PDA

View Full Version : uyghur teshkilatliri nöwette yoluquwatqan eng ötkür mesililerning biri bolsa, öz ichi



Uyghur Canada
19-04-09, 13:23
uyghur teshkilatliri nöwette yoluquwatqan eng ötkür mesililerning biri bolsa, öz ichidiki xitay hemtawaqlirini ashkarilash

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/tukiye-xitay-sodisi-04182009060015.html?encoding=latin


' Türkiye yorghisi: béyjing we enqere arisidiki herbiy hemkarliq ' namliq mulahize maqalisi heqqide söhbet
Muxbirimiz jüme
2009-04-17

Jeymis town fondi jemiyiti ilim jurnilining 16 - Aprél diki sanigha bésilghan "türkiye yorghisi: béyjing we enqere arisidiki herbiy hemkarliq" namliq mulahize maqaliside, shimaliy koriye urushidin kiyin izchil nachar halette turup kelgen xitay türkiye diplomatik munasiwetlirining, 1985 - Yiligha kelgende azraq yumshighanliqi hemde shundin kéyin türkiyining xitaygha 18 qétim herbiy ömek ewetkenliki körsitilgen.

Mezkur maqale heqqide toxtalghan maqale aptori proféssor isak shikur, bu maqalining yéqinda élan qilinidighan tetqiqat netijisining bir qismi ikenlikini bildürdi.

Isak shikur: " bu heqtiki 50 - 60 Betler etrapidiki tetqiqat maqalem, yéqinda washingtongha jaylashqan sherq - Gherb merkizi teripidin élan qilinidu. U maqalide men, xitay - Türkiye munasiwetliridiki uyghur mesilisining orni heqqide bir qeder tepsiliy toxtaldim".

Mulahizide, türkiyining xitay herbiy téxnologiyisige érishish arzusidin paydilinip, xitayning türkiyini " térrorluqqa" birlikte qarshi turush namida, türkiyide paaliyet élip bériwatqan uyghur paaliyetchilerning herikitige birlikte zerbe bérishke qistap kelgenliki, gerche türkiye dairiliri xitayning bu teleplirini izchil ret qilip kelgen bolsimu, emma türkiyining "1990 - Yillarning kéyinki yérimigha kelgende, béyjing dairilirining bu xildiki teleplirige könüshke" bashlighanliqi otturigha qoyulghan.
1999 - Yili 28 - Mayda "xitay - Türkiye herbiy terbiyilesh we hemkarliq kélishimi" tüzgen
Maqalide, türkiyining xitay dairiliri otturigha qoyghan teleplerge qoshulush tunji qedimining, türkiye armiyisi muawin shitab bashliqining xitay ziyariti jeryanida 1999 - Yili 28 - Mayda "xitay - Türkiye herbiy terbiyilesh we hemkarliq kélishimi" tüzgendin kiyin élinghanliqi otturigha qoyulup, mundaq körsitilgen: " türkiyide anda - Sanda élip bérilidighan uyghur namayishliri, we türkiyide turushluq xitay puqralirigha qarshi élip barghan zorawanliq heriketliri 2000 - Yili 14 - Féwraldiki xitay - Türkiye xewpsizlik hemkarliq kélishimining tüzülüsh asasini yaratqan bolushi mumkin".

Maqalide otturigha qoyulishiche, yuqiriqi xewpsizlik kélishimide, türkiyining kurt we siprus rayonliridiki zémin pütünlüki, xitayning tibet we uyghur élini öz ichige alghan rayonlardiki zémin pütünlükige qarishi herqandaq heriketlerge qattiq wasilarni ishqa sélip zerbe bérish qatarliq mezmunlar kirgüzülgen.
Isak shikur:" türkiyidiki xitay puraqlirini uyghurlarning öltürgen yaki öltürmigenlikini men bilmeymen"
Proféssor isak shikur, bu xil kélishimlerni tüzüshte, xitay dairilirining uyghurlar uyushturghan namayishlarda xitay puqralirining öltürülgenlikini kozir qilghanliqini bildürdi we mundaq dédi:" türkiyidiki xitay puraqlirini uyghurlarning öltürgen yaki öltürmigenlikini men bilmeymen. Emma mesile xitayning néme déyishide. Ular shuni bahane qilip türkiye hökümitini bu xildiki xewpsizlik kélishimige imza qoyushqa qistidi."

