PDA

View Full Version : Sewdayi55



Sghunda Uchrushush
21-08-05, 02:32
Zerpshan polki we muhemmet imin qadirni tonushturush
(1969 yili 8 –ayning 21 – we 23 kunlirdiki qeshqerde partlighan ahunop. Mijit siling quralliq qozghulingidin eslimiler)
aptor: sedayi 55
1969 - yili 8- ayning 21 we 23 kunliri, qeshqerdiki ahunop rehberlik qilghan, sherqi turkistsn helq inqilawi partiyisining orunlashturishi bilen, qeshqer wilayitide ,keng kolemlik quralliq qozghulang partlighan idi. Bu qozghulanggha, buyruqqa binaen, mrkittiki muhemmet imin qadir bashchiliqidiki zerepshan musteqil polkimu ishtirak qilinghan idi.
8-ayning 18 – kuni urumchidiki melum satqinning satqinliqi bilen, qeshqerde chong tutqun bashlinip, quralliq qozghulangning asasliq ezaliridin bir boluk kshilierni tutup kitidu. SHu kundiki tutqundin aman isen qichip qutulghan ahunop, eslidiki quralliq qozghulangning herket yolunishin ozgertip, ikkinji herket pilanini tuzup chiqip, mekittiki muhemmet imin qadir bashchiliqidiki zerepshan polkini. Imkaniyetning bariche bir boluk eskiri kuchni teshkillep, 21 – kuni kech saet 11 de atushning sughun chzigha yitip kilishini buyrup, Alaqichi ewetidu. Alaqichi hiyim heterge qarimay, tinch aman mekittke birip, ahunopning ikkinji herket pilanini yetguzidu. Herket pilani atushning qarajul yizisini tayanchi ponkit qilip qurup chiqip, chet el qoshunlirining busup kirishige asanliq yaritip birish idi.
Muhemmet imin qadir buyruqni tapshurup alghandin kiyin, derhal herketge kilip, bir qisim eskerlerge mehpi buyruq birip 21 – kuni ettigen saet 5 din burun maralwishi nahye, awat gongshi, qahshal 1 – daduynung , zerepshan derya boyidiki belgulengen jaygha toplunushini buyruydu, buyruq tapshurup alghan zerepshan polkining jengchiliri. Hich qandaq heyim heterge qarimay, piyada yollar bilen ozining qurallirini ilip, belgulengen jaygha yitip kilidu. U waqitta shinjisng herbi rayonning sawdanop bashchiqidiki bir diwieizyedin artuq esker , mekit, maralwishi, yopurgha , yeken qatarliq nahye we yizilarni qatmu – qat ,qorshap qural tqpshurushqa qistawatqan mezgil idi.
Del saet 5de 45 dek esker qural yaraghlirini ilip, belgulengen yerge yitip kilidu. Bir qismi deryaning ayagh teripike, bir qismi deryaning yuquri qismigha kitip qilip wahtida ulgurup kilelmeydu. Saet 11 de sughungha yitip birish waqit qarishi bilen ularni saqlap turalmay, bar eskerni ilip, awat bazirigha baridighan yol boyida, mekittke kitiwatqan yeken kachungning semet heydigen mashinisini tutqungha ilip , qural yaraghlarni taghargha qachilap hashardin kelgen hasharchi supitide maralwishigha qarap yol alidu. Seriq boyigha kelgende, helq tonuwilip yashisun mehemmet inmin siling qadir dep shuar tolap munemmet imin qadirni ashkarilap qoyidu. Munemmet inimh qadir bashliq bir turkum kishilerning iz direksiz ghayip bolghanliqidin ensirigen sawdanop, derhal bu ishni shinjiang herbi rayongha melum qilidu. Jebubi shinjiang herbi rayonimu izdeshke kirishidu, seriq boyidiki hewiri melum bolghandin kiyin, buYruqqa binaen, maralwishi nahyisi tewesidiki hawa ermiyisining melum qismi muhemmet imin chushken mashinini qoghlap mingip, qeshqe yolunishige ketkenlikini hewer qilghnaidin kiyin, yol ariliq hisawlap. Sughun chazida jenubi shinjiang herbi rayonning bir polk torallanghan eskiri paylap yatidu.
Qeshaerdin chiqqan ahunop mashinisidiki qumanliq shitap tarmighidiki 25 adem del saet 11 de sughuan chazigha yitip kilidu, her ikki terep teng yitip kilidu, dushmen armiyisi muhemmet imin qadri qoshunini qorshap muhasirige alidu, muhemmet imin qadirning buyruqi bilen eskerlerler astidiki bausrughluq qurallerni ilip dushmenge oq uzup bir meydan jeng ilip baridu, ahunop qoshuni mashinini tashlap derhal taqqaq qarap chkinidu.