PDA

View Full Version : Junggo-Xitay we Zorawan



Unregistered
20-08-09, 07:20
Junggo we zorawanliqning kilip chiqishi

Junggo(*國 ) merkizi paytext yaki dunyaning merkizi digen menani bildüridu. ”Gherbi ju” sulale (m/b-1100) hokmiranliri özliri törelgen tewerruk ana makani siriq derya(xangxa)ning ottora-towen eqimliridiki ottora tuzlenglikni dunyaning merkizi dep qarap bu jayni "junggo"dep atighan. Bu sulale hokmiranlirining mentiqisiche: asmandiki "tengri hökmi" bilen pütün dunya "tengri pushti ilahi shah"largha bexshende qilin'ghan bolup jimi insan we yer-jahanning igilik hoquqi "tengri wekili ilahi shah" qa teelluq imish. Bu eqide shu dewirde mundaq yizip qaldurulghan: "yer-jahan-tupraqqa hakim ilahi shahtur, el sorighan jimi shahlar ilahi shahningdur".

Üch ming yildin biri, ottora tuzlenglik hokmiran sulaleliri "dunya merkizi"de turup putun alemge “junggoche” tebir we at qoyop, emir-permanlar birip keldi. "Junggo"- mediniyet we chughrapiye jehette bashtin-axir igilik hoqoqigha ige dolet uqumi bolmighan, zorawanliq we kengeymichilikni qutritidighan bimene atalghu bolop keldi. Hichqachan hichbir dölet xitayni "junggo-dunyaning merkizi" dep atap baqmidi. Chünki tarixtiki her qaysi doletlerning oz nami bolghan. Mesilen: daming(ming xandanlighi), daching(chinxandanlighi)...Qatarliqlar.

Jen'go(urushqaq doletler m/b 475-yil)dewridin bashlap yalmap-yutiwitidighan weziyet shekillendi. "Buyuk birlik"ke kelturush" mentiqisi chin,xen hokmiranlirining hakimmutleq siyasitining neziriye asasigha aylandi. "Birlikke kelturush" ottora tuzlenglik etrapighila emes, belki payqiliwatqan herbir yingi yer-shinjang(lenbang) largha qaritilishqa bashlidi. Xenwudining hakimmutleq zorawan idiyesi qutrashqa yuz tutti. Siyasi, iqtisadi we mediyette dunyani "birlik"ke kelturush uchun qural kuchige tayan'ghan zorawan térorloq, ikki ming yildin biri hich oyghanmighan xitay xelqining qabahetlik chushi bolop kelmekte.

Ikki - üch ming yillar ilgiri"junggo"- nahayiti iniq halda peqet xitaylar yashighan ottora tuzlengliknila korsitetti. Qedimiy isim "junggo" bilen hazirqi en'giliye, fransiye qatarliq isimlerni silishturup izahlashqa toghra kelse "junggo" oz menasidin chetnepla qalmastin, dolet heqqidiki chushenchimu bir chette qalidu.Mueyyen bir ziminda yashighuchi xelq igilik hoqoqigha ige bolsa, u"dolet"dep atilidu. Sherqi asiyada 19-esirghiche el sorap otken yuzligen doletler ichide hichbirining nami "junggo"emes idi. 1912-Yili qurulghan "junxa min'go" doliti manjur - xitaylarning yaqupbeg dolitini bisiwalghandin kiyinki chughrapiye xeritisige warisliq qilghan bolsimu, tibet we mungghuliye emili hakimiyetning sirtida idi. Bedolettin kiyin"sherqi turkistan islam jumhuriyiti" we "sherqi turkistan jumhuriyiti" qatarliq doletler qurulup, xeritining gherbi qismi tekrar yirtip tashlandi. Mungghuliye musteqillighidin kiyin qurulghan "junxa xelq jumhuriyiti" bilen "junxa min'go" we qedimi "junggo" arisida asman-zimin perq chiqip qaldi.

