PDA

View Full Version : Mertlikke namertlik



Unregistered
17-07-09, 10:35
Mertlikke namertlik (1)
Obzorchimiz perhat muhemmidi
2009-07-16

Kommunist xitay hakimiyitining we u hakimiyetning zeherlishige uchrighan xitay köchmenlirining 5 - iyoldin étibaren ürümchide uyghurlar üstidin élip bériwatqan keng kölemlik irqiy qirghinchiliqi pütün dunyani zil - zilige saldi.

Gerche hazirgha qeder qirghinchiliqta ölgen we yarilan’ghanlarning heqiqiy sani melum bolmisimu, emma xitay hökümiti teripidin élan qilin’ghan deslepki melumatlarning özila xelq’ara jama’etchilikni qattiq chöchütüshte yétip ashatti. Hazirgha qeder xitay hakimiyitining ürümchi qirghinchiliqi heqqide élan qilghan sanliq melumatlirigha dunya jama’etchiliki guman we ishenchsizlik tuyghusi bilen qarimaqta.

Bezi terepsiz menbelerde körsitilishiche, öltürülgen uyghurlarning sani texminen mingdin ashidu. Dunya metbu’atlirining xewer qilishichimu, 7 - ayning 6 - küni chüsh mezgilidin étibaren nechche 10 minglighan xitay puqraliri teshkillik halda palta - pichaq, kaltek - toxmaq, qilich - qingghiraq, hetta miltiqlar bilen qorallinip, bashlirigha eskerler teripidin tarqitip bérilgen qalpaqlarni kiyiship, pütün sheher miqyasida uyghurlarni owlash herikiti bashlighan, xitay saqchi - eskerlirining qollap masliship bérishi bilen élip bérilghan bu irqiy qirghinchiliq jeryanidimu köpligen bigunah uyghur wehshilerche öltürülgen we éghir yarilandurulghan.

Bir qanche kündin buyan pütün dunya metbu’atlirida, xitaylarning kocha - koylarda uchrighan uyghurni qoghlap tutup yawuzlarche urup - chépiwatqanliqigha a’it intayin échinishliq körünüshler yer alghan bolup, xelq’ara jama’etchilikning bu weqege bergen ortaq bahasi, sipi özidin bir irqiy qirghinchiliq idi.

Dunya metbu’atlirida yer alghan " 26 - iyon shawgüen qanliq weqesi " bilen, " 5 - iyol ürümchi irqiy qirghinchiliqi " gha da’ir körünüshlerdiki menzire bir - biri bilen parallil we eynen bolup, her ikkila körünüshte xitaylarning uyghurlargha bolghan derijidin tashqiri öchmenliki, nepriti, düshmenliki we insan qilipidin chiqqan wehshiliki toluq namayen qilin’ghan idi.

Xitay saqchi we eskerlirining uyghurlargha qarita élip barghan qirghinchiliqining heyran qalarliq bir teripi yoq, chünki bu xil qirghinchiliq 1949 - yilidin buyan izchil türde dawam qilip kiliwatidu. Bu qétimqi irqiy qirghinchiliqta dunya jama’etchilikini dehshet ichide qaldurghini bolsa, sherqiy türkistanning ash - tuzini yewatqan adettiki xitay köchmenlirining uyghurlargha tutqan derijidin tashqiri düshmenlik we qisas tuyghusi idi. Bügün qaraydighan bolsaq, bu xil düshmenlik we qisas tuyghusi peqet sherqiy türkistandiki xitay köchmenliridila emes, belki pütün xitay puqralirida, hetta chet’ellerdiki démokratik ellerde yashawatqan xili köp sandiki xitaylarda omumyüzlük mewjut bolup turmaqta.

Undaqta , xitay puqraliridiki bu xil tuyghu qandaq shekillendi ? Buning jawabi nahayiti addi, xuddi pütün dunya metbu’atlirida bayan qilin’ghinidek, kommunist xitay hakimiyitining barliq ichki - tashqi teshwiqatlirida uyghurlarni, " oghri, bulangchi, qatil, bölgünchi, térrorchi, radikal islamchi " qilip körsetkenlikining we uyghurlarni, " wetinimizni bölüshke urunuwatqan düshmen millet " dep teshwiq qilghanliqining biwaste netijisi idi. Emma uyghurlarchu ?

