PDA

View Full Version : ghulam yaghmagha 7



Ghalip Uyghurdin
12-04-09, 05:22
ghulam yaghmaning eytqanliri bilen oz emeliyti toghrisida (1 )

“ ya korun’giningdek bol, ya bolghiningdek korun”
( Turklerning ata sozidin)

Yuqurida neqil kelturulgen eqliye sozining menasini chushuniwelish shunchilik asan, eghizdin chushurmey tekrarlap yurushmu ademdin chiqim telep qilmaydu, kuchmu ketmeydu. Lekin uningda korsitilgen menewi qimmetni ozleshturush kishige taghni yotkgendinmu qiyin tuyulidu. Ademler arisida shundaq kishilermu barki, ozini kir qonmighan qardek aq korsitishke tirishidu hem bashqilargha yahshiliqni teshebbus qilidu. Biraq uning oz qilmishlirigha qaraydighan bolsa, kishining konglini seskendurup hetta shuningdek yahshi sozlerni anglashqa rayinimu qoymayd. “ ya korun’giningde bol, Ya bolghiningdek korun” – kishini aldima, bashqilarning sanga bolghan sadaqitini depsende qilma, bashqilargha yahshiliqtin, eqildin ellame dek ders sozlep, ozeng nadanlarning qilighini qilma,….

ghulam yaghmaning kishilik Pis’hikisi toghrisida kishini zirikturgidek bir talay nersilerni yazdim. yazghanlirimdin ghulam yaghma ozimu bizar bolup titildap ketti. mening kutkinimmu shu idi. bashqilarning zitigha tegse qandaq bolidighanliqini endi bilip yetkendu. Bizde “ pichaqni ozengge sal, aghirmisa kishige” deydighan terbiye sozi bar. ghulam yaghma on yil bashqilarni aghirtti. Azaplidi. Hechkim dat demidi, dat degenni helq- alem kormidi. Men deymenki, bir milletning Ziyalisi, ( heliqi dehqan bir yurtluq, heliqi erbap bir yurtluq eytqandek)“ qelimi pishqan, qelimi otkur „ ademi qandaq bolushi kerek? oz helqining yurikini zede qiliwetishi kerekmu? Neme uchun? Oz helqining yetersizliklirini „ zeherni hezer bilen dawalash“ usuli qollinish kerekmu? Yaki „yarigha melhem surtush“ usuli bilenmu? Men ghulam yaghmagha“ Prolitariyat pioneri“ dep leqem qoydum. chunki u chongni chong dep hormet qilmidi, kichikni kichik bilip izzet qilmidi.bu Uyghur millitining ehlaq enenisi idi. ghulam yaghma Millitimizning dindarlirinimu, Ziyalilirinimu, Inqilapchilirinimu, Shair, yazghuchi, nahshichi, muzikichi,… eytawur Uyghurgha a’it bolghan janliqlarning hemmisini titip tashliwetti. Bu del “Prolitariyat medeniyet zor inqilawi „ dewridiki qizil esker Pionerlarning aktipchaliqliridin ulge idi. Prolitariyat Pionerlirining eng kop salghan ziyanliri “Nopuz „ yoqutush bolghan idi. nopuz yoqalghanda hemme bap barawer bolatti. hechkim hechkimge ita’et qilmaytti, hechkim hechkimge hormet qilmaytti. Ademelr qotandin urkigen hitmal, qotor ishektek qertap chapatti. Eger bir millet helqi bundaq halgha kelse, aqiwitini tesewwur qilish mumkinmu? Ahirqi yazmamgha biri( belki ghulam yaghmadur, yaki uning goppangchiliridin biridur..) itiraz bildurup: bir admge unchiwala choqunup ketishning hajiti yoq, … dedgendek sipilap otuptu. Demekchi bolghini ghulam yaghmaning qilmishlirimu hata emes, bezenlerning nopuzini tokiwetse neme bolghidek…din ibarettur. undaqta men nopuz toghrisida ghulam yaghmaning oz tilidin uzun bir misal alimen:

…..„ teshkillinishte < nopuz > intayin muhim. < nopuz > bolmisa teshkillinish mumkin emes. undaqta < nopuz > degen neme? – Fransiyening 19- esirdiki meshhur yazghuchisi wetor hiyogo mundaq deydu : < dunyada atarmen- chaparmenliri yoq hoquqtar yoq, muritliri bolmighan nopuz igisimu yoq.> demek, omumen, bir millet, bir yurt jamaeti, bir mehelle jamaeti yaki birtop adem ( murit) teripidin soyulgen, ortaq etirap qilinghan, tonulghan, ishench baghlanghan yaki ret qiliwetilmeydighan inawet- inawetlik shehs - < nopuz > demektur.
Teshkillinishte <nopuz> ning muhimliqini yuqarqi teriplirimizdiki < omum etirap qilghan, ( qilidighan) > degen mezmundin qiyas qilishimiz mumkin. Yeni ashu etirap qilghuchilar ( muritlar<9 < nopu > etrapigha toplansa teshkinlinish kelip chiqidu degen soz.

