qasim sel aram tapqandek qilsimu, emma héliqi qatil xitaylargha biwasite jaza yürüshi qilish üchün ularning adréslirini izdeshke kirishish bilen birge derhal partlatquch dorisi tépishning koyigha chüshidu. Qasim, ötken bir heptide bir bulungda uchup yürgen bir waraq uyghurche yéziqtiki qeghezni tépiwalghanidi. Uningda intayin addiy bir partlatquch dorisi yasash rétsépi tonushturulghan bolup, uninggha kétidighan nersilerni tépish qasimgha anche bek teske chüshmeydighandek qilatti. Shunga qasim amal qilalmighanda partlitish dorisini özi yasashnimu könglige püküp qoyghanidi. Mana bügün shu rétsépta tonushturulghan maddilargha qaytidin bir qur köz yügürtüp chiqidu. Rétsép bekla addiy körünetti:

”atmish gram kaliy nitratqa yigirme gram sap günggürt we on sekkiz gram sap karbon qarisini tekshi arilashturup bolup suda toluq arilashqiche qayniting. Eger toluq arilishishqa ülgürmeyla süyi tügep ketse qayta su toluqlang. Andin süzgüch qeghizide yaki qélinraq dakida süzüp plastimassa bolmighan nersiler üstige yéyip hawada tebi’iy qurutung. Qurughandin kéyin muwapiq miqdarda ching orap etrapigha saqa-shareklerni téngip partlatquch qilsingizmu bolidu. Emma nisbeten küchlük kapsol qollinish kérek. Bu maddini nemliship qélishtin, ottin we pilastimassilardin yiraq tutung.“

Qasim, bu rétsép üchün lazim bolidighan maddilarning hemmisini dégüdek idarisining laboratoriyisidin asanla oghrilap chiqalaydighanliqigha közi yétidighandekla qilatti. Hetta kaliy nitrat ornigha natriy nitrat, ammoniy nitrat yaki uriye qataridiki köp uchraydighan bashqa nitratliq, ammoniyliq sün’iy oghutlardin paydilinishnimu könglige püküp qoyidu. …

Qarangghu kamér ichide yatqan qasim, eslep bu yerge kelginide héliqi yigitning qipqizil yürikini köz aldigha keltürüp ghezeptin közliri ot bolup yénip ketti. …

*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
5# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:18 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Beshinchi bab





Bir xitay kojangining ’paji’esi‘ ni pilanlash




− uyghurlarmu? Qoyghine biz xeqni!
− doqmushtikilerning paringidin


Qasimning gipisqa élin’ghan sol puti qichiship zadila aram bermeywatatti. Ming teste gipisning bir burjikini sundurup qariwidi, türme kamérining ishikidiki yochuqtin ghuwa kiriwatqan yoruqta gipis bilen oralghan dakining ichi mighildap pitlap ketkenlikini kördi. Uning pütün kiyimlirimu resmiy pitlinip uni zadila aramigha qoymaywatatti. U bir haza tatilap bedinining birmunche yerlirini qanitiwétip, bir hésapta pitning achchiqini aghriq bilen bésip aram tapqandek bolidu.

Uning xiyalliri yene shu yéngi kélin weqesini esleshke kétip qalidu. …


Qasim ikki heptidek sürüshte qilip yürüp u ikki qatil xitayning birsini xitay saqchiliri dölitige qachuriwetkenlikidin xewer tapidu. Buningdin qattiq epsuslan’ghan qasim, ikkinchisini sürüshte qilishqa kirishidu. U, ikkinchi qatil xitayni nedin bashlap sürüshte qilishni oylap yürgen künlirining biride, bir chet aptobus békitining taxtisigha chaplan’ghan kompyutérda xitayche ushshaq qilip yézilghan bir élan’gha közi chüshüp qalidu. Bu élan héliqi ikki qatil xitayning adrési heqqidiki bir élan idi. Élanda bu ikki xitay qatili heqqide bekla tepsiliy melumat bérilgen bolup, ularning ish orni, a’ile ehwali, tepsiliy adrési, wezipiliri qatarliq melumatlar bekla éniq yézilish bilenla qalmay hetta ularning shexsi mijez-xaraktérliri, iqtisadiy ehwalliri, burunqi tajawuzchiliq jinayi qilmishliri, yerlik milletlerge bolghan öchmenlik söz-heriketliri, yéqin dostliri, shexsi hewesliri qataridiki melumatlirimu inchikilik bilen tonushturulghaniken. Axirida yene oq chiqarghan xitayning xitaydin kelginige téxi emdila ikki yil bolghan bir herbiy septin kesip almashturghan sabiq wizwot komandiri ikenliki we hazir uning xitay xubi ölkisi mashen nahiyisidiki ata-anisining yénigha qéchip ketkenliki, yene birsi kadirlar idarisining bir bölüm bashliqi wezipisidiki dadisining kesip almashturup kelgen bingtüen altinchi déwiziyisige yoshurunup yürgenliki yézilghan. Qasim yéqin etrapta birersining yoqluqidin paydilinip bu élanni tepsiliy terjime qilip köchürüwalidu. Etisila idarisidiki kompyutérda buni latinche yézip kompyutér yumshaq détal texsisige élip hem bir nusxa yazduruwalidu. Andin bu qeghezni tébbiy mektepning béghidiki milliy oqughuchilar köp olishidighan bir orunduqqa qisturup qoyup kétip qalidu. Yene bir künisi qolidiki yumshaq détal texse nusxisini köpeytip yazdurushning ghémini qilip yürginide bu xewerning kompyutér bilen kona yéziqta yézilghan nusxisi intayin ustiliq bilen niqablinip ‘qaraxan’ namida intérnét sehipiliridin birsige bérilgenlikini körüp qalidu.

Bu ishtinmu aram tépip qalghan qasim, emdi héliqi qatil xitayning kojang dadisini jayliwétish pilanini tüzüshke kirishidu. Emma bu kojang xitayning anisi sabiq aptonom rayonluq partkom mu’awin bujangliridin biri bolghachqa, u xitay alahide qoghdilidighan kadirlar qorusidiki bu anisining öyige köchüp bériwalghaniken. Qasim herqanche qilipmu bu qorugha kirishning yolini qilalmaydu. Ikki heptigiche bu qoruning etrapini yoshurun közitip yürgende, bu kadirlar qorusining yoshurun türde barghanséri qattiq muhapizet qiliniwatqanliqini sézip qalidu. Hetta qoruning etrapida bir qanche puqrache yasan’ghan paylaqchilarningmu aylinip yürgenlikini sezgendek qilip, axiri bu xitay a’ilisining péyige chüshüshni toxtitishqa mejbur bolidu. Amal yoq, bu xitayning burunqi öyini bolsimu birnéme qiliwétishni oylaydu. Bu arida u öyiningmu namelum kishiler teripidin köydürüwétilgenlikini anglap bir hésabta bu xitay kojangining péyigha chüshüsh ishini resmiy pilanidin chiqirip tashlashqa mejbur bolidu.

Qasim, herikitide da’im kimdu birsilirining keynide qéliwatqanliqini sézip öziche köngli yérim bolushqa bashlidi. Démek, bu ishlarda pilanliq heriket qilishqa urunushi uninggha teske chüshmekte idi. Buning üchün birer yoshurun qoshun’gha eza bolush yaki öz aldigha ayrim bir qoshun teshkillep hemkarliq asasida ish qilish lazim bolmaqta idi.

Qasim, ötken ikki qétimliq wehime peyda qilish herikiti jeryanida partlitish minasi qoyushning eng bixeter we eng asan chare bolidighanliqini bilip qalghanidi. Emma qorqqinidin öyide bar barliq prox, kapsol-pistanlirining hemmisini tashliwetkenliki üchün, qaytidin birer weqe chiqirishqa teyyarlinish meqsitide bashqilatin dora-kapsol teyyarlash ishigha kiriship kétidu. U herqanche qilipmu idarisidin qolida bar rétsépqa kéreklik dorilarni oghrilap chiqalmay ilajsiz dukanmu-dukan arilap yürüp serengge yaki pojangza yighishqa mejbur bolidu. Yighqan serenggilerni zérikmey olturup béshini qirip chiqirishqa tutush qildi.

Bu künlerde dukanlarda erkin sétilidighan pojangzilarmu yoqap ketkenidi. Hetta bir dukanda kichik bir uyghur balisi pojangza alimen dep kirginide u balini tutuwélip zorawanliq etritige tapshurup bergen. Zorawan xitay jallatliri u balini adem qélipidin chiqqan wehshiy usullarda tajawuz qilip we qiynap tashliwétish bilenla qalmay, u balining chong akisini bohtan bilen solap qoyghanliq xewerlirimu tarqilip yürgenidi. Undin bashqa kéreklik dora-dermeklernimu ’zorawanliqqa qarshi komitét‘ ning tonushturushi bolmay turup alghili bolmaydighan qiliwetkenidi. Shunga, uninggha emdi serengge-haraqlar we bénzinlardin paydilinishtin bashqa chare qalmaydu.

Bir künisi yighqan serenggilirining azliq qiliwatqanliqini körüp, yene azraq yighip kirish üchün arqa kochilardiki ushshaq dukanlarni arilap a’ililik binalar bilen tolghan bir tar kochida kétiwatatti. Tuyuqsizla bir uyghur balisi yénidin ghuyuldap chépip ötüp uni soqup örüwétishke qil qalidu. U bala uchqandek yügürginiche udulidiki bir binaning aldida salqinlap turghan bir nechche xitayning arisidin yene shundaq chépip ötüp yandiki bir tar kochigha burulupla közdin ghayip bolidu. Qasim bu bengwash balini arqidin ghotuldap kayighiniche kétiwatqinida, héliqi bala arisidin ötüp ketken salqinlap turghan xitaylarning ichidiki sémiz bir poq qursaq xitaygha közi chüshkendek qilidu. U xitayning asma maykisi kindik teripidin énigha yirtilip échiwétilgen, u yirtiqtin qélin süpsüzük chawa may bilen qaplan’ghan üchey-baghri tökülüp chüshüp yerde sörilip qalghan bolup, u xitay néme weqe bolghanliqinimu angqiralmay hangwaqqiniche ”eyyo, eyyo“ dep ücheylirini qoligha élip tartishturup qarawatatti. Andin aldigha sentürülüp yerde sörilip yatqan achchiq ücheylirini dessep paqilditip yarghiniche güpla qilip öz ich baghrining üstigila düm chüshidu. Bunche éghir yükke berdashliq bérelmigen uning üchey-baghirliri, astida qélip yérilip sapsériq yingliri yandin jirildap chachrap éqishqa bashlaydu. Yénidiki xitaylar shu chaghdila bu hemrahigha diqqet qiliship ”law jyang, law jyanggha néme boldi?“ déyishkiniche u xitayni yölep turghuzushqa urunidu.

Qasim bu tuyuqsiz bolghan paji’eni körginidin kéyin bayamqi balining uchqandek yügürüp ötüshining meqsitini emdila chüshünidu-de, qorqqinidin ittik qedemler bilen ghipla qilip yene bir kochigha kirip tikiwitidu. …

Qasim öyige kéliwalghandin kéyin héliqi balini oylap qaldi: ”towa, néme dégen chebdeslik, néme dégen addiy heriket bu? Hem pakize hem wehimilik! men özümche qilidighan ishlirimni alahide éghir wezipe dep qilmighan teyyarliq we éhtiyatlirim qalmaydiken, qara bu balini!“

Her néme dégen bilen uningghimu bu ishni men qildim dep yalghan qoshun namida maxtinip bir wehime xewiri tarqitiwélish pursiti kelgenidi. …

Qasimning xiyalini bedinidiki échiship aghrish yérimida üzüwetti. Bayatidin tatilap qanitiwetken yerliri emdilikte qizirip aghrip aramida qoymaywatatti. U eslimilirini yérimida toxtitip asta tirkiship ornidin turup kamér ichide aylinip méngishqa kirishidu. Bu yéqinlarda uni resmiyet üchünla soraqqa tartip yüz-közini qan’gha boyiwétip qaytidin kamérigha sörep ekirip tashliwétishetti. U hazir kamérda yalghuz emes idi. Soraq öyide qiynighanliridimu etrapida bir nechche yéngiyache yash ’jinayetchi‘ lermu birge bolatti. Jallatlar uni bu yéngi tutulghanliqi körünüpla turghan tejribisiz yash balilarning aldidila kelse-kelmes urup qiynishatti. Roshenki, bu qiynashlar uni soraq qilghinidin köre yéngi mehbuslargha sür körsitish üchünla qiliniwatqan ishlar idi.

Qasimmu bu türdiki resmiyet tüsini alghan qiynashlargha xéli burunla könüp qalghachqa, özini tutuwalghan halda jaza öyige kirip ün-tünsizla jazalishishni kütüp turidighan boliwalidu. U, qiynashqanlirida xitaylarni arilap tillap qoyghinidin bashqa, qiynashlirigha tola bek ingrapmu ketmeytti. Jallatlarmu uni bashqilarning aldida eng wehshiy usullarda qiyniship hoshidin ketkinide sörep élip chiqip kamirigha tashlishatti. Kéyinki künlerde qasimning bu xil chidamliq iradisi xitay jallatlirini zériktürüpla qalmay, yéngi tutulghanlar üchünmu eksi tesir körsitip ularning iradisini kücheytishke ülge bolup tesir qilidighan bolidu. Shu sewebtin yéngi qolgha élin’ghanlar ichidimu qan kölige paturulghiche qiyin-qistaqlargha élin’ghinigha qarimay ’ghing‘ qilmay berdashliq béridighan jasaretlik yashlar köpiyishke bashlighanidi.

Bularning arisida bir yash bala uni qattiq tesirlendüriwétidu: qarighanda bashqilarning tapshuruqi bilen teshwiqat wariqi tarqitiwatqinida éhtiyatsizliqidin neq meydanda qolgha chüshüp qalghan on yetti yashliq bu bala, tayaq zerbisige berdashliq bérelmey yaki künlerche uyqusiz qaldurulghinida jöylüp sélip teshwiqat waraqlirini kimning bergenlikini pash qilip qoyushidin qorqup, tilini chiqirip turup öz éngikige qattiq mushtlap tilini chishlep üzüwélip sözliyelmes boliwalghan!

Qasim kamérdashliri bilen téxi yéngi bolghachqa ular bilen sözleshküche bolmighanidi. Shunga u, qaytidin eslimilirining qalghan qismini eslesh ichige kirip kétidu. …

Yéqinqi aylardin béri bu sheherdila emes, hetta xéli chet sheherlerdimu xitaylar arisigha wehime sélish weqeliri arilap körülidighan weziyet shekillenmekte idi. Arilap köktatchi xitay baqqalliri yoqap kétidighan yaki ularning pokeyliridiki malliri ichige birer késik qol yaki késilgen qulaqlar kirip qalidighan ehwallar körülüp turghachqa, adettiki ushshaq sheher bazarlirida xitay yaymichiliri kündin-kün’ge aziyip barmaqta idi. Hetta bezi sheher-bazarlarda u yerde bir késik bash, bu yerde birerdin put-qolliri késiwélin’ghan, üchey-baghri chuwuwétilgen, jigerliri qochuwétilgen, yürekliri sughuruwélin’ghan dégendek parchilan’ghan xitay gewdiliri uchrap turidighan wehimilik körünüshlermu arilap bolup turatti. Yene shuningdek arilap birer yük mashinisi, birer xitay bolkiway mashinisi, taksiliri kétiwétip özichila partlap kétidighan, bezi xitay öylirimu partlap köyüp kétidighan hadisilermu yoq emes idi. Shungilashqa, chet nahiye bazarlirida xitaylar bekla az körünidighan, yol boyi poyiz béketliri xitay qachqunliri bilen tolup tashidighan ehwallar adettiki halgha aylinip qéliwatatti. Tajawuzchilar hökümitimu herbiy-qoralliq saqchilirini héli u yaqqa, héli bu yaqqa toshup béshi qéyipla ketkenidi. Xitay tajawuzchilar hökümiti barliq organliridila emes, hetta herbir idare, herbir zawut, herbir mehelligiche dégüdek enchenting shöbilirini köpeytip qurup puqrache yasan’ghan saqchi-jasuslirini köpeytish bilen aware idi. Xitay merkizi hökümitimu bu rayondin alidighan barliq baj-siliqlarni pütünley ’zorawanlargha zerbe bérish‘ üchün ishlitish ixtiyarini bergenidi. Bu künlerde xitaydin kélidighan ’bichare ishlemchiler‘ ornigha qoralliq herbiyler, qoralliq saqchilar, mexsus kurslarda terbiyilen’gen jasus-zorawanlirini toshimaqta idi. Tajawuzchi hökümet da’iriliri dölet tüsini alghan bu xil xitay térrorchiliq herikitini kücheytish bilen birge, xitaygha qarap qachidighan qachqunlirini cheklesh üchün qaytip kelginide nopusqa almaydighanliqi, ketken haman ishtin chiqirilghan hésablinidighanliqi, xitaygha barghinida nopusqa élinmasliq, ishqa almasliq, dukan-karxana achturmasliq, xitaygha kétish üchün bilet alghanlardin hessilep ’chégridin chiqish béji‘ élish, … dégendek charilarni ishqa sélishqa kirishken idi. Bundaq bésim, cheklime yaki qorqutushlar dégendek ünüm bermeywatatti. Qarighanda tégi bosh yaki tinch keypi-sapaliq hayatqa könüp qalghan xitaylarning xéli köp qismi bu elni tashlap qéchishqa teyyar bolup qalghandekla qilatti.

Buninggha mas halda bu künlerde yerlikler üchün xitay bésimi heddidin artuq éghirlashmaqta idi. Qiziq yéri, xitaylar yerliklerdin qorqup ularni bir tereptin ishtin boshatqili tursa, yene bir tereptin kémiyip ketken emgek küchining ornini toshquzush üchün nazaret astida bolsimu ishlitishmekte idi. Yerliklerning kochilargha chiqishi axturulushqa shertsiz boy sun’ghanning üstige qolida idarisining, mehellisining, kopiratip yaki jem’iyetlirining, mehelle saqchilirining, mehellilerdiki zorawanliqqa qarshi etret ishxanilirining, partiye yachéykilirining, … dégendek birmunche tamghilar bésilghan bir toqum ruxset qeghizini yénida kötürüp yürüshi shert idi. Bu qeghezlerning patla waqti toshup qalghanni az dep yéngilash heqqimu bekla qimmet idi. Yerlik xelqtin qorqup yürgen nurghun idare-jem’iyetler yerlikler zichraq olturghan a’ililik binaliridin yerlik a’ililiklerni tarqaqlashturup mexsus xitay a’ililik binalirigha birdin-ikkidin qalqan qilip chéchip orunlashturushqa kirishkenlermu boldi. Emma yene nurghun orunlar uyghur a’ililirini sap xitay a’ililik binalirigha birerdin tarqitip orunlashturushta xéli köp qiyinchiliqlargha duch kélidu. Bir qisim idarilerde yerlik a’ililerning sani bir bina zaligha birerdinmu yetmey qalghachqa, qoshna idarilerning a’ililik binaliridin yerlik a’ililik ‘qerz’ élishtek ademning xiyaligha kelmeydighan ghelite ehwallarmu körülüshke bashlaydu. Éghir milletchi showinist eqidilik idare bashliqi bar idarilerde milliy a’ililiklerni yighip birla binagha qamiwélip, resmiy qoralliq post qoyup kéche-kündüz qattiq nazaret qilish arqiliq yerliklerning herikitini nazaret astigha élishqa urunmaqta idi.

Qasimmu shu qatarda yerliklerni xitaylar arisigha tarqitip orunlashturush pilanigha toghra kélip, on yildin buyan tola iltimas qilip teqsim qilinmay kelgen uch éghizliq bir öyge ériship idarisidiki bir chujangning ’qoshnisi‘ bolush derijisige ériship qalghanidi. Gerche besh yildin béri birer qétimmu aqlinip sirlanmaydighan kona binasidin qutulup pak-pakize we azade öyge érishken bolsimu, xéli künlerdin béri aghiniliri bilen ’olturush qilish‘ wezipisini orundash pursitige érishelmey, xuddi bir némisini yoqitip qoyghandekla bolup yüretti. Xuddi shuningdek qalghan ülpetliridin ikkisimu ’xitay a’ililik binaliri üchün qalqan bolup bérish‘ wezipisige teqsim qilinip öy köchkenliki üchün ülpetchilik ishliri xélidin béri toxtap qalghanidi. Bu xil yéngiche ’öy teqsimati‘ qasim bilen dostlirining bir yerge jem bolishigha tosqun bolup qalghanidi. Buningdin uning kocha xewerlirini toplishi ziyan’gha uchrighan bolsa, dostlirining galliri qichiship zadila aramida qoymaywatatti.

Deslipide, xitaylargha wehime yaritish heriketlirining bashlinishida xitaylarning yerliklerge tutqan pozitsiyiliri omumiy yüzlük qopalliship, herqandaq bir xitay yerliklerge xalighanche wehshiylik qilidighan bolup ketken bolsa, waqitning uzirishigha we bu xil wehimilik qisas élish heriketlirining köpiyishige egiship shexsiyler boyiche ashkara qopalliq qilalmaydighan, qoralsiz bolghinida yerliklerni körse yalghan hijiyiship dajip qéchishidighan, qoralliq himayichiliri bolghinida chong gep qilishiwalidighan, biwasite tonumaydighan yerliklerni bozek qiliwalidighan bolup özgermekte idi. Emma qoligha qoral chiqip qalghan zorawanlar etritidikiler, minbinglar, saqchilar, qoralliq saqchilar, jepangjünler yerliklerge barghanséri wehshiylik qilishqa bashlap, azraqla bahane tépiwalsa urup-dumbalap yanlirini axturup bulang-talang qilishidighan, nep chiqiralmighinida putaq chiqiriship sulap qoyup qiynap oynaydighan, hetta kochilarda yerliklerge oq chiqirip étip tashlaydighan hadisiler köpiyishke bashlighan idi. Qisqisi, bu ’qérindash aka millet‘ déyilgenler özlirining esli qiyapitini toluq ashkarilashqanidi. Mana bular − wetinimizni bésip yatqan xitay tajawuzchilirining esli qiyapiti idi.

Yerlik xelqmu deslipide bu xil wehimilik heriket peyda qilghuchilarni éghir haqaret qilip qarilap yürgen bolsimu, xitaylarning öchmenliki wehime peyda qilghuchilarghila qaritilghan emes, belki qan-qénigha singip ketken milliy öchmenlik ikenlikini, shuningdek bu türdiki heriketlerning keyni üzülmey dawam qilishigha egiship yoshurun wehime peyda qilghuchi pida’iylirigha ghezeplinishtin, tedrijiy halda xitay tajawuzchilirigha öchmenlik qilidighan milliy héssiyatqa qayta kélishke bashlighanidi.

Qasimmu, yerlikler deslipide bu xil weqelerni burunqidek ötkünchi weqeler dep qariship béshimizgha bihude ish tépip béridighanlar déyishken bolsa, mana emdi tedrijiy halda ”emdi bolghuluq boldi, bu ish mushu shekilde dawam qilmighinida bizning teqdirimiz tügeshken bolidu“ dep qariship, könglide bolsimu bundaq heriketlerni himaye qilishqa qarap özgirish qiliwatqanliqini körmekte idi. Uning üstige herbir binada, herbir dukanda, herqandaq bir yighinda yerliklerdin birnechchisi bolsimu bolup turushini shert qilish haliti yerlikler arisidiki öy japasini yetküche tartishqan, ishtin qoghlinish tehditidin béri kélelmesliktek ensizchiliklerdin qismenlikte bolsimu qutulup qélishi, bir qisim yerlik kishilerni xushalmu qilghanidi.
Shundaqtimu, qasimning könglide xitay tajawuzchilirining yerliklerge wehshiylik qilishliri pewqul’adde artip ketkendek bilinip, qiliwatqan ishining ijabiy tesiridin selbiy tesiri artip kétiwatamdu-qandaq deydighan bir xiyal kéliwalghan idi. U, xitay tajawuzchilirigha bérilgen zerbiler tüpeylidin yerliklerning körüwatqan zulumining pewqul’adde éghirliship kétiwatqanliqining aldini élish üstide shunche köp oylinipmu tüzükrek birer netije chiqiralmay yürmekte idi. Xitay tajawuzchilirining mahiyiti eslidila qasimgha belgilik bolup, ularning meqsiti eslidinla uyghurlarni bir amal qilip yoqitiwétip, bu yerge xitay keltürüp toshquzuwétish idi. Buning üchün ular nechche milyon adimini qurban qiliwetsimu razi bolishatti. Qasim, ”ejeba, qiliwatqan bu herikitim toghrimidu?“ dep pat-pat özige so’al qoyatti. Bolupmu héliqidek heddidin artuq xarlinip kétiwatqan, bihude jazalinip kétiwatqan we bihude öltürüliwatqan yurtdashlirini körginide, bu herikitidin derhal yéniwélishnimu oylap kétetti.

Eslidila qasim bu bir nechche aydin béri birer qétimmu yoshurun wehime herikiti peyda qilalmay kelmekte idi. Sürüshte qilghanda uning bügün’giche peyda qilghan xitay tajawuzchilirini qorqutup qoghlash üchün élip barghan wehime yaritish herikitimu aranla ikki qétim bolup, jem’iyette texminen heptide birer qétimdin peyda bolup turuwatqan yoshurun wehime peyda qilish heriketlirining héch birsi uning bilen birer munasiwiti yoq idi. Qasim bularni oylap sel xijil bolup qaldi: ”towa xudayim, yüz bériwatqan bu wehimilik heriketlerni yalghuz menla peyda qiliwatqinimdek, héch bolmisa menla pilanlap qomandanliq qiliwatqinimdek oylap kétiptimen’ghu! men shunche körenglep ketküdek, bash qaturup oylinip ketküdek néme qilghanidim? Bu ishlarni qiliwatqan bashqa pida’iylarningmu bunchilikni oylighuchilik eqilliri bar kishilerdu?“

Qasim quruq xiyallarni tashlap, patraq yene bir wehime pilanlash ghémini qilishqa kirishidu.

Démisimu, qasimning bularni oylap qoyushqimu heqqi bar idi: qasim tunji herikitini bashlighan künliride héliqi ikki kitabni pewqul’adde körüp qalghinini hésabqa almighanda, weten, millitining teqdirini hel qilishqa munasiwetlik tüzükrek birer yoshurun teshwiqat wariqinimu asanliqche uchratqili bolmaytti. Mana bügün, weziyetning u künlerge qarighanda shunche jiddiyliship ketkinige qarimay aptobus béketliride, tamlarda, stolba-türüklerde, hajetxana-exletxanilarda wehime peyda qilishqa da’ir teshwiqat waraqliri, ritsép-chértyozh … qataridiki teshwiqatlarni uning özimu pat-patla uchuritalaydighan weziyet barliqqa kelmekte idi. Xitay tajawuzchiliri deslipide bu xil teshwiqat waraqlirini tépiwalsa alahide dawrang qiliship barmaq izlirini élish, puraqlirini tekshürüsh, qeghezlerning, bésilish yerlirining menbesini axturush jehette pütün küchini seperwer qilip razwédkigha kirishish bilenla qalmay, milliy bölgünchi unsurlargha ejellik zerbe bérishni yuqiri dolqun’gha kötürüsh öginish kurslirini uyushturushup xelqni qorqutushqa tirishatti. Mana emdi, teshwiqat waraqlirining köpiyip ketkenlikidin bundaq waraqlar xitaylarghimu lata tétiydighan bolup, ularni bir-birlep tekshürüp yürüsh ornigha shu yerdila yoq qiliwétish bilen cheklinishke mejbur qalmaqta idi. Uning üstige, bu künlerde xitay tajawuzchiliri üchün hepilishidighan’gha undaq qeghez yüzidiki teshwiqatlargha qarighanda téximu jiddiy wezipiler aldida turatti: künsayin köpiyip kétiwatqan bir-birsidin wehimilik heriketlerni pash qilish ishlirimu xitaylarni bir qolini ikki qilip jiddiy tekshürüshni telep qilmaqta idi. Shunga, xitaylar emdi tamdiki qeghezlerni razwédka qilish bilen waqit israp qilishning ornigha boghuzlan’ghan wetendishining béshini, késilgen yurtdishining barmaqlirini … dégendek téximu ehmiyetlik nersiler üstide razwédka qilishqa köprek küch serp qilishmaqta idi.

Qasimning roli buningliq bilenla tügimeytti: u yéngi heriket bashlighan künliride xitaygha qachidighanlar heqqide éghiz échishqila bolmay qalmay, xitaydin kélidighan yéngi tajawuzchi kelgündilerning sanimu yiligha milyon’gha yétip-qopar halette idi. Mana bügün, xitaydin kéliwatqan yoluchilar poyizining wagonliri asasen boshapla kétish bilen birge, xitaygha qarap qéchishiwatqan xitaylarning yoluchilar poyizi tügül, yük poyiz wagonlirinimu toldurup qéchishidighan weziyet yaritilghanidi. Uningdin qalsa, xitaydin kélip meblegh sélip xitay aqqunlirigha ish pursiti yaritip bérishler asasen toxtash bilenla qalmay, kona ish orunlirimu keyni-keynidin taqilip, xitay kelgündi ishsizlirining sani shiddet bilen artip kétiwatatti. Aylarghiche ish tapalmay yétip bikar nan yeydighan’gha chüshüp qalghan nurghunlighan xitay tajawuzchi kelgündiler qolida barini yep tügitiship, birer wehimige duch kelmigen bolsimu bu ‘yawayilar’ élini tashlap qéchish ghémigha chüshkenidi. Buni az dep otturiliqta timsiqliship yürgen xitay aldamchiliri, etkeschiliri, bulangchiliri bir-birini aldash, hetta bir-birini ochuq-ashkara bulashliri netijisidimu bu elni adettiki xitay tajawuzchi kelgündiler üchün yétip ashqiche xeterlik yerge aylanduruwetkenidi. Bundaq qalaymiqanchiliq ichide qalghan bu elde soda saheliri, ishlepchiqirish saheliri, oqutush-medeniy köngül échish saheliri barghanséri palechlinip, mal bahalirining uchqandek örlep kétishini keltürmekte idi. Bu jehettin alghandimu qasimning wasitilik oynighan rolini kichik mölcherligili bolmaytti.

