PDA

View Full Version : Kallimizni silkiwiteyli



Unregistered
18-12-09, 12:13
Kallimizni silkiwiteyli

Xelqimizning kelgüsi hayati toghriliq tesewwurlar méni birde hayajanlandursa, birde éghir xursinishlargha muptila qilduridu. Shundaqla her qétimliq tepekkurdin kéyin qilishqa tigishlik emeliy qedemlerning neqeder köplikidin özümni téximu gheyret qilishqa ündeymen.

Millitimiz üchün chiqish yoli yoq emes, toluq bar. Shu yolni échishning mumkinchliki toghrisidiki tesewwurlar méni shunchilik shadlanduridu. Emma méni xursinduridighan bir ish shuki, biz üchün paydiliq nurghun pursetlerning kömülüp qéliwatqanliqi we burunqidek sel qariliwatqanliqi.

Biz uyghurlarning qed kötürüshi peqetla chet’el döletlirigila munasiwetlik bolup qaldimu? Weten ichi-sirtida xelq üchün paydiliq her türlük ishlarni qilish imkaniyetliri pütünley tügidimu?

Hör milletler érishkenchilik pursetlerge biz érishelmeymiz, shunglashqa uni qilalmaymiz, buni qilalmaymiz, hemme sewebkar xitay, xitay undaq qilmighan bolsa, rusiye bundaq qilmighan bolsa biz bundaq bolattuq, dégendek geplerni köp qilimiz.

Oylap baqayli, biz özimizning turiwatqan shara’itlarda xelq üchün yaki bolmighanda özimizning kelgüsi üchün, a’ilimizning, kelgüsi ewlatlirimizning risqi üchün qanchilik tirishchanliq körsitish mumkinchiliki barliqi toghriliq qanchilik oylinip baqtuq? Qolimizgha qelem élip, emeli turmushimizni özgertish üchün qanchlik nishan, qanchilik pilan tüzüp baqtuq?

Hayat herxil riqabet, xirslargha tolghan. Bilim-téxnika del mushuxil riqabet, xirslarni yéngishtiki en’güshterdur.

Xitay döliti, xitay milliti meyli qaysi shara’itta, qandaq amal qilip bolmisun burunqidin küchlendi. Bu héchkim köz yumalmas pakit.

Öz ehwalimizgha baqmay, herxil meqsetlerde xitay dölitini sel chaghlisaq, eng axirida érishidighinimiz néme bolidu? Ehwalimiz hazirqidinmu better bolidu.

Xitay néme üchün küchlendi?

Muhim amil shuki, hazir xitay tilida yilda neshir qilinidighan kitablarning türi 200 ming xilgha baridu. Xitay döliti hazir dunyadiki eng köp dokturluq unwani bérilidighan dölet.

Bular némini bildüridu?

Xitay döliti hergizmu beziler éytip ötkendek téshi pal-pal, ichi ghal-ghal qeghez yolwas emes. Ularning iqtisas igiliri köplep yitishtüriliwatidu. Elwette beziler, xitayning dokturliri yalghan dokturlar, dep éytishi mumkin. Ehwal pütünley shundaq bolghan teqdirde xelq’ara ma’arip organliri néme üchün xitayning ilmi unwanlirini étrap qilidu?

Hazir xitaydiki ma’arip-tetqiqat, iqtisad, herbi organliri xéli zor salmaq we küchke igidur.

Xitay döliti toghriliq, özimiz toghriliq, kelgüsi toghriliq soghuqqan, ilmi, ümidwar pozitsiyide bolmisaq bolmaydu. Özimizni burunqidek aldap ötiwersek, emeli turmushimizda qilchilik yaxshilinish bolmaydu. Özimizning küchimizge béqip heq-hoquqqa érishimiz.

Kelgüsi chiqish yolimiz toghriliq bilim-téxnikigha muraji’et qilmaqtin bashqigha amalimiz yoq. Undin bashqimu chiqish yolimiz yoq!!!

Ehwalimizning nachar bolishigha qarimay, yurtimizda kitab oquydighan kishiler bek az. Kitablarning sewiyisimu anche yuqiri emes. 10 milyundin köprek uyghurgha toghra kélidighan kitab tirazhi eng köp bolghanlirining 10 ming.

