PDA

View Full Version : Uyghurlar uchun eng zor xewip



uygur.tv
18-10-08, 11:57
uyghur siyasi paaliyetchiliri we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri, Xitay hakimiyitining Sherqiy turkistanda yurguziwatqan atalmish < qosh tilliq maarip > siyasitini, Uyghurlar nowette duch keliwatqan eng zor xewip dep qarimaqta ...

< uygur.tv > ning bu heqtiki mexsus purogrammisigha diqqet qilghaysiz :

www.uygur.tv
www.uygur.org

Unregistered
18-10-08, 13:49
Salam Parhat , AbduJililkarkash apandim :
Programmingizlarni korup intayin hoshal boldum, siz del wahtida bu programmmini ishlepsizler,siz eytkandak hitay hazir intayin wehshileshti ,bir milletning Tili yalghuz shu melletke tawe baylik bolupla kalmastin ,esli putun insangha tewe baylik idi ,amma wehshi hitay buni tonup yetmay ,tar milletchilik nuttisidin chikip uyghurni yokatmak boliwatidu.

shunglashka U_TV ning barlik imkaniyitidin paydilinip ,mana mushundak teshwik we terbiyeni koplap ishlep turishini umid kilimen.sizge koptin kop rehmet. RFA uyghur bolimimu sharaiti bolghandin keyin mana mushundak programmilarni koprak ishlishi kerek idi.
Til ketti , dil ketti ---- Millet ketti !!


uyghur siyasi paaliyetchiliri we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri, Xitay hakimiyitining Sherqiy turkistanda yurguziwatqan atalmish < qosh tilliq maarip > siyasitini, Uyghurlar nowette duch keliwatqan eng zor xewip dep qarimaqta ...

< uygur.tv > ning bu heqtiki mexsus purogrammisigha diqqet qilghaysiz :

www.uygur.tv
www.uygur.org

Unregistered
18-10-08, 15:21
yaxshi söhbet poroggiramma boptu. ishanla yenimu köplep yengi poroggirammilarni körürmenlerge sunushunglarni ümüt qilimiz.
chetellerdiki birdin bir eng ishenchilik bizge ümüt beridighan peqet mushu UT-V .
shuning üchün sizlerning poroggiramminglarning türini köpeytishinglarni ümüt qilimiz.
yengi diktoringlargha mubarek bolsun. silerning japa musheqqetlerni yengip UT-V ni tehimu terqqi qildurushunglarni ishenchimiz kamillllll
perhat aka doppingiz yarishiptu, emma köynigingiz mas kelmey qaptu. bolsa kiyim kechekke diqqet qilsanglar......... ayal diktorlar sile ashundaq ishlargha bir az bolsimu köz qiringlarni selip qoyunglar.....xapa bolmanglar axirida azaraq köz qarishimni berip qoydum. chünki bu UT-V ni köridighan adem nahayiti köp.
silerge utuq tilep UT-V mestanisi.(tamashibindin)

RFA obzori
19-10-08, 04:45
uyghur siyasi paaliyetchiliri we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri, Xitay hakimiyitining Sherqiy turkistanda yurguziwatqan atalmish < qosh tilliq maarip > siyasitini, Uyghurlar nowette duch keliwatqan eng zor xewip dep qarimaqta ...

< uygur.tv > ning bu heqtiki mexsus purogrammisigha diqqet qilghaysiz :

www.uygur.tv
www.uygur.org


Milliy maarip, milliy mewjutluqning aldinqi shertidin ibaret

Obzorchimiz perhat muhemmidi

RFA . 2008-10-06

Chetellerde paaliyet élip bériwatqan uyghur teshkilatliri we uyghur siyasiy paaliyetchiliri xitay hakimiyitining uyghurlarning milliy maaripini xitaylashturush meqsitide élip bériwatqan atalmish " qosh tilliq oqutush " siyasitini, " nöwette uyghurlar duch kéliwatqan eng zor we eng jiddiy xewp " dep qarimaqta.