Xitay tajawuzchilar hakimiyiti yuqiriqidek xitay tajawuzchilar paji’esidin qattiq ensireshmekte we yetküche ichki ziddiyetke pétip qalmaqta idi. Bu bir qanche ay mabeynide xitay tajawuzchilar hakimiyiti birqanche qétim aptonom rayonluq partkom, aptonom rayonluq qurultay, aptonom rayonluq hökümet we herbiy rayon kattiwashlirini almashturghan bolsimu, kündin-kün’ge éghirliship kétiwatqan weziyetning tereqqiyatini zadila tosiyalmay qalmaqta idi. Xitay tajawuzchilar da’iriliri ming teste toplawatqan üstün xitay nopusi yaritiwélish herikitining yérim yolda üzülüp qélishining aldini élish üchün yerlik xelqlerge wehshiy siyaset yürgüzüsh bilen birge, öz millitigimu nurghunlighan tosalghularni keltürüp chiqiridighan qararlarni keyni-keynidin chiqirishmaqta idi. Yighip éytqanda, qasimning tunji herikitidin buyan xitay tajawuzchiliri resmiy éghir bohran ichige kirip qalmaqta idi.
”bu heriketlerge kirishish bilen xelqimning béshigha bikardin-bikarghila bala tépip berdimmu-qandaq? − dep oylaydighan qasim, wetinidiki xitay tajawuzchilirining bügünki bohranliq halitini ésige élip milliy musteqilliq herikitining körünerlik netijilerge érishiwatqanliqini hés qilishqa bashlidi, − toghra, yoshurun wehime peyda qilish herikitimizning meqsiti bügünkidek weziyet yaritish emesmidi? − qasim bir az bolsimu rahetlinip bir nepes éliwaldi, − yaq, bu herikitimizni téximu keng qanat yaydurushimizghila bolidiki, hergizmu bismillasidila toxtap qélish xiyalida bolmasliqimiz kérek!“

Unregistered
25-12-09, 01:57
Qasim waqit chiqirip héliqi ikki kitabchini qaytidin bir körüp chiqti: ”qarighanda izchi men dégini xéli toghra mölcherligendek qilamdu-qandaq? − u olturup oygha patti, − ’düshmen qanchiki esebiyleshkeniken, herikitimizning shunche ghelibilik kétiwatqanliqidin dérek béridu!‘ …“

U bügün, wehime peyda qilish herikitining awan’gartliridin birsi emes, belki bundaq heriketler bilen shughullan’ghuchi yoshurun pida’iylirimizgha egeshküchi orun’gha chüshüp qéliwatqanliqini hés qilishqa bashlidi. ”yaq, bu ishimni qet’iy tewrenmey dawamlashturushum kérek! …“

«u künlerde, bu ishlargha xuddi menla qomandanliq qiliwatqinimdek oylap kétiptikenmen. − dep pichirlap qoydi u türmining soghuq témigha yölen’giniche olturup, − u künlerde özümni bekla qaltis chaghlap ketkenikenmen, towa!»

Qasim, qap-qarangghu kamérning körünmigen torusigha tikilginiche bir bulungda soghuq tamgha yölinip eslimilirining dawamini sürmekte idi.

«yaman yéri, héliqi ikki xitay jallitini qachurup qoydum-de! − u, qimirlap qoyup, kamérning körünmigen nériqi bulungigha ghezep bilen birni tükürüwetti! u tereptin bir tiwish chiqqandek qildi, − héch bolmighanda u kapirning a’ilisini bolsimu bir ürkütüp qoyidighan ish idi-de!»

U kojang xitay shu künlerde derhal pénsiyige chiqish resmiyetlirini ötep, küde-körpisini yighishturup qayta kelmeslik üchün xitaygha qéchip ketkeniken. …

*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
6# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:25 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
7# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:35 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
8# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:39 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
9# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:44 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
10# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:48 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Oninchi bab




’yéngi ay qoshuni‘ da




”yalghuz atning chéngi chiqmas,
Chéngi chiqsimu déngi chiqmas.“
− uyghur maqaliliridin


Bu künlerde qasimning kamérdiki ’jinayi inawiti‘ barghanséri tökülüp, yalghuz ’behrimen‘ boluwatqan kaméri yéngi kelgen xojayinlar bilen liq tolmaqta idi. Yéngilarning köp qismi tüzük éghiz achmighandek qilsimu, ular asasen xitaylar bilen ashkara gep talashqandek ishlar sewebidin qolgha élin’ghanlardin idi. Xitay gundipaylarning köngül échishigha lazimliq dumbalap oynaydighan adimi köpiyip ketkechkimu qandaq, konirap qalghanlargha tayaq yéyish nöwiti heptide birer qétimmu kelmes bolup qéliwatatti. Shundaqtimu yéngilardin xudini yoqatquche tayaqqa nésip bolidighanlar yenila köp idi.

Bu yéngi kirgenler arisida birer chümülinimu dessep qoyushtin qorqidighan toxu yürek nazuklar, ademning yürikini térik turghuzupla sughurup élip xam yewétidighandek elpazidiki telwiler, ”ana, aptobusqa tepsiliy chiqing“ deydighanni emdila öginiwalghan ’ilmiy, exlaqliq‘ moysipitlar, aghzi yetmishinchi yillarning kocha hajetxanisidinmu better bizepliship ketken aghzi sésip turidighan chirkinler, … ish qilip hemme tebiqidin dégüdek adem ülgiliri tépilidighan jama’et guruppisi haligha kélip qalghanidi. Shunga kamér ichi burunqidek künlerche ün-tiwish chiqmaydighan jimjitliqigha xatime bérilip, yer taliship aghzini tizighiche siriwétip tillishidighanlar her küni dégüdek nechche qétimdin körülüp turatti. Bu türdiki jédeller kamérdikilerning jédelxorliqidinla emes, belki bu qista-qistang sésiqchiliqta waqit ötküzüshningmu bir melikisi bolup qalghanliqini qasim yaxshi bilgechke, tatliq eslimilirining tuyuqsizla partlighan jédel-majiralar bilen pat-patla üzülüp turushlirighimu könmekte idi. Némila dégen bilen, qasimning jan pida qilip qutquzimen dep yürgen ademlirining xéli köp qismi ene shu xildiki ademlerge aylinip ketken kishilerdin-de!

Qasim bezide kamérdikilerning sözlirige qulaq sélish bilen waqtini ötküzse, yene bezide jédelxor öktichilerning tör taliship qilghan jédel-majiraliri sewebidin kamér ichini ongtey-tongtey qiliwetküdek halgha keltürüwétishlirini tamasha qilish bilen waqtini ötküzetti. Shundaqtimu héliqi aghzi kirliship ketkenlerning éghizidin chiqiwatqan cheksiz mol til-ahanet sözliri qasimni heyran qalduratti. Ularning aghzidin shundaq éghir edepsiz sözler marjandek tizilip üzülmey chiqip turattiki, bunche til-ahanetlerning birla waqitta bir kishining aghzidin üzülmey chiqishigha aghzi échilghan halda hangwéqip qarapla qalatti. Uningche bolghinida, bunche tillash sewiyisige kélish üchün bir qanche yilliq ahanet fakultétida kémide birer yüz parche haqaret derslik kitablirini layaqetlik oqup püttürgen bolishi shert idi: ”towa xudayim, bu bala shunche köp paskina sözlerni qachanlarda shunche rawan yatlap bolalighandu? Téxi kichikla balidek qilidu bu!“ dep ichide oylap qaldi.
Bu arida kamérdiki eng ’nochi‘ hésablinidighan lükcheklermu némishqidur qasimdin héyiqishni untumighan idi. Bu wehshiy lükchekler uninggha chéqilmayla qalmastin, hetta uni ’tör‘ ge teklip qilip özlirige ’inawetlik bash meslihetchi‘ qilishiwalghanidi. Shunga, qasim bu kamérda ’ichki jédel-majiralar‘ din pütünley xali idi. Shundaqtimu kündüzdiki ur-qop majiralar tüpeylidin shérin eslimilirini kéchige qaldurup, kündüzi asasen üzük-üzük mügdeshler bilenla waqtini ötküzetti.
Qasim ene shundaq kéchilerning biride, eslimilirining eng galwangliq qisimlirini eslep öziche külüp ketti. …

Dégendek, xasiyet bilen tuyuqsiz tonushup qélishi qasimning hayatini tüptin özgertiwetkenidi. Qasim, bu künlerde azraqla yalghuz qalghinida bilgen ’muhebbet naxshiliri‘ ni qagha puti ghingship qoyatti. U, heqiqetenmu kichik balidekla bolup qalghanidi. Muhebbet ademni on yil yashartiwétidu dégen söz qasimgha sel azliq qilidighandek bilinetti. U, yashirip goya yigirme yashqa kélip qalghandekla bolup qalghanidi. Sekrep-sekrep méngip kétetti, yene bezide akortlashturup ghingship dessepmu qoyatti.

«tak, … tak-tak!»

Ishikning chékilishidinla buning xasiyet ikenlikige jezm qildi. Hayajanlan’ghinidin yüriki ’jigh‘ qilip oynap ketti. Derhal bérip ishikni achti. Aldida turghan xasiyet shundaq chirayliqliship ketkenki, ademni jennettinmu yandurup chiqalaydighandek sheytanning neq özila idi! étilip béripla uni quchaqlap söyüp kétishtin özini tutalighudek küchi qalmighanidi. Eger keynidila körün’gen yene bir qiz dostini démise idi, qasim bérip xasiyetni quchaqlapla kötürüp öyige élip kiriwalghan bolatti. U, ming teste özini tutuwélip yalghan salapetlik bolup körünüshke tiriship, qizlarni öyge teklip qildi.

Xasiyet qiz öyge kire-kirmeyla xuddi öz öyige kirgendek échilip-yayrap bekla xushal heriketler bilen dastixan raslidi. Bu arida qasimmu gaz ochaqqa chaygha su qoyup ülgürdi.
«bu dostimiz gülbahar bolidu. − dédi xasiyet sel qizghanchuqluq bilen qiz dostigha qarap, − qalghinini özünglar sözliship tonushiwalarsiler.»

Méhman qiz ornidin qimirlap qoyup tebessum körsitip bash lingshitqach qayta salam bergendek boldi.

«yaxshimusiz? − dédi qasim gülbahargha qarap, − méning ismim qasim, belkim xasiyettin anglighansiz. Öz öyingizdek tartinmay behuzur olturung.»

«aware bolmang!» − gülbahar tereptin chiqqan bu awazdin qasim chüchüp ketti: bu qizning awazi resmiy er kishiningkidekla tom chiqip ketkenidi. Gülbaharning tashqi körünüshi intayin saghlam, ustixanliq, köksilirimu tolup tashqan bolup, qap-qara parqirap turghan chachlirini mürisige chüshkiche uzartip chirayliq büdüre qiliwalghanidi. Eger bu qizning chéchini, köksini we sel-pel tüzeshtüriwalghan uzun qara qashlirini hésabqa almighanda, xudayim bu qizni eslide oghul qilip apiride qilishni layihilewatqinida, némishqidur waz kéchip qiz qilip qoyghandekla körünetti.

«shunchilik qarighiningizmu yéter qasim, bunche tikilip közige kiriwalsingiz dostumni xijil qilip qoyisiz. − dédi xasiyet qasimni yéngidin tartip olturghuzghach, − dostumni körüp mendin yüz örüpmu yürmeng yene!» − dep chaqchaq qildi. Gülbaharmu ongaysizlan’ghan bolup uyan-buyan tolghinip qoydi.

Qasim bundaq chirayliq qizlarning aldida olturup baqmighinigha xéli uzun yillar bolghanidi. Boytaq bolghini, shuningdek yéshimu xéli obdanla éship kétiwatqanliqi üchün, uni bu yéqinqi yillarda toy-tökün, yashlar olturushlirigha teklip qilishidighanlarmu asasen yoq déyerlik idi. Bu yéqinqi yillarda uning qatnishalaydighan eng ishenchlik olturushi − héliqi üch ülpiti bilen birge ötküzülidighan erler olturushila qalghanidi.

Rast, u aghiniliri bilen birer aydin buyan uchrishalmighanidi. Ular néme qilip yürüshidighandu? Dep kona dostlirini xiyalidin ötküzdi.

Chay-pirendikler bilen bolup kétip, hemme jimip ketkenlikni sezgen xasiyet, jimjitliqni buzup gep bashlidi:

«biz ikkimiz sizdimu bar bolghan héliqi ikki kitabning rohi boyiche xitaylar arisida wehime yaritish qoshuni qurghaniduq. − xasiyet gepni tola aylandurup yürmey udulla qildi. U pütünley jiddiy tüske kirgenidi, − bu qoshunimizning meqsiti asasen shu ’izchi men‘ ning programmisigha asasen heriket qilish. − xasiyet dostigha qaridi, − qéni gülbahar, sen mendinmu yaxshiraq uqturalaysen. Pilanlirimizni qasimgha dep bergine.»

«sen dewermemsen, − dep sel tekellup qildi gülbahar bekla tom bir awaz bilen, − xasiyet, … xasiyet bolsa kompyutér kespini püttürgen bir studént. Qarighanda sizmu aliy melumatliqtek körünisiz. Men iqtisadiy sewebler tüpeylidin, bolupmu baliliq bengwashliqimdin aliy mektepte oqush pursitige érishelmigenidim. Shundaqtimu kompyutér ishlitish korsigha kirip oqup yürginimde uning bilen tonushup qalghanidim. Shunga silerning aldinglarda men atikarchiliq qilip yürsem bolmas…»

«men bu yerde silerge imtihan bérish üchün olturghan bir oqughuchi turuqluq atikarchiliq qilsam téximu bolmaytti. − qasim gülbaharning gépini bolupla dédi, − emma, gülbahar qiz, − qasim tamakisini shoriwélip gépini dawam qildi, − méningche bolghanda, biz bügün bu yerge qandaqtur bir pen-téxnika tetqiqat mesilisini muzakire qilishqa yighilmiduq. Eslidila bizge oxshighan yüz minglarche aliy derijilik bilim alghanlar wetinimizning musteqilliqini qolgha keltürüsh üchün heriket qilmaq turmaq, bu wetenni téximu toluq xitayning qoligha tutquzup qoyush üchün küch chiqiriwatqanlardekla qilimiz. Shunga, bundaq jiddiy bir ishni oqughan aliy bilimlikler emes, wijdanliq kishilirimizning yétekchilikide qanat yaydurushqa mejbur boluwatimiz. Bu qoshunnimu arimizdin sizning chiqip qurushni eqlingizge keltürgenlikingizmu buning aldimizdikila bir janliq pakiti déyish kérek. Démekchimenki, bizdek oqughan aliy bilimlikler yérim esirdin buyan weten-millet muzakiriliri bilen hepiliship kéliwatqandek körünsimu, bu xil ziyaliylar muzakiriliride ne ilmiy mesililerde, ne weten-millet teqdirige da’ir mesililerde birer ish chiqiralidi! emma siz bu heqte bir ishlarni wujudqa chiqarghandek qilisiz. Shuning üchün men sizge boy sunushqa mejburmen. Bu heqte qilchimu tartinmang.»

Bu chay söhbiti bekla uzun dawam qildi. Söhbet jeryanida qasimning pütün ewladigha munasiwetlik mesililerdin tartip, milliy musteqilliq herikitining birinchi basquchigha da’ir barliq mesililergiche yipidin yingnisigiche qasimning pikri élinip muzakire qilindi. Bolupmu yoshurun heriket prinsipliri, wehime tughdurush qarashliri üstidiki diqqetsizlikler heqqide alahide köp talash-tartishlar bolup ötti. Bu jehette gülbaharning keskinliki qasimni heyran qaldurdi.

«… siler ikkinglar néme anche balilarche qaraysiler bu ishlargha! − gülbahar, resmiyla renjip güldürmamidekla ünlük sözlep ketti. Démek, bu qizning bom taridek awaziningmu paydisi bar ikenlikini qasim hés qilishqa bashlidi, − men bu teshkilatni qurush pilanini tüzginimde, bir-birlep qolgha chüshüp ölüp tügisun dep silerni eza qilghanmidim?! biz bu ishni qilidighan’gha ish tapalmay qiliwatqinimiz yoq! ikki milyon kilométir chasa zéminimizge yéyilip ketken on milyonluq bir düshmen küchige qarshi jeng bashlawatqanliqimizni untup qaldinglarmuya? Ya bolmisa shu héliqi chet’ellerde urulup-soqulup yürginige qarimay jahanni ong-tetür qiliwétidighandek quruq po étip yürüshken muhajir tenteklerning gépige ishinip tutulup qalsaq bizni qutquzidighan dunya jama’etchiliki bar dep yüridighanlardinmu siler ya bolmisa? Eger shundaq oyunglar bolsa, derhal bu qoshunimdin yiraq turunglar! bérip shular bilen gézit chiqirip yighin échiwélinglar! … − gülbahar ghezipige hay bérelmeyla qalghanidi. Derhal somkisidin ’kamél‘ markiliq tamakisini chiqirip tutashturdi. Qiz tamakisini qattiq bir shoriwalghandin kéyin qasimgha qarap dédi, − kechürüng, men sizning aldingizda edepsizlik qilip qoydum. Tamaka chékishimni eyibke buyrumang. − qiz tamakisini yene bir shoriwélip éghiz-burunliridin purqiritip is chiqarghiniche gépini dawam qildi, − bizning prinsipimiz, uzun yashash bedilige tutulmay téximu köp wehime peyda qilish! untumanglar, bu xil wehime peyda qilish heriketliri wetinimiz da’iriside téxi emdila heriket halitini shekillendürüshke we deslepki ünümini bérishke bashlidi. Chet’ellerdiki muhajirlirimiz ellik-atmish yil yighin échipmu qamlashturalmighan ishlarni bu heriketlirimizge tayinip birer yil ichidila ishqa ashurushqa bashliduq. Mana bügün, bir yilgha yéqin waqittin buyan xitay köpiyishtin toxtidi déyishimiz mumkin. Buning néme menige ige ikenlikini bilemsiler? Wetinimizdin eng kémide yiligha sün’iy köpiyip baridighan yérim milyon xitay tajawuzchilirini qoghlap chiqarduq dégenlik! yérim milyon! biz héch bolmighanda bu weziyetning saqlinip qélishi üchün bolsimu küch chiqirishimiz shert. Buning üchün silerdek undaq tenteklik qilishni qet’iy cheklishimiz kérek! qarighanda, biz intizam jazasi tüzüp chiqmisaq bolmaydighandek qilidu. Diqqetsiz heriket qilghanlarni bundin kéyin éghir jazalash charilirini belgilishimiz lazim. Küp-kündüzde mighildap turghan xitaylar arisida biringlar bombini tashliwétip hangwéqip qarap turghan, yene biringlar yasiwalghan bixeterliki yoq bir bombini qoltuqlap kocha aylinip yürgen, bundaqmu perwasizliq bolamdu! …»

Xasiyet bilen qasim kichik balilardek yer tégidin qariship tirnighini tatiliship olturup qélishti. Gülbahar resmiyla partlap ketkenidi.

Bu arida, muzakire qilish arqiliq qasim qoshun’gha alahide ehwalda qayta sinaq qilinmayla resmiy ezaliqqa qobul qilindi. Shuningdek, gülbaharning ötkür közliridin qéchip qutulalmighan ikki ashiqning munasiwiti heqqidimu agahlandurush bérildi. Xasiyetning merhum yoldishi xitaylar teripidin naheq öltürülüp, jem’iyetke pur ketken bir qiz. Uningdek birsi bilen bir qoshun ichidikilerning ashkara qanuniy nikah qilip öy tutushining qoshun’gha paydisidin qarighanda xetirining köp bolidighanliqi tilgha élinishi bilen teng, ular ikkisi jimipla qaldi.

«méningche bolghanda, siler bextlik hayat dégenni bir chetke qayrip qoyup, qoshunimizning bixeterliki üchün ashniliq munasiwet sheklide ariliship ötsenglar meyli. Eger exlaqinglar bekla éghir bésip chidiyalmay qalsanglar, birer imamni tépip diniy nikah qilduruwélinglar. − gülbaharning bu teklipi ikkisini temtiritipla qoyghanidi, − shuni hergiz ésinglardin chiqarmanglarki, biz bu qoshunni aghine tépiwélish üchün emes, wetenni azad qilish üchün qurduq. Buning üchün lazim bolghinida hélighu muhebbet yaki exlaq iken, jénimizni telep qilghinidimu qilche temtirimey pida qilishimiz shert! mana bu ’yéngi ay qoshuni‘ mizning tüpki intizam prinsipi!»

Xasiyet bilen qasim, bir-birige mungluq qariship ün-tünsiz olturup qélishti. Gülbahar heqiqetenmu qilni qiriq yaridighan éhtiyatchan bir teshkilatchi idi. Bolmisa, umu a’ilisining zorlishi bilen toy qilghan, kéyin chiqishalmay ajriship ketken yash tul ayalning birsi idi. Bu yéqinlarda u bir doxtur bala bilen ’muhebbet‘ liship yürgendek qilsimu, ularning munasiwiti yenila shehwaniyliqtin néri kételmigenidi. Shunga, etrapidikiler gülbaharni uchigha chiqqan bir shehwetperes depla tonushatti. Xasiyet bu yerde shunchilik shoxluq qiliwatqandek körünsimu, etrapidiki tonush-bilishliri uni ”menggülük qariliq tutqan shéhit a’ilisining jimighur kélini“ depla bilishetti. Qasimning jem’iyettiki tesirimu unchilik sherepke layiq emes idi: ”uchigha chiqqan bir haraqkesh inzhénér!“ bu nuqtidin alghanda qasim bilen gülbahar ikkisining jem’iyette pash qilinish éhtimali bekla töwen bolup, bundaq ademlerde weten-millet heqqide birer ghurur yaki wijdanning bolishini héchkim qiyas qilishalmaytti. …

Ene shundaq tashqi qiyapettiki bu yoshurun qoshun éhtiyatchan, emma keskin bir yétekchisige, éléktron ménge mutexessisi we bir binakarliq inzhénéri bolghan xéli mukemmel ikki kespi ezasigha ige nisbeten jenggiwar, xitaygha wehime peyda qilidighan yer’asti yoshurun qoshun idi. Shunga köp talash-tartish qilishqa hajiti qalmayla qasimning ‘basmaq partlatquch’ ülgisini muwapiq emes dep ret qiliship, uning ornigha téximu küchlük we téximu bixeter dep qaralghan waqit tizginliyeleydighan mina layihe nusxisi asasida téximu tepsiliy matériyal toplash qarari élindi. Bu wezipe yenila xasiyet bilen qasimgha tapshuruldi. Partlitish dorisi tépish bilen mina qoyush nuqtisining tallinishini gülbahar öz üstige alidighan boldi.

Waqit alliqachan yérim kéchige yéqinlashqan bolghachqa, qizlar qonup qélishqa razi bolushup, hemme birlikte tamaqqa tutush qilishti. …

Tamaq yéyiliwatqinida tuyuqsiz ishik chékildi. Zalda taqir-tuqur birmunche ayaq tawushliri anglinip turatti.

«law ka men, ishikingni ach. − dep qasimning yan qoshnisi towlidi. Qasim aldirash-ténesh ishkaptin bir nechche botulka dachüy-qizil haraqlarni chiqirip jozigha tiziwétip bérip ishikini achti, − resmiyet üchün nopus tekshürgüchiler kelgeniken, xatirjem olturuwéringlar. − dédi u xitay, − men ulargha sen toghriliq ensirimisimu bolidighan ishenchlik inzhénérimiz dep tonushturup quydum. Bu dostliringning qolidiki höjjetliri toluqtu?» − méhmanxanigha kirgen bu xitayning közliri chirayliq qizlarni körüp parqirap ketkenidi. U qasimgha közini qisip qoyup asta talagha chiqip ketti.

Bir’azdin kéyin töt-besh xitay saqchisi we puqrache kiyin’gen birnémiler kirip hemmisining qolidiki kinishka-tonushturushlirini bir qur közdin köchürüp gep-söz qilmay chiqip kétishti.
«hélimu yaxshi, öy axturushmidi bu xitaylar.» − dédi xasiyet tatarghan halda. Bu gep bilen gülbaharning aghzi yene échildi:

«mana bumu silerning bixestelikinglarning bir ülgisi. Rast dégendek, öy axturghan bolsa, kitab-bombilar bilen neqla qolgha chüshken bolattuq. Bashliq qoshningiz tazimu leqwa birnéme oxshimamdu? Talagha chiqip pichirlishidin qarighanda ular bizni resmiyla pahishilerken dep oylighandek qilidu. Démek, kichikkine girimning paydisi bu. Emdi qéni kélinglar, yémigen mantining pulini töligiche yep töleyli. Siz renjimeng qasim, men shu haraqliringizdin quyuwirey. − gülbahar romkilargha aq-qizil haraqlarni quyushqa bashlidi, − siz er kishi bolghandin kéyin éqini iching. Biz ikkimiz qizilini icheyli.» − déginiche aq haraq quyulghan bir romkini qasimning aldigha sürüp qoydi. Xasiyet tolghinip turup tekellup qilishqa bashlidi:

«men mushu halimdimu resmiyla mestek bolup qaldim. Siler ikkinglar ichiwéringlar, manga qarimanglar.»

Qasimmu intayin ongaysizlan’ghan halda birnémiler dep ghodungship yürüp, gülbaharning aldidiki qizil haraqni özige tartip, aldidiki aq haraq romkini uninggha sundi.
«ziyaliy dégen’ghu sapla mushundaq birnémiler.» − déginiche gülbahar aldidiki aq haraq romkini qoligha élip aghzigha biraqla öngtürüp ghurtla qilip yutuwetti.

Qasim bilen xasiyet néme qilishini bilelmey bir-birsige qariship qollirigha qizil haraq romkilirini élishti. Bu qizning bayatinqi salapetlik we özini tutuwalghan qiyapitidin esermu qalmighanidi. Bedinige ching kiyiwalghan külreng chapinini séliwétip, népiz qizghuch koptisining aldini sel boshitipmu ülgürdi. Boynighiche qizirip ketken bu janiwarning saghlam ikki köksi qizghuch népiz koptisini yirtiwétidighandek tiklinip ketkenidi. Ixtiyarsizla bu tolghan köksilerge tikilip qarap turghan qasimni gülbaharning tom chiqqan erkishiningkidek awazi chöchütüwetti:

«he, qasim ependi, xasiyetningki sizge yarimay qéliwatamdu-qandaq? Bekla tikilip qarap kettingizghu köksilirimge?» − uning shehwaniy közliri resmiyla yoldin chiqqan buzuqlarningkidek qasimning közlirining ichige tikilip qarap turatti.

”towa xudayim, mushundaq qiyapettiki birsining bundaq heriketlerge qiziqip qalghini némisi?“ dep oylighan qasim, gülbaharning qiyapitige ensirigendek qarap qoydi. U qiz hélidin héligha tamaka tutashturatti, arilap romkini quruqdapmu qoyatti.

«heyran qalmang, bayatidin sizning tamaka chikishingizge qarap chidiyalmay tépirlapla qalghanidim. Bu’ay-bu künlerde mendek halgha chüshüp qalghan uyghur qizlirining kündin-kün’ge köpiyip kétiwatqanliqini siz bilmeydighan oxshimamsiz? Ular ichiwalghinida ichini boshitiwélish üchün néme qil désingiz shuni qilishqa razi. Ularda nomus, eqide dégenler alliqachan haraqning ispirti ichide érip tügigen! razi qilidighanla bolsa, undaqlargha xitayla emes, qapqara négir bolsimu püwlep olturmaydu. − gülbahar eleng-seleng qollirini hawagha shiltip qoydi, − menmu bu … bu ishni tapmighan bolsam … ulardin qélishmighan bolattim! … − qasim bu geplerni anglap turup könglide: ”sen alliqachan ulardin éship kétipsen!“ dégenlerni ötküzdi, − siz … siz qarighanda mendeklerni körmigenikensiz. … menmu … menmu ulardin qé … qélishmay …» − gülbahar ’kamél‘ tamakisidin qopalliq bilen silkip turup qépidin bir tal chiqirip aghzigha chishlidi. Andin qapni silkip turup qasimgha tenglidi. Qasim derhal bir tal tamaka chiqirip aghzigha qisturup turdi. Mest qiz, qasimgha toghrilap tumshuqini tenglep éngishkiniche saqlap turdi. ”qéni tutashturmamsiz“ déginidila hoshigha kelgen qasim, aldirap tamakisini tutashturup ichige tartti.

«qandaq bala bu! − gülbahar tiklinip qasimgha warqiridi, − méningkinichu? − qasim kechürüm sorighiniche hapila-shapila chaqmighini chiqirip qizgha uzatti, − ya … q, undaq emes, … siz özingiz …»

Qasim ömride birer ayal kishige tamaka üchün serengge yéqip baqmighachqa sel turup kétip, gülbaharning tamakisigha chaqmighini chéqip tutti.
«he, … ma … mana shundaq.»

«renjimeysiz, men bu kemge kelgüche téxi birer qizning tamakisigha serengge yéqip bérimen dep oylimighanikenmen …» − qasimning bu renjigenlik sözi qizgha qilche tesir qilmidi bolghay, uning gépini bölüpla:

«qarighanda ikkinglar … bekla taqetsizlinip kétiwatisiler he, … shundaq emesmu? − dep xasiyetke xélila zorlinip bir közini qisishqa tiriship baqqan bolsimu, ikkila közining teng qisilip kétishini tosup qalalmidi. Bir qolini éghir shiltighiniche dédi, − béringlar, siler kirip ishinglarni qiliwéringlar. Men … men yene azraq ichip … mushu yerdila … qingghiyiwalsam yétidu. …»

− gülbahar bir qolida tamakisi, asta qingghiyip diwan’gha yanchilap yétiwaldi. Birdemdila pushuldap uyqugha gherq boldi. Qasim asta uning qolidiki tamakisini élip küldan’gha bésiwetti.

Xasiyet chiqip uninggha bir yastuq bilen bir ediyal kötürüp kirip üstini yépip qoydi. Qasim bu jesur qizning hazirqi bichare qiyapitige qarap ichi aghrip qaldi.

”qéni bu qizlargha ige bolidighan uyghur yigitliri? Bularning mushu halgha chüshüp qélishini néme üchün oylashmay yürüwérimiz?“ dep oylighan qasim, diwanda pushuldap uxlawatqan gülbahargha qarap tamakisini chékip jim olturup ketti.