Nopuz derijisi her hil bolushi mumkin. Shunga biz teriplirimizd uning millettin tartip taki bir kichik kolliktipqiche bolghan jamae ichide tonulidighanliqini korsitip ottuq. Hetta nopuzlar dunyawi etirapqa erishken bolushi mumkin.
Teshkinlinish bilen nopuzning munasiwiti shundaq iken bizning teshkinlinelmeslikimizde hem nopuzning eksi roli ( nopuz bolmasliq) asasi sewepmu- qandaq? Elwette shundaq!
Bizning dushmenlirimiz helq arisida meydangha kelgen < nopuz > larni qerellik halda yoq qilip keldi ( ular nopuzning rolini ubdan bilgechke bu noqtigha alahide ehmiyet berip kelmekte!) . ular yushurun tutqun qilish, yushurun suyqest qilsih, abroysizlandurush qatarliq wastilerdin paydilinidu….( 1936-yili shingshisey…)….Baylar, uqumushlarni keng kolemde tutqun qilip melletning aldigha ketken munewwer ademlirini yoqqili wetish bilen bu behitsiz milletni yene yuz yillap arqigha- jahaletke chekinduriwetti. Bu milletke yene hemmini < noldin bashlash > qa toghra keldi. Dushmen buningliq bilenla tohtap qalmay, yene ularni < hain > dep élan qilip angsiz helqning ulargha qarshi nepritini qozghap keldi. Helqimiz bols angsizliq tupeyli ozlirining munewwer oghul-qizlirini tonimidi, mehebbitidin mehrum qaldurdi, dushmenning depigha usul oynap, ularni rastinla < hain > dep tonidi, ulardin ozlirin qachurdi, ularning aile epradinimu < hainning ewladi > dep pes kordi, chetke qaqti!
Nemishkedur bizning helqimiz ozi dushemen dep tonuydighan hokumetning ( hitaylarning ) gepige shunche asan ishinip, ozlirining batur oghul- qizliridin shunche asan guman qilidu? – bu bir hil rohi ajizliqtur! ….
….. bizning sadda helqimiz sayasidiki bundaq kop qatlamliq oyunlardin hewersiz bolghachqa, buni dushmenning bir hil suyqesti dep bilmestin, he degendila ishinip qelip, bu bichare ademler ( eslidiki qehrimanlar, nopuz igiliri )din yirgengen halda ozini chetke alidighan bolup qelishqan. Bu nopuz igilirining rohi ustunliki mushundaq hujumlar bilen gumran qiliwetilgen. Urush- qiynashlargha pisent qilmighan bu ezimetler mana mushundaq rezillik arqisida helqtin ayrilip tashlinidu –de, rohi jehettin gumran qilinidu….”
( mezkur neqil ghulam yaghmaning < abul qemer Allah yari > ismi bilen yazghan < eynek > namliq “ kitap”ining < nopuz toghrisida > temisi 56- 60 betliidin kesip elindi)

Qeni ghulam yaghma we uning goppangchiliri ozliri oylinip baqsun. Ejeba ghulam yaghma shu yiraq otmushtiki hitayning nopuz yoqutush suyqestlirini yazghinida, ozi oz qoli bilen tokmekchi bolghan nopuzlar toghrisida neme chushenchide bolghanlighini eytalarmu? ghulam yagha hitayning shundaq bir qesten nopuz tokush suyqestige usul oynap ketkenmidur yaki bashqilarning nopuzini tokiwetip, bashqilarni nopuzsizlanduriwetip ozini nopuz qilip tiklep chiqmaqchi bolghanmidur. Men keyinkisini terjih qilimen.yeni ghulam yaghma oz nopuzini tiklesh uchun shundaq na’ehlilik qildi. eger men ghulam yaghmaning qoligha mushundaq chushup qalghan bolsam, jezmenki u ozining mejroh eqli bilen manga bohtan chaplap, manga qara surtup, tohmet chaplap: bu hitayning jasusi, hoja akisining buyrighini bejirdi, buningdinmu artuq ispat bolamdu-dep, meni sesitip, tughulghinimgha dat deguziwetken bolatti. Bu naqis eqilning, sobyektip iddialistqa mensup kalwalarning wehimiliridindur. Men ghulam yaghmani bashqilardek “qelimi pishqan “ yazghuchi,dep hangweqip qalmaymen. Belki ozining neme dewatqanlihgini ozi bilmeydighan, nadan mejroh, het yazalaydighan sawatsiz, tosh yanchuqigha qelem qisturiwalghan kokeme mutihem-dep baha berimen. ghulam yaghma nopuz toghrisida shunchiwala gep setip,nopuz tokush dushmenning syuqesti- dep hokum qilip, ahiri ozi qurghan tuzaqqa ozi chushup qaldi. U qolidin kelse, yeqinda Rabiye qadirning nopuzini tokushke izdinidu. Sidiq haji rozi ependige Bergen “ qiriq sualgha bir jawap” degen hetide daritmilap otuptu. Qeni unimu korimiz. Bu uning ahirqi nopuz tokishi bolup qalidu. Chunki bundin keyin Uyghurlarda undaq chong nopuzning yaritilishi tesewwurdin yiraq. Bundin keyin bu temida yene yazimen. –“ ghulam yaghmaning eytqanliri bilen oz emeliyti toghrisida. “