Xitay milliti hokmiranlirining ozliri turghan jayni dunyagha hokmiranliq qilish uchun yaritilghan "merkizi paytext" dep qarishi yat milletlerning kuchluk derijide inkar qilinishidur. Xitayche dolet (go-) digen xetning esli menisi "paytext" idi. Kiyinche xitaylar ishxal qiliwalghan siriq deryaning ottora-towen iqimidiki rayonlarning hemmisi "paytext"ke aylinip qaldi. Mana bu "junggo"ning heqiqiy menasi!

Qedimde, bashqilardin ustun turimiz digen xitaylar, ozlirnila "junggoluq" digen idi. U halda bugunki "junggoluq" kim bolishi kirek? Uyghurlar xitayning 50 yilliq milli qirghinqiliqi we assimilatsiyesi bilen xitaylishish uyaqta tursun, eksinche téximu kuchluk uyghur milletchiliki ang-sizimini shekillendurdi. "Tinchliqmu? Xitay kettimu? Urush tugep jahan tinjidimu? "( Dep yuz korishidu. Mezmut teqqi-turqqa, salapetlik qeddi-qametke, yuqiri xaraktirgha, ustun ghororgha ige, chakina ghiljingliqlardin nepretlinidighan uyghurlarning "changchile-majang", "jongxa-pojang", "wusho", "shin jang", "teyjichen", "teypen'gaw" qatarliqlardin kongli aynip tukliri tetur yanidu. Balilarni "xapa qilma xitay yéwitidu" dep pes qilishidu. Xitay bilen musabiqidiki qarshi terep qaysi dolet yaki millet bolsun, ichidin xitaygha meghlubiyet tileydu. Uyghurlarning xitaydin bashqa dushmini yoqtur. Horluk-uyghurluqni hemmidin muqeddes bilgen uyghurlar ozini"junggoloq", "shinjangliq" diyishni ar-numus bilip duagha kotergen qollirigha her zaman qural alghan.Xitayning mustemlikisidin qutulushta eng ünümlük chare we yol nime bolushidin qeti nezer, u insan heqliri bayanatigha, roslar, erepler, yehudilar, hindiler we pütün insaniyet menpeetige uyghundur. Uni islam jahati, tirorloq qilip körsetkenler we roslar, in'gilislar, erepler, yehudilar, hindilarni, törklerni uyghurlargha döshmen qilip körsetkenler insaniyet düshminidur.

Xitay musteqilliq aldidiki sherqiy türkistan, tibet, ichki mongghul we teywn'ge qarita dewri halda bir junggo, ikki siyasi tüzüm, ikki hökümet, chin(xitay)türkistani, junxa fidiratsiyoni(xitay birligi) yuksek awtonomiye qatarliq hile-neyrenglerni birining keynidin yene birini ishqa silip toxtimidi. Bir junggodiki -junggo zadi nime?- Iniq emes. Jungxa minggomu? Jungxa xelq jomhuriyitimu? Yaki ottoratüzlengliktiki qedimi -junggomu? Bu özini özi axmaq qilghanliq. Jughrapyewi jehette junggo- del ottura tüzlengliktur. U siriq deryaning ottura töwen iqimidiki xitay millitining tewerük ana wetinini körsitidu.(7) Milli we irqiy jehette ular junggoluq emes, belki xitay dep atilidu. Wetinimiz uyghurstandiki kelgöndi xitaylar uyghurstanliqlar neziride basqunchi bir millet topidin ibarettur.

