PDA

View Full Version : Tömür ana: ' oghlumning nezirisi emes, belki toyi boldi! ' (1)



RFA xewiri
13-10-08, 22:31
Tömür ana: ' oghlumning nezirisi emes, belki toyi boldi! ' (1)

Muxbirimiz ekrem

2008-10-13

Uyghur millitining diniy we milliy exlaqida, anining hörmitidin ziyade hörmetning bolmaydighanliqi hemmige ayan. Lékin anilarning qimmiti perzent üchün serip qilghan méhnetlirige béqip emes, belki perzentining bu ana méhnitige qayturghan jawaplirigha béqip perqliq bolidu.

Courtesy of Willy Fautre / Human Rights Without Frontiers Int`l
Uyghurlarning meniwiy anisi, uyghur milliy herkitining yétekchisi rabiye qadir xanim yawropadiki namayishlarning biride. Rabiye qadir xanimmu ' tömür ana ' hörnisaxandek, özi, ailisi we baliliri xitay hökümitining türlük ziyankeshliklirige uchrighan ashu uyghur anilirining biri.

Yuqiriqi söz, gérmaniyidiki uyghur ziyaliysi abdushükür ependining bayanidin ibaret.
Shereplik ölüm
Uning éytishiche, ghulja xelqi teripidin " tömür ana " namini alghan hörnisaxan isimlik bu meshhur uyghur ayalni tonumaydighan adem yoqken. Bu anining hékmet turdi isimlik yene bir oghli 29 - Séntebir küni qaza qilghan. Buning bilen bu ana, jemiy töt oghlini yerlikide qoyghan. Ghulja xelqi bu musibettin tewrep ketken. 6 Meschitning jamaiti nezirge kélip, merhum hékmet turdini zor debdebe bilen uzatqan.

Abdushükür ependining éytishiche, bu ölüm, belki yéqinqi zaman uyghur tarixida qaza qilghan bezi meshhur ziyalilarning ölümidinmu heywetlik bolghan. Bu ölüm pul tépip, yüz tépip ölgenlerdin, weten üchün eziz jénini qurban qilip ölgenlerning ornining yeni bir baldaq yükseklikini namayen qilghan we xelqning qehrimanlargha neqeder muhtajliqini ispatlap bergen.
Oghlumning toyi boldi!
Kishi qelbini lerzige salidighini shuki, "tömür ana" bu nezirni goya toy ötküzgendek xoshal we temkin ötküzgen. Közidin bir tamchimu yash tökmigen. Köz yéshi qilghanlarni tillighan. "Men balamning ölümi üchün tentene qiliwatsam, sen köz yéshing bilen haqaret qiliwatisen!" dep, merhumning ölümige we uning hesritige yighlighanlarni özi eyibligen.

Bizge bu melumatni bergüchi abdushükür ependimu, bir qanche kün ilgiri ghuljigha téléfon qilip, teselli éytish istikide "tömür ana" bilen körüshkende, özini tutuwalalmay yighlap salghan. Bu chaghda "tömür ana" derghezepke kélip, "yighlima! oghlumning hazisi emes, belki toyi boldi! yene yighlisang sen bilen ikkinchilep körüshmeymen! " dégen.
Bir ailidin töt shéhid
Qandaq bir ana töt balisini kömüp qoyup, yene meghrur yashiyalaydu? qandaq bir ana hazini toy ornida köreleydu? qandaq bir ana öz oghlining ölümidin pexirlinip küleleydu?

Abdushükür ependining melumatigha asaslanghanda, "tömür ana" ning töt oghli 1997 - Yilidiki " 5 - Féwral ghulja weqesi" ge qatniship, shu küni hemmisi biraqla qolgha élinghan. Bu chaghda merhum hékmet turdi 18 yashqa toshmighanliqi üchün, ikki yil bala jinayetchiler lagirida tutup turulup, kéyin resmi türmige qamalghan.
Iz - Déreksiz yoqitish
Shuni eslep ötüsh lazimki hékmet turdi kebi " 5 - Féwral ghulja weqesi" ge qatniship qolgha élinghan, ölüm jazasigha mehkum qilinghan yaki iz - Déreksiz ghayip bolup ketken uyghurlar heqqide hazirgha qeder éniq bir melumat yoq.

Xitay hökümiti teripidin bir qisim uyghurlar üstidin ölüm jazasi ijra qilinghan, yene bir qisim uyghurlarning jesetliri türmidin biwaste ailisige tapshurup bérilgen bolsimu, bir qisim uyghurlarning zadi hayat yaki ölgenliki hélighiche melum emes.
Mexpiy kömüwétilgen 57 jeset
Abdushükür ependining éytishiche, ular " 5 - Féwral ghulja weqesi" din ikki kün kéyin, xitaylar teripidin türmide urup öltürüwétilgen bir jesetni yerlikide qoyush üchün qebristanliqqa chiqqanda, qebristanliqqa qaraydighan bir görkar, bir kéchide 57 qiz - Oghulni yerlikide qoyghanliqini éytqan.

Görkarning sözige asaslanghanda, bu 57 neper uyghur yashlirining namizi chüshürülmigen. Yéngi görmu kolanmighan. Kona jesetlerning iskilitliri bir chetke yighiwétilip, yéngi jesetler öz kiyimliri bilenla bashqilarning qebrilirige tashlap qoyulghan. Halbuki, ghuljidiki nurghun ata - Anilar bolsa, öz perzentlirining iz - Dérikini hazirghiche alalmay ghayiwi bir ümidke baghlinip qalghan.

Unregistered
14-10-08, 06:45
rfa tor beti echilmaydighu? radyoni angliyalmiduq.