Unregistered
12-04-09, 12:50
Salam Ghalip Uyghur!
bu maqaliliringizni toplap Jelil Turangha ewep bering.kitap qilip chiqirayi.ixtisadi chiqimini Jelil Turangha men yetküzüp berimenberimen!
Hörmet bilen

Salih Uyghur
13-04-09, 10:09
ghalip ependim sizning yazmillirngizni qaldurmay oqudum ,sizning yazmingizdin kishlerning shehsitige hujum plitiwatqandek bir kurnish chiqip turwatidu .biz oqurmenlerni sizning yazmillirngizgha ishendurshingiz uchun
siz eyiplewatqan ghulam digening yazmillirnimu caplap qoysingiz hich bolmighanda eyiplenguchuning ,yazmillirning ulunush menbelirni quyup qoyghan bolsingiz
biz oqurmenlerning hata pikir birip qelshimizning aldini alghini we dushmenlerning oturda
ittipaqsizliq tughdurshining aldini alghini boludu

salih uyghurgha
14-04-09, 13:19
toghra deysiz salih uyghur. ghulam yaghma 10 yil yazdi. yazghanliri delilsiz, pakitsiz guman, tohmet bilen yezildi. men uning nemishke shundaq yazidighanliqi toghrisida gep echip, aldi bilen uning kishilik Pis'hikisi toghrisida kop tolhtaldim. shundaq qilmighanda kishiler uni rastinla "qaltis yazghuchi, heqiqetni sozliguchi, qelimi pishqan" dep hata tonup qalidu hem hata tonup keldi. menning yazghanlirimning keyinki, siz astigha het chaplighan bolekliride ghulam yaghmaning "kitap" dep neshir qildurghan ehletliridin ariye elip, delil ornida kelturdum. bundin keyin dawamliq shundaq qilimen. birla nerse uning " qelemkesh, yazghuchi, qelimi pishqan" adem emes, tohmethor, bohtanchi, gumanhor ikenlikini kishilerge soretlep bermisem, jihad qilghan ghazilar, ghazatqa qatnashqan shehitler mendin razi bolmighudek. keyinki yazmilirimni korsingiz, sizningmu ghezipingiz tashidu. men ozemni zadila tutalmaywatimen. u intayin uchigha chiqqan kokeme, qara til, tohmethor adem iken.

salih uyghur
15-04-09, 00:32
galip mining siningdin surghunum sen dellil korsutup ghulamni eyiplewatqan kitaplar,we uning yazmilirgha ulshudighan web adrisi
ependim, biz 2009 yilda yashawatimiz, hittayning medinyet inqilawi dewirde emes
sining yazmilliring manga hittayning medinyet inqilawi dewridiki haqaretke toghan gezitlirni eslitiwaqtidu


toghra deysiz salih uyghur. ghulam yaghma 10 yil yazdi. yazghanliri delilsiz, pakitsiz guman, tohmet bilen yezildi. men uning nemishke shundaq yazidighanliqi toghrisida gep echip, aldi bilen uning kishilik Pis'hikisi toghrisida kop tolhtaldim. shundaq qilmighanda kishiler uni rastinla "qaltis yazghuchi, heqiqetni sozliguchi, qelimi pishqan" dep hata tonup qalidu hem hata tonup keldi. menning yazghanlirimning keyinki, siz astigha het chaplighan bolekliride ghulam yaghmaning "kitap" dep neshir qildurghan ehletliridin ariye elip, delil ornida kelturdum. bundin keyin dawamliq shundaq qilimen. birla nerse uning " qelemkesh, yazghuchi, qelimi pishqan" adem emes, tohmethor, bohtanchi, gumanhor ikenlikini kishilerge soretlep bermisem, jihad qilghan ghazilar, ghazatqa qatnashqan shehitler mendin razi bolmighudek. keyinki yazmilirimni korsingiz, sizningmu ghezipingiz tashidu. men ozemni zadila tutalmaywatimen. u intayin uchigha chiqqan kokeme, qara til, tohmethor adem iken.