Qasimning yénigha kélip olturghan xasiyet:

«jénim dostum, séni mushu künlerge qoyghan bu jem’iyetke lenetler bolsun!» − dégech asta qasimgha yölinip, uning bélidin quchaqlighiniche umu qoshulup jim bolup dostining pushuldishini tingshap olturup ketti. …

Bügün yekshenbe bolghachqa, ular chüshke yéqin aran oyghandi. Gülbahar xéli burunla turup ketken bolup, munchigha kirip yuyunup chiqip yalghuz olturup nashta qiliwatatti. U chay ichkech olturup yataq öyige qarap warqiridi:

«shunchilik bolghini bügünche yéter! … chaqqan chiqinglar, bolmisa su muzlap kétidu! …»

Soghuq türme kamérining témigha yölen’giniche xiyal sürüp olturghan qasim, bularni köz aldigha keltürginiche chongqur bir téniwaldi. …

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
11# Yollan'ghan waqti 2009-9-26 04:48 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
12# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 02:55 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Bu témini axirida Tarim Tehrirligen. Waqti 2009-9-27 02:59


On ikkinchi bab





Xasiyet




− dewetmisem qorsiqim yérilip kétidighandekla qilidu, chidiyalmayla qaldim.
− undaq bolsa awwal manga dep baqqine, iching boshap qalamdu téxi, körüp baqayli.
− kamérdiki söhbetlerdin


Kamérning sirtida gundipaylarning ayaq tawushliri yéqinliship keldi.

− ölgüng kélishiwatamdu! haywanlar! pichirliship turmay uxlash!

Etisi soraq nöwiti dilshatqa kelgenidi. Birqanche sa’ettin kéyin uni ölüktek qilip kamérgha sörep kirip tashliwétip chiqip kétishti. Kéyin melum boldiki, héliqi xitay balisining öltürülüshini bu bala öz üstige éliwélip ching turuwalghan. Emma xitaylar dilshatning adem öltürelishige zadila ishenmigen bolsimu, uning jahilliqigha ghezeplinip ustixanlirini kukum-talqan qiliwetküche urup qiyniwetken.

Bichare bala ikki kün shu pétiche hoshigha kélelmey yétip, axiri kamérda yatqiniche jan üzdi!

”bichare bala! − dep qasim u balining bihude öltürülgenlikidin ichi échiship ketti. − belkim u bala bilen yaxshiraq sözliship derdini anglap bergen bolsam bunche paji’ege qalmas bolaridi“ dep oylinip, birnechche kün’giche poq yewalghandekla bolup jimip qaldi.

U, birqanche kündin kéyinla aran bu bala toghrisidiki xiyalidin qutulup, ming teste özining eslimilirige qaytalidi. …

Gülbahar ”shu, kona xuyum denga, yatlargha kétip qalghinimdin sizge ketsun dédim“ déginiche qasimning öyige pat-patla kélidighan boliwaldi. Xasiyetning kelmeydighan künlirini biliwélip kélip tünep kétetti. Deslipide bu ishlar qasimghimu ghelite tuyulghandek qilsimu, waqitning ötüshige egiship umu barghanséri bu ishlargha könüp qéliwatatti. Hetta gülbaharning bu ishlardiki mahariti qasimning uninggha mehliya bolishighimu seweb bolmaqta idi.

Shundaqtimu, gülbahar shox we eqilliq bizenglerdin bolghachqa, turmush jehettiki bu eyibini xasiyet bilen qasim shunche timsiqliship yürüpmu tapalmighan resmiy pistan dorilirini, hetta teyyar aptomatik minalarnimu qaysi bir xitayni eplep yürüp tépip kélip yüyuwétetti. U tépip kelgen bombilirini xasiyet bilen qasimgha qayta özgertküzüp, yene özi bir yerlerge qoyup kéletti. Shundaq künlerning etisigila, qaysi bir xitay emeldarining yaki qaysi bir xitay jallatning paji’elik partlap ölgenliki sheherge pur kétetti. Bu birqanche ay ichide gülbahar ikki xitay bashqarma bashlighining a’ilisini, bir xitay nazirining pikapini we bir xitay ashxanisini partlitiwetkenidi. Bu qiz, ishigha alahide hewes qilip bérilip heriket qilip kelmekte idi.
Gülbahar bir künisi xitay hökümitining alahide yoshurun ichki matériyalidin birni qolgha chüshürüp, hemde qasimning péyigha chüshken bir xitay teytiyini ujuqturuwétip, buning mukapati üchün qasimning yénida bir kéche qunuwélishqa raziliq éliwaldi. U, yughan bir bopidek tügük bilen birge nelerdindu biryerlerdin tépip kelgen bordaq qoy göshi, yéngi köktatlar we ésil wiski haraqliri bilen ikki bolaq ‘kamél’ tamakisinimu élip kelgenidi:

«bundin kéyin sizmu kelse-kelmes tamakilarni chékip yürmey, mushu tamakigha könüwéling. Pulidin ghem yémeng.»

U, chebdeslik bilen ikki xil qoruma teyyarlap, ikki kishilikla qilip gürüch demlidi. Qasimni zorlap yürüp birnechche istakan üzüm hariqinimu ichürüwetti. Özimu birnechche qedeh wiskidin kéyin, öpkidek qizirip alahide échilip ketkenidi. …

Gülbahar munchidin chiqiwétip chéchini lönggige orap bolup qasimning yénigha kélip olturdi.

«diqqet qilmisingiz bolmaydiken. Aldinqi künisi bir hésabta men sizning jéningizni qutulduruwalghan boldum.»

«qandaq qilip?!» − chüchüp soridi qasim.

«ötken heptide men sizge ekélip bergen teshwiqat wariqini bir aptobusning keynige chaplawatqiningizda sizni bir xitay teytiyi körüp qalghaniken. Bérip derhal saqchigha melum qiliptu. Hélimu yaxshi, del shu waqitta saqchida nöwetchilik qiliwatqan kishi bir tunggan saqchi ikenduq. U tunggan saqchi teyteyge: ’sen derhal öyüngge bérip saqlap tur, biz hazirla bu térrorchini tépip qolgha alimiz, sen bu gepni bashqa héchkimge démey tur, arimizda ishpiyon köpiyip ketti, hayating xeterge uchrap qalmisun‘ dep qorqutup qoyup, bu gepni derhal manga xewer qilip qoydi: ’bir amal qilip shu uyghur gongchéngshini yoshurunup yürüshke xewerlendürüp qoyghili bolmasmu‘ démesmu! men néme qilarimni bilelmey, uninggha yalwurdum: ’bu ishni héchkimge démiseng, angghiche men uni qachruwetsem‘ déginimde, u tunggan warqirap turup: ’men séni körmidim, men démisem u teytey beribir deydu‘ dédi-de, alqinimgha kichik bir qeghezni tutquzup qoydi. Qarisam u xitay teytiyining tepsiliy adrési iken. Qarighanda u xitay teytiyi u tungganni özining xitayliridin dep bilgen bolsa kérek, adrésini élip u kapir ölmeydighan qéri teyteyning öyige barsam öyidin talagha chiqmay yalghuz olturghaniken. ’balangning tikküchilik karxanisidin munchilik kiyim buyrutmaqchi idim‘ dep yalghan gep qilip öyige kiriwélip, u kapir teyteyni lönggide boghup tunjuqturiwettim. − dégech, bérip baya élip kirgen tügükning ichidin ésil bir xurum palshopkini chiqardi. − bundin kéyin shu qara peltoyingizni yoqitiwéting.»

Gülbahar bayiqi dehshetlik geplerni qilip bolup yene birxiyalida yoq qasimgha keygüzgen palshopkining yarashqan-yarashmighanliqigha zen sélip qarashqa kiriship ketti.
Bu yéqindin buyan gülbahar ”yéngi ay qoshunining qarari“ dégendek bahaniler bilen qasimning uchisini pat-patla yéngilap turidighan boliwaldi. Shunche qischiliq zaman bolup ketkenlikige qarimay, uning öyige bordaq qoy göshliri, ésil haraqlar, ésil tamakilar, yéngi köktatlarni öksütmey toshup turidighan boliwaldi. Hetta bezide wezipe ijra qilish üchün dégen bahaniler bilen qasimning yénigha birnechche ming somdin neng pul sélipmu qoyatti. Derweqe, gülbahar, xasiyetnimu bu jehette untup qalmighanidi. Uning somkisighimu ”wezipe üchün, qoshunning qarari“ dégendek namlarda ming somlap pul sélip qoyatti.

Bunche pul turghan yerde, qasimmu asta-asta bundaq rahet turmushqa yaq démes boluwatmaqta idi. Shundaqtimu u kéchisi gülbaharni qistap turuwaldi:

«séning ish ornung bolmisa, héliqi almutidin élip kelgen yüzming som pulungni bunche chéchip tarqitiwetseng patla tügitip qoyisen. U künlerge qalghiningda sanga meyli men bolay, yaki xasiyet bolsun yardem qilghuchilikimiz yoqlighini yaxshi bilisen. Her qanche bolsimu téjeshni öginishing kérekte!»

Gülbahar erkishilerdek bom awazda qahqahlap külüp ketti. U, chala mest xumar közlirini qasimgha tikip dédi:

«sen téxichila shu yüz ming somumni sanap yüremsen? U pul alliqachan tügidi. Dégendek, yéqinda silerge muzakirige qoyushni oylap yürgen bir yéngi namzat bar idi. U bala intayin chebdes yanchuqchi birsi. Qiziq yéri, uning kompyutérdin paydilinish iqtidarimu alahide üstün. Men u yanchuqchini xéli aylardin béri közitip yürimen. Uninggha partlatquch pistanliri, partlatquch dora-bombiliri, yoshurun uchur, yumshaq détal texsilirini oghrilitish, xitaylardin, hökümet orunliridin pul-mal oghrilitish wezipilirini tapshurghanidim. Wezipilerning hemmisinila muweppeqiyetlik orundap kéliwatidu. Hetta ötkendiki xitay chujangining öyige sa’etlik mina qoyup chiqishnimu u qilghanidi. Kompyutérni uyan kochilap, buyan chuxchilap yürüp, hökümetning bezi yoshurun arxiplirinimu qolgha chüshürüp keldi. Men uni yene bir qétim partlitish herikitige qatnashturup sinap baqmaqchimen. Uningdinmu ötelise, silerge tonushturimen. Maqul désenglar uni qoshunimizning eng axirqi ezaliqigha kandidat qilip qobul qilalishimiz mumkin. Dégendek, mushu künlerde ishlitiwatqan pullirimizmu uning bir xitay baywechchisini ujuqturuwétip olja alghan ikki yüz ellik ming yüen pulidin keldi. U yanchuqchimiz shu pulni ”teshkilimge tapshurdum“ dep manga bergenidi. Men bu qétim uninggha séni pash qilghan héliqi qéri teyteyning oghli ashqan tikküchilik karxanisini partlitiwétishni wezipe qilip bérimen. Qaysi künisi xasiyet bilen ikkinglar özgertip qurashturup bergen minayinglarnimu ene shu ’yanchuqchi‘ gha bérimen. U tülkidek quw, yaman chaqqan néme!»

Qasim oylinip qaldi: u, mushu yéshigha kelgüche héchqandaq bir oghri bilen dostliship baqmighanidi. Mana emdi bir oghrining oghrilap bergen pulini xejlep yürginini bilginidin kéyin néme déyishini bilelmey turghinida, buni azdep uning bilen shunche ulugh bir ish üstide birlikte pa’aliyet qilidighanilighini oylap, derhal bundaq bir teshkilatta qilalmaydighanliqini köz aldigha keltürmekte idi. Uning neziride yanchuqchi démek, wijdansiz dégen bilen bir menide kéletti. U asta yotqandin sughurulup chiqip yuyunushni bahane qilip gülbahardin yiraqliship oygha patti.

Qasim bir yilliri alahide hewes qilip körgen «garrisin pida’iylar qoshuni» dégen chatma téléwiziye kinosini eslidi. U kinoda türmide yatqan xelq’araliq dangliq besh oghrining türmidin chiqirilip némislargha qarshi yoshurun jeng qilish pa’aliyitige sélin’ghanliqi teswirlen’gen bolup, bu oghrilar adettiki kishiler qilalmaydighan musheqqetlik heriketlerni bekla asan peyda qilalighanliqini körüp heyran qalghanidi. ”ejeba, bu ish bizdimu bolidighan ishlardin oxshimamdu?“ qasim yene, qayta terbiye alghan acharchiliq dewrliridiki bir qiziq ishni ésige aldi: bir künisi yiraq étizliq ishini tügitip ketmenlirini mürisige élishqimu majali yoq yerde takiranglitip söriship hérip-échip yolda aran kéliwatqinida, yol üstide ushtumtutla bir kanap xaltini körüp qalidu. Birge kétiwatqan sawaqdashliri bilen bu xaltini échip qarighanidi, ichidin birmunche qurutulghan qoshuq nan chiqip qalidu. Ular, ”bu belkim qaysi bir déhqanning harwisidin chüshürüp qoyghan néni bolsa kérek“ dep oylighan bolsimu, achqursaqliqta putlirini aranla söriship kéliwatqan dostlar insap dégen uqumni méngiliridin süpürüp tashlighanidi. Ular derhal néridiki bir kariz aghzigha bérip héliqi nanlardin birsi birdin qoligha éliship, xuddi xitaylargha oxshash keynini qiliship olturghan halda nanni sugha chilap turup rasa mezze qilishqanidi. Qorsaqlirini quruq nanda toyghuzushup maghdurgha kelgen bu dostlar, xaltida éship qalghan nanlarnimu birer-yérimdin bölüshüp qoyunlirigha tiqip yatiqigha qaytip kélishidu. Ular mehellige kelgendin kéyin birge terbiye alghili kelgen qiz sawaqdashlirighimu nan toghriliq éghiz échishmay, uttur yataqlirigha kirip nanlirini bir yerlerge tiqip qoyushqanidi. Yérim kéchidin ashqan, hemme pushuldap uyqugha ketkende, bir bulungdin at qonaq yégendek guruchlitip nan yégen awaz kélishke bashlaydu. Qasim bu awazdin oyghinip kétip qarisa tiqip qoyghan yéridiki héliqi néni yoq turghan, shunga u derghezep bilen ornidin chachrap qopup héliqi bulungdiki sawaqdishining géligha ésilip pomdaqliship ketkenidi. … qasim bu weqelerni ésige élip, öziningmu unchilik pakiz birsi hésablanmaydighanliqini oylap sel yumshighandek qildi.

Bu weqeni köz aldigha keltürginidin kéyin, ikki chinigha chay quyup kirip gülbahargha yéqin kélip olturdi.

«he, qasim ependi, jimipla kettingizghu? − gülbaharmu yéngila yuyunup chiqip chéchini qurutiwatqanidi. Chaydin birni otlap qoyup, qasimning qolidiki tamakisini élip qattiq birni shoriwaldi, − bir yanchuqchini bu weten’ge puqra qilghungiz kelmeywatamdu qandaq? U balini herqanche eski désingizmu mendin’ghu yaxshidu?»

«yaq, yaq, … méning undaq déyish niyitim yoq, …» − qasim yalghan tebessum bilen kékechlep özini aqlashqa tirishti.

«siler heqiqetenmu sésiq ziyaliylar-de! − dédi gülbahar qolidiki tamakini qasimgha qayturup bériwétip. Uning béshini qaplap ketken qap-qara bujughur chachliri köpüp alahide parqirap turatti, − u balini men xéli köp sürüshte qilip baqtim. Uning a’ilisimu asasen méningki bilen oxshiship kétidiken. Öz waqtidiki apetlik yillarda u balining akisi oghriliq qilip yürüp yitim qalghan ukilirini béqip chong qilghaniken. U bala bu xuyni akisidin ögen’gen bolsa kérek? Emma héchqachan uyghurlarning yénigha qol sélip baqmidim deydu. Özimu bekla zérek, chaqqan bala. Qarimamsiz, shu halette turuqluqmu üch yilliq téxnikomni püttürüp usta bir kompyutérchi boliwalghan. U hazir resmiy xitaylarghila ziyan salidighan zamaniwi oghrilarning birsige aylan’ghan. Bolupmu uning pütün isi-yadi xitaylarning programmilirining sirini biliwélip, ularning intérnét betlirige kirip hésabatlirini qandaq qilghanda qalaymaqanlashturuwetkili bolidighanliqi üstide bash qaturush bilen meshghul iken. U bizge oq-dora jehettinmu xéli köp yardimi tégidighanliqida gep yoq. Undaq birsi teshkilatimizgha bekla zörür idi. Meyli, bu gepni hazir talashmayli, u ishni kéyin yene muzakire qilisharmiz.» − gülbahar köpüp ketken chachliri arisigha qasimni kömüwetküdek éngiship uni söyüp qoydi.

Qasim heqiqeten ikkilinip qalghanidi. Meyli özi bolsun, yaki xasiyet bolsun onglap birer partlatquch qoyushnimu kélishtürelmey yürgenlikimu rast idi. Eger gülbaharning yardimi bolmighinida, ular ikkisi bekla tes kün’ge qalghan bolatti. Ular birhaza jim olturup ketkendin kéyin, qaytidin yotqan’gha kirip kétishti. …

Qasim, qista-qistang kamér ichide eslimiler qaynimigha pétip qélip put-qolining uyushup ketkenlikinimu tuymay qalghanidi. Shunga u sel qozghilip kamérining soghuq témigha yölinip ongshiliwaldi. Andin bir kamérdishi tashlap ketken paxtiliq chapan’gha özini pürkep qaytidin eslimiler dunyasigha gherq boldi. …

Qarighanda, xasiyetmu gülbaharning bu öyge oghriliqche kélip-kétip yürgenlikini sézip qalghandek qilatti. Buninggha qasimning éhtiyatsizliq bilen deydighan gülbahar undaq dédi, gülbahar mundaq dédi dégendek sözlirimu seweb bolmaqta idi. Bundaq gepler tekrarlan’ghinida xasiyet térikip, gepni bashqa terepke burashqa urunatti, yaki bolmisa gépini bölüpla bashqa ishlar bilen boluwalatti. Bundaq waqitlarda xasiyet resmiyla qizirip-tatirip kétetti. Shuninggha qarimay, u yenila qizghinishni − künleshni tilgha élishqimu jür’et qilalmaytti. Xasiyet, gülbaharning asman’gha pichaq atidighan shox qizliqini, herqanche men-men dégen erlernimu ustiliq bilen aliqinida oynitalaydighanliqini yaxshi bilgechke, qasimdek héch ish körmigen erlerni gülbahar alliqachan barmiqida oynitip bolghanliqini, qasimningmu uzun yilliq boytaqliqidin kéyin, bundaq bir ayalni körüshi bilen teng özini tutuwalalmayla qalidighanliqini xéli burunla mölcherlep bolghanidi. Shundaqtimu, intayin éghir kün’ge qalghinida uning béshini silighan, yol körsetken we yoldishi üchün qisas éliship bérish bilenla qalmay, wetini üchün ehmiyetlik bir adem bolishighimu asasiy sewebchi bolghanliqi üchün, gülbahargha kündeshlik qilimen dep uni renjitip qoyushidin bekla ensireytti. Démisimu bezi künliri qasimning boshishipla kétidighanliqi hemde öy ichidiki gülbaharghila xas etir puraqlirining sizilishidin gülbaharning qasimni alliqachan eyweshke keltürüp bolghanliqigha ishen’genidi. Xasiyetke nisbeten wetenperwerlik herikiti bilen turmush pa’aliyiti bir-birige chemberchas baghlinip ketken pa’aliyetler idi. Shunga u, bu qoshundin ayrilip qélishni yaki qasimni tartquzup qoyushni zadila qobul qilghusi kelmeytti. Uning bu heqtiki birdin-bir tesellisi yenila qasimning köz qarchighida parlap turidighan peqet uning özigila mensup bolghan ”men sizni yaxshi körimen“ dégendek otluq nurlarning barliqi idi. Eslide xasiyetmu bu öyge yalghuz kélishke xatime bérip, uninggha baghlinip qélishtin saqlinimen dep köp qétim özige wedilerni qilip baqqan bolsimu, qasimning közliridiki shu muhebbetlik nurlarning ötkür chaqnishigha berdashliq bérelmey, qilghan wedilirini derhal untup kétip, özini uning quchiqida köretti:

«hey sizni, qéri sheytan! néme qiliwetsem bolar sizni! qandaq qilsam mendin bashqa birsige köz qirini salmas qiliwétermen?» − dep erkiliginiche uning yüz-közlirini chimdap oynap kétetti. U birhaza erkilep közini toyghuzuwalghinidin kéyin, qasim bilen resmiy jiddiy ishlar üstide munazirige kiriship kétetti.

Ular ikkisi xitaylarning kompyutéridin köchürüwalghan xitay tajawuzchi hökümitining yoshurun basturushqa da’ir pilanlirini tallap terjime qilishqa kirishti. Bolupmu xitay tajawuzchilirining yéqindin buyanqi ichki qiyapitige da’ir xewerler, qéchiwatqan xitay sani, bundin kéyinki yerliklerge yürgüzidighan jazalash yoshurun pilanliri qataridiki abzaslirini tallap terjime qilip tarqitish jehette köprek bash qaturushti. Bu teshwiqat matériyallirini yene shu gülbaharning kompyutérida bésip chiqirip bérishke mohtaj idi.

Andin ular ötken heptide shimaldiki bir wilayet bilen turpanning melum bir yéride peyda qilin’ghan intayin muweppeqiyetlik wehime peyda qilish herikitining netije we tejribilirini, özliri turuwatqan bu sheherdiki xitay jallatlirigha zerbe bérilgenlik heqqidiki ikki xewerni, birqanche xitay jallatliri bilen heddidin ashqan ikki munapiqning tepsiliy adrésini yéqinda ishligen jinayiti bilen qoshup yézip chiqishti.

Qoshun wezipisini tügetkendin kéyin, mezzilik qilip chüshüre tügüp ichishti. Tamaqtin kéyin ular ikkisi bir-birige ekiliship sel olturushti. Baliliq hékayilirini éytiship téliqip-téliqip külüshiwaldi:

«bashlan’ghuch mektep yillirimning axirliri bolsa kérek, − deytti qasim, − bir qishliqi balilar derstin chüshkinide top oynaymiz dep qar qaplap ketken quruq östeng ichige chüshtuq. Adem sani yetmigechke, waratagha adem qoymighaniduq. Emma warataliq tash tapalmay bir terepke birsining somkisini qoyduq. Yene bir terepke qoyidighan’gha héchkimde somka yoq idi. Qasim adash, dédi shoxraq bir sawaqdishim, sen beribir topqa yétiship oynashni bilmeysen. Shunga sen bir terepte olturup warata téshi bolup bergin dédi. Ilajsiz menmu shundaq qildim. Östeng sirtida bosh shiwirghanliq qar uchushup turghan bolsimu, östeng ichi unchilik soghuq emes idi. Menmu warata téshi bolup tügülginimche olturup tamasha körmekte idim. Oyun taza qizighanda bir top kélip neq péshanemge tegmesmu! qehritan soghuqta bu musht tegkendinmu better éghir kelgenidi. Pulangngide keynimge nechche métir yergiche uchup chüshtüm. Domilap yétip rasa yighlashqa bashlidim. Emma dostlirim méning bilen kari yoq, birsi top kirdi dése, yene birsi kirmidi déyiship bir-birsi bilen tutushup qélishti denga!»

Bu hékayidinmu xasiyet rasa qah-qahlap külüwaldi.

Xasiyet dadisi bolghudek yashtiki bir ademni yaxshi körüp qalghanliqini eslep bezide sel tartinip qalghandek qiliqlarni qilsimu, bir’azdin kéyin bularni untup, qasimning ichige kiripla kétetti. …

Siliq xorek tartip uxlap ketken qasimning dümbisige yüzini yéqip chongqur xiyallargha gherq bolghan xasiyet, bir yerliride némishqidur dadisini köz aldigha keltürüp qaldi.
Uning dadisi usta silésar idi. Xasiyet, dadisining her küni axshimi kiyimliridin bénzin-yaghlarni puritip ishtin kélip kichik bir éghizliq öyige kirip xasiyetni béshidin égiz kötürüp oynitip kétishlirini tebessum bilen munglinip esleytti. Dadisi arilap yanchuqidin on bir tiyinliq uzunchaq séghizini chiqirip yérimini xasiyetke, qalghan yérimini apisigha chishlitip qoyghinida, xasiyet dadisigha naraziliq bildürüshni hergiz untumaytti. ”qara, yene apamgha chong teripini bériwetting!“ apisimu buninggha jawaben érini mengzidin söyüp quyushi, xasiyetning naraziliqini téximu kücheytiwétetti. Bundaq waqitlarda xasiyetmu dadisigha téximu ching chaplishiwélip erkilep kétetti. Tamaq pishqiche dadisining quchiqida olturup bir némilerni dep wichirlap gepke tutatti. Dadisi uning üchün bir oyunchuq idi. Péshanisidin söyüp qoysa xushalliqidin yayrap, apisigha qarap kériliwalatti. …

Bir künisi shepkilirige qizil beshiwar taqighan birnechche xitay herbiyliri bilen minbinglar kirip xasiyetning köz aldidila dadisini qoligha koyza sélip silkishliginiche élip méngishti. Aq un normisi alliqachan tügep kétip umach qaynitip olturghan apisi yighlap warqirighiniche ishini tashlap bérip érige yépishti. Xasiyetmu bir tereptin dadisigha chaplishiwaldi.

”… 麞篪盦偬痲夔囨霐兦戤朤鱦! …“

Bir xitay minbing xasiyet zadila chüshinelmeydighan yuqiriqidek xitayche birnémilerni dep apisigha warqirap miltiqining payniki bilen ittiriwetti. Xasiyetnimu silkishliginiche dadisidin tartip ajritip keynige ittiriwetti. Xasiyet sentürülüp bérip ochaqning yénigha yéqilip chüshüp péshanisini yériwaldi. Dadisi keynige tolghinip turup ”xasiyet, jénim qizim!“ dep warqirighiniche sörilip ishiktin chiqirildi. Apisi bir ishikke, bir xasiyetke qarap yighizar qilishqa bashlidi. Bérip qizini turghuzup péshanisidin éqiwatqan qipqizil qanlarning aq koptisini boyiwétishigimu perwa qilmay quchiqigha alghiniche sirtqa étilip chiqti. Mashreng jip mashinisi allimu qachan yiraqliship ketkenidi. ”ah xudayim, biz néme gunah qilghinimizgha bu künlerni körüwatimiz!“ dep zarlan’ghiniche qizini qoltuqlap yamghurdin patqaq bolup ketken yerge pükliship chüshti. …

Ana-bala ikkisi xéli uzun’ghiche yighlap olturushti. Xasiyetmu péshanisi daka bilen téngilghan, dakining üsti tepchip chiqqan qan bilen qizarghan, ulugh-ulugh heq tutqiniche anisigha yépiship olturatti. Herbir qattiq heq tutqinida anisining quchiqidin yulqullinip chiqip kétidighandek silkinip kétetti. Yighlawérip qizirip ishship ketken közliridin hélighiche yash möldürlep turatti. Bichare ana qizini baghrigha basqiniche shipqa qarap nale qilatti.

”dadam … dadamni … xitaylar némishqa tu … tutup kétishti a … apa? U … u … qachan kélidu?“ − xasiyet heq tutqan halda gépini üzüp-üzüp qilatti.

”dadangni bir teshkilatqa qatnishipsen dep tutup kétishti qizim.“ − qizini baghrigha téximu ching basti ana.

”dadam u … u teshkilatta néme … néme yasaytti?“ − bichare qiz apisining yighisini téximu qozghiwetti. … ochaqta ot alliqachan öchken bolup, qazandiki umach qétip yérilip ketkenidi.

Yérim kéchige yéqin ishikining keynide bir qara kölengge körün’gendek qilip yoqap ketti.

”xasiyet qiz, xasiyet qiz. …“ − ishiktin bosh bir awaz anglan’ghandek qildi. Apisining quchiqidin étilip chiqqan xasiyet bérip ishikni achti. Tala qapqarangghu, etrapta héchkim körünmeytti. Dadisimu körünmeytti.

”dada, dada!“ − dep warqiridi xasiyet qiz yighlamsirap turup, bosughida turghan bir tügükni körüp uni élip öyige kirdi:

”apa, bu nerse talada turuptu, téxiche issiq iken. …“

Apisi qizining qolidin tügükni élip achti. Ichidin hor chiqip turghan issiq bolaq manta sélin’ghan bir kora chiqti. Xasiyetning qorsiqi bekla échip ketkenidi. …

Xasiyet, apisi bilen héliqi bir éghizliq öyde ottura mektepni püttürgüche turdi. Xasiyet deslipide ”dadam mana kélidu, ene kélidu“ déyish bilen künlirini ötküzdi. Apisi arilap qizigha séghiz élip béretti. Bir-ikki aydin kéyin xasiyet dadisini arilap esleydighan boldi. Bir yillirigha kélip u dadisining chirayini esliyelmigidek halgha keldi. Öyidiki resim jazisida apisi bilen birge chüshken dadisining resimige qarap, goya u kishining dadisi ikenlikidinmu guman qilghudek yerge kelgenidi. ”xasiyet bir milletchining balisi iken, uning dadisi bir eksiyetchi iken, … uning dadisi bir logey iken, …“ sawaqdashlirining bu gepliri uninggha bekla éghir kéletti. Mekteptiki barliq ayal oqutquchilar chachlirini kestürüp büdüre qilishqa bashlighan yillardimu, uning apisi hélighiche chéchini örüp ching tügüwalatti. Béshidin yéshil yaghlighini chüshürmeytti. Apisining qolliri qélin qapirip ketken, yüzliri köyüp qaridap ketken, axshimi öyige hérip aranla kéliwalatti. Xasiyet, apisining seher chiqip kech qaytip néme ish qilip yürgenlikinimu bilelmigenidi.

Xasiyetning toluq ottura mektepke yéngi köchken yilliri idi. Apisi héliqi bir éghizliq öyide yuyunup tarandi. Eynekke qarap uzundin-uzun’gha birnémiler qilip olturdi. Apisi keynige orulup qariwidi, xasiyet apisining chirayliqliship ketkenlikidin tonuyalmay qalghili tasla qalghanidi. Apisi xuddi yash qizlardekla yasiniwalghanidi.

”he, qaraysen’ghu, apangni yasinishni bilmeydighan hurun xotun dep oylighanmiding?“

Xasiyet depterlirini tashliwétip kélip apisini quchaqlap söyüp ketti. Xasiyet apisining bunche xushal we bunche chirayliq yasinishini téxi emdila körüwatqanidi.

”boldi qil qizim, aran qilghan girimlirimni buzuwétisen! − apisi xasiyetni quchiqigha aldi. − qurulushta xish-kések toshuydighan ishimdin chiqirip burunqi ishimge qayturushti. − apisi xasiyetke tunji qétim ishi toghrisida semimiy gep qiliwatatti. − manga qara qizim, yene bir xushalliq ish, dadangni azad qilishti. Pat yéqinda türmidin chiqidiken.“ − xasiyetning anisi möldürlep yighlap ketti. Uning bayatidin béri qilghan erzan pulluq girimliri issiq köz yashliri teripidin xuddi chang-tozanliq eynekke yaqqan yamghur süyidek iz qaldurup yüzini boylap aqmaqta idi.