Aqköngül we rehimdil uyghur xelqi ezeldin hakimiyet bilen adettiki xitay puqralirini bir - biridin ayrip keldi we héchbir zaman ikkisini bir tayaqta heydigini yoq. Mesilen, xitayning eng nopozluq axbarat wastisi hésablan’ghan xelq gézitining 7 - ayning 10 - künidiki sanida, " 5 - iyol ürümchi weqeside, her millet xelqi qolni ‏ - qolgha bérip, zorawanliqqa ortaq qarshi turdi " dégen témida bir parche maqale élan qilindi.

Mezkur maqalide körsitilishiche, ürümchide qanliq toqunush bashlan’ghan 7 - ayning 5 - küni kechte, uyghurlar zich olturaqlashqan mehelle we idare - jem’iyetlerdiki bir qisim uyghurlar, öz mehellisige qéchip kelgen yaki öz mehelliside olturushluq xitaylarni öylirige bashlap kirip yoshurup qoyghan, ularning ichidiki yaridarlarning yarilirini téngip, qosiéini toyghuzup, tang atqanda xitayning saqchi we eskerlirige saq - salamet tapshurup bergen.

Mesilen, 7 - ayning 5 - küni kechte, " ürümchi kino - filim tarqitish we qoyush shirkiti " ning uyghur ishchiliridin memet kérim bilen jür’et yasin, uyghurlarning namayishidin qorqup qéchip kelgen 22 neper xitayni shirketning binasigha bashlap kirip yoshurup qoyghan we yérim kichide ularni bu rayon’gha bésip kirgen esker - saqchilarning qoligha tapshurup bergen.

Yene mesilen, ürümchining xu chüen jé kochisida 18 a’ile olturushluq bolup, bularning ichidiki 17 a’ililik jenobtin kélip ishlewatqan uyghur yitimchilar iken, peqetla bir a’ililik xitay bar iken. 7 - ayning 5 - küni kech sa’et 21:00 etrapida uyghurlarning namayishi qanliq toqunushqa aylan’ghandin kéyin, bu mehellide olturushluq hiliqi xitay a’ilisi intayin qorqup ketken, mehellidiki ömer éli isimlik uyghur bu xitay a’ilisining ziyan - zexmetke uchrap qélishining aldini élish üchün, ularni bir uyghurning öyige yoshurup qoyghan.

Mesilen, 16 yashliq xitay qizi jyang nen, xelq gézitining muxbirigha qilghan sözide, özini ürümchide gül dukini achqan bir uyghurning qutquzup qalghanliqini, uyghurning dukinigha qéchip kirgende, dukanda yoshurunup yatqan köpligen xitaylarnimu körgenlikini bayan qilghan.

Xelq gézitining mezkur ziyaret xatiriside körsitilishiche, irqiy toqunush bashlan’ghan intayin murekkep weziyet astidimu yene köpligen uyghurlar hayatining xeterge uchrishigha qarimay bezi xitaylarni tayaq yiyishtin saqlap qalghan, yarilan’ghan xitaylarni qutquzuwilip doxturxanilargha tapshurup bergen.

Emma qiziq yéri shuki, xelq gézitining chong hejimlik bu ziyaret xatiriside, xitaylarning uyghurlarni qutquzup qalghanliqigha da’ir birmu misal tilgha élinmighan, chünki körsetkidek misalimu yoq idi, chong xitaychiliqni yitekchi idiye qilghan fashistik telim - terbiye bilen zeherlen’gen xitay köchmenlirining uyghurlargha merhemet qolini uzartishi we ulargha rehim qilip ich aghritishi mumkin emes idi.

Irqichi xitaylarning uyghurlarni urup - chépiwatqanliqigha a’it chet’ellerde élan qilin’ghan wehshi körünüshler insanni shürkendürüp bedinini tiken - tiken qilatti, baghri tash insanlarningmu bu échinishliq körünüshlerge taqet qilip turalishi mumkin emes idi. Uning üstige uyghurlarni qanxorlarche ur - chap qiliwatqan xitay köchmenlirining etrapida we arqisida tamasha körüp turghan, hetta masliship bériwatqan xitay esker we saqchiliri bar idi.

Yeni, izilgen, xorlan’ghan we qolida tömürning sunuqi bolmighan uyghurlar bir terepte, hakimiyet, hakimiyetning zamaniwiy qorallar bilen toluq qorallan’ghan saqchi - eskerliri we qilich - kaltek kötürüshken xitay köchmenliri bir septe idi.

Bu xil körünüsh, heqiqeten insanliq dunyasi üchün nomus hésablan’ghan eng zor tiradigiyelerning biri idi. Bundaq bir weziyet astida yene xitay hakimiyitidin uyghurlarning amanliqigha kapaletlik qilishni kütüsh mumkinmu ?