PDA

View Full Version : Tibetning Tili we Uyghurning Ussuli



Unregistered
01-03-09, 22:02
Tibetning Tili we Uyghurning Ussuli

Herbir millet özining tili bilen sen'itini aldi bilen shu milletni teshkil qilghuchi ademliri özi qedirleydu, andin bashqilar hörmet qilidu. Tibetning tili bilen uyghurning usulida hichqandaq baghlinish yoq, emma diyarim torida tibetlerning ana tilgha warisliq qilish ehwali yézilghan témigha, bir tordash uyghurche usul sin'gha élin'ghan tor betning adrsini qaldurup qoyuptu, shunga men téma bilen inkastiki bu ikki ehwalni birla témigha yéghip yuqarqidek «ghelite mawzu»ni qoyup qoydum.



Tibetlerning ana tilgha warisliq qilish hoquqi kapaletke ige



Tibet yéziqining 1300yildin artuq tarixi bar,u dunyadiki eng qedimi yéziqlarning biri. Tibet yéziqidiki yazmilar tibetlerning tarixi we medeniyitini xatirileshte muhim töhpe qoshqan,u hélimu tibet xelqining eng asasliq alaqe qorali.
Shizang til-yéziq komitétining mu'awin mudiri losangshimiy mundaq dédi: meyli sheher yaki yézilarda bolsun tibet til-yéziqi shizang jem'iyitining her qaysi sahelirige singgen.
Shizang aptonum rayoni qedimiy tibet medeniyitini qoghdash we uninggha warisliq qilish üchün, 1987-yili yerlik qanun<< Shizang aptonom rayonining tibet til-yéziqini öginish,ishlitish, tereqqiy qildurush qarari>>ni maqullighan.
Tekshürülüshiche,shizangda hazir 2milyon 800mingdin köprek nopus bar iken,buning 2milyon300mingdin köpreki tibet déhqan-charwichiliri iken.
Shizang ma'arip tarmaqliri köp yillardin béri tibet dersini izchil asasiy ma'ariptiki asasliq ders qildi. Hazir bashlan'ghuch mektep, ottura mektep,ottura téxnikom,aliy mekteplerdiki her qaysi öginish basquchlirida tibet oqughuchiliri omumiyüzlük tibet til-yéziqida ma'aripni qobul qilidu. Mekteplerdiki herderijilik imtihanlarda tibet til-yéziq imtihani imtihan türige kirgüzülgen. Tibet balilirining ana tilgha warisliq qilish hoquqi ma'arip sistémisida toluq kapaletke ige qilin'ghan.
Losangshimiy mundaq didi:tibet til-yéziqi tibet xelqining medeniyet yiltizi,biz uni hayatimizdek qedirleymiz, söyimiz.Uzun tarixiy dewrlerde tibet til-yéziqi hayatiy küchini namayen qilip kelgüsige yüzlenmekte.

Menbe: http://news.Sohu.Com/20080619/n257597776.Shtml




Hey'etler tibet tilida söz qildi



Shinxua agéntliqi xewiri:
Tibet tilida sözlesh asas qilin'ghan shizang aptonum rayoni 9-nöwetlik siyasiy meslihet kéngishining 2-qétimliq yighinida

Hey'etlerning 80pirsentidin köprekini igelligen tibet hey'etliri birdek tibet tilida söz qildi.
Gerche hey'etlerning qolida xenzuche yighin matériyali bolsimu, emma köp qisim hey'etler yenila tibet tilida qilin'ghan bayanlarni anglashni xalidi.

Shizangning changdu wilayitidin kelgen eza chimiy ziba yighinda tibet tili ishlitishni qizghin qarshi aldi. U mundaq didi: bügün yighinda köp qisim hey'etler ana tilda söz qildi,men yighin mezmunini nahayiti éniq bilelidim.
Tibet til-yéziqini öginish,ishlitish we tereqqiy qildurushqa kapaletlik qilish üchün, shizang aptonum rayoni munasiwetlik qanun-belgilime chiqirip, aptonum rayondiki her derijilik dölet organlirining yighin, yighilishta tibet til-yéziqi bilen xenzu til-yéziqini birdek ishlitishni belgilidi.Shunga shizang aptonum rayonida her qaysi yighinlarda tibet tilini herwaqit anglighili bolidu. Bügünki künde, tibet til-yéziqi shizangning siyasiy, iqtisadiy we medeniyiti qatarliq herqaysi saheliride keng türde qollinildi. Tibet tilidiki téléwiziye programmiliri, tibet yéziqidiki qisqa uchurlar, tibet til-yéziqida oqutush élip bérish, tibet yéziqidiki kitap-zhornallardin biz tibet til-yéziqining dewr tereqqiyatigha egiship, hayatiy küchini qayta namayen qilghanliqini körüwalalaymiz.



Menbe: http://www.Xz.Xinhua.Org/jrxz/2009-01/13/content_15437984.Htm

Terjime menbesi: http://bbs.Diyarim.Com/read.Php?Tid=31556&fpage=0&toread=&page=1