PDA

View Full Version : AIDS/HIV ge Munasiwetliq Sanliq Melumatlar



dohtur
26-10-04, 10:36
AIDS/HIV ge Munasiwetliq Sanliq Melumatlar

Memet Emin, MD


1. AIDS kisili 1981-yili tunji qitim Amirkida bayqalghan.

2. 1985-yili 6-ayning 4-kuni Zhungguoda tunji qitim AIDS kisil bayqalghan bolup, bimar Argintinaliq Amirka girejdani iken.

3. AIDS kisili Zhungguoda 3 bachquchni bixidin kechuregn bolup, 1-basquchi 1985-yilidin 1988-yilighiche bolghan 3 yil, chetelliklerning Zhungguogha AIDS virusi ilip kirgen basquchi iken. 2-basquchi 1989-yilidin 1993-yilighiche bolghan 4 yil, AIDS kisilining Zhungguoda tarqilix basquchi iken. 3-basquch 1994-yilidin hazirghiche bolghan ariliq bolup, bu AIDS kisilining Zhungguoda tiz kopiyix basquchi iken.

4. 1987-yili Zeng Yi, Zhuoguoda tunji qitim AIDS kisili virusini muhapiqiyetlik ayrip chiqqan. U tetqiqat jeryani ademni heyran qalduridighan mundaq bir heqiqetni bayqighan, AIDS kisili virusi 1983-yili, Amirkidin import qilinghan qan mesulati arqiliq Zhungguogha kirgen bolup, bu qan mesulatini ixletken bir nechche Zhungguoluq bimar, xu qan arqiliq AIDS kisili virusigha yuqumlanghan.

5. 1989-yili 10-ayda Yunnen Olkilik Kisellikning Aldini Ilix organi, Zhungguo Birma chigirsida, zeherlik chikimlikni okul qilip uridighanlar arisidin, 146 kixining AIDS kisili bilen yuqumlanghanlighini bayqighan. Bu Zhungguoda AIDS kisilining resmi baxlinixi hisaplinidu.

6. 1993-yili bir Uyghur qiz Shenzhenda AIDS kisilini ozige yuqturiwalghan iken. Bu Uyghur Rayunining sirtida bayghalghan Uyghurlar ichidiki tunji AIDS kisili bilen yuqumlanghuchi bolup hisaplinidu.

7. 1995-yili Zhungguodki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning sani 1567 ge yetken bolup, bularning mutleq kop qismi Henening yiziliridiki qan satquchilar iken.

8. 1995-yili Uyghur Rayunida tunji AIDS kisili bayqalghan.

9. 1996-yili Ghuljida zeherlik chikimlikni bilektin okul qilip uridighanlar aridin 9 kixining AIDS kisili bilen yuqumlanghanlighi bayqalghan. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2004-yili 3-ayning 27-kuni Uruqmchidin bergen hewirige qarang).

10. 1999-yilghiche putun Uyghur Rayunida jemi 280 din artqu ayal AIDS kisili bilen yuqumlanghan. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2002-yili 12-ayning 1-kuni Uruqmchidin bergen hewirige qarang).

11. 2000-yildin kiyin, Zhunnguoda AIDS kisli her yili 30% kopeygen. (Helq Torining 2003-yili 11-ayning 29-kunidiki hewirige qarang)

12. 2002-yili Uyghur Rayunidiki AIDS kisili bilen yuqumlanghan ayallarning sani tiz suret kopiyip, tizimliktiki san 700 din axqan, Uyghur Rayundiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning omumi sanining 11% igelligen. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2002-yili 12-ayning 1-kuni Urumqchidin bergen hewirige qarang).

13. 2002-yili 9-ayghiche bolghan 7 yili ichide, Uyghur Rayunidiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning tizimlikitiki sani 6833 ge yitip, Zhungguodiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning omumi sanining 20% igelligen, xundaqla AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning kopligi jehette Yunnendin qalsa 2-orunda turghan. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2002-yili 12-ayning 1-kuni Uruqmchidin bergen hewirige qarang).

14. Uyghur Rayunida AIDS kisili baxqa olkilerge nisbeten kiyin bayqalghan bolsimu, biraq AIDS kisilining tarqilixi nahayti tiz bolghan, her yili resmi tizimliktiki san 1000 din kopeygen. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2002-yili 12-ayning 1-kuni Urumqchidin bergen hewirige qarang).