Xasiyet, ’dada‘ dégen bu sözdin sel-pel yüriki soqqandek qilsimu, shunche balalargha, shunche japalargha qoyghan bu ’dada‘, uni unchilik bek heyran qaldurmighanidi.

”qoyghine shu ’dada‘ dégenni, qara, bir chirayliq girimliring poq boldi.“

”néme déding sen? − apa, xasiyetke chekcheydi. − u dégen séning dadang!“

”… …“ − xasiyet béshini sanggilitip gep qilmay jim turuwaldi. …

Dégendek, xasiyetning dadisi bir künisi peyda boldi. Uning aldida béshigha aq kirgen, yüz-közini qoruq bésip qaridap ketken yirik saqalliq birsi, ’dada‘ bolup chiqip kelgenidi. Uning bu dadisi héliqi künisi axirqi qétim körgen dadisigha zadila oxshimaytti. Dadisining bergen erzan pulluq séghizini zorlinip alghan bolsimu, uni dadisigha körsetmey turup aliqinida mijiwétip yanchuqigha sélip qoydi. Tuyuqsiz peyda bolghan bu ’dada‘ bekla jimighur, olturghan yéride sa’etlerche olturup kétidighan bir adem idi. Bundaq bir ademge apisining shunche ching chapliship qélishigha bekla heyran qalghanidi. Uning hayati tedrijiy a’ilisidin yiraqliship, sawaqdashliri ichige chöküp kirip kétiwatatti.

Xasiyetning toluq ottura we aliy mekteplerni püttürüshi a’iliside qilchimu hayajan yaritalmighanidi. Hetta uning bir mektep sawaqdishi bilen toy qilish qararigha kélishimu ularni heyran qalduralmighanidi. Uning toy künidimu xuddi sirttin teklip qilin’ghan méhmanliridekla ötküzgen ’dada‘, qizigha qarighanda méhmanlar bilen köprek yéqinliship yürdi. Peqet xasiyetning yoldishi bilen küy’oghlining dosti shéhit bolghinida qebrisi aldida olturup uzun’ghiche jimjit olturup köz yéshi qilish bilen ichki héssiyatini eng ’janliq‘ ipadiligini bolup qalghanidi. Küy’oghlining qiriq nezirisi tarqalghinidin kéyin, dada, qizini baghrigha bésip ün-tünsiz köz yéshi tökti. Bir waqitlarda bu dada:

”qizim, eslide ularning ornida méning bulishim kérek idi!“ − dep nale qildi.

Dadisi bu gépi bilen némini közde tutuwatqanliqini xasiyet dégendek éniq bilip kételmidi: bu dunyadin waz kéchidighan men idim déginimu yaki bu perzentlirini qoghdash üchün jénini pida qilidighan adem men idim déginimu? Néme bolsa bolsun, xasiyet dadisigha tunji qétim ésilip chin qelbidin öksüp-öksüp xéli uzun yighliwaldi.

Shuningdin étibaren, bu dada xéli yumshap, qizining aldidin toghra ötmes boliwaldi. Qizigha méhribanliq bilen qaraytti. Birnémiler déyishke telmüretti-yu, yene ünini chiqarmay qizining béshini silap quyatti. Buning eksiche, xasiyet intayin qopalliship, ata-anisining herqandaq gépini qopalliq bilen silkiwétetti. Künlerche ünini chiqarmay olturup kétetti. U pat-patla yoldishining qipqizil qanliq yürikini köz aldigha keltürüp shipqa qarap tikilip olturup kétetti. …

Mana bügün, yénida yatqan söygen adimi intayin xeterlik ishlar bilen shughullinip yürmekte. Eger pewqul’adde qolgha chüshüp qalghudek bolsa, uningmu qipqizil yüriki …
Oylinip bu yerge kelginide xasiyet titrep shürkünüp ketti! qasimgha ching yépishqiniche uning dümbisini söyüp ketti. Xasiyetning bu herikitidin oyghinip ketken qasim, uninggha orulup yétip, uning oylawatqanliridin bixewer, qizni baghrigha bésip ching quchaqliwaldi. …

Unregistered
25-12-09, 01:59
Ikkisi nashtiliq chaygha olturushti. Bu arida qasim gep bashlidi:

«rast, tas qaptimen untup qalghili, qaysi künisi gülbahar bir yanchuqchi oghrini qoshunimizgha eza qilish toghrisida meslihet salghandek qiliwidi. Gépidin qarighanda, u bala xéli waqitlardin béri qoshunimizgha sirttin yardem qilip yürgenmish. Hetta birnechche qétimliq heriketlergimu qatnashqanliqini deydu. Undaq birsini qobul qilsaq sizche qandaq bolar? Men’ghu deslipide qet’iy yéqin keltürmigenidim, …»

«he, gülbahar u bala toghrisida mangimu meslihet salghanidi. − xasiyet qasimning gépini qopalliq bilen bölüp, ishkap eynikige qarap girimlirini tüzeshtürüp turup dédi, − eslide bizning üchün ene shundaq birsimu bekla zörür idi. Undaqlar biz ikkimiz kélishtürelmeydighan nurghun ishlarni asanla orundiyalaydu. … − xasiyet kélip olturdi, − u balining a’ilisini menmu sirttin sürüshte qilip baqtim. Bek ensirigüdek ishmu yoqtek qilidu. Emma gülbahar u balini sirttin manga körsetkenidi. Kélishken bekla chirayliq bala iken. Towa xudayim, shunche kélishken bir bala qandaqlarche yanchuqchi bolup qalghan bolghidikin, zadila eqlim yetmeydu. Qarighanda gülbahar burunqi söyginini tashliwétip bu kichik balini qushlap yürse kérek? Bizning bu aghinimiz bekla bishem néme-de!»

«démek, sizmu gülbaharning meslihetige qoshulidikensizde?»

«héch bolmighanda siz bolsingizmu manga qalghudeksiz emesmu!» − dep gepni chaqchaqqa aylandurdi xasiyet. Qasimmu gunahkarlardek béshini égip hijiyipla qoydi.
Shundaq qilip, ’yéngi ay qoshuni‘ bir qétimliq yighilishida töt kishilik bir qoshun haligha kelgenidi. Ular bu yighilishta uzun talash-tartishlardin kéyin héliqi ’yanchuqchi‘ ni kandidat eza qilip qobul qilish qararini élishti; Yene bir qétimliq yighilishta u balini közlirini téngip yighilishqa qatnashturdi. Qolidin yétilep olturghuzup, uningdin millet, din, weten, xitay tajawuzchiliri, kelgüsi teqdirimiz, qurban bolush, qolgha chüshüp qélish, heriket qilish shekilliri, échinishliq xitay paji’esi peyda qilish, mexpiyetlikni saqlash, … qataridiki mesililer heqqidiki so’allar soraldi. Uning jawabliri keskin, qarashliri éniq körünetti. Üchisi nériqi öyge chiqip bir mezgil pichirlishiwalghandin kéyin kirip yéngi ezasini tebrikleshti. Közini échiwétip qa’idiliri boyiche qur’an’gha qolini tutquzup ”wetinimde birmu xitay tajawuzchisining tesiri qalmighuche eng axirqi tiniqim qalghuche qilche bedel telep qilmastin xitay qoghlash yoshurun wehime peyda qilish herikitige barliqimni béghishlaymen. Qoshun buyruqlirini jan tikip ijra qilishqa térishimen, qoshun mexpiyetlikini jénim ketsimu pash qilmaymen!“ dep qesem qildi. U bala közini uwulap yoruqluqqa kön’giche xéli qiynaldi. Andin hemmisi bilen bir-birlep qol siqiship körüshüp rexmet éytti. Andin ular yéngi teshwiqatlar, yéngi wezipiler, kéreklik matériyallar qataridiki mesililerni birqur muzakire qiliship, texminen wezipe belgiliship öz ichide teqsim qilishiwaldi. Bu qétim, yéngi eza xéli köp wezipini öz üstige alghanidi. …

Qasimni yéngi qolgha élin’ghanlargha sür körsitish üchünmu, eytawur yene pat-patla soraqqa tartip qiynaydighan boluwélishti. Xitay gundipayliri bu künlerde qasimni tasma bilen bedenlirini qiyma-chiyma qiliwetküdek urup qiynisimu, hoshidin ketküche urmaytti. Shundaqtimu nechche künde bir qiynap turghachqa, bedenliridiki yarilar xéli waqitlarghiche qétishmay, jan alidighandek échishturup aghritip turidighanliqi üchün, etidin kechkichila ingrap chiqatti. Shu sewebtin uning eslimilirini esliwélish pursitimu barghanséri aziyip kétiwatatti.

Birer aydin kéyin, qasimning soraqqa tartilishi yene aziyip qélishqa bashlidi. Uning bedinidiki yarilar bir tereptin qitishishqa bashlisa, yene bir tereptin yiringlap tulumdek ishshishqa bashlidi. Qasim bu halitigimu asta-asta könüp, qaytidin kona ishlirini esleshke kirishiwatatti.


*******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
13# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 02:55 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
14# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 02:59 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
15# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:04 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
16# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:21 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On altinchi bab




Yéngi ishlar



”weten söyüsh − imanning jümlisidindur.“
− hedislerdin


Bügün ’yéngi ay qoshuni‘ dékiler ’yanchuqchi‘ ning teyyarlighan bir yoshurun öyide yighilishti.

«yighinimiz uchuq, − dédi gülbahar, aldidiki küldan’gha tamakisining külini qéqip turup, − biz bu üch heptidin béri yighilalmiduq. Bu jeryanda qoshunimiz töt qétimliq yoshurun wehime herikitini peyda qildi. Yeni, éniqraq désem ötken heptide sana’et uniwérsitétining qoghdash bashqarma xitay bashliqi a’ilisining üch neper adimi bilen birge öyide partlap titma-titma bolup öldi. Uningdin qalsa, ötken yili birmunche sodigerlirimizning nechche milyon som pulini aldap éliwalghan dangliq aldamchilar shirkitining mudiri wang kongbaw yatqan öyide ikki pahishe bilen birge boghuzlap öltürüldi. Uningdin bashqa, bir aliy téxnikomdiki oqughuchilirimizdin guman qilip péyigha chüshken bixeterlik nazaritining jasusliridin jang xuluning öyi köydürüwétildi. Uning yardemchisi bolghan milliy munapiq adilning üch yashliq qizi qachurulup hazirghiche yoshurun bir yerde görüde tutuluwatidu. Shuningdek yene gé’ologiye nazaritining aliy inzhénéri a’ilisige xet kirgüzüp yüz tal aptomatik pistan teyyarlap bérishi we yéngi partlatquch dorisi teyyarlashning xam’eshyalirini tépip bérishi telep qilindi. Buning téxi jawabi yoq. Yene birmezgil saqlap baqimiz. Eger yenila bir jawab alalmisaq, eng yaxshisi, unimu ujuqturuwétishimiz kérek. Xitay ziyaliylirigha bir ibret bolsun bu ölüm. Shuningdek yene besh parche teshwiqat wariqi tarqitildi. − gülbahar tamakisining qalduqini aldidiki küldan’gha ézip turup gépini dawam qildi, − emma ötken ayda bigunah yigirme neper yash ishchimizni qolgha élishqa alahide küch chiqarghan saqchi féng lin dégen bilen uninggha yardemliship bergen munapiq saqchi abdiréhim niyaz a’ilisini partlitiwétish pilanimizni toluq ijra qilalmiduq. Buninggha men özüm sewebchi boldum. Eslide bu munapiqning ayali téxi bir ay awalla tughuttin qopup öyige yénip kelgen bolghachqa, bu ishqa herqanche gheyret qilsammu qolum barmidi. Bolmisa, qolgha élin’ghan shu yashlarning birnechchisi qilche kirimi bolmighan bala-chaqiliri öyide ige-chaqisiz qalghan idi. Hetta ularning birsining öyide ishsiz ayali bilen ikki ayliq bowiqi ach-yalingachliqta qalghaniken. … men bir ayal kishi bolghinim üchünmu bilmidim. Yenila u munapiqning a’ilisini partlitiwétishqa könglüm chidimay turidu. … peqet bolmighanda, … bolmisa bu weqeni tepsiliy tonushturup xelqimiz arisigha tarqitiwitermiz. Uni qandaq qilish ishini bashqilar qarar qilishsunmikin deymen. Hazirqi mesile, milliy munapiq adil dégenning üch yashliq qizini tutup turghan öyde bu qiz zérikip yighlap aware qilghili turdi. Qarighanda adil dégenmu jasusluq bölümidiki wezipisidin istépa bérish ghémide yürgen oxshaydu. Ishenchlik bezi yéqinlirining déyishiche, qizini saq-salamet qayturup élish hésabigha enchentingning yéqinqi heriket pilanliridin bir qismini oghrilap bérishni oylishiwatqanmish. Shundaqtimu, bu türdiki adem qachurush ishi bekla awarichilik we xeterlik bir ish iken. … qarighanda biz hazirche bundaq ishlargha teyyar emestek qilimiz. …»

Gülbahar yene birqanche nahiyide yüz bergen wehime peyda qilish weqeliridin birqanchisini tonushturup ötti. Kochilarda qazaqistandin, xitaydin kelgen birqisim yéngiche addiy mina layihiliri bilen partlitish dora rétsépliri yoshurun tarqilip yüretti. Bulardin ikkisini ‘yanchuqchi’ qolgha chüshürüp kelgeniken. Uni qasimgha uzatti. Xasiyetmu xitayda tonushup qalghan bir xitay kompyutér aliy inzhénérdin alghan yoshurun betlerge kirish programma yumshaq diskisini berdi.

Gülbahar bezi qiyin mesililerning hel qilinish chariliri üstide bir az muzakire qilishqandin kéyin, konwért ichige sélin’ghan bir ayliq wezipilerni birdin-birdin tarqitip berdi:

«oqup bolupla derhal meshke sélip köydürüwétinglar.»

Qasim konwértni échip qariwidi, bu qétim uninggha aq qeghez chiqqanidi. Yeni, uninggha bu ayliq üchün yéngi wezipe bérilmigenidi.

Bu arida, binaning pelempeyliridin güldürligen ayaq tawushliri, ishiklerni urup xitayche warqirashqan awazlar kélishke bashlidi. Keyni-keynidin ghichirlap échiliwatqan ishiklerning awazimu kelmekte idi.

«bu yerdimu barikende bu öy axturidighanlar! − dédi gülbahar ittik ornidin turup, − derhal yirtidighanni yirtip meshke tashlanglar! − hélimu yaxshi, ’yanchuqchi‘ öydiki par yaxshi issitalmidi dep nériqi öyge bir mesh qoyup etigendin béri ot yéqiqliq turghaniken. Bayatidin béri bu meshte ot güldürlep yénip turatti. Meshke sélin’ghan qeghez parchiliri gürüldep köyüp birdemdila izinimu qoymidi. Hemme birdek romkilarni qoligha élip haraq bilen éghizlirini chayqashti. Bu arida gülbahar aghzidiki haraqni yene yutuwaldi, − esta, bu ishni zadila ögünelmidimghu tang. Qéni emise, hemminglar birer romkidin quyup derhal uchanglargha chandurmay pürkiwélinglar, derhal, chaqqan!»

Ayaq tawushliri bu ishikkimu yétip keldi. Güldürlep urulghan ishikni ’yanchuqchi‘ bérip achti. Ishik échilishi haman öyge alte-yette xitay we bir uyghur bilen bir nechche saqchi-jasuslar kirip kélishti. …

Qasim bilen xasiyet qarangghu chüshkiche birmunche tekshürüsh nuqtiliridin ötüp mingbir balalarda aran öyige kéliwélishti. Dégendek, ular yéqinda öyi sheher sirtidiraq bir yerde turidighan, xasiyetning dadisi bilen bir türmide yatqan bir imamgha nikah qilduruwélip kelgenidi. Shunga, ular bu yéqindin béri birge turuwatqanidi. Binadikilerning hemmisila dégüdek ular ikkisini tonughachqa, ulargha bek diqqet qilip ketmes bolup qalghanidi.

Ular öyge kiripla tamballirining ichige yoshurup qoyghan chértyozh-rétséplarni chiqiriship oqushqa kirishti:

(rétsép orni)
”… … … … … … …“

Qasimning xiyali bu rétsépta yézilghan dora matériyallirini qandaq tépishta qalghanidi. …

Etisi chüshke yéqin qasimning aghiniliri birlep- ikkilep kirip kélishti.

’saqi‘ pat-patla yanchuqini kolap birnémilerni aghzigha étip quyatti. ’moxorkichi‘ ning éghizida liq séghiz, ’xewerchi‘ ning bolsa aghzida kempüt, ular emdi tamaka ornigha xumarini bashqa nersilerdin chiqirishqa mejbur idi. Emma ularning chirayliri alahide tüzülüp qalghan bolup, obdanla parqirap turushatti.

«aghiniler, − dédi ’saqi‘, − bizning adem bolmiqimiz bekla teske toxtidi jumu, qéni qasim sen némide tamaka xumaringni basturup yürisen?»

«chay adash chay, atning qénidek chay bilen basturup yürimen dégine, rasttinla tes ish iken bu.» − u külüp qoydi.

Angghiche xasiyet rasa oxshitip sütlük chay demlep kirdi. Hemme olturup birqur nashta qilghandek ichishti. Ularning söhbetliri siliq sipaye, emma hélighichila bekla yasalma qiyapettin qutulup kételmigenidi. Bir-birige maslashmaydighan, qolashmighan söhbetler xéli waqitlarghiche yoligha kirelmey, hemmini qiynimaqta idi.
«aghiniler, toxtisanglarchu, herqanche bolsimu bunche qiynilip ketmeylila. Hey shu haraq dégenni, eslide u bizning qushqach tillirimiznimu sözletküziwitettiken-de! − ’saqi‘ ning ichi siqilip chidimayla qalghanidi. − herqanche bolsimu erkinrek bolmaylimu, qisilip ichim yérilip kétidighandekla bolup kettim. Gep-sözlerde bolsimu azadirek bolmaylimu?»

Ularning hemmisila ’saqi‘ ning gépidin külüp kétishti.

«héliqi ichiwalghan künidiki qiyapiting ésingdimu? Xuddi dozaxtin yéngi chiqqandekla körün’geniding.»

«mununi démemsen téxi, chékiwalghandin kéyin chinidiki chaygha qarap sugha chömüleyli dep turuwélishichu.»
«… …»
Ular burunqi chüshkünlükte qalghan künliridiki külkilik hékayilirini esliship bir-birini shangxo qilishqa kirishishi bilen, söhbetlirimu asta-asta janlinishqa bashlidi.
’xewerchi‘ ning bergen melumatliridin qarighanda, bu yéqinlarda bélige partlatquch bombisini téngip xitay tajawuzchiliri zich yerlerge kirip birlikte partlap shéhit bolush hadisilirining sanimu körünerlik köpeymekte idi. Aldinqi künidila bir sheherde uyghurlarning kirishi cheklen’gen bir chong magizinning otturisida küchlük bir partlash yüz bérip, ottuz nechche xitay köchmini neq meydanda titilip qiymidek tozup ketkeniken, yaridar bolghan xitaylarning sanimu elliktin kem emesmish.
Bu arida ’xewerchi‘ ning bergen bir uchuri qasimni bekla qiziqturdi: ’xewerchi‘ qaysi küni axshimi uyqusi qéchip dérizisidin talagha qarap xiyal sürüp turghinida, qarangghuluqta bir kölengge peyda bolup bir stolba bilen bir binaning témigha birnémilerni chaplawatqanliqini körüp qalidu. Bu saye yandiki binalarning arisigha kétiwatqinida, u binalarning birsidiki öydin tuyuqsiz yénip öchken chiraghning yoruqida uning chirayini tonup qalghaniken. Kéyin ’xewerchi‘ namazgha taharet élip chiqiwatqinida qasimning quliqigha pichirlap dédi:

«héliqi teshwiqat wariqini chaplawatqanning kimlikini dep béreymu? U, séning kichik waqtingdiki yéqin aghineng imin idi.»

Qasimning yüriki ’jighghgh‘ qilip oynap ketti. U derhal ’xewerchi‘ ge ”buni héchkimge tin’ghuchi bolma!“ dep qattiq jékilep qoydi.

Qasim baliliq waqitliridiki bu dostini sürgündin qaytip kelgen yilliridin buyan tüzük uchratmighanidi. Uning tunji heriket bashlishi ene shu aghinisining öchini élip bérishtin bashlan’ghanliqi üchün, u aghinisige qandaqtur bir yéqinliq hés qilatti.

Bügünki olturush heqiqetenmu haraq-tamakisiz ötkenidi. Aghinilirining hemmisila namaz öteshni untumidi. Qarighanda ’moxorkichi‘ dosti da’imliq besh waq namazliq, qalghan ikkisi kémide künde birer waq namaz oqup turidighan bolghaniken. Ular kishilerning diqqitini tartmasliq üchün asasen namazni meschitke barmay öyliridila ötüshidiken. Bu künlerde dostlirining gep-sözlirimu xélila tertipke chüshüp, qimmitimu artip qalghandek qilatti. …

Shu qétimqi olturushtin kéyin, qasim chandurmay sürüshte qilip yürüp dosti iminning mehellisini biliwaldi. Andin u, ishtin baldur chüshkenliride shu mehellige bérip aylinidighan boliwaldi. U, bir künisi nériqi kocha doqmushidin liq tawuz tizilghan qol harwisini ittirip kéliwatqan birsini körüp qaldi. Qasim uning imin ikenlikini jezm qilip chandurmay yénigha bardi. Bichare dostining chirayliri qoruq bésip resmiyla qérip qalghandek körünetti. Qasim asta bérip uning harwisidiki tawuzdin birni tallidi. Imin xéridarining chirayigha diqqet qilmighan halda tawuzni bir xaltigha sélip qasimgha uzatti. Qasimmu chandurmay yanchuqidin yüz somluq puldin birni chiqirip imin’ge tutquzupla keynige burulup mangmaqchi boliwaldi.

«toxtap turung, méningde bunche chong pulni parchilighidek parche pul yoq. Birdem harwamgha qarap tursingiz shu uduldiki dukan’gha kirip parchilitip …» − u gépining qalghinini yutuwétip ornida turghiniche qétipla qaldi. Umu baliliq dewridiki dostini tonup qalghanidi.

Ular ikkisi bir-birsi bilen siliq salamliship qisqiche hal-ehwal sorashti. Qasim uni tapalmay istep yürgenlikini dédi. Shundaq qilip iminmu dostini zorlinip bolsimu öyige teklip qildi:

«eger bolmisa, … bügün etigendin béri aranla besh tal tawuz satalidim. Beribir ish yoq. Eger waqting bolsa öyümge kirip birdem-yérimdem olturup chiq. Öyüm shu aldimizdila.»

Qasimmu del bu gepni kütüwatqanidi. Shunga umu qilche tekellup qilmayla imin’ge egeshti.

Ular yoldiki bir dukan’gha kirip az-tola birnersiler alghandin kéyin öyge qarap yürüp ketti.

Iminning öyi bekla nachar idi. Kichik ikki éghizliq bu öyde ikki taxtay supa, bir tamaq jozisi, töt dane ghichirlap turidighan tüz orunduq, bulungdiki tompuchkining üstide bir kona markiliq rengsiz téléwizordin bashqa ‘öy jabduq’ liri körünmeytti. Yene bir bulungda ikki qeghez sanduqta liq kitab turatti. Emma iminning ikkila balisi téxi kichik bolup, bunche köp qélin kitablarni oquyalighudek yashta emes idi. Ayaliningmu resmiyla bir yéza ayali ikenliki mana men depla chiqip turatti. Iminning sawatini qasim yaxshi biletti. Shunga u qiziqqiniche ornidin turup yeshiktiki kitablarning yénigha bardi. U téximu heyran qaldi. Bu kitablarning hemmisila dégüdek xitayche, uning üstige pürliship ketken bu kitablarning köp qismi fré’udning, adlérning, jyungning, fromning, maslowning, nitchiyning, aruéytining kitabliri idi. Bundaq kitablarni qasimmu bekla teste chüshineleytti. Bularni iminning oquyalishi, herqanche dosti déginidimu, bir tawuzchining chüshinelishi esla mumkin emes idi. ”belkim arilap eski-tüske nerse yighip satidighan ishimu bolsa kérek“ dep oylighach, kitablar arisidin qélin birsini élip waraqlap baqti: «ijadiyetning siri». Kitabning ichidiki bezi betlirining yanlirigha yézilghan uninggha ghil-pal tonush pochurkidiki yéngi yéziq xetler uni chöchütüwetti! bu yéziqlar iminning qelimidin chiqqan xetler idi! kitab intayin estayidil oqulghanliqi mana men depla chiqip turatti. Yézilghan izahatlar buni ochuq körsetmekte idi. Démek, bügünki imin, qasim tonuydighan héliqi bashlan’ghuch mektepni püttürgen kichik waqtidiki dosti imin emes idi. Hetta aldida olturghan bu tawuzchi, imin bolmastin alahide sirliq birsi ikenlikini hés qildi. Emma iminning bayatidin béri bala-chaqilirigha dégen söz-heriketliridin resmiy kések quyup, qum tasqap yüridighan medikarlardin qilche perqi yoqtekla qilatti.

Ular ikkisi tamaq yégech we tamaqtin kéyin xéli uzun sözleshti. Ularning söhbiti asasen béshidin ötküzgen éghir-yénik weqeler bilenla cheklinip, resmiy mawzugha kirishmigenidi.

«sen bilisen, dadamni ishtin qoghlap chiqirip yézigha sürgün qiliwetkinidin kéyin, komunada tériqchiliq, hünerwenchilik bilen künüm ötti. Dadamning késilini dawalitimen dep, zadila öylinish pursitim bolmighanidi. Uning üstige bir xitayni urup qoyup türmige kirip on yildek yétip chiqtim. Türmidin chiqsam, dadam bilen anam shu yézida tügep kétiptu. Yézidikiler méni bu ayalim bilen nikahlap qoyup sheherge yolgha sélip qoyushti. Qérighanda ikki baliliq bolup qaldim. Deslipide u yer-bu yerlerde medikar bolup ishlep yürettim. Kéyin, … − imin sel turuwélip moxorkisidin oridi. Andin tutashturup chekkech gépini yene dawam qildi, − héliqi shu, … shu dadamni urup nakar qiliwetken xitayning méngisini birsi chuwuwetkendin kéyin jahan barghanséri qalaymiqanliship ketti. Ming teste yalwurup yürüp qayta sürgün bolushtin qutuluwaldim. Shundaq qilip tapalisam medikarchiliq, tapalmisam baqqalchiliq qilip yürüp künümni élip yürimen. Kéyin yene némiler bolidighanliqini bilelmidim. Teqdir-péshane dep yürüwatimen.» − imin resmiyla éghir-bésiq déhqan tili bilen sözleydighan bolup qalghaniken.

Qasimmu béshidin ötkenlerni qisqichila sözlep bergendin kéyin, uyaqtin-buyaqtin gep yorghilitip yürüp iminning dadisini nakar qiliwetken xitayning ölümi toghrisida shunche gep kochilighan bolsimu, imin bu geplerge zadila yéqin yolimay, intayin nadan qiyapitini buzmay olturuwerdi. Eng axirida bolmidi. Iminning aghzidin bir éghiz gep chiqip ketti:

«kashki shu ishni qilalighudek jasaritim bolsimighu!»

Qasim, bu gepni éliwalghinidin kéyin, qilche chandurmighan halda, birxiyalida yoq qiyapet bilen yénidin bir waraq qeghezni chiqirip ichide oqughan bolup jim boliwaldi. Bir waqitta imin u qeghezni körüp qélip ornidin chachrap turup ketti:

«buni nedin alding? Eslide sen néme qilidighan ademsen?!» − imin bu qeghezni tonup qalghanidi. Bu teshwiqat wariqi, qasimning ’xewerchi‘ leqemlik aghinisining héliqi küni kéchide iminning keynidin chiqip tamdin soyuwalghan qeghizi idi.

«néme boldi, némanchiwala holuqup kétisen? Baya yoldin tépiwalghanidim. Némikin dep mana hazir oqup béqiwatimen, shu. − qasim miyiqida külüp imin’ge menilik qarap qoydi. Imin resmiyla chéchilghili turdi, − oltur aghine oltur, özüngni bésiwal. − dédi qasim dostining mürisidin tutup, − emdi men sanga séni némishqa istep kelgenlikim toghriliq ochuqini éytimen. − u awazini sel peseytip semimiy bir shekilde sözlidi, − qaysi küni bir aghinemning öyide qonup qélip, uyqum kelmey kéche qarangghuluqida dérizidin sirtqa qarap turghinimda, sen bu qeghezlerni tam-türüklerge chaplap yürginingni körüp qaldim. Keyningdin chiqip buni soyup éliwalghanidim. Eslide birer yildin béri menmu mushundaq ishlar bilen hepiliship yürettim. Yalghuzluqta bekla ichim pushup yürginimde séni körüp qaldim. Eger manga ishenseng, ikkimiz bir qoshun bolup heriket qilsaq, dep séni istep yürginim idi. Gepning poskallisi shu aghine. Endiki gep sende.»
Iminning holuqushi sel peseygendek qilsimu, yenila xatirjem bolalmighanidi:

«manga qara qasim, sen méni tonumaysen. Men, kichikimizde sen bilidighan héliqi bala imin emesmen. Men hazir bu ikki balamni salamet qatargha qoshushtin bashqa héchnémini oylimaydighan ademmen. Dégenliringge qarisam senmu bir obdanla ishing bardek qilidu. Senmu bundaq xiyallarni qilip yürmey chirayliq kününgni alghining yaxshi. Eger dégenliring rast bolsa, méning gépimni yerde qoymaymen déseng, bundaq bolmighur xiyalliringni tashla!»
Qasim imin’gha shunche tewekkül qilip rast gépini qilghan bolsimu, yenila ishendürelmigenidi. Imin, hetta bu baliliq dostining tuyuqsizla peyda bolup bundaq xeterlik geplerni qorqmayla déyishidin bekla guman qiliwatsa kérek?