Chinda ju we sha )8( millitila bolghan. Siriq derya iqimila junggu diyiletti. Chang jangdin witnamgha qeder ariliqtiki döletler junggo emes idi.Uyghurlar qedimdin ta bügün'giche mutleq köp dewirler ichide musteqil döletler qurghan, xitay hakimiyiti astida bolmighan idi. Uyghurlar xitaygha tüptin oxshash emes til, edebiyat we pelsepege ige tamamen bashqa bir érqtiki millettur. Uyghurlar we mongghullarning qurghan döletliri nechche mingyilliq tariqqa ige, ularning edebiyat we tarixi xitaylargha tüptin yat. U halda yuwan sulalisi we qaraxanilar dewrining edebiyat we tarixi qaysi döletning bolushi kirek? Bulardin melumki, junggo nami astida bashqilargha zormu-zor chaplishiwilip, qedimdin ta bügün'gichilerni ”birlik” astida omumlashturup izahlash - tarixi rodipayliq, bolmighur ishtur. Bolidighini ”xitay tarixi”, ”xitay pelsepesi”dur. “Junggo”, “jungxa xelq jomhuriyiti”, “Junggoluqlar”ning nime ikenligi hemmige ayan iken, u halda dolet bilen munasiwiti yoq “junggo” atalghusini ozgertish kirek. Undaq bolmaydiken ismi jismigha maslashmay, chüshenche-qimmet köz qarishi sistimisi buzulup dunya, aldi bilen xitaylar zor balayi apetke qalidu!.

Bu maqalining asasi meqsidi:- junggoluq, shinjangliq, jungxa fidiratsioni-xitay birligi,chin(xitay)türkistani atalghulirining nime ikenligini ispatlash emes, belki bu mustemlike atalghulirining uyghurlighimizni suslashturup, uyghurluq kimligimzni zeyppleshtürüp milli ang-imanimizni bulghaydighan bimene sepsete ikenligini tonutush, bolupmu yiqinda yighishturiwilin'ghan chin türkistan, xitay birligi(jonxa fidiratsioni) teshwiqatining uyghurlarning kmlikini yoqotup xitayning mustemlike tüzümini tinich yol bilen qobul qildurush we bu tüzümni qanunlashturushqa qaritilghan rezil oyun ikenligini ispatlashtur.

90-Yillardiki sowit impiriyesining yiqilishidin kiyinki soghuq urush dewrining axirlishishi, xeliqara jiddichilikni peseytti. Peqet birla -xitay jahil, urushqaq tebiitini özgertmey xeliqara qalaymiqanchiliqlarning tüp menbiyi bolup qaldi. Bunung sewebi bögönki xitay hökümranlirining junggoche ichi yaman, rodipayliq tebiitini özgertmey, xitay tarixining zorawan kingeymichilik en'enisige tiximu izchil warisliq qiliwatqanlighidin ibaret. Chin(xitay) türkistani we junxa fidiratsioni(xitay birligi)
Xitay tarixidiki zorawan kingeymichiliktur

Junggo(* 國 )digen bu ikki xetning menaisi - merkizi paytext digenliktur. Jung (* )ning özila pewquladde menagha ige. Bir qedimi xitay yiziqshunasi:jung xiti eslide qebilidashliq jemiyitidiki bayraq shekli idi. Qedimde muhim ishlar tüpeyli xalayiqning bayraq astigha jem bolushi üchün meydanning otturisigha bir xada tiklinetti, deydu. Jun xiti töt etraptikilerge xitap üchün meydan'gha chiqirilghan diqqet qozghighuchi bayraqtin ibaret. Xet, yaritilishi bilenla öz-özini merkez qilghan siyasi idiyege ige boliwalghan. Shang hökümranliri (m-b 1100-1600)özlirini merkizi shang, jahan shangi, tengri alem shangi dep atiwiliship, dunyaning del merkizide biz dep qarighan.

Junggo- dunyaning merkizi. Bu ju sulalisi dewri hökümranlirining junggoche merkez chüshenchisi bolup, jughrapiye ilimidiki iptidai sawatsizliqtin tughulghan mentiqe idi. Dunya merkizi dep atalghan bu junggoni pilanitimizning xalighan bir yirim sharidin tipish mümkün emes. Sawatsizliqta junggoche jahilliq bilen ching turushqa tayan'ghan bu mentiqe, kiyinche her bir parche yingidin bayqiliwatqan, dunyaning “yoruq chüshidighanliki....”Yengi yer (shinjang)lirini junxa fidiratsioni(xitay)birlikige kirgüzüp, pütün dunyani birlikke keltürüshtiki siyasi menbege aylinip qaldi.