"Pütün dunyadiki uyghur teshkilatliri nöwette yoluquwatqan eng ötkür mesililerning biri bolsa, öz ichidiki xitay hemtawaqlirini ashkarilash"
Maqalide yene, xitay razwétka organlirining türkiyide keng hem aktip halda heriket qilidighanliqi, bularning türkiyide herbiy axbarat toplash bilenla emes, belki yene uyghur siyasiy teshkilatliri ichige uyqudiki jasus we ishpiyonlarni singdürüsh bilen shughullanghanliqi körsitilgen we mundaq déyilgen:" türkiyidila emes belki pütün dunyadiki uyghur teshkilatliri nöwette yoluquwatqan eng ötkür mesililerning biri bolsa, öz ichidiki xitay hemtawaqlirini ashkarilash mesilidur. Uyghur paaliyetchiler we bezi yuqiri derijilik paaliyetchilerge nisbeten délighul bolush, gumansirash tuyghuliri sherqiy türkistan teshkillirining passip we palech halgha chüshüp qélishini keltürüp chiqardi. Bu del béyjing dairiliri kütidighan ish idi" dep otturigha qoyulghan.

Proféssor isak shikur bu heqte toxtilip, uyghur siyasiy dawasini palech haletke chüshürüp qoyidighan jasuslarning uyghurlardin ikenlikini hetta bezilirining xitayda terbiyilendi dep éytishqimu bolidighanliqini ilgiri sürdi.

" Men bularni terbiyilendi dep qaraymen. Ular bezide uyghur yighinlirigha qatnishidu we xewer uchuxlarni toplap xitaygha yetküzidu."

Proféssor isak shikur, israiliyining yérusalém shehirige jaylashqan. Ibraniylar uniwérsitéti siyasiy penler fakultéti we sherqiy asiye tetqiqati fakultéti xitay bölümining mudiri. Proféssor isak shikur ilgirimu uyghur mesilisi heqqide bir nechche maqale élan qilghan.

Uyghur Canada
20-04-09, 16:04
Isak Shukur ependige we xewer ishligen Memetjan ependige koptin kop rexmet.

buning bilen birge yene shuni chushunush mumkinki, xitay dairilirining Uyghur paaliyetchiliri ichige oz xadimlirini singdurishi yaki teximu ashurishi bilen we Sherqiy Turkistan dawasining dunya weziyitige hem siyasitige masliship tereqqi qilishi bilen, chetellerdiki paaliyetler we qiziqish teximu yuqiri basquchqa koturilidu. bundaq ehwallarda Uyghur xelqining sezgurliki bir baldaq yuqiri basquchqa chiqishi kirek. chunki bundaq bir strategiyede, kim uxlap qalsa shuninggha ziyan ekilidu. elwette uzun yillardin beri chetel hokumetliri we xitaylarning kop ishliri planliq we puxta bolup keliwatqanliqini korup yettuq. bizningchu?

meyli qandaqla bolmisun, weten dawayimiz aktip rolgha erishishi kirek we shuni yoqatmasliqimiz kirek. xelq supitige milliy ishlirimizgha kongel bolishimiz, teshkilat we paaliyetchilirimizge ige chiqishimiz hem teximu bekrek toghra yolgha bashlash bilen birge yene, paaliyetlerge teximu bekrek destek berishimiz kirek. bolmisa axirqi ziyan yenila biz Uyghurlargha bolidu....

Unregistered
01-05-09, 05:06
vay be, daha neler var bizim bilmedigimiz..