15. 2002-yili 9-ayghiche Urumche bilen Ghuljida bayqalghan AIDS kisili bilen yuqumlanghuchining saniputun Uyghur Rayunidiki omumi sanning 85% igelligen.

16. 2002-yili 9-ayghiche putun Uyghur Rayunida bayqalghan AIDS kisili bilen yuqumlanghuchining asaliqi 20 yaxtin 40 yaxqiche bolghan erler bolup, ularning 95% zeherlik chikimlikni ortaq yingne bilen tomurgha okul qilip urux arqiliq AIDS kisilini ozlirige yuqturiwalghan iken. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2002-yili 12-ayning 1-kuni Uruqmchidin bergen hewirige qarang).

17. 2003-yili bir yili ichide, putun dunyada 5 miliyun kixi yingidin AIDS kisili bilen yuqumlanghan bolup, 3 miliyun kixi AIDS kisili bilen olup ketken. 20 nechche yilliq dunya AIDS kisili tarihida, yingidin AIDS kisilige giriptar bolghan we AIDS kisili bilen olup ketkenler sani eng kop bolghan bir yil bolghan.

18. 2003-yili 9-ayning ahirghiche, Urumchide jemi 303 adem yingidin AIDS kisilini ozige yuqturiwalghan bolup, AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning tizimliktiki omumi sani 3165 ge yetken, molcherdiki san 30 mingdin axqan. (Tengri Tagh Tor Bitining 2003-yili 12-ayning 1-kunidiki hewerige qarang)

19. 2003-yili 12-ayghiche, putun Zhungguoda AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning molcherdiki sani 840 mingge yitip, hazir bar bolghan kisel 84 mingge yetken. . (Zhungguo Kiselliklerni Konturul Qilix we Aldini Ilix Merkizining 2003-yili 12-ayning 1-kuni ilan qilghan hewirige qarang).

20. 2003-yili 6-ayghiche bolghan 18 yil ichide, Zhungguoda tehminen 1 miliyun 20 ming kixi AIDS kisili bilen yuqumlanghan, 200 ming kixi AIDS kisili tupeylidin hayatidin ayrilghan. (Zhungguo Kiselliklerni Konturul Qilix we Aldini Ilix Merkizining 2003-yili 12-ayning 1-kuni ilan qilghan hewirige qarang).

21. 2003-yilining ahirghiche, putun dunyada yaxawatqan kixiler ichide 40 milyun kixi AIDS kisili bilen yuqumlanghan iken.

22. 2003-yilining ahirghiche bolghan 20 nechche yil ichide, putun dunyada tehminen 60 miliyun kixi AIDS kisili bilen yuqumlanghan, 20 miliyundin artuq kixi AIDS kisili bilen olup ketken, ularning 95% tereqqi qiliwatqan yaki kembighel dowletlerde iken.

23. 2003-yilining ahirghiche, Uyghur Rayunidiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning tizimlikitiki sani 8150 ke yetip, AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning kopligi jehette Yunnendin qalsa 2-orunda turghan. (Zhongguo Ahbarat Aginitliqining 2004-yili 3-ayning 27-kuni Uruqmchidin bergen hewirige qarang).

24. 2003-yilining ahirghiche, putun Uyghur Rayunidiki 69 nahiye we xeherde AIDS kisili bilen yuqumlanghanlar bayqalghan.

25. 2004-yili 5-ayning ahirghiche, putun Uyghur Rayunidiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning tizimlikitiki sani 8773 bolup, molcherdiki san 80 mingge yetken, putun Zhungguodiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning 13% igelligen, AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning kopligi jehette Zhungguoda 4-orunda turghan.

26. Putun dunyada, her kuni tehminen 15000 din 20000 kixi, yingidin HIV virusi bilen yuqumlinidiken.

27. 2010-yiligha barghanda, Zhungguodiki AIDS kisili bilen yuqumlanghanlarning sani 10 miliyundin axidiken. U waqitta Zhungguo dunyada AIDS kisili eng kop dowletke aylinip, AIDS kisili memliketlik haraktirdiki chong bir apetke aylinidiken.