“Junggoluq”lar ilahi shah ordisi orunlashqan jayning sirtidiki döletlerni öz xahishliri boyiche töwendikidek tizip chiqqan: töt tupraq, töt terep, urushtiki eller, uningmu tishida uzaq eller we fidiratsion-len bang(hitaychisi- 四 土, 四 方 , 四 戈 , 多 方 , 邦 方 )lardin ibaret. (9) Aldinqilargha küchi yetsimu uzaq eller we “lenbang”largha küchi yetmey dawamliq urushla bolatti. Özini qatmu-qat chember ichige iliwalghan shang padishahining tesir küchi chemberdin yiraqlashqansiri yoqulup baratti. Bu ghelite qurulma saman kitap “shahname”diki “besh boysun”gha tamamen oxshaydu. Julishi kiyin uni 9 ghiche kingeytken.

Buningdin tengri hökmi bilen ju padishagha neqeder kengri zimin bexshende qilin'ghanliqini köriwalghili bolidu. „Men“, „yi“ xetliridin chemberdin uzaqlashqansiri milletler perqining shunche chonglighi chiqip turidu. Sözi kitiwatqan menzular we yizularning wetini-bügünki sichiwen we etrapliri shu dewirde aldi bilen jun xa fidiratsioni(xitay birliki)ichige kirgüzülüp yem qilin'ghanidi. Chember(dunya merkizi) ichidiki xitaylar dunyaning könglige yaqidighan shekilde orunlashqan junxa fidiratsioni(xitay birliklirini bügün chüshide körüp, etiki ongida dunyani birlikke keltürüsh ghimidajengei-jidelning xapiliqidin bash kötürmidi. Jan achighida yerni tipip, asman'gha pojang itip keldi. Dölet ( go- 國 , qisqartilghan shekli- 国 ) xitigha kelsek, uningdiki 戈 – öltürüsh-qetliam, 或-qetliamdin qolgha kelgen zimin, 口-jengdin kiyin olja ilin'ghan dölet digenliktur. Bu xet böleklirining hemmisi tengdash menagha igedur. 國 -Quralliq paytext, junggo(*國 )bolsa qural küchi arqiliq hökümranliq qilish merkizi digenliktur.

Junggo- dunyaning merkizi, dunyaning hökümrani digenliktur. Bügünki dunyada “döletler we milletler chong-kichiklikidin qeti nezer bap-barawerdur, her qaysi milletler öz teghdirini özi belgilep, musteqil bolush hoquqigha ige„ digen xelqara insan heqliri bayanatigha asaslan'ghanda junggo(* 國 ) -yemxor yawuzluqning simwoli, saghlam emes atalghudur. 1963-Yili shenshidin tipilghan zorawan padisha ju dewri (miladidin ilgiriki 1100- yil)gha ait bir mis jabduqta: “..Men bu yerning merkizige sheher-qorghan yasitip, mushu merkizi dölet junggo(* 國 ) arqiliq dunyagha hökümranliq qilimen... „ Dep yizilghan.(8) Bu „junggo“ atalghusining eng kona arxilogiyelik payqilishidur.(10)

