PDA

View Full Version : „Uighurbiz“ Torining Taqilishi



Unregistered
02-04-09, 23:05
„Uighurbiz“ Torining Taqilishi

Erk

„Uighurbiz“ Torining taqilishi nurghunlighan ziyalilarni perishan qildi. Weten ichidikilerning qanchilik biaram bolghanliqini peqetla tesewwur qilalaymen. Weten sirtidikilerning naraziliqliri we ghezeplirini bolsa öz quliqim bilen anglidim.

Uighurbiz“ Toridiki nispeten erkin muhit weten ichi – sirtidiki ziyalilarni bir sorungha jem qilip, milletning derdi we kelgüsi heqqide dadil pikir bayan qilidighan purset bilen teminligen idi. Méningche, hichqachan, hich bir tor betide bundaq azade dert töküsh bolup baqmighan. Bu téxi bashlinish idi.

Herkim bu tor bétining mewjudliqi üchün döletning bir pütünlikige chéqilidighan, milletler ittipaqliqigha ziyan yetküzidighan, qanungha zit bolghan ibarilerni tilgha élishning muwapiq emeslikini öz xatirisida tutup keldi. Gep – sözlerni ayap, chaynap, özgertip bayan qilishqa térishti. Bu tor bétining “zhunggo” dégen dölette ikenlikini ésidin chiqarmidi. “Xitay” dep adetlinip qalghan manga oxshash ademlermu “xenzu” dégen chirayliq ibarini mejburi tallap qollandi…. Shundaqtimu, Tor béti beribir taqaldi.

Bir menidin éyitqanda, démokratiye chüshini körüwatqan zhunggoda mesilining yenila bek éghirliqi ayan. Démokratiye, kishilik hoquqqa bolghan hewes we hörmet hakimiyet béshidikilerge téxi yuqmighan chéghi. Halbuki, gherip döletliri her yili qanche milyonlap dollar serip qilip, zhunggoni démokratiyige bashlap kirishke térishiwatidu. Zhunggo bilen qanun dialoglirini dawamlashturiwatidu. Zhunggoning edliye, sot, teptish xadimlirini démokratik ang we bilim bilen terbiyilep bériwatidu…..

Yene bir menidin éyitqanda, Shinjiang Uyghur Aptonum rayunining démokratiyidin wabadin hürkigendek qorqudighan rehberliri sarasimige chüshüp qalghan, bu bette otturigha qoyulghan heqiqetni hezim qilalmighan bolsa kérek. Déyishke tégishklik geplerning téxi mingdin biri déyilmigenidi we pedaz bilen bayan qilinghan mezmunlar Uyghur millitining yürek azawining bir tamchisimu bolalmayti….

Dunyada öz ana tilida sözliyelmigenliki seweplik hesret chékidighan bashqa bir millet qalmidi. dunyada yene, öz étizigha nime térishni bashqilar belgilep béridighan déhqanmu yoq. Bu dunyada shu qeder köp tebii bayliqqa ige bolup turup namratliq patqiqigha patqan we ishsizliq azawigha bolghulghan bir xelq mewjud emes. Bu dunyada yene, qizlirini yaqa yurtlargha mejburi ishchiliqqa yollap béridighan milletmu qalmidi….

Bu dert, bu hesretler ichimizge topliniwerse, aqiwéti nime bolmaqchi?

„Uighurbiz“ Tori taqalghanda, xiyalimgha men yashwatqan shitattning daim dégüdek intérnétta élip baridighan ray sinash paaliyiti keldi.

Elwette, bu yerde kimning nime déyishi, nime yézishi, qandaq yashishigha qoyulidighan cheklime yoq. Qaysi tilda sözleysen, qanche bala tughisen, qaysi yurtta yashaysen, nede ishleysen, étizinggha bir nerse térimsen – yoq …. Bular öz erking. Méning tilgha almaqchi bolghinim addiy bir ijtimaiy mesile:

Ammiwi sorunlarda tamaka chékishni cheklesh mesilisi uzun yil talash – tartish qilinghan iken. Intérnétta bu toghruluq qanche yillap ray sinashlar élip bérildi. Aqiwette, ötken yili 49%ge qarshi 51% ning ghelibisi bilen, ammiwi sorunlarda tamaka chékish men`i qilindi.