Shundaqtimu imin yenila néme üchündur bu kona dostini derhal saqchilargha tutup bérip baladin qutulush niyitige kelmigenidi. Imin oygha patti: ”eger dégenliri rast bolup qalsichu? Méni körginigimu xéli künler bolup qalghaniken. Shu waqitqiche tutup bermiginige qarighanda rast gep qiliwatqanmudu qandaq?“ iminning kallisida herxil gumanlar aylinip yüretti. Derweqe, iminmu bu yéqinlarda bu ishlar bilen öz aldigha pilansiz pa’aliyet qilip bekla ichi siqilip yürgenidi. Rast dégende, uninggha mushundaq bir hemra bekla lazim idi. Uning üstige, bu dostining chirayidin qarighandimu semimiy gep qiliwatqanliqi bilinip turatti. Shundaqtimu yenila éhtiyat üchün resmiy bir nadan qiyapitige kiriwélip yéqin yolatmay olturuwaldi.

«imin, gépimni angla, méning tuyuqsiz peyda bolup bu geplerni qilishimdin gumanlinishqa heqqing bar. Eger bundaq guman qilmighan bolsa iding, belkim menmu sanga ishenmigen bolattim. Qarighanda men séni ishendürüsh üchün pakit körsetmisem bolmaydighandek qilidu. Men yalghuzluqta, sanga ishinishke mejburmen. Tewekkül qildim emise, mushu birnechche kün ichide sheherlik teshwiqat busining bir adimi ujuqturilidu. Shuningdek yene, pat yéqinda senmu tonuydighan bir munapiqmu jayliwétilidu. Qalghan geplerni shu chaghda déyishermiz bolmisa. − qasim bir yutum chay ichiwélip imindin soridi, − bu geplerni hazirche untup ket. Rast, men séning birer aliy mektepte oqughanliqingdin xewirim yoq iken. Bunche xitaychini nelerde yürüp ögüniwalghaniding?»
«rast deysen, … men séning bilen birge oqughan shu toluqsiz ortidin bashqa birer mektepte oqush pursitim bolmidi. − imin sel jimip qaldi, − … yigirme yil awwal bir bihude ish bilen solan’ghinimda, türmide bir xitay mu’ellim bilen bir kamérda üch yil birge yatqanidim. Xitaychini shu xitay mu’ellimdin ögendim.»
«mundaq dégine, − dédi qasim, − rastini désem, men séni sürgün qilin’ghininglardin béri zadila istimidim. Eslide, qaysi künisi kéchide séni tonup qalmighan bolsam, belkim séni bir ömür istimigen bolar idim. Emma méni untup qaptu dep qalmighin yene. Eger men séni untup qalghan bolsam hergizmu shu cholaq xitay … shu cholaq xitay weqesidin … qoyghine bu geplerni, qarighanda sen manga asanliqche ishinidighandek qilmaysen. Shundaqtimu men sanga chaplashqinim chaplashqan. Eslide men séni shexsi qisasingni éliwélishqa biwasite qatnishishingni ümid qilip sanga bu teklipni qilishqa kelgentim. Emdi séning oqughan kitabliringgha qarap pikrimni özgerttim. …»

«xitayperes bolup kétiptu dep qalmighansen emdi?»

«yaqey, buning del tetürsiche bir teklipni teyyarlidim. Emdi men, özüng üchün emes, millitimizning azadlighi üchün bu heriketke qatnashsang déyish üchün keldim.»
«sen bu xiyallarni nedin yuqturiwalghanting?» − imin xélila mulayimliship qalghanidi.

«quruq poda bolsimu weten, millet söygüsi xéli burundinla bar désem bolar. Emma heriket yoq idi. Bir künisi kochida bir hajetxanigha kirginimde ’izchi men‘ dégen birsining yazghan ikki kitabini tépiwalghanidim. Shu kitablarni tola oqup mushu xiyalgha kirip qaldim herqachan. Elwette silerdek kishilirimizning tartqan japalirimu buning bir sewebchisi.» − dédi qasim külüp qoyup.

Imin tamakisini shorighiniche xéli uzun’ghiche jimip ketti. U, tuyuqsizla béshini kötürüp qasimgha qaridi:

«ishenmeydighan bolsam, pakit keltürsengmu néme paydisi bolatti? Tutup béridighan birsi bolsang beribir tutup bérisen. … séning qoshunung barmu?»
Qasim, tuyuqsiz soralghan bu so’aldin resmiyla temtirep qaldi:

«méningche, … méningche buni sürüshtürmeyli. Méning sendin soraydighinim, eger senmu birer qoshun’gha kirmigen bolsang ikkimiz birliship bir qoshun qurup chiqalmasmizmu?» − ular ikkisi xéli uzun’ghiche jimip qélishti.

«qéni emise, − dédi imin jimjitliqni buzup, − awwal sen manga bir wezipe bérip baqqin. Menmu özümni bir sinap baqay. Shu qatarda senmu méni sinighan bularsen. − imin yéngidin bir tal moxorka yögep chekti, − menmu nechche yilning aldida sen dégen shu kitablarni oqup baqqanidim. Eslide menmu shu xiyallarda bolup yürettim.»

Bu geplerni anglighan qasim xushalliqidin iminning qollirini siqip ketti:

«mende resmiy aptomatik pistandin birsi bar. Uninggha azraq partlatquch dorisi tapsaqla aptomatik waqit tizginliyeleydighan bir minagha aylinidu. Buning üchün partlatquch dorisi …»

«dorining ghémini qilma, mendimu birqanche tal aptomatik waqit tizginliyeleydighan mina kapsoli bardek qiliwatatti. Dorimu yetküdek bar. Mina yasashnimu öginip qoyghan idim. Sen awwal uni nege kömüshümnila déseng yétidu.»

«enchentingning térrorchilargha zerbe bérish ishxanisi deydighan yoshurun bashqarmisidin birsi bar iken. Uning bashliqi bingtüen saqchi qismida bashliq bolup chöchekte turghan chékidin ashqan milletchi, yerlik milletlerge esheddiy öchmenliki bolghan, jasusluq qisqa kors bilimi bar wehshiy, hiyliger birsi ikenduq. U xitay jalliti özini alahide puxta muhapizet qilip yürgini üchün, uninggha biwasite yéqinlishish yolini zadila tapalmidim. Anglisam uning dadisi bilen anisi, bu xitayning bir balisi bilen sanjidiki bir kochida özliri séliwalghan ikki qewetlik bir binada turidiken. …»

«gepni uzartmay dégine, shularni partlitiwétish kérekmidi? − imin aghinisining gépini bölüpla dédi, − manga u yerning tepsiliy adrésini bergin. Awwal bérip közitip baqay.» − imin qasimgha qolini uzatti. …

Ikki heptidin kéyin, héliqi enchenting chujangi, sanjidiki öyide anisi, balisi, ayali we ikki neper xitay xizmetchisi bilen birge partlap titma-titma bolup ölgenlik xewiri keldi. Qasim bu xewerni gülbaharning ayliq heriket doklatidin anglap, etisila iminni istep bardi.

Imin, yene shu burunqidek pétini buzmay qapiqi türük halda, xuddi héchnéme bolmighandek uni öyige teklip qildi.

«mubarek bolsun imin dostum, séni tebrikleymen!» − dep dostining qolini tutup öyige kirdi.

Imin yene shu sehraliq qiyapitini buzmay birxiyalida yoq, ghichirlap turghan üstelge uninggha dastixan raslash bilen aware idi.

Hayajinini basalmay kétiwatqan qasim aldirap kétiwatatti:

«bu ishni bekla muweppeqiyetlik tamamliding. Bu paji’e, xitay jallatlirini bekla holuqturup qoydi. Nurghun jallatlar a’ilisini aldirap xitaygha yolgha séliwétish dolqunini quzghashmaqta iken. U xitayning sanjigha baridighanliqini nedin biliwalghaniding?»

«men nedin biley, shundaq toghra kélip qaptughu tang?» − imin nériqi öyining ishikini ching yépip qoyup pétini buzmay chéyini ichip olturuwerdi.

«bügün’giche sanji teweside bunchilik éghir wehimilik heriket bolup baqmighanidi. Anglashlardin qarighanda, u xitay jallatning dadisi shu binasini salghiche qoshnisi bolghan bir tungganning éghilini zormu-zor qoshuwélip binasini séliwalghaniken. Hazir bu tunggandin guman qiliship uni pütün a’ilisi boyiche qamap qéyin-qistaqqa éliwatqan oxshaydu. Bu ishtin xewer tapqan sanjidiki, hetta ürümchidiki tungganlarmu eger qolgha élin’ghan qérindashlirini qoyup bermeydiken, sanjini ongtey-tongtey qiliwétimiz déyiship, hökümetke tehdit séliship yürgüdekmish. Bu tehdittin qorqup ketken xitay hökümitidikiler bilen enchentingdikiler arisida jiddiychilik peyda bolmaqta iken. Emma yenila éhtiyat üchün sanjigha ikki polk esker köpeytip, kocha-koylarni qoralliq xitay herbiyliri bilen toshquzup yürgüdekmish.»

Imin bu geplerni anglap turuqluq ‘mit’ mu qilip qoymay birxiyalida yoq chéyini ichip olturuwerdi. Uningda qilchilikmu hayajan yaki holuqush dégen nerse körünmeytti. ”neq bir yer asti partizan’gha layiq yétishiptu bu imin.“ qasim uninggha qarighiniche qayil bolghan qiyapette ichide oylaytti. Chéyini ichip bolup du’a qilishqandin kéyin, imin zuwanigha kirdi:

«yene néme wezipe élip kelding?»

Qasim yene temtirep qaldi. U, imin’ge qarap dédi:

«mushunchiliki bu aygha yéter. Emdi biz ikkimiz birliship pilan tüzüp heriket qilimiz. Ikkimizni bir qoshun dep hésablisaq bolidighandu?»

«shunchilikla bir ishmidi bu ’qoshun‘ dégining, méni yene sinimamsen? − imin sel heyran bolghandek parqirap turghan badam közlirige zadila mas kelmigen bekla qoyuq qéshini kötürüp uninggha qaridi. − mana qara.»

«emdi ikkimiz qoshun resmiyetlirini béjirip quyayli, ikkimiz birlikte qur’an tutup qesem qilip qoshunimizning qurulghanliqini tebriklisheyli bolmisa, qandaq deysen?»
Ular qayta taharet élip birnechche reket namaz öteshti. Andin «qur’an kerim» ni jaynamazning üstige qoydi. Ikkisi birlikte «qur’an» ni tutup qesem qilishqa teyyar boldi. …

Uzun ötmeyla kochilarda ’t n t qoshuni‘ dégen namda bir yoshurun yer’asti xitay wehimisi yaritish qoshunining teshwiqat waraqliri körülüshke bashlidi. …
*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
17# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:23 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh
On yettinchi bab




Imin herikette




− uning qolidin qaltis ish kélidighan néme jumu. Tünügün uning yene bir shé’iri gézitte bésiliptu dégine!
− ikki aghinining söhbitidin

Imin, dadisi késel we nakar bolghini üchün, kichikidin tartipla bu a’ilining yükini üstige élishqa mejbur bolghanidi. Bolupmu bekla namrat yiraq yézigha palan’ghinidin kéyin, uning üstidiki yük téximu éghirliship ketkenidi. Hélimu yaxshi, bu yézidiki déhqanlar qayta namratlishish imkanimu qalmighan eng chékige yetken kembeghellik chégrisida yashawatqanliqigha qarimay, bu sheherliklerni qolidin kélishiche himaye qilishqanidi. Iminmu bu yézigha kélip uzun ötmeyla etretning gholluq emgek küchliri qatarigha kirgenidi. U, yézida köprek nomur béridighan éghir ishlarni tallap qilishqa tirishatti. Birqanche yil ötmeyla, imin bu yézining kona ezaliridin birige oxshash resmiy déhqan qiyapitige kirgenidi. Bu yéza, xitaylardin yiraq bir yéza bolghachqimikin, bu yerde hökümetning nurghun siyasetlirimu dégendek ijra qilinip ketmeytti. Eslide, bu yéza hökümet teripidin ölümge tashliwétilgen bir yer bolup, hökümetning qilchilik bir diqqitini tartmay kelgen kichik bir kent idi. Iminmu bu yochuqtin paydilinip öyining keynidiki yérige az-tola köktat, méwe-chéwe yaki kök tamaka qataridiki nersilerni térip öyining kündilik éhtiyajini azraq bolsimu hel qilishqa tirishatti.

Birqanche yil ötkendin kéyin bu yézimu kommuna tarqitish dolqunigha uchrap, yerlerni özaldigha kötüre élip tériydighan halgha keltürüldi. Buni purset bilgen imin, nechche yildin béri qaghjirap yatqan birqanche mu yerni chaghlap tüzeshtürüp qoghun-tawuz téridi. Usta qoghunchilardin sorap yürüp tüjüpilep ishligechke, shu yilisi yaxshi hosul aldi. Imin éshek harwisigha qoghun-tawuzlirini yüklep yéqin etraptiki bingtüen tuz zawutigha apirip satti. Kéyin yene u yerdin bir-ikki mashina bashlap kélip étizidiki qalghan qoghun-tawuzlirini biraqla top ötküzüwetti. Imin pulini alsa xélila ongshilip qalidighanliqini mölcherlep ich-ichidin xushal yüretti. Emma tuz zawutining kassiri uni-buni bahane qilip körsitip pulini bergili unimidi. Qish kirip qéliwatatti. U, qolida barini yep tügitiwetkenligi üchün, héliqi bingtüenlik kassirni istep bardi. Shunche yalwurup déginige qarimay, pulini bergili unimidi. Imin néme qilarini bilelmey, bérip héliqi xitayning yaqisigha ésildi. … aqiwette, bingtüen sotchiliri iminni adem öltürüshke urun’ghan dep, on besh yilliq qamaqqa höküm qiliwetti. Imin türmide on yilgha yéqin yatti. Kéyin ”ipadisi yaxshi, özgirish niyiti bar“ dégen ’mukapat‘ qa ériship türmidin ’baldur‘ chiqirildi. U yézisigha barghinida, öyide héchkimi yoq, öyimu bir tashlanduq samanliqqa aylinip qalghanliqini kördi. Yézisidikiler iminni bashlap yéza qebristanliqidiki ata-anisining mazar béshigha apirip körsetti. Yézisidikiler uninggha teselli bériship, shu yerdin bir yétim qizgha öylendürüp sheherge yolgha sélip qoyushti. …

Imin, resmiy bir tash yürek bolup qalghanidi. Uningda ne héssiyat, ne söygü dégenler qalghanidi. Artuq gepmu qilmaytti. Uning birer yéqin dostining barliqinimu héchkim bilmeytti. Uning birdin bir dosti − türmide bir xitay psixologiye léktoridin öginiwalghan yéngiche psixologiyige da’ir xitayche kitabliri idi. U, bu besh-on yil ichide nurghun kitab oqudi. Bolupmu psixologiye, sotsiyalogye we milliy tarixigha da’ir kitablargha bekla qiziqqanidi. Bu jehette héliqi türmidishi xitay mu’ellim alahide tesir körsetkenidi. Bilmigen yerlirini bérip shu xitay türmidishi sorap öginetti. U xitay hazir bir institutta dotsént idi. Bir hésabta, iminning qayta sürgün’ge iwertilishidinmu shu xitay mu’ellim yol méngip yürüp saqlap qalghanidi.

Bir künisi imin bir uyghur xéridarining öyini aqartiwatqinida bir bulungda turghan kitablar arisidin ’izchi men‘ ning kök tashliq kitabini tépiwélip yanchuqigha séliwalidu. Uni oqup yürüp yoshurun teshwiqat wariqi tarqitishqa kiriship qalghanidi. Mana emdi kona dostining wasitisi bilen resmiy bir yoshurun heriket qoshun jengchisi bolup qaldi. U, qasimning ruxsitini élip burunqi medikarchiliqta tonushup qalghan kishiler arisidin tallap yürüp üch kishilik özige tewe yoshurun qoshuninimu quruwaldi. Uning qoshunidikiler alahide aktip heriket qilidighan telwe pida’iylar bolup, xitayni körse xam yewetkidekla kishilerdin idi. Bir-ikki yilgha qalmayla, uning qol astidiki tughundi qoshun ezalirining sani onnechchidin éship ketti. Ular héch bolmighanda ayda birer qétim heriket peyda qilmay qalsa közige uyqu kelmeydighanlardin idi. …

Qasim ötken yili ’yéngi ay qoshuni‘ ning bashliqi bolghanidi. Bu birnechche yil mabeynide, ’yéngi ay qoshuni‘ awwal gülbahardin ayrilip qaldi. Uzun ötmeyla ’yanchuqchi‘ dinmu ayrildi. Keynidinla xasiyetmu qurban boldi. Bir hésabta, yéngi ay qoshunining ezaliridin yalghuz qasimdin bashqa ezalarning hemmisi yéngilar bolup, töwendiki tughundi qoshunlardin birnechche qétim eza toluqlashqa mejbur bolghanidi. Bu künlerde qasim, qol astidiki tughundi qoshunlarda jem’iy qanche neper eza barliqinimu éniq bilelmeytti. Ish qilip yüzdin kem bolmisa kérek dep guman qilatti. Bu arida nechche on adimidinmu ayrilip qaldi. Ondin artuq adimi tutulup ketti. Buning ichide birnechche tughundi qoshunda ikki jasus we bir xa’in chiqip qélip, uni bekla aware qiliwetkenidi. Bu ishni bash qoshun’gha mejburi chiqiriwalghan imin pash qilip tépip chiqmighan bolsa, uning ishi téximu qiyin idi. Qasim oylinip bu yerge kelgende, imin’ge köp rexmet éytish kéreklikini oylidi. U bolmisa idi, bu qoshunlarning pilanliq heriketlirini bunche ongushluq qanat yayduralishini hergizmu köz aldigha keltürelmeytti.

Qasim bularni köz’aldigha keltürgech, imin’ge apirip béridighan birqanche tal aptomatik mina pistinini yanchuqigha sélip yolgha chiqqan idi. U, chongqur xiyal déngizigha gherq bolup kétip, aldidiki kocha doqmushida kishilerni toxtitip yanlirini axturishiwatqan xitay patrollirini körmey qalidu. …

Yiraqlardin angliniwatqan «ejem» orkistérning awazi barghanséri küchiyip qulaqning tüwidila jaranglawatqandek, bu muzikining jarangliq awazi qan-tomurlarni joshturiwatqan sézim bermekte.

”yaq, uyghur éli uxlimidi, u yéqilip chüshken yéridin téxi yéngila turup qaytidin upuqqa baqmaqta!“
******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
18# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:25 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On sekkizinchi bab




Yoshurun arxip




− palanchi adimimiz pokunchini resmiy pakitlar bilen xa’in dep pash qiliwatidu, bu qandaq gep?

− uni déseng pokunchimu bir waqitlarda palanchini jasus dep ispatlighanidighu?

− qoysanglar shu geplerni, hemme ishimizni dunyagha ashkara jakarlap qilishni eng toghra yol deydighan, yoshurun ishimiz yoq, hemmini ashkariliwitidighan yerde jasus-xa’inning néme ishi bar!

− sawaqdashlar otturisidiki söhbetlerdin

Gülbahar: méhmanxana partlitishta birlikte partlap öldi. Uning jesitidin héch néme tépilmidi. Uning nege ketkenlikini héchkim sürüshte qilip béqish xiyaligha kelmidi. Emma u, qoshun intizamigha xilap halda özining ikkinchi yoshurun qoshuni ’shepqet hemshirisi‘ ni qurup sapla yoldin azghan qizlardin üch eza qobul qilghanidi. Ularmu zenjirsiman kéngiyip birqanche tughundi qoshun haligha kélip ta hazirghiche ’qizlar rotisi‘ qomandanliq shtabi nami bilen yoshurun zerbe bérish pa’aliyitini dawam qildurmaqta iken.

Xasiyet: bombning waqit tengshigini xata tengshep qoyup, jayigha barmay turupla aptobusta partlap titilip ketti. Uningmu jesiti tépilmidi. Emma uni chet’elge qéchip ketken dep perez qilishidu. Uning qurghan aliy mektepler ara yoshurun zerbe bérish qoshunliri ’bilim − küch‘ shtabi astida zenjirsiman kéngiyip ta bügün’giche aptomatik tizginlinidighan partlatquch uchuri teyyarlash pa’aliyitini dawam qildurup kelmekte déyishidu.

’yanchuqchi‘: uning ismini héchkim bilelmidi. Bir wagon xitay eskiri bilen birge partlap köyüp ketti. Jesitining külimu qalmidi. Kishiler uni xitayda yaki ottura asiyada yanchuqchiliq qilip hazirghiche yashawatidu dep bilidu. Uning qurghan yoshurun qoshunining zenjirsiman uzantisi sapla intérnét bilen xitayni qalaymiqanlashturush, xitay emeldarlirigha zerbe bérish we yoshurun qoral rétsépliri teyyarlap tarqitish bilen bügün’giche hepiliship kelmektiken.
Qasim: bezi kocha xewerliridin qarighanda, héliqi quduq ichige milliy jinayetchilerni tirik tashliwétidighanliqini körüp qalghan bir qazaq malchi bilen bir mongghul quduq ichige qélin tor baghliwétip, quduqqa étilghanlardin yetti kishini qutquzup chiqiriwalghanmish. Ularning birsi qasim ikenmish. U quduqtin qutulup chiqip tengri taghliri ichidiki ormanlarda yoshurun partizanliq bilen shughullinip yüridu dégen gepler éqip yürmekte. Yene beziler chégridin oghriliqche kirip-chiqip yürüp yoshurun qoral sodisi qilip yüridu dep gumanmu qilishidiken.

Imin: sheher etrapida zenjirsiman partizanliq etriti teshkillep, bénzin-selerke toshuydighan aptomobillargha zerbe bérip pa’aliyet qiliwatqanmish.

’saqi‘: kéyinki künlerde besh kishilik musteqil bir yoshurun qoshun teshkillep, mexsus milliy munapiqlargha yoshurun zerbe bérish pa’aliyetliri bilen shughullinip yüridu dégen gepler bar.

’xewerchi‘: hazirghiche özi yalghuz teshwiqat, ritsép-chértiyozh waraqlirini köpeytip yoshurun tarqitish bilen shughullinip yürermish.

’moxorkichi‘: qaysi bir diniy teriqetke qol bérip, yoshurun shekilde shu teriqetke eza terbiyilep yürgüdekmish.

Démokratchi xitay: qasimni soraq qilip üch hepte kéyin, tamaq toshup bergen gundipaylardin birsining chéqip qoyushi bilen qolgha élin’ghan we bir yildin kéyin xitay herbiy soti teripidin ölümge höküm qilinip derhal étip tashlan’ghan. Qarigha alghuchi eskerler yéngi bolghachqa, nishan’gha del tegküzelmey alte pay oqta aran jéni chiqqan dégen gepler éqip yürermish.

Xasiyetning dadisi: aghiniliri bilen birliship yer’asti silésarliq ustixanisida yoshurun qoral yasap sétish ishi bilen shughullinip yürermish. Beziler tutulup türmide yatidu déyishidu. Éniq emes.

Türmidiki yashlar: ularning ölük-tirikligidin ta bügün’giche héchkim xewer alalmidi. Beziler türmige hujum qilip ularni qutquzup chiqmaqchi boliwétiptu dégen geplermu tarqalghanidi. Aqiwiti melum emes.
*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
19# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:27 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On toqquzinchi bab




Axirqi söz ornida



− qéni depbaqe, shu powistta séni eng bek tesirlendürgen bir jümle qaysi?
− ”méning nésiwem qéni?!“ dégen jümlisi.
− aptorlar olturushidin


”… düshmen ofitséri manga qarap étilip keldi. Menmu derhal épini tépip chishlirimni uning boghuzigha paturiwaldim. Yüz-közlirimdin uning gélidin chachrap chiqiwatqan qanlar éqip tursimu qoyuwetmidim. Jénimni saqlap qélish üchün tirkeshmekte idim. Umu mendin ajrap chiqip jénini qutuldurush üchün ümidsizlik bilen tolghinatti. Emma men, goya ghanjirap qalghan qawan ittek chishlirim bilen uning kékirdikige ching chapliship qalghanidim. Aghzimning ichi uning boghuzidin chiqqan qan bilen toshup ketti. Uzun dawam qilghan bir jan talashqan xirqirashtin kéyin, qorqunchluq bir titrek basqanidi uning wujudini. Uning boghuzini chishlep sökiwalghanikenmen. Qurttek birla domilap bérip uning qoralini qolumgha éliwaldim. Bu qoralni élip udulumdin kéliwatqan düshmenlerge tenglep turup tepkisini bésiwettim. Emma bu qoralda oq tügigeniken. Qoralning paynikide eng aldida kéliwatqinining yüzige qaritip barliq küchüm bilen urdum. Küchlük bir chirqirash bilen teng güpla qilip aldimgha mükchiyip yéqilip chüshti. Uning yüz-közi titilip qan’gha boyilip intayin qorqunchluq bolup ketkenidi. … yaq, ish buningliq bilenla tügimidi. Jeng téxi emdila bashliniwatqanidi. …“

− swén hassel
******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
20# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:32 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Yigirminchi Bab




Méning nésiwem qéni?



(shu namliq romandin tallanmilar)




Chongchingdiki yoshurun pilan



… …

Pütün etrapni qoyuq tuman bésip ketken bolup, besh métir nérisinimu perq qilghili bolmaytti. Shuninggha qarimay hemme kishi aldirash, bezilirining qolida xurumdin, yene bezilirining qolida chighdin ishlen’gen chamadanlar, yene bezilirining qolida bolsa yotqan estirige tügüwalghan bopilar, emma bu kishilerning ortaq bir teripi, ularning hemmisila bir qolida qomush yaki mayliq kilyonkidin yasalghan künlük kötürishiwalghanidi. Kishiler égizlikte goya bulut ichidin chiqip kélip, yene töwendiki bulut ichige kétishiwatqandek bir körünüp qoyupla yene ghayip bolatti. Peske qarap sozulghan itning üchiyidek inchike tash pelempey terepke qarap yene tuman ichige chöküp ghayip boluwatqan bu ademler, némidindur bir nersidin qichishiwatqandek emes, belki negidur bir yerge aldirishiwatqandek körünetti.

Döngdin peske sanggilap chüshken tik we tar tash pelempey aghzining sel yuqirisidiki tüzlükte liq chamadan, yük-taqilar bilen tolghan, bezilirining ichide ésil kiyin’gen xénim-qizlar olturushqan pikaplar, qol harwiliri, rikshilar, epkeshlik hammallar, égiz-pes piyadiler yolgha pétishmay kélishmekte idi. Ademler pelempeyning aghzigha yük-taqilirini chüshürüp yene aldirash tash pelempeydin töwen’ge chüshüp tuman ichide ghayip bolishatti. Kéliwatqan bu ademlerning keyni üzülidighandek qilmaytti. Boshighan mashina-haruwilar döngdiki mighildap adem qaynap turghan qista-qistangchiliq ichige shungghup tumanliq tar kochilar ichide közdin ghayip bolishatti.
Bu sheher goya xitay riwayetliridiki song wukungning ershige chiqqinidek menzirini eslitetti. Hemme etrap qoyuq tuman ichide, bulut ichide körünüp qoyupla yene yoqilip kétiwatqan mighildap turghan adem déngizi, ejeba bunche nurghun adem tar bir pelempey aghzigha qistiliship nege qarap kétiwatidighandu? Ademlerning kiyinishlirimu herxil, shéwilirimu bir-birsidin perqliq, … töwende, chongqur bir yerlerdin bir-birsige oxshimaydighan éghir güdük awazliri sozulup höküreshmekte, démek bezi paraxotlar yolgha chiqiwatqandek qilatti. Yaki yéngidin portqa qarap kiriwatamdighandu? Héch némini perq qilghili bolmaytti. Shunisi éniqki, bu xitaylar sheherni boshitip, kün chiqish tereplerge qarap éqin qilishmaqta. …
Mighildap turghan bu ach-yalingach ademler, …

Ormanliq, bambukzarliq ichidiki egri-toqay yolda kétiwatqan poq qongghuzighila oxshap kétidighan qara renglik mersedes bénch, tumanliq yollarda héli körünüp, héli ghayip bolup dégendek ghuyuldap méngip, etrapigha zich pos qoyulghan chirayliq bir dachining derwazisigha burulup kirip ketti. Yol boyidiki térektek qatar turghan postlar pikapni körüshi haman tik turup chas berginiche qétipla qaldi. …

− he, qérindishim jizh shyong, yaxshi kelding. Séni tebrikleymen, tebrikleymen. Bu, bu, … anglidim, bügün yene bandit mawni taza baplapsen. Shundaq qilish kérek bu banditlarni, aghzinimu achturmasliq kérek! − yandin topchilan’ghan oshuqighiche chüshüp turidighan xitayche uzun qara yipek perije kiyiwalghan uruq taqirbash jang keyshi ishiktin kirip kelgen général jang jizhjongning aldigha bérip uning qolini ikki qollap tutup atilarche silap qoydi. − néme künler bu bizge, bu, bu, … emdi biz tinchliq üchün dep sözleshmigen shu kommunist banditliri qalghanidi!

− chéchilma jangzong, qarighanda ishlirimiz buningliq bilenla tügeydighandek emes. Sen salametlikingni asrashqa diqqet qil, sen bizning bash panahimizsen. Sen bolmisang bu büyük xitay élimiz parchimu-parche bolup, qizil yaki qara renglik banditlarning qolida qalidighandek turidu. − jang jizhjong béshidin généralliq qasqan shepkisini élip, yene bir qolida közeynikini tüzeshtürdi. Andin ikkisi bérip udulmu udul qoyulghan kirisloda yan qariship olturushti.

Jang keyshining chirayi bekla parakende körünetti. Hélidin héligha ornidin turup kétidighandek aldigha telmürüp olturatti.

− qéni dégine, bu, bu, … tügimeydighan yene néme ishlar bar idi? Maw zeydongning rasa jajisini bergendekla qiliwiding, yene néme gep boldi? − jang keyshi taqir béshini barmaqliri bilen silap qoyup généraligha telmürdi.

− he, shundaq, eslidighu tilgha alghuchiliqi yoq kichikkinila bir ish désekmu bolidu. − jang jizhjong közeynikini qoligha élip qol yaghlighini chiqirip sürtüshke kirishti. − shu rus éyiqliri ishni buzup yürmisun deymen-de, shuningdin ensirep turimen.− u közeynikini qayta taqiwélip zungtungigha qaridi.

− ichimni pushurmay ochuqla dégine, némiken u qéri rus yawayiliri qol séliwalghidek yene?