1. Uyghur milliy maaripining xitaylishish süriti intayin tézleshmekte

Chünki xitay hakimiyiti atalmish " qosh tilliq oqutush " siyasitini omumyüzlük yolgha qoyghan 4 - 5 Yildin buyan, uyghurlarning milliy maaripini xitaylashturush jehette kishini jiddiy endishige salidighan ghayet zor qedemlerni basti we qisqighine 4 - 5 Yil ichide uyghurlarning milliy maaripi tüp yiltizidin weyranchiliqqa uchritildi we buxil weyranchiliq xéli köpligen uyghurlarning kallisida, " mushundaq kétiwerse, yene 20 - 30 Yildin kéyin uyghurlar özlirining milliy alahidiliklirini tamamen yoqitip qoyarmu ? " dégen endishini peyda qilmaqta.

2. " Qosh tilliq oqutush " dégen shoar qachan otturigha chiqti ?

Sherqiy türkistanda, " qosh tilliq oqutush " dégen atalghu 1992 - Yili peyda bolghan we shu yili xitay hakimiyiti ürümchi qatarliq chong sheherlerdiki bezi milliy ottura mekteplerde, " qosh tilliq oqutush tejribe sinipliri " ni tesis qilip, matématika, fizika, ximiye qatarliq tebiiy pen derslirini milliy oqughuchilargha xitay tilida ötüshni sinaq teriqiside bashlighan idi. Xitay hökümitining milliy ottura - Bashlanghuch mekteplerge qarita " qosh tilliq oqutush " ni resmiy yosunda omumyüzlük yolgha qoyghan waqti 2004 - Yili bolup, shu yili aptonom rayonluq partkom we aptonom rayonluq xelq hökümiti " qosh tilliq oqutush xizmitini omumyüzlük qanat yaydurush heqqide qarar " ni élan qilghan idi.

2005 - Yili yene aptonom rayon teripidin, " az sanliq millet ösmürlirige qarita mektepke kirishtin burun xitayche ögitish heqqide pikir " dégen nerse élan qilinip, sheher we yéza - Qishlaqlardiki uyghur yesliliri ösmürlerge qaritamu " qosh tilliq yesli " dégen namda xitayche ögitishni qanat yaydurushqa bashlighan idi. Shundin buyan " qosh tilliq oqutush " xizmiti, sherqiy türkistandiki her derijilik partiye - Hökümet organlirining eng muhim xizmet küntertipi qilindi.

3. Uyghur milliy maaripining bügünki échinishliq weziyiti

Xitay metbuatlirida körsitilishiche, atalmish " qosh tilliq oqutush " siyasiti omumyüzlük bashlanghan 2004 - Yilining axirida sherqiy türkistan buyiche 52 milliy ottura - Bashlanghuch mektepte tesis qilinghan " qosh tilliq oqutush sinipi " ning sani 946, bu siniplarda oquydighan milliy oqughuchilarning sani 35 ming 948 neper idi. Undaqta hazirchu ? aptonom rayonning reisi nur bekri bu yil 1 - Ayda ürümchide chaqirilghan " qosh tilliq maarip xizmiti yighini " da qilghan sözide, yil béshigha qeder sherqiy türkistandiki milliy ottura - Bashlanghuch mekteplerde tesis qilinghan " qosh tilliq oqutush sinipi " ning sanining 5000 ge yetkenlikini, buningda oquwatqan oqughuchilarning sanining 150 ming neperdin ashqanliqini bayan qilghan idi.

2004 - Yilidin 2008 - Yiligha qeder sherqiy türkistanda xitay mekteplirige qoshuwétilgen milliy ottura mekteplerning omumi sani 891 bolup, hazir sherqiy türkistanda mewjut milliy ottura - Bashlanghuch mekteplerning hemmisidila oxshimighan derijide " qosh tilliq oqutush " yolgha qoyulmaqta. Undin bashqa yene , nöwette sherqiy türkistandiki xitay ottura - Bashlanghuch mektepliride oquwatqan " minkawxen " ler yeni milliy oqughuchilar, bu mekteplerdiki omumiy oqughuchilarning 20 pirsentidin köprekini teshkil qilidu. Xitay hökümiti teripidin 2004 - Yili xitayning ichki ölkiliride tesis qilinghan " shinjang toluq ottura sinipliri " ghimu yiligha 5000 neperdin artuq oqughuchi ewetilmekte.

4. Atalmish " qosh tilliq yesli " ning xetiri

Xitayning resmiy statistikilirida élan qilinishiche, nöwette sherqiy türkistanda 3 - 6 Yash ariliqidiki ösmürlerning sani 1 milyon 200 ming neper bolup, buning 720 ming nepiri az sanliq millet baliliridin ibaret, hazirgha qeder sherqiy türkistanning uyghurlar olturaqlashqan yézilirining 60 pirsentide " qosh tilliq yesli " dep atalghan xitayche yesliler qurulup boldi.