Qedimde siriq derya iqimining ottura qismidiki tupraq munbet, yashash we saqilinishqa qolay idi. Sha, shang xitaylirining mediniyéti del mushu yerde barliqqa kelgen. Ju padisha bashchilighidiki xitay hökümranliri qurghan döletler ichki qisimda yat milletlerge nisbeten qanliq basturush ilip barghan bolsa, chet döletlerge qarita tajawuz qilip toxtimighan. Gherbi juning desliwide siriq derya etrapliridiki milliy qirghinchiliqlar intayin dehshetlik bolghan. Ju padisha 3 yil yürüsh qilip, sichiwenliklerning özige qarshi isyanini besiqturush bilen boldi. Aridin 400 yil ötup, chün chu dewirige kelgendimu sichiwenliklerning xitaylargha qarshi hayat-mamatliq jingi toxtimidi.Xuwasha xitayliri hakimyetni qoligha ilip tarix yizish imtiyazigha irishkendin kiyin, gherbi judiki yat milletlerni yirtquch haywanlar dep bikitti. Özidin bashqa yat millet we yat ellerning mewjutlighini xalimasliq, özini bilmey bashqilarni haqaretlesh ming yillardin biri dawamliship kiliwatqan xitay hökümranlirining junggoche gheyri mijezidur.(11) Ularning neziride özidin bashqa milletlerning hemmisi haywanlar dep qarilip, ularning ismini qurt-qongghuz, it-ishek.....Qatarliq xetler bilen ipadilesh bügün'giche dawamlashmaqta. Bu tetürlük deslepki chin, gherbiy we shimali xen, shimali we jenubi sung, shundaqla tang dewridin ta bügün'giche bolghan ariliqtiki xitay yiziq tarixida „yat milletlerning hemmisini haywan dep atash“ bikitilgen bolup, ularning poq-südük, paskina, haywandin bolghan dep atalmighan waqti yoq. Xitayda yaponlarni yapon alwastiliri, nigirlarni qara alwastilar, girmanlarni girman alwastiliri, roslarni qiri müshük yaki shimal qutup éyiqi, uyghurlar, firansozlar, en'gilislar, pakistanliqlar omumen chet'elliklerni alwastilar dep atash omumlashqan bolup, bu tetürlük hetta bügünlerdimu amerika, girmaniye qatarliq ellerdiki atalmish xitay dimukratik teshkilatlirining gizit-jornallirida dawamliship, yawrupa milletliri we uyghur milletliri ighir derijide haqaret qilinmaqta.(12)

Izahatlar:

