PDA

View Full Version : Tashqi Dunyagha Yüzlengen Uyghurlargha…



M.Azat
26-03-09, 03:05
Tashqi Dunyagha Yüzlengen Uyghurlargha…

Xilmu-xil sewepler tüpeyli wetendin chiqip kitip,wetenge yeqin,amma yenila ixtisadi jehettin bek tereqqiyati bolmighan,siyasi jehettin sewiyelik demokiratiye bolmighan döletlerde yashawatqan Uyghurlar,eger u yerlerde huzur tapalmighan bolsa , waqitni ötküzmey her xil yollar bilen Gherip döletlirige ketishi kerek.qanche köp gherip döletlirige kelip orunlashsa,Uyghurlarning siyasi,ijtimai,ixtisadi kuchining eishishigh paydisi bolidu.

Uyghurlarning weten sirtigha keng külemlik köchüshi 1881.yili bashlanghan bolup,İli royoni Charrussiye teripidin Manjurlargha qayturup berilgende,xelq Russiye ziminida qalghan Uyghur qerindashliring yurtlirigha köchti.

2.qetimliq köch 1961-62.yilliri yene İli Uyghurliri teripidin sewit topraqlirigha qarap emilileshti.100 minglighan ahale qerindash xelqlerning arisigha singip ketti.gheripke qarap ilgirlimidi.eng ilgiri ketkenliri Türkiyege,Seudierebistangha kelip toxtidi.Gherip dunyasini millet süpitide 90.yillarning axiri keship ettuq.



Chetelde bilimlik,mediniyetlik bolushla yetmeydu.ixtisadi kuch bolishi kerek.Uyghurlar ichide 50 milyondin 100 milyon dollarghiche sermayisi bolghan 40-50 neper Uyghur bolmay turup özlirini dunyagha teximu yaxshi tonutush imkaniyitige erishelmeydu.weten sirtigha chiqqan birinji ewlat Uyghurlarning mutlaq köp qismi,turiwatqan dölitige maslishalmasliq,eghir ixtisadi sharait ichide weten hesiriti bilen alemdin ötüp ketishi ilahi teqdir mesilisi.

İkkinji ewlat Uyghurlarning chetelde mutlaq katta muwapiqiyetlerge imza atidighanlighida shöhbe yoq.

Yawropani elip eytidighan bolsaq,Uyghurlar Girmaniyeni merkez qilghan halda gherbi yapropadiki bir qanche dölette yashimaqta.

Yawropada göchmen nopusqa bir köz atayli;Nupus tetqiqatchiliri yawropada 8 milyun köchmen yashawatqanligini ipade qilmaqta.Girmaniyidiki köchmen nupusning ehwalini bilish üchün Paytexit Birlin nupusigha beqish yeterlik;2008,yili 4,ayning 30,kunige qeder Birlin nupusigha resmi tizimlanghan biraq chet’el pasporti bilen yashawatqan kishi sani 473,177 neper bulup, bu san Birlin nupusining 14.1% igelleydu.bularda 195 döletning paporti bar.elbette Girmaniyede Türkler,Engiliyede Hindistanliq ve Pakistanliqlar,Firansiyede Erep ve apiriqiliqlar,İspaniyede Latin Amerikaliqlar ve Erepler (700ming köchmen)köp sanliqta.Yawrupa birligining sirtidiki Norwigiyening paytexti Osloning nupusi 560.484neper.bu sheherde chetel pasporti bilen yashawatqan köchmenlerning sani 85,500 neper bulup,20,000 Pakistanliq, 9000 Sumaliliq,19000 sherqi yawropaliq bar.

Yawropadiki 8 milyon köchmen ichide Uyghurlar yoq diyerlik az.

Kanada hökümiti ötken yilning axirisida 2009.yili Knadagha 265.000 köchmen alidighanlighini ilan qildi.shertler mundaq;

1.qabiliyetlik ishchilar we kespi xadimlar

2.Quebec ölkisi teripidin qobul qilinidighan qabiliyetlik ishchilar we kespi xadimlar

3.Kanadada oqughan yaki ishligen tejirbisi bar,Kanadani bilidighan kishiler

4.Kanadagha meblex salghuchilar yaki Kanadada Shirket achquchilar

5.Kanada wetendeshi yaki Kanadada köchmenlik heqqige erishkenlerning ailisi,uruq-tuqqanliri,yeqinliri

Amerikigha yilda ottura hisap bilen wiziliq we qachaq kirgen köchmen sani 1 milyon etirapida.Amma,Amerikagha kelgen Uyghurlar okiyandiki bir tamchimu bolalmaydu.

Amerikaning 40 tin artuq wiza türi bar.yeshil kartning türlirimu köp.

Wetendin wiza elip Amerikigha kelish besi mushkül bolishi mumkin.amma,Türkiye,Qazaqistan pasporti bulghan Uyghurlarning Amerikigha wiza elishi bek qiyin emes.

Amerika yilda 55.000 kishige yeshil kart (Amerikida turush ruxsiti)beridu.

Amerikada 1990.yili chiqqan köchmenler qanunigha köre Amerikiliq bir shirketke 500 ming dollardin 1 milyon dollarghiche meblex salghan kishilerning shirketlirige 10 ming yeshil kart birilmekte.bu qanundin Zhonggoluqlar mexsetlik paydilanmaqta.puli bar Uyghurlar bu yoldin köp sandiki Uyghurni Amerikigha ekilelishi mumkin.

Hazir,Uyghurlargha eng asan yol,Amerika we bashqa gherip döletliride Siyasi panaliq yoli.

