PDA

View Full Version : «Marsni Tekshürüp Orbitlighuchi» Bügün Alem Boshlighigha Chiqirildi



Unregistered
12-08-05, 14:57
Tepsilatini Biliwal.com din korung:

http://www.biliwal.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=577#577

Qiziqquchi
16-08-05, 08:55
Tepsilatini Biliwal.com din korung:

http://www.biliwal.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=577#577
mening bir sualim bar. roket itilishta yer sharidin qattiq ittirilish kuchi bilen chiqidu, buni men chushendim. likin Marsqa berishta yene texi kop uchishi kirek iken. undaqta yer sharidin ittirilish kuchi yoqighanda, bu roket qandaq uchidu? chunki siz yazmingizda roket eghirlighini 2 tonna depsiz. eger yer sharining tartish kuchidin ayrildimu deyli, undaqta kiyinki musapisini qandaq uchidu? uningdin kiyin qaytip kilishi uchun qaysi kuch bilen qaytip kilidu? elwette yer sharigha yeqinlashqansiri, yer sharining tartish kuchi bilen uchushqa kop egergiye ketmesliki mumkin. bu xuddi mashinini dongning ustidin pes terepke heydigende kop kuch ketmigendek bir ish. likin mening chushenmiginim, yer sharidin ittirilish kuchi bilen yer sharining tartish kuchidin ayrilghan musapigiche baralamdu? we uningdin kiyinki musapilerge enirgiye qaysi yerdin kilidu?
Rexmet!

Unregistered
16-08-05, 19:33
Yoqurqi tordishimizning soaligha qisqiche jawap bérip ötey. Bu jawapni http://www.biliwal.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=584#584 dinmu koreleysiz.

Niutonning herket toghrisidiki 1-qanuni boyiche éytqanda, eger bir jisimgha tesir qiliwatqan kuchning yighimi nolge teng bolsa, u halda héliqi jisim eslidiki tinch yaki herket halitini menggu saqlaydu.

«Marsni Tekshürüp Orbitlighuchi» (MTO) ni alem boshliqigha chiqarghuchi rakéta uni yer sharining tartish küchi étiwargha élinmisimu bolidighan orungha aparghanda, MTO toxtap qalghan bolmastin, u yenila intayin yoquri tézlikte herket qiliwatqan bolidu. Yer sharining tartish kuchidin qutulghandin kéyin, MTO gha tesir qilidighan bashqa alahide bir küch bolmighachqa (diqqet: alem boshlighining bu rayonlirida hawamu bolmighachqa, hawaning sürkülüsh küchimu mewjut bolmaydu), MTO burunqi yonilishni boylap öz sepirini dawamlashturiweridu. Marsqa yétip barghiche peqet uning seper yonilishini (trajéctorini) 5-6 qétim toghurlashqa toghra kélidu (Töwendiki resimni körüng). Buni In'glizchide «trajectory correction maneuver (TCM)» dep ataydu. Marsqa yéqin barghanda, MTO Marsning tartish küchi tupeylidin Mars bilen soqushup ketmesligi üchün, yene bir qatar kontrol qilish herketlirini élip bérip, andin uni Marsning orbitisigha chüshüridu.

Qisqisi, yer sharidin Marsqa barghiche MTO asasen énérgiye serip qilmaydu. Marsni orbitlash jeryanida MTO özi hasil qilidighan quyash énérgiyesini ishlitidu (Bezi uchqurilargha yadro énérgiye menbeliri ornitilghan bolup, MTO quyash énérgiyesini qollinidighan qilip lahiyelen'gen). Shundaqla, MTO yer sharigha qaytip kelmeydu--U qaytip kélidighan qilip yasalmighan.

Erkin Sidiq
2005-Yili 16-Awghust

http://marsprogram.jpl.nasa.gov/mro/mission/images/tl_tcm01_br.jpg

1-Resim: MTO ning yer sharidin Marsqa barghiche bolghan arliqtiki trajectori. Chembirekning eng otturisidiki bizning quyashtin ibaret.
Earth at Departure = MTO alemge etilghan waqittiki yer sharining orni.
Earth at Arrival = MTO Marsqa yetip barghan waqittiki yer sharining orni.
Mars at Departure = MTO alemge etilghan waqittiki Marsning orni.
Mars at Arrival = MTO Marsqa yetip barghan waqittiki Marsning orni.
TCM = MTO ning trajectorini toghurlash elip berilghan kontrol herkiti.