1.Xa(华 )-aliy derijilik, üstün mertiwilik menalargha ige. Sha(夏 )-yejjuji-mejjujiler bolup bügünki xitaylarning ejdatliridur. Jungxa (*华) –junggo xa sha (*国华夏 ) -junggoning aliy mertiwilik yejuj-mejujilirining qisqartilip atilishidur. Jungxa (* 國 ) bolsa (jungxa xelq rispublikisi-*华人民 共 和 国 ) junggoning aliy mertiwilik yejuj-mejujiliri xelq rispublikisi digenliktur. Chin, xen, xitay.....Lar her qaysi dewirdiki bu tayiplerning perqliq atilishidur. China, chin dep atash chin sulalisi (miladi 206-224)diki chin din kelgen. Xen dep atash xen sulalisidiki xendin kelgen. Xitay kidandin kélip chiqqan bolop kidanlar oninji esirde bash kötürüp, kidan medeniyiti bilen dang chiqarghan mon'ghul irqidiki bir millet bolup tarixta “chiden”, “katay”, ”qitay”, ”gaday”, ”kitay”, ”xitay”…dep atalghan, ottura tüzlengliktiki xashalar bilen xoshna yashighan.Ular urush we asmilatsiye bilen yoqulup tügigendin kiyin xen(xitay)lar shundin itibaren uzaq eller teripidin ta bügüngiche kidan(xitay)larning nami bilen atalmaqta. Uyghur, tatar, özbek, türkmen, qazaqlarda xitay we qitay, roslarda kitay dep atash omumlashqan. Xitaylar özlirini xa shadin bashqa namda atashni xalimaydu. Biraq diqqetke tolimu erziydighini koriyelikler, roslar, mongghullar we ottura asiya döletliride yashighuchi uyghur, qazaq, qirghiz, tatar qatarliq milletlerning uzun yil xitay hökümranlighi astida xewersiz qalghan öz érqidiki qirindashlirinimu chigra échilghandin kiyin xitaylar dep atighanlighi körülmekte. Dunyaning diqqitini tartidighan bu heqsizliqtin roslar we yawrupaliqlarningmu nisiwisini alghanlighi bilinmekte: - milyardlar xejlep yer sharini xitaylargha tashlap rakita bilen marisqa qichiwatqanlarghimu ghayiptin : - xosh kélipsiz xitaylar! digen awazlar anglan'ghanmish.
2. Siriq deryaning ottura-töwen iqimidiki ottura tüzlenglik qedimdin tartip xitay millitining ana wetini bolup, jungxa milliti del mushu ottura tüzlengliktiki xa sha millitidur. Buningdin op-ochoq körünüp turuptiki junggo saghlam emes atalghu. Uning “ros„ “türk„ “erep„ “uyghur„ atalghulirigha oxshash belgilik makandiki medeniyetke qaritilghan igilik hoqukktiki dölet menasi - zadi yoq. Misir, libiye, yemen, erep xelpilikliri qatarliq döletler “erep„ arqiliq süpetlinip-erep döletliri(xelpiliklri) dep atilidu. Girmaniyediki on alteshitat(her qaysisining öz aldigha bashqurush, idare qilish we qanun-tüzüm chiqirish hoquqi bar “girman„ arqiliq süpetlinip“girmaniye fidiratik birliki dep atilidu. Ottura asiyada qazaqistan, qirghizistan, özbekistan, türkmenistan qatarliq döletler “türk„ arqiliq süpetlinip ottura asiya türk doletliri (türkistan depmu atalghan). Ularning yene hazir türk döletliri fidiratsioni(birliki) yolidiki jiddi teyyarliqliri uyghurlarning hörlük-azatliqigha her zaman ihtiyaj sezmekte. Insan'gha hoquq, milletke erkinlik muqeddes bilin'gen bügünki könde mustemlikesiz dunya hemmidin östön oron'gha chiqti.Süniy Ayriwitilgen oxshash irqtiki milletlerning bir arigha jem bolushi (qutuplishishi) her milletning öz wetinini tipiwilishi omumi yüzlinish bolup qaldi. Xitay parchilinip yigirme yette ölke we aptonum rayon musteqil bolsa ularning ichide chaysi biri yene “chin(xitay) türkistani“, „xitay birliki(jungxa fidiratsioni) we junggo(xitay) atalghulirini ros, erep, girman, türk we uyghur atalghulirigha oxshash muqeddes körüp qobul qilalaydu? Jungxalenbangi) fidiratsioni(, chin türkistani, shin jang, junggoluqlar pütünley mustemlike atalghuliridur. Uyghurlar bisim