Yene bir missal; sheherge igiz bina sélish mesilisi üstide ray sinash élip bérildi. Bu mesilidimu, igiz bina sélishqa qarshi chiqqan köpsanliq awazning ghelibisi bilen, sheher teweside bundin kéyin igiz bina sélish cheklendi.

Yene bir missal: Bu yurtqa nispeten men bir chet`ellik. Men ilgiri – kéyin bolup 4 orunda ishlidim. Ilgiriki üch orunni özüm yaratmay chiqip ketken idim. Tötinchi orunda ishlewatqinimgha 10 yil bolup qaldi. Men bügün`ge qeder birsining yeklishige, kemsitishige uchrap baqmidim. Ish heqqim nurghun ishchilarningkidin yuqiri. Dölet tilini yaxshi bilmigenlikim méning kemchilikim bolup bir ishqa putlashmidi. Wezipemning höddisidin chiqimen. Birersining aldida boyun qismaymen. Bashliqqa uchrap qalsa “yaxshimu sen?” dégen bir salamni bérip qoyimen. Uning aldida qorunidighan, xoshamet bilen muamile qilidighan ish yoq. Özara senlishimiz. “ishsiz qalarmenmu” deydighan endishe xiyalimgha kirip chiqmaydu. Rohi jehette bésim hés qilidighangha bir sewep yoq….

Bundaq misallarni minglap körsetkili bolidu. Bu yerdikidek xelqning rahigha béqip ish qilidighan hökümetning Shinjiang Uyghur Aptonum Rayunida qurulishini ümid qilip bularni dewatqinim yoq.

Démekchimenki, öz yurtida adimiy étibargha érishelmigen kishilerning qorsaq köpüki bolidu. „Uighurbiz“ge oxshash tor betliri bu qorsaq köpükini boshitidighan yaxshi orun. Hökümettikilerning eqli bolsa, otturigha qoyulghan pikirlerdin özlirining shaltaqlirini körüp yételeyti we buni tüzetmigende, aldini alghusiz yama aqiwetlerge asas sélip béridighanliqini chüshiniwalayti. Epsus, Tor béti taqaldi. Ziyalilarning awazimu öchti. Bu awaz dora puruxlirigha aylinip, bombigha niqtap qachilanghan dora puruxlirigha aylinip ketmisila bolattighu!?

Ziyalilirimizning pikir erkinlikige bolghan zariqishlirining partlash aldidiki yanar taghqa aylanghanliqini hés qildim.

Men xususen, zhunggoning aldimizdiki bir qanche yil ichide mutleq rewishte démokratiyige köchidighanliqigha ishinimen. U chaghda, bügün uyghurlarning awazini boghqanlarning qanchilik lenet – nepretke qalidighanliqini kim tesewur qilalmaydu?
menbe:wetinim

Unregistered
02-04-09, 23:54
www.wetinim.org/forum gha köpligen qimmetlik tarixiy matériyallar topliniptu.

Unregistered
02-04-09, 23:55
Bu tor bétige köpligen qimmetlik tarixiy matériyallar topliniptu.

www.wetinim.org/forum

Unregistered
03-04-09, 00:52
Bu tor veten ichidikiler achqanmu sirttikilermu?
bundaq sorushum, bir maqale evtmekchi idim, veten ichidikiler chiqarghan bolsa, bashqichierk ozgertmekchimen. tordin bu heqte uchur alalmidim, bilguchiler uchur berse


Bu tor bétige köpligen qimmetlik tarixiy matériyallar topliniptu.

www.wetinim.org/forum

Unregistered
03-04-09, 06:46
Bu www.wetinim.org dégen tor weten sirtida échilghan. weten ichidikiler köp kiridu. bir nerse yollighanda, torning taqilip qalmasliqini nezerde tutup yollisingiz yaxshi bolidu.

Bilgüchi.

Unregistered
04-04-09, 19:17
uighurbiz tori yene ichilidighan oxshaydu. shundaq xewele bar.