Jang jizhjong yerge qarighiniche sel jim turghandin kéyin, béshini kötürüp jang keyshige qarap dédi:

− eslide kichik ish, … − u sel hijiyishqa tirishqandek qilsimu, yüzige tebessum keltürelmidi. − shu héliqi, zo zongtang heziretlirimiz bizge élip bergen gherbi diyar yéngi chigriyimizda yerlik yawayilar topilang chiqirishqaniken. Shu ishlar, …

− démidimmu, bu, bu, … shu yisa (eysa begni démekchi − a) lar, yene birsining éti némiti? He, yiming (memtimin heziretni démekchi − a) dégini, közümge bekla türi yaman körün’genidi uning. − jang keyshi, généralining gépini késip ghudurighiniche ornidin turup aldi-keynige mangghili turdi.

− yaq, yaq. Bu qétimqisi, … ular bilen munasiwiti yoq. − jang jizhjong yene közeynikini tüzeshtüriwaldi. − bularning ishi bolsighu asan gep idi. Bezi geplerdin qarighanda, bularni u yerdiki banditlarning héchqaysi xalimaydighandek qilidu. Bularmu ularni yaxshi körmise kérek. Shundaqtimu ulargha taza ishen’güm kelmeydu. Ular yurtigha béripla alsa birlishiwélishi turghan gep. Eslidinla ularni bu etraplargha qamal qilip yurtlirigha qaytishigha zadila ruxset qilmay kéliwatimiz. Emma u yerdiki ishlar bashqa bir ishtekmu qilidu. Shinjanggha yéngidin ewetilgen général wuning télégrammisidin qarighanda, u tereplerge özüm bir bérip kelmisem zo heziritimizning rohi aldida yüzimiz yerge qarap qalmisun dep qorqimen. Uning üstige, … uning üstige u yer sowétlar ittipaqidin mudapi’e körüshimizde zadila kem bolsa bolmaydighan bekla muhim bir yer. Yene kélip ishlirimiz teyyar bolup qalghinida, j k p banditlirining u tereplerge qéchip bériwélip ruslarning yardimige érishiwélip, xuddi jinggangsen’ge qéchip bériwalghinidek bashqilatin küchliniwélishiningmu aldini élishni oylashmisaq bolmasmikin deymen.

− bu, bu, … sen ketseng bolmaydu, bu yerde sen bolmisang maw oghriliri bilen kim teng kéleleydu? … yaq, yaq. Bashqa birsini eweteyli. Bu, bu, … téxi héliqi ju inley déginichu téxi, tülkining neq özi! men uni ta xwangpudiki waqtidin tartipla yaxshi bilimen.

− méningche bolghanda, biz bügün yen’en banditlirigha bergen tekliplirimizni ular qaytip kétip birmezgil ghajilashmay qoymaydu. Men bu pursettin paydilinip shinjanggha bir bérip kelsem deymen. Shu bahanida, u yerning kelgüside bizge qanchilik esqatidighanliqi, palaket astidiki ölkilirimizdin uyerge besh-on milyon bolsimu köchmen yötkigili bolamdu-yoq, öz közüm bilen körüp kelgimmu bar idi. Uning üstige, u yerdiki ishlar bek uzun’gha sozulup kétishimu natayin. Men barmisam, u yerdiki birnechche tersa générallirimiz ishni buzup, zo heziritimizdin miras qalghan gherbiy diyarimizni ruslargha yem bolushqa teyyarlap qoymisun dep ensireymen.

− bu, bu …, u yerdiki ehwallar shunchilik éghirmiken? − jang keyshi turup kétip taqir béshini qashlighandek silashturup qoydi. − meyli jizhjong qérindishim, bu künlerde senmu taza charchap ketting. Bolmisa bu seper ishi sanga bir dem élip sayahet qilip zéhningni échip kélidighan purset bolup qalar. Buninggha alliqachan waqit kelgenidi, buninggha heqqing bar jizh shyong. Bérip dem élip kelginingdin kéyin mawchilargha téximu küchlük zerbe béreleydighan bolup küchlinip kélersen. − u kélip jang jizhjongning mürisini qéqip qoydi. − he, ishni siliqlashturimen dep yawayi banditlargha tolimu rehimdillik qilip ketme! bu, bu, … ishni téz tüget we téz qaytip kel!

Qasqan shepkisini kiyip ülgürgen jang jizhjong, tik turup salam bergech, intayin temkinlik bilen töwen awazda dédi:

− xatirjem bolung, dölet atimiz, déginingizdek qilimen!

Tumanliq sheher resmiyla bikar qilinmaqta idi. Sheherning égiz-pes tash pelempeylik küchliri urush weyran qiliwetkendek xaniweyran bolup körünmekte.

Birqanche kün ötkendin kéyin yene héliqi dachida, bu qétim saray ichide emes, bambuk ormanliq taghdiki chighir yolda jang keyshi bilen jang jizhjong, her ikkisila sürlük générallar qiyapitini kiyishken halda biri aldida, biri keynide yuqiri örligech sözlishiwatatti. Jang keyshining körünüshi bekla xapa idi. Ular ikkisi bambukluq we pakar orman bilen pürkelgen tar chighir yolda bir turup, bir méngip dégendek xéli sözleshti.

− … jang zong, buninggha renjime, shinjangdiki weziyet rasttinla men oylighinimdek undaq sel qarashqa bolidighan kichik ishlardin emes iken. Bir hésabta u yerni qoldin bérip qoyuptimiz désekmu bolghudek. Qilchimu chare qilghudek yéri qalmaptiken. Shunga ruslarni arigha sélishqa mejburlandim. Méningche, nenjingge bara-barmayla bizmu ruslar bilen bu ish üstide xéli jiddiy sözliship baqmisaq bolmasmikin deymen. … yalta qararlirini bahane qilip bolsimu chingraq turup telep qilip baqaylimikin deymen. Bolmighanda, mongghul mesilisini, hetta yen’en bilen bolghan söhbet mesililirinimu sörep chiqip ruslargha bésim qilip baqsaqmikin. Hazirchighu gheyri-resmiy yollar bilen dixwa rus konsuli bilen körüshüp urushni toxtitip turushqa wede alghandek qildim. Hélimu yaxshi teliyimizge yamghur peslige toghra kélip qélip, banditlarning yolini sel tashqini tosuwalghaniken. Emma bu selning yene qanche kün dawam qilip bérelishini kim bilidu. U yerler bekla qurghaq yerlerken. Pat yéqindila sel toxtap yolliri échilip kétip qalsa ishimiz bekla chataq bolidighandek qilidu. Rus konsulimu duduqlap késip birnéme dégili unimay turuwatidu. Méning gumanimche, bu ruslar bu malimatangchiliqni özlirining bashqa arzuliri üchün kozir qilip ishlitip bizge bésim qilishni oylishiwatqandekla biliniwatidu. Eger téz qarar qilmisaq, jungxua min’goning shinjang deydighan bir yéri qalmighudek! − jang jizhjong, ornida sel turuwélip awazini kücheytip qoshup qoydi, − shinjang dégen bekla kengri bir zémin iken. U yerni yalghuz herbiy istratégiyilik orun depla qalmasliqimizni hés qildim. Eger u yerlerni tereqqiy qilduralisaq, sépil ichidiki pétishmay kétiwatqan birer yüz milyon ishlemchimizni u yerge aparsaq erkin sighdurghili bolidighandek körünidu. Derhal amalini qilmisaq ziyan bekla chong, bekla éghir bolup ketküdek. − axiri u döngge chiqishtin toxtap, jang keyshidin birqanche qedem töwen bir yerde turup qolidiki peliyini chiqirishqa kirishti.

Döngning üstige yétip barghan jang keyshi, bulut bilen qaplan’ghan bu qachqun paytextige axirqi qétim bir köz yügürtiwétip turup dédi:

− shunche japaliq künlirimizmu ötüp ketti-he! − andin özidin sel pes terepte turghan jang jizhjonggha meghrur qiyapet bilen qaridi, − bu, bu, … meyli, séning déginingdek bolsun emise!

Eslide jang keyshining bu gepni némige qaritip dégenlikinimu taza éniq bilgili bolmaytti. …


******

Inkas Neqil TOP




12Kéyinki betTizimlikke qaytish
XewerlerPikir - TekliplerUyghur NeziriÜn-Sin DunyasiTaghdin-BaghdinMillitimizUyghur EdebiyatiEnglizche XewerlerWeqe we MulahizilerSüretler Makani新闻轶事世界与视界5 - Iyul WeqesiDinimizTarixi SüretlerTerjime Eserler
Powered by Discuz! 7.0.0 © 2008 Comsenz Inc.

Processed in 0.194463 second(s), 7 queries, Gzip enabled.
Waqit rayoni GMT+6, Hazirqi waqit 2009-12-25 12:51
Cookies Tazilash - Alaqilishing - Wetinim - WAP

Unregistered
25-12-09, 02:09
Ikkisi nashtiliq chaygha olturushti. Bu arida qasim gep bashlidi:

«rast, tas qaptimen untup qalghili, qaysi künisi gülbahar bir yanchuqchi oghrini qoshunimizgha eza qilish toghrisida meslihet salghandek qiliwidi. Gépidin qarighanda, u bala xéli waqitlardin béri qoshunimizgha sirttin yardem qilip yürgenmish. Hetta birnechche qétimliq heriketlergimu qatnashqanliqini deydu. Undaq birsini qobul qilsaq sizche qandaq bolar? Men’ghu deslipide qet’iy yéqin keltürmigenidim, …»

«he, gülbahar u bala toghrisida mangimu meslihet salghanidi. − xasiyet qasimning gépini qopalliq bilen bölüp, ishkap eynikige qarap girimlirini tüzeshtürüp turup dédi, − eslide bizning üchün ene shundaq birsimu bekla zörür idi. Undaqlar biz ikkimiz kélishtürelmeydighan nurghun ishlarni asanla orundiyalaydu. … − xasiyet kélip olturdi, − u balining a’ilisini menmu sirttin sürüshte qilip baqtim. Bek ensirigüdek ishmu yoqtek qilidu. Emma gülbahar u balini sirttin manga körsetkenidi. Kélishken bekla chirayliq bala iken. Towa xudayim, shunche kélishken bir bala qandaqlarche yanchuqchi bolup qalghan bolghidikin, zadila eqlim yetmeydu. Qarighanda gülbahar burunqi söyginini tashliwétip bu kichik balini qushlap yürse kérek? Bizning bu aghinimiz bekla bishem néme-de!»

«démek, sizmu gülbaharning meslihetige qoshulidikensizde?»

«héch bolmighanda siz bolsingizmu manga qalghudeksiz emesmu!» − dep gepni chaqchaqqa aylandurdi xasiyet. Qasimmu gunahkarlardek béshini égip hijiyipla qoydi.
Shundaq qilip, ’yéngi ay qoshuni‘ bir qétimliq yighilishida töt kishilik bir qoshun haligha kelgenidi. Ular bu yighilishta uzun talash-tartishlardin kéyin héliqi ’yanchuqchi‘ ni kandidat eza qilip qobul qilish qararini élishti; Yene bir qétimliq yighilishta u balini közlirini téngip yighilishqa qatnashturdi. Qolidin yétilep olturghuzup, uningdin millet, din, weten, xitay tajawuzchiliri, kelgüsi teqdirimiz, qurban bolush, qolgha chüshüp qélish, heriket qilish shekilliri, échinishliq xitay paji’esi peyda qilish, mexpiyetlikni saqlash, … qataridiki mesililer heqqidiki so’allar soraldi. Uning jawabliri keskin, qarashliri éniq körünetti. Üchisi nériqi öyge chiqip bir mezgil pichirlishiwalghandin kéyin kirip yéngi ezasini tebrikleshti. Közini échiwétip qa’idiliri boyiche qur’an’gha qolini tutquzup ”wetinimde birmu xitay tajawuzchisining tesiri qalmighuche eng axirqi tiniqim qalghuche qilche bedel telep qilmastin xitay qoghlash yoshurun wehime peyda qilish herikitige barliqimni béghishlaymen. Qoshun buyruqlirini jan tikip ijra qilishqa térishimen, qoshun mexpiyetlikini jénim ketsimu pash qilmaymen!“ dep qesem qildi. U bala közini uwulap yoruqluqqa kön’giche xéli qiynaldi. Andin hemmisi bilen bir-birlep qol siqiship körüshüp rexmet éytti. Andin ular yéngi teshwiqatlar, yéngi wezipiler, kéreklik matériyallar qataridiki mesililerni birqur muzakire qiliship, texminen wezipe belgiliship öz ichide teqsim qilishiwaldi. Bu qétim, yéngi eza xéli köp wezipini öz üstige alghanidi. …

Qasimni yéngi qolgha élin’ghanlargha sür körsitish üchünmu, eytawur yene pat-patla soraqqa tartip qiynaydighan boluwélishti. Xitay gundipayliri bu künlerde qasimni tasma bilen bedenlirini qiyma-chiyma qiliwetküdek urup qiynisimu, hoshidin ketküche urmaytti. Shundaqtimu nechche künde bir qiynap turghachqa, bedenliridiki yarilar xéli waqitlarghiche qétishmay, jan alidighandek échishturup aghritip turidighanliqi üchün, etidin kechkichila ingrap chiqatti. Shu sewebtin uning eslimilirini esliwélish pursitimu barghanséri aziyip kétiwatatti.

Birer aydin kéyin, qasimning soraqqa tartilishi yene aziyip qélishqa bashlidi. Uning bedinidiki yarilar bir tereptin qitishishqa bashlisa, yene bir tereptin yiringlap tulumdek ishshishqa bashlidi. Qasim bu halitigimu asta-asta könüp, qaytidin kona ishlirini esleshke kirishiwatatti.


*******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
13# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 02:55 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
14# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 02:59 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
15# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:04 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
16# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:21 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On altinchi bab




Yéngi ishlar



”weten söyüsh − imanning jümlisidindur.“
− hedislerdin


Bügün ’yéngi ay qoshuni‘ dékiler ’yanchuqchi‘ ning teyyarlighan bir yoshurun öyide yighilishti.

«yighinimiz uchuq, − dédi gülbahar, aldidiki küldan’gha tamakisining külini qéqip turup, − biz bu üch heptidin béri yighilalmiduq. Bu jeryanda qoshunimiz töt qétimliq yoshurun wehime herikitini peyda qildi. Yeni, éniqraq désem ötken heptide sana’et uniwérsitétining qoghdash bashqarma xitay bashliqi a’ilisining üch neper adimi bilen birge öyide partlap titma-titma bolup öldi. Uningdin qalsa, ötken yili birmunche sodigerlirimizning nechche milyon som pulini aldap éliwalghan dangliq aldamchilar shirkitining mudiri wang kongbaw yatqan öyide ikki pahishe bilen birge boghuzlap öltürüldi. Uningdin bashqa, bir aliy téxnikomdiki oqughuchilirimizdin guman qilip péyigha chüshken bixeterlik nazaritining jasusliridin jang xuluning öyi köydürüwétildi. Uning yardemchisi bolghan milliy munapiq adilning üch yashliq qizi qachurulup hazirghiche yoshurun bir yerde görüde tutuluwatidu. Shuningdek yene gé’ologiye nazaritining aliy inzhénéri a’ilisige xet kirgüzüp yüz tal aptomatik pistan teyyarlap bérishi we yéngi partlatquch dorisi teyyarlashning xam’eshyalirini tépip bérishi telep qilindi. Buning téxi jawabi yoq. Yene birmezgil saqlap baqimiz. Eger yenila bir jawab alalmisaq, eng yaxshisi, unimu ujuqturuwétishimiz kérek. Xitay ziyaliylirigha bir ibret bolsun bu ölüm. Shuningdek yene besh parche teshwiqat wariqi tarqitildi. − gülbahar tamakisining qalduqini aldidiki küldan’gha ézip turup gépini dawam qildi, − emma ötken ayda bigunah yigirme neper yash ishchimizni qolgha élishqa alahide küch chiqarghan saqchi féng lin dégen bilen uninggha yardemliship bergen munapiq saqchi abdiréhim niyaz a’ilisini partlitiwétish pilanimizni toluq ijra qilalmiduq. Buninggha men özüm sewebchi boldum. Eslide bu munapiqning ayali téxi bir ay awalla tughuttin qopup öyige yénip kelgen bolghachqa, bu ishqa herqanche gheyret qilsammu qolum barmidi. Bolmisa, qolgha élin’ghan shu yashlarning birnechchisi qilche kirimi bolmighan bala-chaqiliri öyide ige-chaqisiz qalghan idi. Hetta ularning birsining öyide ishsiz ayali bilen ikki ayliq bowiqi ach-yalingachliqta qalghaniken. … men bir ayal kishi bolghinim üchünmu bilmidim. Yenila u munapiqning a’ilisini partlitiwétishqa könglüm chidimay turidu. … peqet bolmighanda, … bolmisa bu weqeni tepsiliy tonushturup xelqimiz arisigha tarqitiwitermiz. Uni qandaq qilish ishini bashqilar qarar qilishsunmikin deymen. Hazirqi mesile, milliy munapiq adil dégenning üch yashliq qizini tutup turghan öyde bu qiz zérikip yighlap aware qilghili turdi. Qarighanda adil dégenmu jasusluq bölümidiki wezipisidin istépa bérish ghémide yürgen oxshaydu. Ishenchlik bezi yéqinlirining déyishiche, qizini saq-salamet qayturup élish hésabigha enchentingning yéqinqi heriket pilanliridin bir qismini oghrilap bérishni oylishiwatqanmish. Shundaqtimu, bu türdiki adem qachurush ishi bekla awarichilik we xeterlik bir ish iken. … qarighanda biz hazirche bundaq ishlargha teyyar emestek qilimiz. …»

Gülbahar yene birqanche nahiyide yüz bergen wehime peyda qilish weqeliridin birqanchisini tonushturup ötti. Kochilarda qazaqistandin, xitaydin kelgen birqisim yéngiche addiy mina layihiliri bilen partlitish dora rétsépliri yoshurun tarqilip yüretti. Bulardin ikkisini ‘yanchuqchi’ qolgha chüshürüp kelgeniken. Uni qasimgha uzatti. Xasiyetmu xitayda tonushup qalghan bir xitay kompyutér aliy inzhénérdin alghan yoshurun betlerge kirish programma yumshaq diskisini berdi.

Gülbahar bezi qiyin mesililerning hel qilinish chariliri üstide bir az muzakire qilishqandin kéyin, konwért ichige sélin’ghan bir ayliq wezipilerni birdin-birdin tarqitip berdi:

«oqup bolupla derhal meshke sélip köydürüwétinglar.»

Qasim konwértni échip qariwidi, bu qétim uninggha aq qeghez chiqqanidi. Yeni, uninggha bu ayliq üchün yéngi wezipe bérilmigenidi.

Bu arida, binaning pelempeyliridin güldürligen ayaq tawushliri, ishiklerni urup xitayche warqirashqan awazlar kélishke bashlidi. Keyni-keynidin ghichirlap échiliwatqan ishiklerning awazimu kelmekte idi.

«bu yerdimu barikende bu öy axturidighanlar! − dédi gülbahar ittik ornidin turup, − derhal yirtidighanni yirtip meshke tashlanglar! − hélimu yaxshi, ’yanchuqchi‘ öydiki par yaxshi issitalmidi dep nériqi öyge bir mesh qoyup etigendin béri ot yéqiqliq turghaniken. Bayatidin béri bu meshte ot güldürlep yénip turatti. Meshke sélin’ghan qeghez parchiliri gürüldep köyüp birdemdila izinimu qoymidi. Hemme birdek romkilarni qoligha élip haraq bilen éghizlirini chayqashti. Bu arida gülbahar aghzidiki haraqni yene yutuwaldi, − esta, bu ishni zadila ögünelmidimghu tang. Qéni emise, hemminglar birer romkidin quyup derhal uchanglargha chandurmay pürkiwélinglar, derhal, chaqqan!»

Ayaq tawushliri bu ishikkimu yétip keldi. Güldürlep urulghan ishikni ’yanchuqchi‘ bérip achti. Ishik échilishi haman öyge alte-yette xitay we bir uyghur bilen bir nechche saqchi-jasuslar kirip kélishti. …

Qasim bilen xasiyet qarangghu chüshkiche birmunche tekshürüsh nuqtiliridin ötüp mingbir balalarda aran öyige kéliwélishti. Dégendek, ular yéqinda öyi sheher sirtidiraq bir yerde turidighan, xasiyetning dadisi bilen bir türmide yatqan bir imamgha nikah qilduruwélip kelgenidi. Shunga, ular bu yéqindin béri birge turuwatqanidi. Binadikilerning hemmisila dégüdek ular ikkisini tonughachqa, ulargha bek diqqet qilip ketmes bolup qalghanidi.

Ular öyge kiripla tamballirining ichige yoshurup qoyghan chértyozh-rétséplarni chiqiriship oqushqa kirishti:

(rétsép orni)
”… … … … … … …“

Qasimning xiyali bu rétsépta yézilghan dora matériyallirini qandaq tépishta qalghanidi. …

Etisi chüshke yéqin qasimning aghiniliri birlep- ikkilep kirip kélishti.

’saqi‘ pat-patla yanchuqini kolap birnémilerni aghzigha étip quyatti. ’moxorkichi‘ ning éghizida liq séghiz, ’xewerchi‘ ning bolsa aghzida kempüt, ular emdi tamaka ornigha xumarini bashqa nersilerdin chiqirishqa mejbur idi. Emma ularning chirayliri alahide tüzülüp qalghan bolup, obdanla parqirap turushatti.

«aghiniler, − dédi ’saqi‘, − bizning adem bolmiqimiz bekla teske toxtidi jumu, qéni qasim sen némide tamaka xumaringni basturup yürisen?»

«chay adash chay, atning qénidek chay bilen basturup yürimen dégine, rasttinla tes ish iken bu.» − u külüp qoydi.

Angghiche xasiyet rasa oxshitip sütlük chay demlep kirdi. Hemme olturup birqur nashta qilghandek ichishti. Ularning söhbetliri siliq sipaye, emma hélighichila bekla yasalma qiyapettin qutulup kételmigenidi. Bir-birige maslashmaydighan, qolashmighan söhbetler xéli waqitlarghiche yoligha kirelmey, hemmini qiynimaqta idi.
«aghiniler, toxtisanglarchu, herqanche bolsimu bunche qiynilip ketmeylila. Hey shu haraq dégenni, eslide u bizning qushqach tillirimiznimu sözletküziwitettiken-de! − ’saqi‘ ning ichi siqilip chidimayla qalghanidi. − herqanche bolsimu erkinrek bolmaylimu, qisilip ichim yérilip kétidighandekla bolup kettim. Gep-sözlerde bolsimu azadirek bolmaylimu?»

Ularning hemmisila ’saqi‘ ning gépidin külüp kétishti.

«héliqi ichiwalghan künidiki qiyapiting ésingdimu? Xuddi dozaxtin yéngi chiqqandekla körün’geniding.»

«mununi démemsen téxi, chékiwalghandin kéyin chinidiki chaygha qarap sugha chömüleyli dep turuwélishichu.»
«… …»
Ular burunqi chüshkünlükte qalghan künliridiki külkilik hékayilirini esliship bir-birini shangxo qilishqa kirishishi bilen, söhbetlirimu asta-asta janlinishqa bashlidi.
’xewerchi‘ ning bergen melumatliridin qarighanda, bu yéqinlarda bélige partlatquch bombisini téngip xitay tajawuzchiliri zich yerlerge kirip birlikte partlap shéhit bolush hadisilirining sanimu körünerlik köpeymekte idi. Aldinqi künidila bir sheherde uyghurlarning kirishi cheklen’gen bir chong magizinning otturisida küchlük bir partlash yüz bérip, ottuz nechche xitay köchmini neq meydanda titilip qiymidek tozup ketkeniken, yaridar bolghan xitaylarning sanimu elliktin kem emesmish.
Bu arida ’xewerchi‘ ning bergen bir uchuri qasimni bekla qiziqturdi: ’xewerchi‘ qaysi küni axshimi uyqusi qéchip dérizisidin talagha qarap xiyal sürüp turghinida, qarangghuluqta bir kölengge peyda bolup bir stolba bilen bir binaning témigha birnémilerni chaplawatqanliqini körüp qalidu. Bu saye yandiki binalarning arisigha kétiwatqinida, u binalarning birsidiki öydin tuyuqsiz yénip öchken chiraghning yoruqida uning chirayini tonup qalghaniken. Kéyin ’xewerchi‘ namazgha taharet élip chiqiwatqinida qasimning quliqigha pichirlap dédi:

«héliqi teshwiqat wariqini chaplawatqanning kimlikini dep béreymu? U, séning kichik waqtingdiki yéqin aghineng imin idi.»

Qasimning yüriki ’jighghgh‘ qilip oynap ketti. U derhal ’xewerchi‘ ge ”buni héchkimge tin’ghuchi bolma!“ dep qattiq jékilep qoydi.

Qasim baliliq waqitliridiki bu dostini sürgündin qaytip kelgen yilliridin buyan tüzük uchratmighanidi. Uning tunji heriket bashlishi ene shu aghinisining öchini élip bérishtin bashlan’ghanliqi üchün, u aghinisige qandaqtur bir yéqinliq hés qilatti.

Bügünki olturush heqiqetenmu haraq-tamakisiz ötkenidi. Aghinilirining hemmisila namaz öteshni untumidi. Qarighanda ’moxorkichi‘ dosti da’imliq besh waq namazliq, qalghan ikkisi kémide künde birer waq namaz oqup turidighan bolghaniken. Ular kishilerning diqqitini tartmasliq üchün asasen namazni meschitke barmay öyliridila ötüshidiken. Bu künlerde dostlirining gep-sözlirimu xélila tertipke chüshüp, qimmitimu artip qalghandek qilatti. …

Shu qétimqi olturushtin kéyin, qasim chandurmay sürüshte qilip yürüp dosti iminning mehellisini biliwaldi. Andin u, ishtin baldur chüshkenliride shu mehellige bérip aylinidighan boliwaldi. U, bir künisi nériqi kocha doqmushidin liq tawuz tizilghan qol harwisini ittirip kéliwatqan birsini körüp qaldi. Qasim uning imin ikenlikini jezm qilip chandurmay yénigha bardi. Bichare dostining chirayliri qoruq bésip resmiyla qérip qalghandek körünetti. Qasim asta bérip uning harwisidiki tawuzdin birni tallidi. Imin xéridarining chirayigha diqqet qilmighan halda tawuzni bir xaltigha sélip qasimgha uzatti. Qasimmu chandurmay yanchuqidin yüz somluq puldin birni chiqirip imin’ge tutquzupla keynige burulup mangmaqchi boliwaldi.

«toxtap turung, méningde bunche chong pulni parchilighidek parche pul yoq. Birdem harwamgha qarap tursingiz shu uduldiki dukan’gha kirip parchilitip …» − u gépining qalghinini yutuwétip ornida turghiniche qétipla qaldi. Umu baliliq dewridiki dostini tonup qalghanidi.

Ular ikkisi bir-birsi bilen siliq salamliship qisqiche hal-ehwal sorashti. Qasim uni tapalmay istep yürgenlikini dédi. Shundaq qilip iminmu dostini zorlinip bolsimu öyige teklip qildi:

«eger bolmisa, … bügün etigendin béri aranla besh tal tawuz satalidim. Beribir ish yoq. Eger waqting bolsa öyümge kirip birdem-yérimdem olturup chiq. Öyüm shu aldimizdila.»

Qasimmu del bu gepni kütüwatqanidi. Shunga umu qilche tekellup qilmayla imin’ge egeshti.

Ular yoldiki bir dukan’gha kirip az-tola birnersiler alghandin kéyin öyge qarap yürüp ketti.

Iminning öyi bekla nachar idi. Kichik ikki éghizliq bu öyde ikki taxtay supa, bir tamaq jozisi, töt dane ghichirlap turidighan tüz orunduq, bulungdiki tompuchkining üstide bir kona markiliq rengsiz téléwizordin bashqa ‘öy jabduq’ liri körünmeytti. Yene bir bulungda ikki qeghez sanduqta liq kitab turatti. Emma iminning ikkila balisi téxi kichik bolup, bunche köp qélin kitablarni oquyalighudek yashta emes idi. Ayaliningmu resmiyla bir yéza ayali ikenliki mana men depla chiqip turatti. Iminning sawatini qasim yaxshi biletti. Shunga u qiziqqiniche ornidin turup yeshiktiki kitablarning yénigha bardi. U téximu heyran qaldi. Bu kitablarning hemmisila dégüdek xitayche, uning üstige pürliship ketken bu kitablarning köp qismi fré’udning, adlérning, jyungning, fromning, maslowning, nitchiyning, aruéytining kitabliri idi. Bundaq kitablarni qasimmu bekla teste chüshineleytti. Bularni iminning oquyalishi, herqanche dosti déginidimu, bir tawuzchining chüshinelishi esla mumkin emes idi. ”belkim arilap eski-tüske nerse yighip satidighan ishimu bolsa kérek“ dep oylighach, kitablar arisidin qélin birsini élip waraqlap baqti: «ijadiyetning siri». Kitabning ichidiki bezi betlirining yanlirigha yézilghan uninggha ghil-pal tonush pochurkidiki yéngi yéziq xetler uni chöchütüwetti! bu yéziqlar iminning qelimidin chiqqan xetler idi! kitab intayin estayidil oqulghanliqi mana men depla chiqip turatti. Yézilghan izahatlar buni ochuq körsetmekte idi. Démek, bügünki imin, qasim tonuydighan héliqi bashlan’ghuch mektepni püttürgen kichik waqtidiki dosti imin emes idi. Hetta aldida olturghan bu tawuzchi, imin bolmastin alahide sirliq birsi ikenlikini hés qildi. Emma iminning bayatidin béri bala-chaqilirigha dégen söz-heriketliridin resmiy kések quyup, qum tasqap yüridighan medikarlardin qilche perqi yoqtekla qilatti.

Ular ikkisi tamaq yégech we tamaqtin kéyin xéli uzun sözleshti. Ularning söhbiti asasen béshidin ötküzgen éghir-yénik weqeler bilenla cheklinip, resmiy mawzugha kirishmigenidi.