astidila xitay kelimisi ornigha junggo yaki xenzu diyishke mejbur bolghandimu,chin yaki jung xa(*华) ni zadila qollanmaydu.Lenbang) fidiratsion( uyghur tilida birliktur.Xitay birliki, xitay türkistani digende ishning mahiyiti ichilipla qalidu. Junggo türkistani we xenzu türkistanimu bazarda ötmeydu(chünki ros türkistani digen nerse bolmighan. Ötmüshteuyghurlarning azatliq yolida putli-kashang biri nenjinde, kiyin üch wilayettiki azat rayonlirimizda „chin) türkistani“dek ézitqu (chin uyghurchida heqiqi digen menigimu ige bolghini üchün heqiqi türkistan depmu chüshünöp qilishmumkin) atalghular arqiliq xelqimizni aldighan bolsa, bügün “jung xa fdratsioni-xitay birliki“, “yüksek awtonomiye”ler bilen uyghurlarni xitaygha sörep „birlik“qatarliq gézit jornal chiqirip, xelqara soronlarda xitaylar bilen satqunluq kilishimler tüzüp xelqimizni palakettin-palaketke uchrutup kelmekte.
2.Urushqaq döletlerning xeritisige qarang.
3. 1863-Yili manjur-xitay hökümranliqini aghdurup tashlap qurulghan “yaqup beg(bedölet) döliti nahayiti tizla dunyadiki eng küchlük jahan'gir döletler en'giliye, rusiye, girmaniyelerning itirap qilishigha ériship öz-ara diplomatik munasibetler ornutilip elchiler turghuzulghan. Bu chagh zeipleshken osman impiriyisining axirqi dewridiki padishahi abdulezizxan texitte idi. Yaqupbeg öz elchisi arqiliq dölitining padishah abdulezizxan'gha qaram bolghanlighini ilan qildi. Qeshqerde abdul ezizxan namida altun, mis we qeghez pul chiqirildi. Paspurt tarqitildi. Osman impiriyisini ottura asiyaning siyasiy sehnisige ige qilish qorqunchi tarqitish arqiliq uyghurlarning halakiti bilen axrlashqan pidakarliq rosiyeni yaqupbeg dölitining teghdiri üstide bashqiche oylunushqa mejbur qilghan idi. Manjur- xitayliri roslarning süküt we yardem qilishidin paydilinip,
Zor qoshun bilen tajawuz qilishqa bashlidi. 14 Yil höküm sürgen yaqupbeg dölitini axiri munqerz qilip uni 1884-yili shinjang (yingi yer) dep ilan qildi. Yuqurqi pidakarliqta xitay salachilirining qanchilik roli bolghanlighi eyni zaman'gha at arxiplarda ochoqtur.Xitay uyghurlarning kimlikini yoqotushta bupidakarliqtin tépiwalghan en'göshterni hich tashlighini yoq. "...Törkiyening menpeti öchön uyghurlar özini qurban qilishi kirek".- Uyghurlarni qurban qilish öchön her qandaq ishtin yanmaydighan bu sözning igisi kim? Munxin shehride "birlik" jornili chiqirip
Uyghurlargha yillardin biri “jung xa lenbangi-xitay birliki" ni terghip qilghuchi kim? Gomindang xitaylirining hökmiranlighi astidiki sabiq yingsar Nahiyesining qorchaq hakimining xitay ayalidin bolghan oghli kim? Xitay bugön salachiliri arqiliq uyghurlarni maymun oynatmaqta. Xitayning Kingeymichilik tajawuzi we qirghinchilighidin öz tupraqlirini terk itip eqin bolup, yawrupaning qele derwazlirini qaqqan hon, türk, mongghul...Larning At-tuwaqliridin chiqqan chang-tozanglar yawrupani bir aldi. “Asiyasdin kelgen érq„ “sherq mesilisi„ we “ türk düshmenliki„ atalghuliri peyda boldi. Türk düshmenlikini peyda qilghan mahiyette xitaydur. Uyghurlarni zormu-zor “islam jahatchiliri“ türkiyede merkizi we dahisi bar„ qilip körsütüp roslarni Teghdirimiz üstide yene qayta oylunushqa küshkürtüshidin pexes qilish kirek. Xitayning ottura asiya döletliri we rosiye iqdisadini weyran qilghan Ishikni sirtqa ichiwitish siyasiti gherpning diqqet-itibarini xitayning dunyagha yürüsh qilishtiki sekresh taxtisi-uyghur wetinige aghdurdi. Xitayni sipil tishigha, iskenderni xitay ichige kirgüzmigen uyghurlar dunya (uyghurchida dunya-menpeetning köchme menasigha ige) armiyisi nato ning sherqqe qarap siljishigha shashqinliq arilash diqqet neziride baqmaqta.
