PDA

View Full Version : Kecur Mexmut Bowa---Oqya Xatirisidin



Unregistered
10-10-05, 11:29
Kecur Mexmut Bowa---Oqya Xatirisidin

http://groups.yahoo.com/group/uygurlar/message/5375

Mana bugun sening tughulghan kuningge 1000 yil boptu, bu ming yilda kurming ish boptu. Sening zamaningdeki caghlardin kop ashtuq, yengi caghlargha qedem bastuq, Milli harakterimizda, qiliqimizda, enginmizda, turqimizda, turmushimizda, tariximizda, pisxilogiyemizde ghayet zor ozgurush boldi.

Sen qedirligen tilimizda bolsa teximu cong ozgurush bolduki, eger sen biz bilen sozlishishke toghrta kelse ya sen choqum lughet axturshing mumkin yaki biz choqum lughet axturshimzi mumkin.

Ozgurush boptumu ? Ozgurush boldi, sen bizge yatlashting biz sanga yatlashtuq. Mana bu bizdeki yatlishish.

Bir caghlarda sen Turki( Uyghur ) tilini Erep tili bilen beygige salghan eding. Netijisige erishtingmu ? sen shu cagh uchun erishklen eding, sen yengen eding mana bugun biz yengilduq.

Bizning Uyghur tilimiz Erep tili bilen chushken beygide bu yuz yilda Yengildi.

Yengilish achchiq, Yengilmek sozini deysih uningdinmu bek achchiq, Yengilgen adem uchun yengildim deyishtinmu zor ish bolmisa kirek bu dunyada, emma men we biz Yengildim sozini nahayeti asan dewatimiz, chunki dedimghu biz ozgerduq, sen korgen u Altun Qanda jeng qilghan, sen korgen u Erep tili bilen beygegige salghan Biz qalmuduq.

Biz hetta sening 1000 yilliq tughulghan kuningdemu sen Tughulghan kuningni qorqmay oz tilimiz bilen alalmaywatimiz.



11- Esirdeki Ataqliq Uyghur Tilshunash Mehmud Qeshqeri Tewellutining 1000 yillighini xatirleymiz.



Bashqisini dimey qoyayli sening mubarek tughulghan kuningni tapalmay ‘Tewellut’ yardemge caqirduq, ejiba sening tughulghan kuningni tewellutsiz qutlisaq sening ruhing qorunramiydi.

Sening shu tughulghan kuningni



11- Esirdeki Ataqliq Uyghur Tilshunash Mehmud Qeshqeri Tughulghanlighining 1000 yillighini xatirleymiz



Dep alsaq sening yuzungge biraz bolsemu beshimizni tik koturup qariyalaydighan bolghuytuq.



Sening tughulghan kuninge choqum Bizning milli pexirlerimiz, chonglerimz, tilshunaslerimz keldi. Bular choqum sening uchun hemdu sana,(Maxtashlar) oqudi, sening uchun nurghun maqalilarni yazdi. Emma meningche hichkim sining hissiyatingni yazmdi, sening ruhingni yazmidi, Sening oyleringni yazmdi. Ular peqet sening qaldurghan shu Uch tomluq kitawingdeki sozlerni yazdi, sening qaldurghan shu uch kitawingdeki Jumlilerni yazdi.



Sen u kitaplarni, qelbingni qeghez qeningni siya, tomurungni qelem qilip yazghan eding. Emma biz undaq qeghezge undaq siya we qelem bilen yezilghan kitawingni kormiduq.

Bizning xelq yenila sen korgendek jughrapiyelik orunda, kunduluk helekchiliki bilen otuwatidu. Ulargha sening qaldurghan sozlering yetip ashidu, bizning ziyalilirimiz texiche aq qeghezge qara xetler bilen xet yezip olturudu. ( Qismenlerini hesapqa almighanda. U qismenlerining bir qismi bolsa chet’ellerde sersan sergendaliq turmnushin burunla bashlashqa bashlidi.) Ular yene Tilimizning kelgusi emes ozining men menchliki bilen otmekte, Eger otmigen bosla edi, Sening qaldurghan shu qimmetlik kitawingni besilip chiqqanda (1980 Yili 8 Ayda) teyyarlashqa bashlighan 1980 yiling aldinqi yerimida putken, Turki Tillar Diwanining Sozlik Tizimi ( Turki Tillar Diwani Indeksi) besilip chiqip helqing bilen yuz korushetti, emma ta hazirghiche u kitap chiqqini yoq. Xnjiang Uyghur Aptonom Rayoni Ijtima Penler Akadimiyesi Til Tetqiqat Ornining ambirida topa besip turudu. ( Chiqmasliqing birla sewebi sening isming mening ismimning keyinide cheqidu digenlik halas) . Uni tuzushke qantashqan Bicare ( Men bu sozge nahayeti oc, amalsiz qalghanda ishlitimen) ziyalirimizning ( Bezileri bar heqiqeten hormetleshke ewrziydu) bir qismi olup ketti( Yatqan Yeri jennette bolghay) . Bir qismi yenila Shilepisini ( World Cup) kiyip Glastukini taqap Kocxhilarda yurushmekte



