PDA

View Full Version : Shair Yazghuchi Abdurhim Ötkür



shireli
22-10-04, 03:20
SHair Yazghchi Abdurhim Otkur


Hazirqi zaman Uygur edibiyatining kop qirliq , talntiliq, mol hosulluq, meshshur shairi abdurhim oktur 1923- yili qumulda bir tijaretchi ailide dunyagha kelgen bolup u kichik waqtidila dadisi we anidin yetim qaldi. Dadisining esli yurti atushtin bolup, dadisi wapat bolushtin burun 4 yashtiki oghli oktur qumullargha tijaretke kilip ketip turidighan dosti Osman efendining balisi bolmighachqa u bek bilimlik ziyali adem bolghachqa dadisi uninggha tapshrughan Osman efendi otkurning bundaq bilimlik bir meshhur adem bolup yitiship cheqishqa zor tesir korsutup yahshi oqutup nurghun bilimldini we peni bilimlerni ogetken. Ab durhim oktur kichigidin sheir ijadiyitige birilip 1939-yilidin bashlapla sheir yezishqa kirishken.u ilgeri ahir “iz” “oyghanghan zimin” “ yurek mungliri” “tarim boyliri””omur menzulliri” “12 muqam Uygur edibiyatining gheznisi” qatarliq roman maqalilar sheirlar toplimini elan qilip putun Uygurlar we bash milletler ichide zor tesir korsetken.we uning eserliri hitaytili, qazaq,qirghiz,ozbek, turk,erep tiillirigha terjime qilinip Uygur edebiyatining tereqqi qilip dunyawi edebiyat sahesige yetkenligini namayen qilghan. Biraq salametliki yar bermey u yazidighan nurghun meqsetlirini yazalmidi. Ebleh nejis kesel buninggha yar bermidi.buning bilen 1995-yili 9-ayning 5-kuni urumchide wapat boldi. Abdurhim otkurning wapat bolushi Uygur edebiyati uchun chong bir yoqitish. Biz gokbayraq tor bitidikiler uning wapatining 9 yilliqini eslep turktilida chiqqan 2 qesimliq sheirlar toplimidin paydilinip bir qesim wekil harektirlik sheirlirini hozurunglargha sunduq.


1-iz


Yash iduq mushkul seperge at minip chiqqanda biz,
Emdi atqa mingudek bop qaldi ene newrimiz.

Az iduk uzun seperge at minip mangghanda biz,
Emdi chong karwan atalduq qaldurup collerde iz.

Qaldi iz coller ara gahi dawanlarda yene,
Qaldi ni-ni arslanlar dext-chollerde qewrisiz.

Qewrisiz kaldi dimeng yulghun qizarghan dalada,
Gul chichekke purkiner tangna baharda kewrimiz.

Qaldi el, qaldi menzil, qaldi yirakta hemmisi,
Chiksa boran kochse qumlar heq komulmes izimiz.

Tohtimas karwan yolidin, gerche atlar bek oruq,
Tapqusi hich bolmisa bu izni birkun newrimiz ya chewrimiz.
1980-yil ürümchi kuz



2- yahshi


tiriktap qagha – quzghungha jahansazliq hawa yahshi,
seher gulshenide bubulgha yaqayirtip nawa yahshi.


Kerekmes yaltiraq shohret bilen mestane ghapillar,
Wetenning derdige derman japakesh ashina yahshi.

Tegishmes jendini ashiq yaqasi zer tawar tongha,
Ki dilber weslide sersan qelenderge kula yahshi.

Qesem billa tamayim yoq, beheywet qesri zinnettin,
Pishanem teridin putken bi minnet boriya yahshi.

Mening tajsiz sayaq bahsim özumge taju – dolettur,
Eriksiz padishahliqtin jahankeshte gada yahshi.

Ne hajet jennetulmeiwa, wetenning qoyni bir jennet,
Beliq deryada erkindur, lechingha keng sama yahshi.

Melamet yetsimu bezen dilimgha oz diyarimda,
bosuqtin dajimas ittek manga ehdu wapa yahshi.

1979-yil 3-sentebir ürümchi



3- Kerek bolsa


Koyunki dilgha ja eyle, sanga dildar kerek bolsa,
Wapa lewzini wedan bil, wapadar yar kerek bolsa.

Nawakesh bulbulni sheyda kebi baghringni qan eyle,
Murat meqset guli kulgen guli gulzar kerek bolsa.

Tikenning renjidin qorqan kirelmes bu chimen ichre,
Japani jangha rahet bil,sanga didar kerek bolsa.

Japa menggu emes hergiz eqide saqlisa ahshiq,
Umutni rehnema qilghin,eger serdar kerek bolsa.

Korung bulbul keche yighlap, seher gul hosnini kordi,
Buningdin yahshi ornek yoq yene bisyar kerek bolsa.

Lekin dorash bilen tuti bolalmas hichqachan bulbul,
Eling shatutdin ibret, namusu - ar kerek bolsa.

Junun sehrasi ger cheksiz, heqiqet menzili roshen,
Elingning ishqini kolye sanga eshar kerek bolsa.

1977-yil 8-awghust ürümchi.



4-Yangrat weten muqamini



Ey sazim sazlan bugun sazlan yene sen yahshiraq,
Tughsa cholpan kulse gulshen men nichun eytmay qoshaq.

Baq ene kulmekte bughda mengzide gül jilwesi
her seper altun shepeqtin chechilip sansiz bashaq.

Tang bilen chillap guduk kelgusidin eytsa hewer,
Hoshlughung sighmas teningge gepige, salsang qulaq.

Qosh unungni el kuyigew bol dengizning tamchisi,
Shaqirap aqaymu derya bolmisa sansiz bulaq.

Hosh bolar ana weten dawan eship mangghanda el,
songghi narning boynida bolsam eger, bir qongghuraq.

Neqeder zor behit mana uzun seper menzilide,
Bir qatar meshel ara bolalisam biz sham chiraq.


Kashki jan bir bagh otungha erzise arman nime,
Wetenim gulghanida yansam charaslap ta- adaq.

Ey sazim ewjing bilen yangrat weten muqamini
Emdi tegmes el kuyini koyliseng bashqa tayaq.

1979-yili 10-noyabir urumchi



5-hejle hainlar.



xainlar xejle, bu elning malini xejle,
yetishmey qalsiler u hem, elip sen janini hejle.
Xenimgha osma dep xejle, begimge tasma dep xejle,
Talan-tarijidin qalghan, parche nanini xejle.

Dihqangha achquzup bozni, dukanda toqutup bözni,
Selip alwang yuz qatlam, ichip sen qanini xejle,
Kolide beliqni kop dep, yer asti bayliqi kop dep,
Qedemde ming tepiup, echip sen kanini xejle.


www.gokbayrak.comdin köchürüp qoydum.

semet
22-10-04, 03:27
bek yahshi qipsiz yene mushundaq biz anglighan korelmign eserler bolsa chaplap qoyunglar dostlar