Xitay hökümiti bu yerlik ösmürlerning hemmisining mektepke kirishtin burun xitaychisini chiqirip bolushni muhim nishanlirining biri qilip békitken we aldimizdiki 5 yil ichide sherqiy türkistanning uyghurlar olturaqlashqan pütün yéza - Kentliride " qosh tilliq yesli " ni omumlashturup bolushni jiddiy pilan qilmaqta.

5. Milliy maaripchilar we oqutquchilarning échinishliq weziyiti

Xitayning sanliq melumatlirida körsitilishiche, 4 yil ichide xitay hakimiyitining " qosh tilliq oqutush " siyasitini ijra qilish üchün ajratqan meblighi 130 milyon yuen bolup, bu jeryanda 10 mingdin artuq milliy oqutquchi mejburiy xitayche kurslargha ewetilgen, köpligen ottura yash we yashanghan pishqedem milliy oqutquchilar, " xitaychini bilmeydu " dégen seweb bilen mejburiy dem élishqa chiqirilghan yaki bashqa kesiplerge yüzlendürülgen, ularning ornigha bolsa xitay oqutquchilar yerleshtürülgen.

Mesilen, " tyanshan tori " ning 10 - Ayning 5 - Küni xewer qilishiche, nöwette sherqiy türkistanda " qosh tilliq oqutush " ning kölimi tiz sürette kéngiyip, yerlik milletler üchün échilghan " qosh tilliq bashlanghuch mektep " lerning sani köpeygechke, oqutquchi yétishmeslik qiyinchiliqi körülgen. Bu sewebtin xitay hökümiti 2008 - Yilidin 2013 - Yilighiche bolghan 6 yil ichide sherqiy türkistandiki atalmish " qosh tilliq mektep " ler üchün yéngidin 15 ming 600 neper oqutquchi qobul qilishni qarar qilghan. Adette bu " qosh tilliq oqutush " qa qobul qilinghan oqutquchilarning hemmisila xitaylar bolup kelmekte.

6. Milliy maariping bolmisa, milliy kimlikingni saqlap qélishing mumkin emes

Démek, yuqiriqi sanliq melumatlar, nöwette uyghurlarning milliy maaripining neqeder zor bir xewpke duch kéliwatqanliqini, shundaqla uyghurlarning bu jehettiki endishilirining neqeder heqliq ikenlikini körsitip turmaqta. Chünki milliy maaripini yoqatqan millet milliy til - Yéziqini yoqitipla qalmastin, milliy örp - Adetlirinimu yoqitidu, örp - Adet yoqalsa milletmu yoqaydu, millet yoqalghan iken, oxshash waqitta uning imanimu yoqaydu.

Milliy ottura - Bashlanghuch mektepler bolsa uyghur yash - Ösmürlirining özlirining milliy til - Yéziqini, tarixini, örp - Adetlirini, milliy edep - Exlaq we xisletlirini öginidighan eng muhim dewridin ibaret, sining bu hel qilghuch dewring xitayche öginish bilen ötse, u halda sen milliy mewjutluqungni qandaq saqlap qalalaysen ?

Bir milletning medeniyiti, dunya we insaniyet ghezinisining muhim terkibi qismi
" Yawropa birliki " ni élip éytsaq, bu birlikning terkibide hazir 30 gha yéqin dölet bar, emma bu birlikning ortaq bir tili, ortaq bir yéziqi yaki ortaq bir maaripi yoq, bu birlikke tewe döwletlerla emes, hetta birlik terkibidiki bezi döletlerning " kanton " dep atalghan " aptonom rayon " lirimu özining til - Yéziqini, milliy maaripini we milliy örp adetlirini qoghdap kelmekte. Mesilen , siz shiwitsariyige bérip béqing, bu dölet ingilizche, fransuzche, gérmanche we italiyiche sözleydighan kantonlargha, yeni aptonom rayonlargha bölüngen bolup, qaysi xilda sözleydighan aptonom rayongha barsingiz, shu rayonning qolliniwatqan tilini sözlishingiz lazim, döletning ortaq bir tili yaki milliy maarip sistémisi yoq, qaysi rayongha barsingiz, shu rayonning tilida sözlishingiz, shu rayonda yashawatqan xelqlerning örp - Adetlirige hörmet qilishingiz lazim.