«sen bilisen, dadamni ishtin qoghlap chiqirip yézigha sürgün qiliwetkinidin kéyin, komunada tériqchiliq, hünerwenchilik bilen künüm ötti. Dadamning késilini dawalitimen dep, zadila öylinish pursitim bolmighanidi. Uning üstige bir xitayni urup qoyup türmige kirip on yildek yétip chiqtim. Türmidin chiqsam, dadam bilen anam shu yézida tügep kétiptu. Yézidikiler méni bu ayalim bilen nikahlap qoyup sheherge yolgha sélip qoyushti. Qérighanda ikki baliliq bolup qaldim. Deslipide u yer-bu yerlerde medikar bolup ishlep yürettim. Kéyin, … − imin sel turuwélip moxorkisidin oridi. Andin tutashturup chekkech gépini yene dawam qildi, − héliqi shu, … shu dadamni urup nakar qiliwetken xitayning méngisini birsi chuwuwetkendin kéyin jahan barghanséri qalaymiqanliship ketti. Ming teste yalwurup yürüp qayta sürgün bolushtin qutuluwaldim. Shundaq qilip tapalisam medikarchiliq, tapalmisam baqqalchiliq qilip yürüp künümni élip yürimen. Kéyin yene némiler bolidighanliqini bilelmidim. Teqdir-péshane dep yürüwatimen.» − imin resmiyla éghir-bésiq déhqan tili bilen sözleydighan bolup qalghaniken.

Qasimmu béshidin ötkenlerni qisqichila sözlep bergendin kéyin, uyaqtin-buyaqtin gep yorghilitip yürüp iminning dadisini nakar qiliwetken xitayning ölümi toghrisida shunche gep kochilighan bolsimu, imin bu geplerge zadila yéqin yolimay, intayin nadan qiyapitini buzmay olturuwerdi. Eng axirida bolmidi. Iminning aghzidin bir éghiz gep chiqip ketti:

«kashki shu ishni qilalighudek jasaritim bolsimighu!»

Qasim, bu gepni éliwalghinidin kéyin, qilche chandurmighan halda, birxiyalida yoq qiyapet bilen yénidin bir waraq qeghezni chiqirip ichide oqughan bolup jim boliwaldi. Bir waqitta imin u qeghezni körüp qélip ornidin chachrap turup ketti:

«buni nedin alding? Eslide sen néme qilidighan ademsen?!» − imin bu qeghezni tonup qalghanidi. Bu teshwiqat wariqi, qasimning ’xewerchi‘ leqemlik aghinisining héliqi küni kéchide iminning keynidin chiqip tamdin soyuwalghan qeghizi idi.

«néme boldi, némanchiwala holuqup kétisen? Baya yoldin tépiwalghanidim. Némikin dep mana hazir oqup béqiwatimen, shu. − qasim miyiqida külüp imin’ge menilik qarap qoydi. Imin resmiyla chéchilghili turdi, − oltur aghine oltur, özüngni bésiwal. − dédi qasim dostining mürisidin tutup, − emdi men sanga séni némishqa istep kelgenlikim toghriliq ochuqini éytimen. − u awazini sel peseytip semimiy bir shekilde sözlidi, − qaysi küni bir aghinemning öyide qonup qélip, uyqum kelmey kéche qarangghuluqida dérizidin sirtqa qarap turghinimda, sen bu qeghezlerni tam-türüklerge chaplap yürginingni körüp qaldim. Keyningdin chiqip buni soyup éliwalghanidim. Eslide birer yildin béri menmu mushundaq ishlar bilen hepiliship yürettim. Yalghuzluqta bekla ichim pushup yürginimde séni körüp qaldim. Eger manga ishenseng, ikkimiz bir qoshun bolup heriket qilsaq, dep séni istep yürginim idi. Gepning poskallisi shu aghine. Endiki gep sende.»
Iminning holuqushi sel peseygendek qilsimu, yenila xatirjem bolalmighanidi:

«manga qara qasim, sen méni tonumaysen. Men, kichikimizde sen bilidighan héliqi bala imin emesmen. Men hazir bu ikki balamni salamet qatargha qoshushtin bashqa héchnémini oylimaydighan ademmen. Dégenliringge qarisam senmu bir obdanla ishing bardek qilidu. Senmu bundaq xiyallarni qilip yürmey chirayliq kününgni alghining yaxshi. Eger dégenliring rast bolsa, méning gépimni yerde qoymaymen déseng, bundaq bolmighur xiyalliringni tashla!»
Qasim imin’gha shunche tewekkül qilip rast gépini qilghan bolsimu, yenila ishendürelmigenidi. Imin, hetta bu baliliq dostining tuyuqsizla peyda bolup bundaq xeterlik geplerni qorqmayla déyishidin bekla guman qiliwatsa kérek?

Shundaqtimu imin yenila néme üchündur bu kona dostini derhal saqchilargha tutup bérip baladin qutulush niyitige kelmigenidi. Imin oygha patti: ”eger dégenliri rast bolup qalsichu? Méni körginigimu xéli künler bolup qalghaniken. Shu waqitqiche tutup bermiginige qarighanda rast gep qiliwatqanmudu qandaq?“ iminning kallisida herxil gumanlar aylinip yüretti. Derweqe, iminmu bu yéqinlarda bu ishlar bilen öz aldigha pilansiz pa’aliyet qilip bekla ichi siqilip yürgenidi. Rast dégende, uninggha mushundaq bir hemra bekla lazim idi. Uning üstige, bu dostining chirayidin qarighandimu semimiy gep qiliwatqanliqi bilinip turatti. Shundaqtimu yenila éhtiyat üchün resmiy bir nadan qiyapitige kiriwélip yéqin yolatmay olturuwaldi.

«imin, gépimni angla, méning tuyuqsiz peyda bolup bu geplerni qilishimdin gumanlinishqa heqqing bar. Eger bundaq guman qilmighan bolsa iding, belkim menmu sanga ishenmigen bolattim. Qarighanda men séni ishendürüsh üchün pakit körsetmisem bolmaydighandek qilidu. Men yalghuzluqta, sanga ishinishke mejburmen. Tewekkül qildim emise, mushu birnechche kün ichide sheherlik teshwiqat busining bir adimi ujuqturilidu. Shuningdek yene, pat yéqinda senmu tonuydighan bir munapiqmu jayliwétilidu. Qalghan geplerni shu chaghda déyishermiz bolmisa. − qasim bir yutum chay ichiwélip imindin soridi, − bu geplerni hazirche untup ket. Rast, men séning birer aliy mektepte oqughanliqingdin xewirim yoq iken. Bunche xitaychini nelerde yürüp ögüniwalghaniding?»
«rast deysen, … men séning bilen birge oqughan shu toluqsiz ortidin bashqa birer mektepte oqush pursitim bolmidi. − imin sel jimip qaldi, − … yigirme yil awwal bir bihude ish bilen solan’ghinimda, türmide bir xitay mu’ellim bilen bir kamérda üch yil birge yatqanidim. Xitaychini shu xitay mu’ellimdin ögendim.»
«mundaq dégine, − dédi qasim, − rastini désem, men séni sürgün qilin’ghininglardin béri zadila istimidim. Eslide, qaysi künisi kéchide séni tonup qalmighan bolsam, belkim séni bir ömür istimigen bolar idim. Emma méni untup qaptu dep qalmighin yene. Eger men séni untup qalghan bolsam hergizmu shu cholaq xitay … shu cholaq xitay weqesidin … qoyghine bu geplerni, qarighanda sen manga asanliqche ishinidighandek qilmaysen. Shundaqtimu men sanga chaplashqinim chaplashqan. Eslide men séni shexsi qisasingni éliwélishqa biwasite qatnishishingni ümid qilip sanga bu teklipni qilishqa kelgentim. Emdi séning oqughan kitabliringgha qarap pikrimni özgerttim. …»

«xitayperes bolup kétiptu dep qalmighansen emdi?»

«yaqey, buning del tetürsiche bir teklipni teyyarlidim. Emdi men, özüng üchün emes, millitimizning azadlighi üchün bu heriketke qatnashsang déyish üchün keldim.»
«sen bu xiyallarni nedin yuqturiwalghanting?» − imin xélila mulayimliship qalghanidi.

«quruq poda bolsimu weten, millet söygüsi xéli burundinla bar désem bolar. Emma heriket yoq idi. Bir künisi kochida bir hajetxanigha kirginimde ’izchi men‘ dégen birsining yazghan ikki kitabini tépiwalghanidim. Shu kitablarni tola oqup mushu xiyalgha kirip qaldim herqachan. Elwette silerdek kishilirimizning tartqan japalirimu buning bir sewebchisi.» − dédi qasim külüp qoyup.

Imin tamakisini shorighiniche xéli uzun’ghiche jimip ketti. U, tuyuqsizla béshini kötürüp qasimgha qaridi:

«ishenmeydighan bolsam, pakit keltürsengmu néme paydisi bolatti? Tutup béridighan birsi bolsang beribir tutup bérisen. … séning qoshunung barmu?»
Qasim, tuyuqsiz soralghan bu so’aldin resmiyla temtirep qaldi:

«méningche, … méningche buni sürüshtürmeyli. Méning sendin soraydighinim, eger senmu birer qoshun’gha kirmigen bolsang ikkimiz birliship bir qoshun qurup chiqalmasmizmu?» − ular ikkisi xéli uzun’ghiche jimip qélishti.

«qéni emise, − dédi imin jimjitliqni buzup, − awwal sen manga bir wezipe bérip baqqin. Menmu özümni bir sinap baqay. Shu qatarda senmu méni sinighan bularsen. − imin yéngidin bir tal moxorka yögep chekti, − menmu nechche yilning aldida sen dégen shu kitablarni oqup baqqanidim. Eslide menmu shu xiyallarda bolup yürettim.»

Bu geplerni anglighan qasim xushalliqidin iminning qollirini siqip ketti:

«mende resmiy aptomatik pistandin birsi bar. Uninggha azraq partlatquch dorisi tapsaqla aptomatik waqit tizginliyeleydighan bir minagha aylinidu. Buning üchün partlatquch dorisi …»

«dorining ghémini qilma, mendimu birqanche tal aptomatik waqit tizginliyeleydighan mina kapsoli bardek qiliwatatti. Dorimu yetküdek bar. Mina yasashnimu öginip qoyghan idim. Sen awwal uni nege kömüshümnila déseng yétidu.»

«enchentingning térrorchilargha zerbe bérish ishxanisi deydighan yoshurun bashqarmisidin birsi bar iken. Uning bashliqi bingtüen saqchi qismida bashliq bolup chöchekte turghan chékidin ashqan milletchi, yerlik milletlerge esheddiy öchmenliki bolghan, jasusluq qisqa kors bilimi bar wehshiy, hiyliger birsi ikenduq. U xitay jalliti özini alahide puxta muhapizet qilip yürgini üchün, uninggha biwasite yéqinlishish yolini zadila tapalmidim. Anglisam uning dadisi bilen anisi, bu xitayning bir balisi bilen sanjidiki bir kochida özliri séliwalghan ikki qewetlik bir binada turidiken. …»

«gepni uzartmay dégine, shularni partlitiwétish kérekmidi? − imin aghinisining gépini bölüpla dédi, − manga u yerning tepsiliy adrésini bergin. Awwal bérip közitip baqay.» − imin qasimgha qolini uzatti. …

Ikki heptidin kéyin, héliqi enchenting chujangi, sanjidiki öyide anisi, balisi, ayali we ikki neper xitay xizmetchisi bilen birge partlap titma-titma bolup ölgenlik xewiri keldi. Qasim bu xewerni gülbaharning ayliq heriket doklatidin anglap, etisila iminni istep bardi.

Imin, yene shu burunqidek pétini buzmay qapiqi türük halda, xuddi héchnéme bolmighandek uni öyige teklip qildi.

«mubarek bolsun imin dostum, séni tebrikleymen!» − dep dostining qolini tutup öyige kirdi.

Imin yene shu sehraliq qiyapitini buzmay birxiyalida yoq, ghichirlap turghan üstelge uninggha dastixan raslash bilen aware idi.

Hayajinini basalmay kétiwatqan qasim aldirap kétiwatatti:

«bu ishni bekla muweppeqiyetlik tamamliding. Bu paji’e, xitay jallatlirini bekla holuqturup qoydi. Nurghun jallatlar a’ilisini aldirap xitaygha yolgha séliwétish dolqunini quzghashmaqta iken. U xitayning sanjigha baridighanliqini nedin biliwalghaniding?»

«men nedin biley, shundaq toghra kélip qaptughu tang?» − imin nériqi öyining ishikini ching yépip qoyup pétini buzmay chéyini ichip olturuwerdi.

«bügün’giche sanji teweside bunchilik éghir wehimilik heriket bolup baqmighanidi. Anglashlardin qarighanda, u xitay jallatning dadisi shu binasini salghiche qoshnisi bolghan bir tungganning éghilini zormu-zor qoshuwélip binasini séliwalghaniken. Hazir bu tunggandin guman qiliship uni pütün a’ilisi boyiche qamap qéyin-qistaqqa éliwatqan oxshaydu. Bu ishtin xewer tapqan sanjidiki, hetta ürümchidiki tungganlarmu eger qolgha élin’ghan qérindashlirini qoyup bermeydiken, sanjini ongtey-tongtey qiliwétimiz déyiship, hökümetke tehdit séliship yürgüdekmish. Bu tehdittin qorqup ketken xitay hökümitidikiler bilen enchentingdikiler arisida jiddiychilik peyda bolmaqta iken. Emma yenila éhtiyat üchün sanjigha ikki polk esker köpeytip, kocha-koylarni qoralliq xitay herbiyliri bilen toshquzup yürgüdekmish.»

Imin bu geplerni anglap turuqluq ‘mit’ mu qilip qoymay birxiyalida yoq chéyini ichip olturuwerdi. Uningda qilchilikmu hayajan yaki holuqush dégen nerse körünmeytti. ”neq bir yer asti partizan’gha layiq yétishiptu bu imin.“ qasim uninggha qarighiniche qayil bolghan qiyapette ichide oylaytti. Chéyini ichip bolup du’a qilishqandin kéyin, imin zuwanigha kirdi:

«yene néme wezipe élip kelding?»

Qasim yene temtirep qaldi. U, imin’ge qarap dédi:

«mushunchiliki bu aygha yéter. Emdi biz ikkimiz birliship pilan tüzüp heriket qilimiz. Ikkimizni bir qoshun dep hésablisaq bolidighandu?»

«shunchilikla bir ishmidi bu ’qoshun‘ dégining, méni yene sinimamsen? − imin sel heyran bolghandek parqirap turghan badam közlirige zadila mas kelmigen bekla qoyuq qéshini kötürüp uninggha qaridi. − mana qara.»

«emdi ikkimiz qoshun resmiyetlirini béjirip quyayli, ikkimiz birlikte qur’an tutup qesem qilip qoshunimizning qurulghanliqini tebriklisheyli bolmisa, qandaq deysen?»
Ular qayta taharet élip birnechche reket namaz öteshti. Andin «qur’an kerim» ni jaynamazning üstige qoydi. Ikkisi birlikte «qur’an» ni tutup qesem qilishqa teyyar boldi. …

Uzun ötmeyla kochilarda ’t n t qoshuni‘ dégen namda bir yoshurun yer’asti xitay wehimisi yaritish qoshunining teshwiqat waraqliri körülüshke bashlidi. …
*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
17# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:23 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh
On yettinchi bab




Imin herikette




− uning qolidin qaltis ish kélidighan néme jumu. Tünügün uning yene bir shé’iri gézitte bésiliptu dégine!
− ikki aghinining söhbitidin

Imin, dadisi késel we nakar bolghini üchün, kichikidin tartipla bu a’ilining yükini üstige élishqa mejbur bolghanidi. Bolupmu bekla namrat yiraq yézigha palan’ghinidin kéyin, uning üstidiki yük téximu éghirliship ketkenidi. Hélimu yaxshi, bu yézidiki déhqanlar qayta namratlishish imkanimu qalmighan eng chékige yetken kembeghellik chégrisida yashawatqanliqigha qarimay, bu sheherliklerni qolidin kélishiche himaye qilishqanidi. Iminmu bu yézigha kélip uzun ötmeyla etretning gholluq emgek küchliri qatarigha kirgenidi. U, yézida köprek nomur béridighan éghir ishlarni tallap qilishqa tirishatti. Birqanche yil ötmeyla, imin bu yézining kona ezaliridin birige oxshash resmiy déhqan qiyapitige kirgenidi. Bu yéza, xitaylardin yiraq bir yéza bolghachqimikin, bu yerde hökümetning nurghun siyasetlirimu dégendek ijra qilinip ketmeytti. Eslide, bu yéza hökümet teripidin ölümge tashliwétilgen bir yer bolup, hökümetning qilchilik bir diqqitini tartmay kelgen kichik bir kent idi. Iminmu bu yochuqtin paydilinip öyining keynidiki yérige az-tola köktat, méwe-chéwe yaki kök tamaka qataridiki nersilerni térip öyining kündilik éhtiyajini azraq bolsimu hel qilishqa tirishatti.

Birqanche yil ötkendin kéyin bu yézimu kommuna tarqitish dolqunigha uchrap, yerlerni özaldigha kötüre élip tériydighan halgha keltürüldi. Buni purset bilgen imin, nechche yildin béri qaghjirap yatqan birqanche mu yerni chaghlap tüzeshtürüp qoghun-tawuz téridi. Usta qoghunchilardin sorap yürüp tüjüpilep ishligechke, shu yilisi yaxshi hosul aldi. Imin éshek harwisigha qoghun-tawuzlirini yüklep yéqin etraptiki bingtüen tuz zawutigha apirip satti. Kéyin yene u yerdin bir-ikki mashina bashlap kélip étizidiki qalghan qoghun-tawuzlirini biraqla top ötküzüwetti. Imin pulini alsa xélila ongshilip qalidighanliqini mölcherlep ich-ichidin xushal yüretti. Emma tuz zawutining kassiri uni-buni bahane qilip körsitip pulini bergili unimidi. Qish kirip qéliwatatti. U, qolida barini yep tügitiwetkenligi üchün, héliqi bingtüenlik kassirni istep bardi. Shunche yalwurup déginige qarimay, pulini bergili unimidi. Imin néme qilarini bilelmey, bérip héliqi xitayning yaqisigha ésildi. … aqiwette, bingtüen sotchiliri iminni adem öltürüshke urun’ghan dep, on besh yilliq qamaqqa höküm qiliwetti. Imin türmide on yilgha yéqin yatti. Kéyin ”ipadisi yaxshi, özgirish niyiti bar“ dégen ’mukapat‘ qa ériship türmidin ’baldur‘ chiqirildi. U yézisigha barghinida, öyide héchkimi yoq, öyimu bir tashlanduq samanliqqa aylinip qalghanliqini kördi. Yézisidikiler iminni bashlap yéza qebristanliqidiki ata-anisining mazar béshigha apirip körsetti. Yézisidikiler uninggha teselli bériship, shu yerdin bir yétim qizgha öylendürüp sheherge yolgha sélip qoyushti. …

Imin, resmiy bir tash yürek bolup qalghanidi. Uningda ne héssiyat, ne söygü dégenler qalghanidi. Artuq gepmu qilmaytti. Uning birer yéqin dostining barliqinimu héchkim bilmeytti. Uning birdin bir dosti − türmide bir xitay psixologiye léktoridin öginiwalghan yéngiche psixologiyige da’ir xitayche kitabliri idi. U, bu besh-on yil ichide nurghun kitab oqudi. Bolupmu psixologiye, sotsiyalogye we milliy tarixigha da’ir kitablargha bekla qiziqqanidi. Bu jehette héliqi türmidishi xitay mu’ellim alahide tesir körsetkenidi. Bilmigen yerlirini bérip shu xitay türmidishi sorap öginetti. U xitay hazir bir institutta dotsént idi. Bir hésabta, iminning qayta sürgün’ge iwertilishidinmu shu xitay mu’ellim yol méngip yürüp saqlap qalghanidi.

Bir künisi imin bir uyghur xéridarining öyini aqartiwatqinida bir bulungda turghan kitablar arisidin ’izchi men‘ ning kök tashliq kitabini tépiwélip yanchuqigha séliwalidu. Uni oqup yürüp yoshurun teshwiqat wariqi tarqitishqa kiriship qalghanidi. Mana emdi kona dostining wasitisi bilen resmiy bir yoshurun heriket qoshun jengchisi bolup qaldi. U, qasimning ruxsitini élip burunqi medikarchiliqta tonushup qalghan kishiler arisidin tallap yürüp üch kishilik özige tewe yoshurun qoshuninimu quruwaldi. Uning qoshunidikiler alahide aktip heriket qilidighan telwe pida’iylar bolup, xitayni körse xam yewetkidekla kishilerdin idi. Bir-ikki yilgha qalmayla, uning qol astidiki tughundi qoshun ezalirining sani onnechchidin éship ketti. Ular héch bolmighanda ayda birer qétim heriket peyda qilmay qalsa közige uyqu kelmeydighanlardin idi. …

Qasim ötken yili ’yéngi ay qoshuni‘ ning bashliqi bolghanidi. Bu birnechche yil mabeynide, ’yéngi ay qoshuni‘ awwal gülbahardin ayrilip qaldi. Uzun ötmeyla ’yanchuqchi‘ dinmu ayrildi. Keynidinla xasiyetmu qurban boldi. Bir hésabta, yéngi ay qoshunining ezaliridin yalghuz qasimdin bashqa ezalarning hemmisi yéngilar bolup, töwendiki tughundi qoshunlardin birnechche qétim eza toluqlashqa mejbur bolghanidi. Bu künlerde qasim, qol astidiki tughundi qoshunlarda jem’iy qanche neper eza barliqinimu éniq bilelmeytti. Ish qilip yüzdin kem bolmisa kérek dep guman qilatti. Bu arida nechche on adimidinmu ayrilip qaldi. Ondin artuq adimi tutulup ketti. Buning ichide birnechche tughundi qoshunda ikki jasus we bir xa’in chiqip qélip, uni bekla aware qiliwetkenidi. Bu ishni bash qoshun’gha mejburi chiqiriwalghan imin pash qilip tépip chiqmighan bolsa, uning ishi téximu qiyin idi. Qasim oylinip bu yerge kelgende, imin’ge köp rexmet éytish kéreklikini oylidi. U bolmisa idi, bu qoshunlarning pilanliq heriketlirini bunche ongushluq qanat yayduralishini hergizmu köz aldigha keltürelmeytti.

Qasim bularni köz’aldigha keltürgech, imin’ge apirip béridighan birqanche tal aptomatik mina pistinini yanchuqigha sélip yolgha chiqqan idi. U, chongqur xiyal déngizigha gherq bolup kétip, aldidiki kocha doqmushida kishilerni toxtitip yanlirini axturishiwatqan xitay patrollirini körmey qalidu. …

Yiraqlardin angliniwatqan «ejem» orkistérning awazi barghanséri küchiyip qulaqning tüwidila jaranglawatqandek, bu muzikining jarangliq awazi qan-tomurlarni joshturiwatqan sézim bermekte.

”yaq, uyghur éli uxlimidi, u yéqilip chüshken yéridin téxi yéngila turup qaytidin upuqqa baqmaqta!“
******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
18# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:25 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On sekkizinchi bab




Yoshurun arxip




− palanchi adimimiz pokunchini resmiy pakitlar bilen xa’in dep pash qiliwatidu, bu qandaq gep?

− uni déseng pokunchimu bir waqitlarda palanchini jasus dep ispatlighanidighu?

− qoysanglar shu geplerni, hemme ishimizni dunyagha ashkara jakarlap qilishni eng toghra yol deydighan, yoshurun ishimiz yoq, hemmini ashkariliwitidighan yerde jasus-xa’inning néme ishi bar!

− sawaqdashlar otturisidiki söhbetlerdin

Gülbahar: méhmanxana partlitishta birlikte partlap öldi. Uning jesitidin héch néme tépilmidi. Uning nege ketkenlikini héchkim sürüshte qilip béqish xiyaligha kelmidi. Emma u, qoshun intizamigha xilap halda özining ikkinchi yoshurun qoshuni ’shepqet hemshirisi‘ ni qurup sapla yoldin azghan qizlardin üch eza qobul qilghanidi. Ularmu zenjirsiman kéngiyip birqanche tughundi qoshun haligha kélip ta hazirghiche ’qizlar rotisi‘ qomandanliq shtabi nami bilen yoshurun zerbe bérish pa’aliyitini dawam qildurmaqta iken.

Xasiyet: bombning waqit tengshigini xata tengshep qoyup, jayigha barmay turupla aptobusta partlap titilip ketti. Uningmu jesiti tépilmidi. Emma uni chet’elge qéchip ketken dep perez qilishidu. Uning qurghan aliy mektepler ara yoshurun zerbe bérish qoshunliri ’bilim − küch‘ shtabi astida zenjirsiman kéngiyip ta bügün’giche aptomatik tizginlinidighan partlatquch uchuri teyyarlash pa’aliyitini dawam qildurup kelmekte déyishidu.

’yanchuqchi‘: uning ismini héchkim bilelmidi. Bir wagon xitay eskiri bilen birge partlap köyüp ketti. Jesitining külimu qalmidi. Kishiler uni xitayda yaki ottura asiyada yanchuqchiliq qilip hazirghiche yashawatidu dep bilidu. Uning qurghan yoshurun qoshunining zenjirsiman uzantisi sapla intérnét bilen xitayni qalaymiqanlashturush, xitay emeldarlirigha zerbe bérish we yoshurun qoral rétsépliri teyyarlap tarqitish bilen bügün’giche hepiliship kelmektiken.
Qasim: bezi kocha xewerliridin qarighanda, héliqi quduq ichige milliy jinayetchilerni tirik tashliwétidighanliqini körüp qalghan bir qazaq malchi bilen bir mongghul quduq ichige qélin tor baghliwétip, quduqqa étilghanlardin yetti kishini qutquzup chiqiriwalghanmish. Ularning birsi qasim ikenmish. U quduqtin qutulup chiqip tengri taghliri ichidiki ormanlarda yoshurun partizanliq bilen shughullinip yüridu dégen gepler éqip yürmekte. Yene beziler chégridin oghriliqche kirip-chiqip yürüp yoshurun qoral sodisi qilip yüridu dep gumanmu qilishidiken.

Imin: sheher etrapida zenjirsiman partizanliq etriti teshkillep, bénzin-selerke toshuydighan aptomobillargha zerbe bérip pa’aliyet qiliwatqanmish.

’saqi‘: kéyinki künlerde besh kishilik musteqil bir yoshurun qoshun teshkillep, mexsus milliy munapiqlargha yoshurun zerbe bérish pa’aliyetliri bilen shughullinip yüridu dégen gepler bar.

’xewerchi‘: hazirghiche özi yalghuz teshwiqat, ritsép-chértiyozh waraqlirini köpeytip yoshurun tarqitish bilen shughullinip yürermish.

’moxorkichi‘: qaysi bir diniy teriqetke qol bérip, yoshurun shekilde shu teriqetke eza terbiyilep yürgüdekmish.

Démokratchi xitay: qasimni soraq qilip üch hepte kéyin, tamaq toshup bergen gundipaylardin birsining chéqip qoyushi bilen qolgha élin’ghan we bir yildin kéyin xitay herbiy soti teripidin ölümge höküm qilinip derhal étip tashlan’ghan. Qarigha alghuchi eskerler yéngi bolghachqa, nishan’gha del tegküzelmey alte pay oqta aran jéni chiqqan dégen gepler éqip yürermish.

Xasiyetning dadisi: aghiniliri bilen birliship yer’asti silésarliq ustixanisida yoshurun qoral yasap sétish ishi bilen shughullinip yürermish. Beziler tutulup türmide yatidu déyishidu. Éniq emes.

Türmidiki yashlar: ularning ölük-tirikligidin ta bügün’giche héchkim xewer alalmidi. Beziler türmige hujum qilip ularni qutquzup chiqmaqchi boliwétiptu dégen geplermu tarqalghanidi. Aqiwiti melum emes.
*****

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
19# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:27 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh On toqquzinchi bab




Axirqi söz ornida



− qéni depbaqe, shu powistta séni eng bek tesirlendürgen bir jümle qaysi?
− ”méning nésiwem qéni?!“ dégen jümlisi.
− aptorlar olturushidin


”… düshmen ofitséri manga qarap étilip keldi. Menmu derhal épini tépip chishlirimni uning boghuzigha paturiwaldim. Yüz-közlirimdin uning gélidin chachrap chiqiwatqan qanlar éqip tursimu qoyuwetmidim. Jénimni saqlap qélish üchün tirkeshmekte idim. Umu mendin ajrap chiqip jénini qutuldurush üchün ümidsizlik bilen tolghinatti. Emma men, goya ghanjirap qalghan qawan ittek chishlirim bilen uning kékirdikige ching chapliship qalghanidim. Aghzimning ichi uning boghuzidin chiqqan qan bilen toshup ketti. Uzun dawam qilghan bir jan talashqan xirqirashtin kéyin, qorqunchluq bir titrek basqanidi uning wujudini. Uning boghuzini chishlep sökiwalghanikenmen. Qurttek birla domilap bérip uning qoralini qolumgha éliwaldim. Bu qoralni élip udulumdin kéliwatqan düshmenlerge tenglep turup tepkisini bésiwettim. Emma bu qoralda oq tügigeniken. Qoralning paynikide eng aldida kéliwatqinining yüzige qaritip barliq küchüm bilen urdum. Küchlük bir chirqirash bilen teng güpla qilip aldimgha mükchiyip yéqilip chüshti. Uning yüz-közi titilip qan’gha boyilip intayin qorqunchluq bolup ketkenidi. … yaq, ish buningliq bilenla tügimidi. Jeng téxi emdila bashliniwatqanidi. …“

− swén hassel
******

Inkas Neqil TOP



Tarim Uchur yollash
Dostlishish
Tarim Torda yoq

UID56 Yazma935 Nadir45 Jughlanma7475 Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5 Körüsh cheklimisi200 Tordiki waqti121 Sa'et Tizim waqti2009-4-10 Axirqi ziyaret2009-12-25
Tümen Bashi



Shöhriti7475 1 Tillasi17984 5
20# Yollan'ghan waqti 2009-9-27 03:32 | Téma yollighuchining yazmilirinila körüsh Yigirminchi Bab




Méning nésiwem qéni?



(shu namliq romandin tallanmilar)




Chongchingdiki yoshurun pilan



… …

Pütün etrapni qoyuq tuman bésip ketken bolup, besh métir nérisinimu perq qilghili bolmaytti. Shuninggha qarimay hemme kishi aldirash, bezilirining qolida xurumdin, yene bezilirining qolida chighdin ishlen’gen chamadanlar, yene bezilirining qolida bolsa yotqan estirige tügüwalghan bopilar, emma bu kishilerning ortaq bir teripi, ularning hemmisila bir qolida qomush yaki mayliq kilyonkidin yasalghan künlük kötürishiwalghanidi. Kishiler égizlikte goya bulut ichidin chiqip kélip, yene töwendiki bulut ichige kétishiwatqandek bir körünüp qoyupla yene ghayip bolatti. Peske qarap sozulghan itning üchiyidek inchike tash pelempey terepke qarap yene tuman ichige chöküp ghayip boluwatqan bu ademler, némidindur bir nersidin qichishiwatqandek emes, belki negidur bir yerge aldirishiwatqandek körünetti.