Muhim bolghini, qaysi yoldin bolsa bolsun u döletning chigirisidin ichige kiriwelish.

Wetende zulum köriwatqanlar we zulumgha qarshi küresh qiliwatqanlarning mutlaq köp qismi chetelge chiqalmaydu.küresh qilishtin waz kechip chiqip ketishni ghururigha yidürelmey shehitlik yoligha qarap ketiwatqanlar az emes.ularning aqqan qanliri bedilige gherip döletlirige kelip siyasi panaliq tilesh salahiyitige erishkenler wijdani mesuliyetni üstige elishqa mejbur.ularning ichide “mining weten,millet bilen ishim yoq,yaxshi yashash üchün keldim”dep oylaydighanlar bar.yaxshi yashisun,perzentlirini yaxshi yetishtürsun!biraq,wetenge,milletke xiyanet qilidighan yolgha mangmisila,weten,millet ularni kechüridu.

Shuni qoshup qoyayki,Gherip döletliridiki bayliq,bayashatliqlarni kinolarda körüp hewes qilip chiqmaqchi bolghanlar issiq ugisini buzmisun!

Chetelde,wten hesritige chidash bek tes.ish tepish qiyin,yat yurtlargha adetlenish asangha chüshmeydu.teyyar nan yoq.bir miqtar yardem pul bar.

İshsizliq,zirkish,roxi chüshkünlük bezilerning roxi salametligini bozup qoyidu.

Özining kiselligini qobul qilmay,dawalanmay,özige we yeqinlirigha köngülsizlik tepip beriwatqanlar bar.hetta bu kisellik haliti,beshini silighanlarni internette dawamliq haqaret qilip yezishqa qeder yetip barmaqta.

Pulsiz bolsimu,tirshchan,roxi jehettin chidamliq Uyghurlar yolini tapalaydu.

Chetelde hayat eghir,amma,wetendikidek zulum, kemsitish,qorqunchtin xali yashaysiz.

Eger Gherip döletliride yashaydighan Uyghurning sani 100 mingdin ashsa wetendiki Uyghurlarning ehwaligha zor derijide ijabi tesir körsiteleydu.

Bizde “ghura,ghurini körse ala bolidu” deydighan temsile bar.meyli yaxshiliq,meyli yamanliq bolsun,Uyghur Uyghurni ölge elishta chaqqan kelimiz.azat Uyghurlar köpeygensiri,rohi azat Uyghurlarning köpüyishige ilham bolidu.rohi azat Uyghurlar köpeygensiri,qulluqtin huzur alidighan Uyghurlarning sani azilishqa bashlaydu.

Wetendin ayrilip,kembeghil döletlerde kembeghilliktin qutilalmighanlar gheripke yüzlininglar!

Peyghember eleykisalam yoqsullarni yaxshi küretti.amma yoqsulluqni yaxshi körgen emes.

Qilidighan ishi,aile turmushini qamdiyalaydighan kirimi bolghanlarning qerindashlirining gheywt-shikayitini qilishqa hewisi qalmaydu.dimek gunadin xali bolidu.

Küch nupusning köpligide emes.7milyon 500ming nupusi bolghan shiwitsariyening 2007.yildiki milli daramiti 267 milyart dolar .160 milyon nupusi bolghan Pakistanning 2007.yildiki milli daramiti 475 milyon dolar.shiwitsariye ixtisadi jehette 56 Pakistangha barawer.kishi beshigha toghra kelidighan milli daramette.shiwitsariye 10.ji,Pakistan 128.ji.

Dunyaning qaysi yeride bolsun Uyghurlar sexi,mihmandos xelq.

Uyghurlar wetinidimu,weten sirtidimu musapirchiliqning azawini tartiwatqan xelq.xuddi changqighan teklimakan sugha teshna bolghinidek, Uyghurlar söygüge teshna.söygü eslide hemmimizning ichide mewjut.bir-birimizge söygü bilen muamile qilishta biraz sexi bolsaqla,kin we nepretning qerindashlargha ishlitilmeydighanlighini xatirlishimiz qeyingha chüshmeydu.timidin chiqip ketiwatimen .meni kechürünglar!

Dunyagha chechilip ketken bizlerni bir-birimizge baghalwatqini,bir weten,bir millet bolushning rishtisi.

Yashisun söygü!

Yashisun Uyghurlarning bir-birige bolghan söygüsi!

2009.03.24 M.Azat
http://www.uyghur-8-4.com/xewerler1.php?news=81

Admingha:M.Azatning yazmilirini chaplap qoyuwatimen.2 yazmisini üchürüwttingiz.nimishke?
M.Azatning yazmiliri,Uyghurlargha bilim,melumat biridighan yazmilar.bu tor bette gheywet qilmighanlargha orun yoqmu? yazmalarni oqumastin öchürmeng!

Unregistered
26-03-09, 10:35
Hemme qerindashlarning eng az birdin uyghur ekilishini tewessiye qilimen?kelijektiki ughul-qizlirimizning yat milletke kitip qalmasliqi uchun bolsimu etrapimizgha uyghur toplayli??

Sabkash
26-03-09, 12:59
Angla :
"Ghezipingni kimge deysen ,telwe tursa bu dunya
Eziz yurtni tashliwettuk , bilmey uni Tutiyyyyyyyyyyyyyyya !!!"
deptiken birsi .Jan chiksimu wetenni satma dep niseyet kilghin !


Hemme qerindashlarning eng az birdin uyghur ekilishini tewessiye qilimen?kelijektiki ughul-qizlirimizning yat milletke kitip qalmasliqi uchun bolsimu etrapimizgha uyghur toplayli??