Mesilen, " yawropa birliki " ning eng nopozluq ezasi fransiyini élip éytsaq, bu döletke dair mundaq bir riwayet bar. Eger bir kishi fransiyide sugha chüshüp kétip, ingilizche, " mini qutquzunglar " dep warqirisa, u kishige héchkim yardem qolini sunmaydu, eger yardem kérek bolsa jezmen fransuzche warqirishingiz lazim, emeliyette bolsa yawropa birliki terkibidiki dölet xelqlirining hemmisila ingilizche bilidu, mekteplerdimu bu til peqetla qoshumche chetel tili dersi qatarida ötülidu we yawropada héchbir til - Yéziqning monopolluqi yoq. Yawropa birlikidiki pütün döletler bir - Birining til - Yéziqigha we medeniyitige yüksek derijide hörmet qilip kelmekte.

Pütün yawropa elliridiki ottura - Bashlanghuch mektepler, öz millitining perzentlirige aldi bilen milliy til - Yéziqini, tarixini, örp - Adetlirini, dinini we medeniyitini ögitishni asasi orungha qoyup kelmekte. Chünki erkin dunya döletliri üchün bir milletning til - Yéziqi, milliy maaripi we örp - Adetliri bolsa dunya we insaniyet ghezinisining muhim terkibi qismidin ibaret !

Shunga, bügünki künde gherb démokratik ellirining we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatlirining xitay hakimiyitining uyghurlarning milliy maaripini xitaylashturush siyasitige qarshi turushi we bu xil siyastini, " uyghurlarning milliy mewjutluqini yoqitish siyasiti " dep qarishi hergizmu ejeplinerlik hadise emes !

Unregistered
19-10-08, 05:48
uyghur siyasi paaliyetchiliri we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri, Xitay hakimiyitining Sherqiy turkistanda yurguziwatqan atalmish < qosh tilliq maarip > siyasitini, Uyghurlar nowette duch keliwatqan eng zor xewip dep qarimaqta ...

< uygur.tv > ning bu heqtiki mexsus purogrammisigha diqqet qilghaysiz :

www.uygur.tv
www.uygur.org

Tursun ependimning bu purogrammisi nahayiti etirapliq boptu

Unregistered
19-10-08, 08:09
uyghur siyasi paaliyetchiliri we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatliri, Xitay hakimiyitining Sherqiy turkistanda yurguziwatqan atalmish < qosh tilliq maarip > siyasitini, Uyghurlar nowette duch keliwatqan eng zor xewip dep qarimaqta ...

< uygur.tv > ning bu heqtiki mexsus purogrammisigha diqqet qilghaysiz :

www.uygur.tv
www.uygur.org

milliy maaripimizni qutquzush, wetenni qutquzush bilen barawer !!!!!

Unregistered
19-10-08, 16:05
u-TV DIKI HIZMETCHI HADIMLARGHA:
U-TV ge intayin kop rehmet , TV hazirki zamandiki eng real we ang kishini jelip kilidighan teshwikat korali. U-tv diki hizmetchi hadimlardin tolimu hursenbiz. yekindin buyan bezi kishiler normalsiz halda wetenge berip kelidighan ishlar kopiyip kaldi , Germaniyedila emes bashka doletlerdimu hem shundak .tordashlar bu hekta nurghun talash -tartish elip beriwatidu. Zulpiya Zakirdin keyin , RFA uyghur bolimide ishleydighan yene bir kishi berip keptu .
mumkin bolsa mushu hekta bir porigramma ishlense kandak bolar?dep oylap kaldim .
chunki beziler deydu ,weten bizning barsam nime boptu ?sewep shundaK ADDIMU?

