PDA

View Full Version : TORONTO UNIVERSITIDE UYGHURLAR HEQQIDE XELQARALIQ YIGHIN OTKUZILDI



DUQ Xewiri
20-05-05, 11:59
TORONTO UNIVERSITIDE UYGHURLAR HEQQIDE XELQARALIQ YIGHIN OTKUZILDI

Kanadaning sabiq Dolet Bashkatibi(Tashqi Ishlar Ministiri), Kanada Parlamenti Insan Heqliri komititi bashlighi, Kanada Hokumiti Dinler otturisi Diyalog komisyoni bashlighi, Asya-Tinch Okyan Tereqqiyat bolumining mudiri, Parlament ezasi David Kilgour ependining himayesi bilen Toronto Universititi Ottura Asya Tetqiqat Inistituti we Kanada Uyghur Jemiyitining birlikte orunlashturushida “Xitay Zulmi Astidiki Uyghurlar” mawzuluq ilmi muhakime yighini 2005-yili 5-ayning 15-kuni Toronto Universitide otkuzuldi. Yighinda Amerika, Engiliye, Germaniye, Israiliye, Kanada qatarliq doletlerdin kelgen 12 Alim, Xelqara teshkilatlarning mesulliri soz qildi. Yighingha Germaniye, Amerika, Turkiye, Awustraliyedin kelgen DUQ ning rehberliri we Kanadada yashawatqan Uygurlar bulup 200 ge yeqin kishi qatnashti.

Yighingha Toronto Universiti Ottura Asya Tetqiqat Inistitutining Muduri Prof. Dr. Michael Gervers riyasetchilik qildi. Dunya Uygur Qurultayi reisi Erkin Alptekin yighinda echilish nutqi sozlidi. U sozide qisqiqe Sherqi Turkistanning otmushi ve bugunki weziyiti heqqide toxtaldi. Kanada Brock Universititi Siyaset penler Profesori, Dr. Charles Burton bolsa “Xitay Komunist Partiyesi besimi astidiki Uygurlar we Ularning Kelgusi” digen temida, Amerika Qoshma Shitatliri Yale Universititi Oqutquchisi Dr. Qahar Barat bolsa “Hosh Emise Uyghur Milli Maaripi” namliq maqalisini, Kanada Mcgill Universititida doktorluq oquwatqan Uygur qizi Adalet Isiyeva “Xitaylarning Uygurlarga elip beriwatkan medeniyet assimilatsiyesi” mavzuluq maqalisini, Israel Hebrew Universititi Profesori, Dr. Yitzak Shichor ependi “Cheteldiki Uygur Teshkilatlirining paaliyetliri ve Sherkiy Turkistanning Musteqillik Mesilisi” mavzuluq maqalisini teqdim qildi. Bulardin bashqa Kanada York Universititi oqutquchisi Prof. Dr. Michael Copeland 2005-yilidiki “Xin Jiang Uygur Aptonom Rayoni” mawzuluq maqalisini oqup otti. Bu ilmiy muhakime yiginida Amerika Koshma Shitatliri Hawaii Universiti Profesori Dr. Dru Galdney ependi 45 minut dawam qilgan xulase sozide, Sherkiy Turkistanning tarixi, bugunki weziyiti ve Xitaylarning Uyghurlargha elip beriwatqan siyasiti, 11-sintebir weqesidin keyin xelqaralashqan Sherqi Turkistan mesilisi heqqidiki koz qarashlirini tepsili otturiga qoyup otti. Maqalisini hojjetlik filim sheklide teqdim qilghan Prof. Dr. Dru Gladney ependining qilgan sozi, putun yigin ehlining diqqet etibarini qozghidi.

Yighinda yene Xelqara Kechurum Teshkilatining Kanada Bash Shitabi mesuli Alex Neve ependi Uygurlardiki insan heqliri mesililiri ve Uygur musapirlar heqqide toxtaldi. Amerika Uygur Jemiyitining reisi, DUQ Qanun meslehetchisi Nuri Turkel ependimu soz qildi. U sozide noxtiliq halda Xitay Komunist Partiyesining Uyghurlargha qaratqan siyasi besimi we heqsizliqliri ustide toxtaldi. Bolupmu yeqinda peqetla oz pikrini bayan qilghanliqi uchun jazalanghan Nurmehmet Orkesh qatarlik ziyalilar heqqide melumat berip otti.

Yighinning axirida DUQ muavin reisi, Kanada Uygur Jemiyiti reisi Memet Toxti ependi yepilish nutqi qilip, Kanadada otkuzulgen bu yiginning ehmiyiti heqqide toxtalghandin keyin, yighinning echilishiga yardem qilghan kishi we organlargha rexmet eytti.

DUQ Neshiryat-Teshwiqat Merkizi

2005-yili 5-ayning 17-kuni

http://www.uyghurcongress.org/Uy/news.asp?ItemID=1116582493