Biz éhtiyajliq, sewiyilik bilim-téxnika kitabliri bek az. Ich-pushuq chiqiridighan roman intayin köp. Kitab oquydighan kishilerning azliqigha qarimay, kitablar xelqning sétiwalish küchige sélishturghanda intayin qimmet.

Bundaq shara’it we sélishturmida kelgüsimiz toghriliq yene qandaq shirin xiyallarni süreleymiz?

Bilimsiz kishi bilimlik kishining esli reqibi bolalmaydu.

Shundaqla iqtisas igiliri köp millet iqtisas igiliri az milletke herqachan hökümran bolidu.

Dunyani adalet emes iqtisas igiliri kontrol qilip turidu.

Adalet iqtsas igiliri arqiliqla özining mewjutliqini ipadileydu. Adaletni héchkim-héchkimge sowgha qilmaydu. Adaletni iqtisas igiliri jem’iyettiki küchlükler qataridin orun élish arqiliqla öz küchige tayinip turup köresh bilen qolgha keltüridu.

Tekrar-tekrar oylinish arqiliq «aqartish inqilabi» teshebbus qilin’ghan we deslepki xizmetlermu ishlen’gen idi. Epsus ariliqta bashqa muhim ishlargha dexli qilin’ghanliqtin bir mezgil toxtitip qoyuldi.

Bizge oxshash asarettiki bir millet üchün üchün iqtisas igilirini terbiyleshtinmu öte yene qandaq muhim, ulugh xizmetler bar bolishi mumkin?

Qed kötürüsh yolida shunche zor tosalghu bolghan bir kishi üchün özining bilim, téxnika qabiliyitini östürüshtinmu öte yene qandaq muhim ishliri bolishi mumkin?

Xelqimizning til, téxnika, tepekkurini ashuridighan eng yaxshi, eng nadir kitablar hazirqidek shara’itta heqsiz yaki intayin erzan bahada xelq bilen uchrashturilishi kérek. Mandaqche qilghanda kitab washang halette bolishi kérek.

Tapqinimizning 10 din birini zakat qilghandek, ashu zakat qilghan maddi buyumning ornigha kitab sétiwélip dostlirimizgha, uruq-tughqan, xulum-xoshnilargha bersek tamamen bolidu. On somluq maddi buyumdin, on somluq nadir kitabning ünümi pütünley oxshimaydu.

Yurtlirimizda baylar yoqmu emes, xéli bar. Emma ularning asasi meqsidi yanchuqini qisqa waqit ichide tomlash. Ularning ne qol astida ishligen qérindashliri üchün, ne millet üchün qilip bergen ishliri intayin az.

Meyli qandaq shara’itta bolmisun, bizge oxshash hoquqsiz milletke köp neqpul toplash intayin xeterliktur. Tapqan pulgha özimizni, qol astimizdikilerni, qérindashlirimizni terbiylesh eng aqilaniliktur. Chünki, iqtisas igiliri köp karxana, meyli qandaq shara’itta bolsun, haman tereqqi qilalaydu, haman chiqish yoli tapalaydu. Iqtisas igisi herqandaq shara’itta haman yol achalaydu, qed kötüreleydu.

Biz üchün birer sa’et waqit, on nechche som pulmu shunchilik tutita, shunchilik qimmetliktur. Waqtimizni aqar-aqmas aldirash ishlargha, azghine iqtisadni kelse-kelmes yollargha serp qiliwetsek, eng axirida daghda qalidighini yenila özimiz.

Kallimizni silkiwiteyli.

Özimizni xar qilidighanmu özimiz, hör qilidighanmu özimiz! biz hemmidin bek özimizning bilim-téxnikimizni kücheytishke, ögen’genni téximu köp emeliy ishlitishke, ijad qilishqa éhtiyajliq.

Taghdek éghir qiyinchiliq bolghan teqdirdimu, shu qiyinchiliqni hel qilishning charisi haman tépilidu .

Shirin xiyallarni sürüsh, bashqilardin artuqche tama qilishtin ilgiri allah bizge ata qilghan qabiliyetni ishqa sélishni oylishayli. Éghzimizda pilni tewretkendin, emeliyitimizde bolsimu qilni tewriteyli.

(maqalining mezmunini yaxshi chüshinish üchün, aptorning hazirgha qeder yazghan yazmilirigha we «aqartish inqilabi wezipiliri-1» ge yene bir qarap chiqqaysiz.)