Unregistered
19-10-08, 16:56
u-TV DIKI HIZMETCHI HADIMLARGHA:
U-TV ge intayin kop rehmet , TV hazirki zamandiki eng real we ang kishini jelip kilidighan teshwikat korali. U-tv diki hizmetchi hadimlardin tolimu hursenbiz. yekindin buyan bezi kishiler normalsiz halda wetenge berip kelidighan ishlar kopiyip kaldi , Germaniyedila emes bashka doletlerdimu hem shundak .tordashlar bu hekta nurghun talash -tartish elip beriwatidu. Zulpiya Zakirdin keyin , RFA uyghur bolimide ishleydighan yene bir kishi berip keptu .
mumkin bolsa mushu hekta bir porigramma ishlense kandak bolar?dep oylap kaldim .
chunki beziler deydu ,weten bizning barsam nime boptu ?sewep shundaK ADDIMU?

bu teklipingiz nahayiti orunluq boptu

Unregistered
20-10-08, 12:26
u-TV DIKI HIZMETCHI HADIMLARGHA:
U-TV ge intayin kop rehmet , TV hazirki zamandiki eng real we ang kishini jelip kilidighan teshwikat korali. U-tv diki hizmetchi hadimlardin tolimu hursenbiz. yekindin buyan bezi kishiler normalsiz halda wetenge berip kelidighan ishlar kopiyip kaldi , Germaniyedila emes bashka doletlerdimu hem shundak .tordashlar bu hekta nurghun talash -tartish elip beriwatidu. Zulpiya Zakirdin keyin , RFA uyghur bolimide ishleydighan yene bir kishi berip keptu .
mumkin bolsa mushu hekta bir porigramma ishlense kandak bolar?dep oylap kaldim .
chunki beziler deydu ,weten bizning barsam nime boptu ?sewep shundaK ADDIMU?

RFA uyghur bolumidin wetenge berip kelgen kimken ?

Unregistered
20-10-08, 16:42
er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .


RFA uyghur bolumidin wetenge berip kelgen kimken ?

Unregistered
21-10-08, 05:04
er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

basang bashqa shreplik ish qilghining yoq! peqet xittayning yundisini yalap, uyghurni setip, köydüegilik qilip kelding halas! sherepsiz!

Unregistered
21-10-08, 12:08
numussizlar






er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

Unregistered
21-10-08, 13:14
yene age tekkini bardinglarmu yaki hotun alghilimu?


er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

Unregistered
21-10-08, 14:42
er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

Ishekte,ishek...................

Unregistered
22-10-08, 07:36
yene age tekkini bardinglarmu yaki hotun alghilimu?

aghiniler, bir - birimizni tillap yurgiche, Xitayni tillisaq yaki < qosh tillia maarip > heqqide pikir bayan qilsaq bolmamdu ?

Unregistered
24-10-08, 11:12
er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

haywandin perqing nime:

Unregistered
25-10-08, 12:32
bu ketim eringni ewetip andin ozeng baray depsende?


QUOTE=Unregistered;43239]er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .[/QUOTE]

Unregistered
25-10-08, 12:43
aghiniler, bir - birimizni tillap yurgiche, Xitayni tillisaq yaki < qosh tillia maarip > heqqide pikir bayan qilsaq bolmamdu ?

hoy, sen yurtuq ishtandin bir nerse chiqqandek gep qilisenghu? bu temida bir nerse yazghanlarning hemmisi, eng az digende sendek bir nerse bilidu.

bir qachan leghmenge setilghan nerse oxshaysen sen, bahasi chushup ketken kuspuruch!

teshkilatning ichidikiler, weten millet dep xizmet qiliwatqanlar wetenge berip kelse, hazirqi weziyette gumanliqmu emesmu? buning hisawi yoqma?

Unregistered
26-10-08, 04:05
er-ayal ikkimiz berip keldukya, gepliri bamu ya hajim .

hajim geydighanni dep boldi. ichingdin qan ketiptu digine radiyo . zaten özengning qilmishlirini hajim dimisimu özengge özeng ayan.......

Unregistered
26-10-08, 12:50
ras buni surushte kilip korush ekin ,RFA zaten hitaygha karshi ,uyghur telida uyghurziminigha anglitish beridighan tursa , RFA da ishleydighanlarning hitaygha berip sah kelishi angdin otmeydu .U zadi kim ? america gerazdan bolghanlar barsa kandakkin?


RFA uyghur bolumidin wetenge berip kelgen kimken ?

Unregistered
26-10-08, 13:36
arsilan digenni berip keptu deydu , u kimki?


ras buni surushte kilip korush ekin ,RFA zaten hitaygha karshi ,uyghur telida uyghurziminigha anglitish beridighan tursa , RFA da ishleydighanlarning hitaygha berip sah kelishi angdin otmeydu .U zadi kim ? america gerazdan bolghanlar barsa kandakkin?