Döngdin peske sanggilap chüshken tik we tar tash pelempey aghzining sel yuqirisidiki tüzlükte liq chamadan, yük-taqilar bilen tolghan, bezilirining ichide ésil kiyin’gen xénim-qizlar olturushqan pikaplar, qol harwiliri, rikshilar, epkeshlik hammallar, égiz-pes piyadiler yolgha pétishmay kélishmekte idi. Ademler pelempeyning aghzigha yük-taqilirini chüshürüp yene aldirash tash pelempeydin töwen’ge chüshüp tuman ichide ghayip bolishatti. Kéliwatqan bu ademlerning keyni üzülidighandek qilmaytti. Boshighan mashina-haruwilar döngdiki mighildap adem qaynap turghan qista-qistangchiliq ichige shungghup tumanliq tar kochilar ichide közdin ghayip bolishatti.
Bu sheher goya xitay riwayetliridiki song wukungning ershige chiqqinidek menzirini eslitetti. Hemme etrap qoyuq tuman ichide, bulut ichide körünüp qoyupla yene yoqilip kétiwatqan mighildap turghan adem déngizi, ejeba bunche nurghun adem tar bir pelempey aghzigha qistiliship nege qarap kétiwatidighandu? Ademlerning kiyinishlirimu herxil, shéwilirimu bir-birsidin perqliq, … töwende, chongqur bir yerlerdin bir-birsige oxshimaydighan éghir güdük awazliri sozulup höküreshmekte, démek bezi paraxotlar yolgha chiqiwatqandek qilatti. Yaki yéngidin portqa qarap kiriwatamdighandu? Héch némini perq qilghili bolmaytti. Shunisi éniqki, bu xitaylar sheherni boshitip, kün chiqish tereplerge qarap éqin qilishmaqta. …
Mighildap turghan bu ach-yalingach ademler, …

Ormanliq, bambukzarliq ichidiki egri-toqay yolda kétiwatqan poq qongghuzighila oxshap kétidighan qara renglik mersedes bénch, tumanliq yollarda héli körünüp, héli ghayip bolup dégendek ghuyuldap méngip, etrapigha zich pos qoyulghan chirayliq bir dachining derwazisigha burulup kirip ketti. Yol boyidiki térektek qatar turghan postlar pikapni körüshi haman tik turup chas berginiche qétipla qaldi. …

− he, qérindishim jizh shyong, yaxshi kelding. Séni tebrikleymen, tebrikleymen. Bu, bu, … anglidim, bügün yene bandit mawni taza baplapsen. Shundaq qilish kérek bu banditlarni, aghzinimu achturmasliq kérek! − yandin topchilan’ghan oshuqighiche chüshüp turidighan xitayche uzun qara yipek perije kiyiwalghan uruq taqirbash jang keyshi ishiktin kirip kelgen général jang jizhjongning aldigha bérip uning qolini ikki qollap tutup atilarche silap qoydi. − néme künler bu bizge, bu, bu, … emdi biz tinchliq üchün dep sözleshmigen shu kommunist banditliri qalghanidi!

− chéchilma jangzong, qarighanda ishlirimiz buningliq bilenla tügeydighandek emes. Sen salametlikingni asrashqa diqqet qil, sen bizning bash panahimizsen. Sen bolmisang bu büyük xitay élimiz parchimu-parche bolup, qizil yaki qara renglik banditlarning qolida qalidighandek turidu. − jang jizhjong béshidin généralliq qasqan shepkisini élip, yene bir qolida közeynikini tüzeshtürdi. Andin ikkisi bérip udulmu udul qoyulghan kirisloda yan qariship olturushti.

Jang keyshining chirayi bekla parakende körünetti. Hélidin héligha ornidin turup kétidighandek aldigha telmürüp olturatti.

− qéni dégine, bu, bu, … tügimeydighan yene néme ishlar bar idi? Maw zeydongning rasa jajisini bergendekla qiliwiding, yene néme gep boldi? − jang keyshi taqir béshini barmaqliri bilen silap qoyup généraligha telmürdi.

− he, shundaq, eslidighu tilgha alghuchiliqi yoq kichikkinila bir ish désekmu bolidu. − jang jizhjong közeynikini qoligha élip qol yaghlighini chiqirip sürtüshke kirishti. − shu rus éyiqliri ishni buzup yürmisun deymen-de, shuningdin ensirep turimen.− u közeynikini qayta taqiwélip zungtungigha qaridi.

− ichimni pushurmay ochuqla dégine, némiken u qéri rus yawayiliri qol séliwalghidek yene?

Jang jizhjong yerge qarighiniche sel jim turghandin kéyin, béshini kötürüp jang keyshige qarap dédi:

− eslide kichik ish, … − u sel hijiyishqa tirishqandek qilsimu, yüzige tebessum keltürelmidi. − shu héliqi, zo zongtang heziretlirimiz bizge élip bergen gherbi diyar yéngi chigriyimizda yerlik yawayilar topilang chiqirishqaniken. Shu ishlar, …

− démidimmu, bu, bu, … shu yisa (eysa begni démekchi − a) lar, yene birsining éti némiti? He, yiming (memtimin heziretni démekchi − a) dégini, közümge bekla türi yaman körün’genidi uning. − jang keyshi, généralining gépini késip ghudurighiniche ornidin turup aldi-keynige mangghili turdi.

− yaq, yaq. Bu qétimqisi, … ular bilen munasiwiti yoq. − jang jizhjong yene közeynikini tüzeshtüriwaldi. − bularning ishi bolsighu asan gep idi. Bezi geplerdin qarighanda, bularni u yerdiki banditlarning héchqaysi xalimaydighandek qilidu. Bularmu ularni yaxshi körmise kérek. Shundaqtimu ulargha taza ishen’güm kelmeydu. Ular yurtigha béripla alsa birlishiwélishi turghan gep. Eslidinla ularni bu etraplargha qamal qilip yurtlirigha qaytishigha zadila ruxset qilmay kéliwatimiz. Emma u yerdiki ishlar bashqa bir ishtekmu qilidu. Shinjanggha yéngidin ewetilgen général wuning télégrammisidin qarighanda, u tereplerge özüm bir bérip kelmisem zo heziritimizning rohi aldida yüzimiz yerge qarap qalmisun dep qorqimen. Uning üstige, … uning üstige u yer sowétlar ittipaqidin mudapi’e körüshimizde zadila kem bolsa bolmaydighan bekla muhim bir yer. Yene kélip ishlirimiz teyyar bolup qalghinida, j k p banditlirining u tereplerge qéchip bériwélip ruslarning yardimige érishiwélip, xuddi jinggangsen’ge qéchip bériwalghinidek bashqilatin küchliniwélishiningmu aldini élishni oylashmisaq bolmasmikin deymen.

− bu, bu, … sen ketseng bolmaydu, bu yerde sen bolmisang maw oghriliri bilen kim teng kéleleydu? … yaq, yaq. Bashqa birsini eweteyli. Bu, bu, … téxi héliqi ju inley déginichu téxi, tülkining neq özi! men uni ta xwangpudiki waqtidin tartipla yaxshi bilimen.

− méningche bolghanda, biz bügün yen’en banditlirigha bergen tekliplirimizni ular qaytip kétip birmezgil ghajilashmay qoymaydu. Men bu pursettin paydilinip shinjanggha bir bérip kelsem deymen. Shu bahanida, u yerning kelgüside bizge qanchilik esqatidighanliqi, palaket astidiki ölkilirimizdin uyerge besh-on milyon bolsimu köchmen yötkigili bolamdu-yoq, öz közüm bilen körüp kelgimmu bar idi. Uning üstige, u yerdiki ishlar bek uzun’gha sozulup kétishimu natayin. Men barmisam, u yerdiki birnechche tersa générallirimiz ishni buzup, zo heziritimizdin miras qalghan gherbiy diyarimizni ruslargha yem bolushqa teyyarlap qoymisun dep ensireymen.

− bu, bu …, u yerdiki ehwallar shunchilik éghirmiken? − jang keyshi turup kétip taqir béshini qashlighandek silashturup qoydi. − meyli jizhjong qérindishim, bu künlerde senmu taza charchap ketting. Bolmisa bu seper ishi sanga bir dem élip sayahet qilip zéhningni échip kélidighan purset bolup qalar. Buninggha alliqachan waqit kelgenidi, buninggha heqqing bar jizh shyong. Bérip dem élip kelginingdin kéyin mawchilargha téximu küchlük zerbe béreleydighan bolup küchlinip kélersen. − u kélip jang jizhjongning mürisini qéqip qoydi. − he, ishni siliqlashturimen dep yawayi banditlargha tolimu rehimdillik qilip ketme! bu, bu, … ishni téz tüget we téz qaytip kel!

Qasqan shepkisini kiyip ülgürgen jang jizhjong, tik turup salam bergech, intayin temkinlik bilen töwen awazda dédi:

− xatirjem bolung, dölet atimiz, déginingizdek qilimen!

Tumanliq sheher resmiyla bikar qilinmaqta idi. Sheherning égiz-pes tash pelempeylik küchliri urush weyran qiliwetkendek xaniweyran bolup körünmekte.

Birqanche kün ötkendin kéyin yene héliqi dachida, bu qétim saray ichide emes, bambuk ormanliq taghdiki chighir yolda jang keyshi bilen jang jizhjong, her ikkisila sürlük générallar qiyapitini kiyishken halda biri aldida, biri keynide yuqiri örligech sözlishiwatatti. Jang keyshining körünüshi bekla xapa idi. Ular ikkisi bambukluq we pakar orman bilen pürkelgen tar chighir yolda bir turup, bir méngip dégendek xéli sözleshti.

− … jang zong, buninggha renjime, shinjangdiki weziyet rasttinla men oylighinimdek undaq sel qarashqa bolidighan kichik ishlardin emes iken. Bir hésabta u yerni qoldin bérip qoyuptimiz désekmu bolghudek. Qilchimu chare qilghudek yéri qalmaptiken. Shunga ruslarni arigha sélishqa mejburlandim. Méningche, nenjingge bara-barmayla bizmu ruslar bilen bu ish üstide xéli jiddiy sözliship baqmisaq bolmasmikin deymen. … yalta qararlirini bahane qilip bolsimu chingraq turup telep qilip baqaylimikin deymen. Bolmighanda, mongghul mesilisini, hetta yen’en bilen bolghan söhbet mesililirinimu sörep chiqip ruslargha bésim qilip baqsaqmikin. Hazirchighu gheyri-resmiy yollar bilen dixwa rus konsuli bilen körüshüp urushni toxtitip turushqa wede alghandek qildim. Hélimu yaxshi teliyimizge yamghur peslige toghra kélip qélip, banditlarning yolini sel tashqini tosuwalghaniken. Emma bu selning yene qanche kün dawam qilip bérelishini kim bilidu. U yerler bekla qurghaq yerlerken. Pat yéqindila sel toxtap yolliri échilip kétip qalsa ishimiz bekla chataq bolidighandek qilidu. Rus konsulimu duduqlap késip birnéme dégili unimay turuwatidu. Méning gumanimche, bu ruslar bu malimatangchiliqni özlirining bashqa arzuliri üchün kozir qilip ishlitip bizge bésim qilishni oylishiwatqandekla biliniwatidu. Eger téz qarar qilmisaq, jungxua min’goning shinjang deydighan bir yéri qalmighudek! − jang jizhjong, ornida sel turuwélip awazini kücheytip qoshup qoydi, − shinjang dégen bekla kengri bir zémin iken. U yerni yalghuz herbiy istratégiyilik orun depla qalmasliqimizni hés qildim. Eger u yerlerni tereqqiy qilduralisaq, sépil ichidiki pétishmay kétiwatqan birer yüz milyon ishlemchimizni u yerge aparsaq erkin sighdurghili bolidighandek körünidu. Derhal amalini qilmisaq ziyan bekla chong, bekla éghir bolup ketküdek. − axiri u döngge chiqishtin toxtap, jang keyshidin birqanche qedem töwen bir yerde turup qolidiki peliyini chiqirishqa kirishti.

Döngning üstige yétip barghan jang keyshi, bulut bilen qaplan’ghan bu qachqun paytextige axirqi qétim bir köz yügürtiwétip turup dédi:

− shunche japaliq künlirimizmu ötüp ketti-he! − andin özidin sel pes terepte turghan jang jizhjonggha meghrur qiyapet bilen qaridi, − bu, bu, … meyli, séning déginingdek bolsun emise!

Eslide jang keyshining bu gepni némige qaritip dégenlikinimu taza éniq bilgili bolmaytti. …


******

Inkas Neqil TOP




12Kéyinki betTizimlikke qaytish
XewerlerPikir - TekliplerUyghur NeziriÜn-Sin DunyasiTaghdin-BaghdinMillitimizUyghur EdebiyatiEnglizche XewerlerWeqe we MulahizilerSüretler Makani新闻轶事世界与视界5 - Iyul WeqesiDinimizTarixi SüretlerTerjime Eserler
Powered by Discuz! 7.0.0 © 2008 Comsenz Inc.

Processed in 0.194463 second(s), 7 queries, Gzip enabled.
Waqit rayoni GMT+6, Hazirqi waqit 2009-12-25 12:51
Cookies Tazilash - Alaqilishing - Wetinim - WAP


Towa qildim towa. nima bop kitip bardeghandu bu jahan. amin.

Unregistered
25-12-09, 06:20
yapondiki ghulam, abderxit degen kixiler barmo

Unregistered
25-12-09, 20:55
u saitamadeki yingi yil pa aliyti qandaq bolup katti.

Kitaplar
25-12-09, 23:20
http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/
1.
http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/1/musteqillighimizdin-umid-barmu.html
2.
http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/2/ya-musteqilliq-ya-olum.html
Kona Yeziqchisi towendiki adreste
http://www.eastturkistan.net/kitaplar/
East Turkistan Information

東トルキスタンラジオテレビ-East Turkistan Radio Television
http://www.eastturkistan.tv/

Unregistered
26-12-09, 00:23
gfhfhfhgfhfhffhgfhg

http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/
1.
http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/1/musteqillighimizdin-umid-barmu.html
2.
http://www.eastturkistan.net/uyghurche/kitaplar/2/ya-musteqilliq-ya-olum.html

http://www.eastturkistan.net/kitaplar/
East Turkistan Information

東トルキスタンラジオテレビ-East Turkistan Radio Television
http://www.eastturkistan.tv/

Unregistered
26-12-09, 21:12
buni okup telikip kagili az kaldim. burader, dozahta korisheyli diginingge karighanda sen ozeng bilitini ep boghan ohshimamsen?

hay lata bu giping togra boptu

Unregistered
26-12-09, 22:11
Tazni taz disa olgusi kilar,Saqni taz disa kulgusi kilar!!!!!!!!!
Qachandin beri bu inqilap sipiga kirwaldingizla bicharla!!!!!qarighanda Hiqtaidin mehman kalmaywatqan ohximamdu!!!!!!



Ata pahtangni nimidegen nomus qilmighan insanlarbu emdi los anglistikiler chishlep tartip amercidiler itipaq dep yurginini qarabuing ,u sen degen shirket nede ! u bir adem barmaydighan bir sehradur , ena shu yerlerge berip jan bekishmu bir hil amalmu , tola kureq parangni salmay uwu oliwatqanlarni qutquzushning amaliniqelayli , bolmisa bir kuni sening tukqanliringghimu nowet kelidu.
12 - ayning 22 - 23 - künliri Ürümqi soti 10 uyghurni ölüm jazasigha, 5 kishini muddetsiz qamaq jazasigha, 7 kishini muddetlik qamaq jazasigha höküm qildi.

新疆再有五人因骚乱被判死刑
更新时间 2009年 12月 24日, 格林尼治标准时间07:53
乌鲁木齐法院已经判处20余人死刑
新疆官员证实,当地又有五人因7月5日骚乱事件被乌鲁木齐市法院判处死刑。
乌鲁木齐市政府信息中心负责人侯汉敏星期四(12月24日)对记者透露,当地法院星期二和星期 三共审判了2 2名涉骚乱事件的嫌疑人,其中五人被判处死刑。
路透社引乌鲁木齐政府声明称,还有五人被判处死缓,八人被判无期徒刑。
报道说,从名字上看,所有被判处死刑和死缓的人似乎都是维吾尔族。
侯汉敏没有透露这些人被指控的具体罪名,但她此前曾对法新社记者保证中国国家媒体将对判决进行 报道。
中国媒体星期四并没有报道最新的判决。
路透社报道指出,新疆截至目前已经有至少22人因“7·5”骚乱事件被判死刑,其中至少九人已 经被处决。
根据新疆官方透露的数据,乌鲁木齐“7·5”骚乱事件造成近200人死亡,1600多人受伤。
根据乌鲁木齐检察院透露的数据,截至10月初,当地警方共逮捕了430名涉嫌参与“7·5”骚 乱的人,其中 108人已经被起诉。
http://www.bbc.co.uk/zhongwen/simp/c...ng_death.shtml

Unregistered
26-12-09, 22:48
Dostum emdi los anglistak chong shaharlada tillaydighanlarni tillap bolup tillaxni yizilargha kochupsizda!!!!!qachan tillax zawuttikilarga kilidu!!!Konglingizga insap barsun hudayim!!!!





Ata pahtangni nimidegen nomus qilmighan insanlarbu emdi los anglistikiler chishlep tartip amercidiler itipaq dep yurginini qarabuing ,u sen degen shirket nede ! u bir adem barmaydighan bir sehradur , ena shu yerlerge berip jan bekishmu bir hil amalmu , tola kureq parangni salmay uwu oliwatqanlarni qutquzushning amaliniqelayli , bolmisa bir kuni sening tukqanliringghimu nowet kelidu.
12 - ayning 22 - 23 - künliri Ürümqi soti 10 uyghurni ölüm jazasigha, 5 kishini muddetsiz qamaq jazasigha, 7 kishini muddetlik qamaq jazasigha höküm qildi.

新疆再有五人因骚乱被判死刑
更新时间 2009年 12月 24日, 格林尼治标准时间07:53
乌鲁木齐法院已经判处20余人死刑
新疆官员证实,当地又有五人因7月5日骚乱事件被乌鲁木齐市法院判处死刑。
乌鲁木齐市政府信息中心负责人侯汉敏星期四(12月24日)对记者透露,当地法院星期二和星期 三共审判了2 2名涉骚乱事件的嫌疑人,其中五人被判处死刑。
路透社引乌鲁木齐政府声明称,还有五人被判处死缓,八人被判无期徒刑。
报道说,从名字上看,所有被判处死刑和死缓的人似乎都是维吾尔族。
侯汉敏没有透露这些人被指控的具体罪名,但她此前曾对法新社记者保证中国国家媒体将对判决进行 报道。
中国媒体星期四并没有报道最新的判决。
路透社报道指出,新疆截至目前已经有至少22人因“7·5”骚乱事件被判死刑,其中至少九人已 经被处决。
根据新疆官方透露的数据,乌鲁木齐“7·5”骚乱事件造成近200人死亡,1600多人受伤。
根据乌鲁木齐检察院透露的数据,截至10月初,当地警方共逮捕了430名涉嫌参与“7·5”骚 乱的人,其中 108人已经被起诉。
http://www.bbc.co.uk/zhongwen/simp/c...ng_death.shtml

Unregistered
28-12-09, 02:09
esalam mushuk:
putun dunyadiki uyghur helikining nadametlik bu kunlerde sining bu megrurane
gep sozliring hudy bir pichakgha ohxashi weten dawasi uchun inkilap kiliwatkan
inkilapchilarning yurukiga sanjidigu deymen.esilide sen bu pichakni aldi bilen
ozengga salsang bolati,andin ukating ularning yuruki qanchilik agriganligini.
sining neziringde ulardigen rahet izdeydigan chiwin,sen digen oz kuchinga
tayinidigan okugan esil adem,shundaq mu?towa!!!!!!!sining nering ukugan?eger sen
az tola kitap ukigan bolsang,sen bundaq aq bilen qarani perki etamay yene kilip
heq bilen naheqni almaxtur wetmeysen?undaq bolsa bu rahetni ular sangga taxilapbersun
sen unamsen?sen mu ularga ohshashi olturga chushimemsen?ishinmenkin,sende
ergizmu undak yureq yoq!bilemsen,siningdeq ademlerni biz achikoz deymiz.hudi bir mushukga
ohxashi,mushukning puli yoq,goshiga amrak digen bir gep bargu?sen del a shu mushukning
ozi,ozeng bir qorkanchaq turup numus kilmay ashu qahirimanlar bilen igiz pesni talishisen.
sen yeliki hitaychi maqale temsilni anglapbaqkanmu?"yu he xiong zhang bu ke jan de ye."
dep! dimeq eyiq tapini bilen belikni bir peyitte teng qolga kelturemeysen.untupkalma,sen
otturda yoq adem bolisen,jim turgun,buningga chidimisang senmu ularga ohshashi
nam chiqagin!"atalmigan erdin atalgan dong yahshi"deptigengu konilar,keni,
merhemet.




AssalamuAlaykum Chiwin:
aldi bilen dimekchi bolghunum,sen ozeng kim???
sening yapondikilerni, shundahla dunyadiki herkandah bir uyghurni tillaydighan hokokung we salahiting yoh dep oylaymen.ozengche yapondiki uyghurlarni namayish kilmaydu!pul iane kilmaydu!dep yezipsen. sen uchun shula kupaye dep oylamsen???
biz yapondiki uyghurlar, oz kuchimizge tayinip okup, tiriship her hil yollar bilen ademlik tohpimizni, eng muhimi Uyghurlighimizni tonutup keliwatimiz. bularni bir-birlep sanga doklat kilip olturush mejburiyitimiz hem wahtimiz yoh dep oylaymen.
bizning sanga ohshimaydighan yerimiz, biz yapondikiler okughan, bilimlik ademler. shunga biz bir ademge til tekkuzup hakaretleshtin burun, ishning ah-karisini surushte kilimiz. hergizmu sendek hissiyatka tayinip itpahlikka, omlukke, doslukka tesir yetkuzidighan ishni kilmaymiz.
sening bunchilik jar salghudek millet uchun kilghan hekiki tohpengning kanchilik ikenligini bilmeymen. emma bashkilarni yeniklik bilen hakaretligen hetingni okup, sening sewiyeringnig kanchilik ikenligini hes kildim.biz hazirghiche yilda bir kelidighan yengi yilli paaliyiti arkilik, burun kelgen uyghurlar bilen yengi keliwatkan uyghurlar ottursidiki tonushush, chushinishni qongkurlashturimiz. ittipahlihni tehimu kucheytimiz. kerindashlih, omluklukni bir birimizge yetkuzup, bir nishan bir mehsette tirishiwatimiz...
eng addisi yaponda tughulup osiwatkan ballirimizgha ozimizning ana tilida addi bolsimu nahsha eytish, sheir okush, usul oynash pursitini yaritip uyghur mediniyitini singdurup keliwatimiz....
ballirimizning seningdek ekilsiz bolup kelishining aldini elish uchun, eng ekelli bolghan ittipahlih, inahlih terbiyisini beriwatimiz!!!
ahirida sanga bir koplit sheir hediye kilishni oylap kaldim.

Dunyada rahet ish hasathor uchun,
Kir kolash hemishe tirnah astidin.
Bichare chiwinmu izdeydu rahet,
Hush purahtin emes uning eksidin
...

Yapondiki uyghurlar din

Unregistered
28-12-09, 03:29
"<birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak>dep turuwelix kerekmu?>"dem siz?
towa ! towa! yenila towa!
bunda anidi tughma bowamang,heqanchi bolsimu!
insan digen hayitida pekket ikki ketimlam kopchilikning aldida kip yalanggachi
bolalaydu,birsi bolsa bu dunyaga kelgen chagda,yene bir ketim bolsa a dunyaga
seperga chikkan chagda.bize numus kilip koyung hanim yaki ependim.bir adem
koz aldingnizda palak-puluk suga chushup ketse siz mu suga chushimey u olgichi
qarap turamsiz? yaki su boyida dumbaqni chelip usul oynamsizye?hazir ostang emes,
putun uyghur ning beshiga su apet besip ketti,yalguz siz bu bala kazadin aman
kalay demsiz?<alamni su besip ketse odekning keptiliga kelmeptu "digen del
mushude,towa!ichinizde xunda oylisingnizmu agizingizdin chikamang.kip yalanggachi
bolsingizmu derizga perde atishini unutup kalmang!
yene birsi ependim,ozingniz bir tayakta atalmix wijdanlik uyghular bilen atalmix wijdansiz
uyghurlarni teng urupsiz,emse siz qaysing ichige kirisiz?atalmishi wijdanlik uyghur ning
ichiga mu ?yaki atalmishi wijdansiz uyghurlar ning ichigimu?siz belkim ottura yolda tohtap kalgan atalmishi <chichen> yaki <eqillik>ademlerdingu deymen?bilemsiz hitay okumiti
silerning bu rahet yolunglarni putunley tosiwetti,emdi siler burunkideq bihiraman berip
kilemeysiler.uning ustige ependim,bashikilarning dastihinida mehman uzatimen disingnizgu
meyli ,biraq ularga rehmet diyixini untumang,rehmet eyitishini untupkalgan tegdirdimu,
hergiz ularni pitne dep chishilimeng.bu digen eng addi bir perinsip,uqup qoyung!


OYLAN/
yapondimu pitnihor uygurlar kopiyiwetiptu. meyli u atalmix wijdanlik uyghurlar arisidin bolsun we yaki atalmix wijdansiz uygurlardin bolsun. pitnihorluk hiqkimnhi inak kilalmaydu.
pekat mening koz karishim, < birimiz ostangga kirsak sanmu teng qushushung kirak > dap turuwelix kerekmu?

Unregistered
28-12-09, 04:18
ependim:
bu nadametlik kunlerde sizning sayidama togirisida yezilgan hudi chachama xeriga
ohxap kalgan bu romantiklik yazmiliringniz taza nalayikdek qilamdu nime?siz bir
ongloq adem igenliginiz we siz digen shu ikki kixining nachar adem emesligini yuzde
yuz ishinime,emma sizning sezgur sistemingnizda bize mesile bar mu nime?burningniz
chataq emes tu?(chaq chaq)!bu yerdiki mesile u ikki qerindashi ning yahshi yaman
mesilisi emes,yene kilip sayidama digen qandaq yer ,yining yil olturushining mezmuni,
xekili qatarlik mesilemu emes.siz tehi chushen midinnizma?kop chilik nime uchun
happa bowatidu?22 qerindishimiz ming jappada hitayning dozukidin qutlushup,
cheteldiki qerindashilarni pana tartip kelgen iddi,erkin dunyaning ixik tuyigiche
yitip kelgen bu qerindashi larni biz qutuldira miduq,shu seweptin bizning bu
yingyilimiz bir nadametlik bir yingyili boldi,u bichare qerindiximiz hazir hitayning
turmiside"ixengen tagda kiyik yatmaptu"dep yiglap yurgen idu?mushundaq putun miletning kongli parakende patparak chilik ichide olturushi kilishi taza yahxi emes dep
kopchilik happa boliwatidu,siz kopchilikning konglini chushenmey turup ,otturiga chuship
kelixturguqining rolini oynimang!bomisa bu ikki qerindeshimiz ning chapigini alimen dep ularning kozini qargu kilip koyisiz.aldirmay turung,bizge mu yahxi hewerler kile,ashu chgda
sizning guzel romantik yikayingnizning dawamini anglayli,rastin disem men ularga beq
qizik kip qaldim......


(Aldi bilen eskertip otey, mening bu pikrim peqet Saitamadikiler toghurluq halas.)


Hosh, Saitamaning gepi chiqip qaptu, "ikkinchi yurtum" bolghanliqtin, menmu addi ikki eghiz gepimni qiliwalay.

Aldirap bir tayaqta heydep ketmeyli!
Saitama digen yer yaponda uyghurlar eng kop olturaqlashqan yer. Bala-caqilirini qatqanda 60, 70 etrapida uyghurlar yashaydu. (belkim hazir tehimu koptur). Ularning kopinchisi shu etraptiki Tokyo Denki University qatarliq ali mekteplerde oquydighan oqughuchilar, we shu yerlerde oqush putturup hizmetke ciqip qep qalghanlardur. Men ularning qandaqlighini yahshi bilimen. Ular wahtining tengdin tolisini intayin tiriship ishlep oqush we turumush hirajitini koturush uchun ihtisat toplashqa serp qilidu. Yillap tiriship ishlep yene oqushlirini layaqetlik putturup cirayliq oz yollirini tepip kunini otkuzidu. Shu yerde yashighan yillirimda men bundaq tirishchanliqlarni nurghun korgenmen. Tirishchanliq isil pezilet. Men uyghurlar yaponiyeliklerdin uginidighan eng cong ugunishmu del shu harmas-talmas tirishchanliq dem qaraymen. Men korgen bilgen Saitamaliqlarning kopinchisi ene shu tirishchanliqni ozide yetildurup kundin kunge ilgirlep ketip baridu.

Elwette adem bolghaniken arisida igizimu pakirimu, semizimu oruqimu, yahshisi we nachirimu bolidu. Nachar illetlik ademler shu illetlirini ozgertmeydiken, saiti kelgende oz beshini ozi yeydu, jamaetning kozidin chushidu. Her ish oz yoli bolen. Bir ikki naciri bar dep hemmisini qara-qoyuq wijdansiz dep bir tayaqta heydesh namertlik!

Yengi yil olturushigha kelsek, men bar waqittimu asasen heryili shu yerdikiler birliship yengi yilni kutiwalattuq. Hazirmu shu olturushlarni we aghinilerni eslep turimen. Mening bu yilqi olturush heqqide artuq pikir qilghim yoq, chunki mezmuni nime, kimler teripidin orunlashturulghan men hazir yiraqta buningdin hewersiz. Lekin, Ablet bilen Elqem, bu ikkeylenni men taza yahshi bilimen. Her ikkisi siler digen "wijdansizliqtin" helila yiraq turidighan yigitler. Aldirap ayrim shehslerni ismi bilen bu yerge tartip chiqip haqaretlesh, bu hem namertlik.

Saitama yahshi yurt. Yurt dep atishimdiki sewep u emiliyette nurghun uyghurlarning ikkinchi yurti. Nurghun ballar shu yerde tughulup osup yetilmekte. Bir yurttikilerge qara-qoyuq hujum qilish, bu hem namertlik! wehem nadanliq!

Eghir besiq, uyushqaq we yaponlardek tirishqan bolayli doslar.

Heyr,
Bir kona Saitamaliqtin.