4. 1944 - Yili ilida qozghulang bashlinip, sabiq sowit ittipaqi yardimi bilen qurulghan sherqiy türkistan jumhuriyiti musteqil dölet bolup 1950 - yilghiche turghanidi. Uyghur azatliq yolida putlikashang bolup kelgen xitay salachiliri bu yash jumhuriyetning halakiti öchön xitay armiyisining wetinimizge bésip kirishige masliship azat rayonlarda maqale yizip gizit chiqirip, chin)xitay( türkistan teshwiqati ilip barghan idi. Qarighu yitiligen quduqqa, yol belgisi yoq yolgha chöshöwilip bügünmu chin törkistan, jungxa lenbang dise aka millitimiz umu xudaning bendisi dep aghzi-burnimizni qan qilip kitiwerduq. Bu kétishning ne milletchiliki , ne imani bolsun ?
5.Uyghur qatarliq ottura asiyaliqlar tinichliqmu? Dep salamlishidu. Uning tarixi bar kélip chiqishi bar.Tinichliqmu digenlik - xitay kettimu, urush tügidimu, jahan tinjidimu? Digenliktur.
6. Uyghurlarning xitaydin bashqa düshmen'ge ihtiyaji yoq. Amirikida chiqidighan "dimukratik junggo" digen jornalda yen jachining atalmish dimukratiyichi
Sepdashliri milli mesile junggoni parchiliwitemdu? Namliq maqale ilan qilip, “az sanliq milletler rayoni musteqil bolup ketse, ularning tupraqliri ikkinchi bir chiwer dahi chiqmighuche menggu bizning qolimizgha qaytip kelmesligi mümkin, toqqoz yöz milyon biz tar yerge qistilip qandaq yashaymiz!„ , “musteqilliq güzel bir chüsh, emma uning ishqa ishishi mümkin emes „ digenlerni yazghan.
7.Biraq xitaylar ottura tüzlenglikni ana wetinim diyishke kajliq qilip keldi. Ulargha nispeten wetenperwerlik “dunyani nopusqa qarap qayta teqsim qilishtur„- bir qitimliq kominist döletlerning qurultiyida xitay wekillirining bu qara niyitining ashkarilinishi bilen köpligen kominst döletler xitaydin alaqisini özgen idi.
8.Deslepki chinning chigra xeritisige qarang.
9. Bu dewirdiki xitay (jungxa lenbang) fidratsionlirining chigrisi gherpte shien shehrigimu yetmigen. - shang sulalisining dölet chigrisigha qarang. bugun xiendin 3mimg kilomitirlarche uzaqliqtiki wetinimiz uyghuristanning “xitay birliki (jungxa lenbang)”gha zorluq we aldamchiliq bilen dawet qilinshi koz aldimizda uyghurlargharning tallishigha uchrimaqta
10.Maqalidiki neqillerning menbii istigüchilerge temin itilidu.
11.Xitay doxturliri qoligha chüshken uyghur kisellirige diagnoz chiqirishni qestenlik bilen kichiktürüp öltürmekte. Xitay ziyaliliri ap-ashkare halda “uyghurlarning erkekliri qullirimiz, xotun-qizliri dideklirimiz”shuarini towlimaqta. Qulluqtin qutulmay turup, uyghurlarning dimukratiyege ige bolushi mümkin emes.
12.Xitaylarning gizitide “.....Peqet jungguluqla adem, chetelliklerning hichbiri adem emes alwastidur........, Ademning alwasti tilini üginishi bek qiyin...., Junggoluqning girmanche üginishi-alwasti tilini üginish dimektur...,Digenler yizilghan we bular “jungguche ghorur” dep medhiylen'gen. Bu yerde uyghurlarningmu “adem emes, alwasti...” Ikenligi we bu alwastining junggoluq emesliki itirap qilin'ghan. Yene “güllük doppa uyghurlar bomba bilen gheywet qilmaqta”, ”tire tumaq mon'ghullar we tibetler...Aq doppa tungganlar....” Digen mesxiriler qollinilmaqta.
*
Resim, xeritiler we bashqa asaslar telep qilghuchilargha temin itilidu.
“Erkin eysa we Xitay birliki” Bu maqalening dawamidur.

DUD Teshkilati Reisi
Sigiqhaji Musa /Hajimetmusa
(Diplum Arxitiktur)
info@uyg uria.com
Frankfurt / M Girmaniye