Biz yengilduq,



Uyghur tilimizgha Edip Exmet Yuknekidin kiyin Erep tili kelkunde besip kirgen edi buningha taqabil kuchimiz yetmigen edi, Chunki bizde sen kem eding, Eslishir Nawayimu terishti emma yalghuz ademning kuchi yetishmidi.we 18 Esirining axeri 19 Esirning bashlirida Erep Paris tilining Chong nuqtideki Tesirge Shair Tejelli bilen Hatime bergen eduq, 20 Esirning bashlirida Tilimizda bir qisim tazilinilish boldi( Anda sanda otturigha ciqqan ziyalirimiz arqliq, ) tilimiz bu qetim Rus tili we Rus tili arqiliq kirgen Yawurpa tili bile elishishqa bashlidi ( bu hazirqi zaman ihtiyaji tupeyli ) uning bilen birge kelgen henzu tili bir mezgil ( Medeniyet Zor Inqilawi Bash axeri mezgilleride ) ozini korsetken bolsemu umu 1980 yillargha kelgen pes koygha chuhken edi uning bilen birge yene Erep Paris tilleri bash koturup Chiqti.

Sening jan koydurup kuch cheqarghan tiling mana bugunki kunde Necciligen Tilning (Erep , Paris, Rus we bashqa Yawrupa tilleri ) tesiri Astida ozining Mewjutlighini( Barlighi) saqlap qelish uchun terishmaqta. Bu terishchanliq asasi jehettin xelqtin keldiwatidu. Sening tilshunas qalpighini kiygen qerindashlering bolsa dewrge mas qedemleri bilen mangalmaywatidu. Ularning Uyghur tiligha qoshqan Tohpisi peqet teyyar sozleri milletke tengish boldi.



Huddi sening tughulghningni Sening tewelluting digende oxshash.



Uyghur tili Qorshawda qaldi Uni Henzu , Erep, Paris, Rus we u arqiliq kelgen tillar qorshap aldi. Uning bu qorshawadin cheqishu seningdeki bir ademge ihtiyaji bar.



Kecur Mehmud Bowa sanga degum yoqti emma buni hem dimey amalmu



Sening Mektepleringde oz ana tilda bilim alghan newririling mana bugun kunde oz ana tilda bilim alalmaydighan boldi. Sening qederlep soygen tiling dewr ihtiyajigha yetishelmigeliki uchun, Sening newriliring bashqa bir tilda oquydighan boldi. Sening we bashqa Nurghun ediplerimizning tepirlishi bilen yene ming yil omur korgen Uygur tili, Yene ming yil put tirep turamdu ? Ozining mewjutlighin( Barlighini) dawam qilalamdu? Yoq Buni bizmu sening keyinki ming yilliq newrengge atap qoyduq chunki Sen bizning ming yil burunqi pexirlinip tilgha alidighan Tilshunashimiz bolghan bolsang biz bu yuzyilda bizning Pexirlinip turup tilgha alidighan Tilshunasimizni men dep birelmeymen uni bu xaterni oqughanlar tilgha alsun yaki bolmisa buni kelgusi tarix( Otmush) tilgha alsun.



Kechur Mexmud Bowa

Biz Sening Tilikingni aqliyalmiduq, Biz Sening tilingni qoghdap qalalmiduq.

Kecur Bowa

Kecur













Sizge Isenlik Tilep

Herdaim Oq Ya
Makanim mening kirictur, Etilsam Hergiz qaytmaymen, Menzilimdur Duxmenim. Jenini almay qoymaymen www.oqya.5u.com