PDA

View Full Version : oyghan



hewes
21-10-04, 05:02
abduxaliq uygur.1901-yili Turpanda tughulup 1933 -yili shengshisey degen jallatning qolida turpanda keng heliq arasida qelich bilen chepip öltürüldi.u, hayatida hitay tili, erep paris,ros, turk tillirini ögunup öz yurti sherqi turkistanni musteqili bir dolet qurush uchun (oyghan) degen sheir arqiliq putun turpanda özi achqan mekteptiki talipliridin bashlap keng heliqni inqilawi kureshke atlandurup bashlamchi bolup mangghan bu ot yurek shirimiz hayatida 300 parchige yeqin sheir, we eslime hatirelerni yazghan meshhur wetenperwer demokratik shair bolup(oyghan)(yaz tüni)(ghezep we zar)qatarliq wekillik xarektirlik sheirlarni elan qilip bugungiche putun uygurlarning qelbide mol qimmiti bar eserliri,sheirliri, ish izliri dastan bolup eghizdin - eghizgha medihlenmekte. töwende meshhur sherimiz abduxaliq uygurning oyghan degen sheirni hozurunglargha sunduq.

Ey peqir Uyghur, oyghan, uyqung yeter,
Sende mal yoq, emdi ketse jan keter.
Bu olumdin ozungni qutquzmisang,
Ah, sening haling heter, haling heter.

Qop! dedim, beshing kotur! uyqungni ach!
Reqipning bashini kes, qanini chach!
Koz echip etrapqa obdan baqmisang,
Olisen armanda, bir kun na'ilaj.

Helimu jansizgha ohxaydu tening,
Shunga yoqmu anche olumdin gheming.
Qicqarsam qimirlimayla yatisen,
Oyghanmay olmekcimu sen shu peting ?!

Kozungni yoghan echip etrapqa baq,
Oz iqbaling heqqide oyla uzaq.
Ketse qoldin bu ghanimet pursiti,
Kelecek ixing cataq, ixing chataq.

Echinar konglum sanga ey Uyghurum,
Sebdishim, qerindishim, bir tuqqunum.
Koyunup halinggha oyghatsam seni,
Anglimaysen zadi, neme bolghunung ?!

Kelidu bir kun pushayman qilisen,
Tektige gepning xu chaghda yetisen.
"Hep" deseng u chaghda ulgurmey qalur,
Shunda, Uyghur, sozige ten berisen.


2-chiraq


Tünni kündüzdek qilur hanemde göher bu chiraq,
Nurini alghan quyashtin nuri jewher bu chiraq.
Qap qarangghu kechilerde bu chiraq nur menbiyi,
Tünde azghan tenigenning meshilidur bu chiraq.
Tünde ötse bu chiraq bolmas qelemni alghili,
Qanche yazsam texi qaynar tünde bu derdu -piraq.
Abduxaliq, kün we tünler uyqudin bidarisen,
xuddi bir perwane bol ketmelikin nurdin yiraq.


3- ey peri


eyperi, kettingghusen, boldi qarangghu bu jahan,
meni yalghuz munda tashlap, ah, ejep qildingyaman.
Ketmidi ketkendiki köz beqishing, qash qeqishing,
ixtiyarsiz men uzattim, nailaj boldung rawan.
men seni közdin yoqatqunche uzun turdum qarap,
Shunda bashim chorgilep aylandi Bu yer- asman.
yighlighngha yanmiding,Esla yeshimgha baqmiding,
Yol yiraqliqini bahane eylime hergiz asan .


4-arman


ey gülüm kelgin yeqin lutpin manga der karidur.
Shairing bisyar xeterde hem ozi bimaridur.
Ýshqi koyida mening halu künüm boldi yaman.
Munchilik aware qilghay ay yüzüng Ruxsaridur.
Mumkin olghaymu sening ishqingdin hich yaltaymighin,
bu xiyal ming kerre ölmektin yamanraq karidur.
Bir beqip, ikki qarap otqa giriptar eyliding
emdi baqmaysen qarap baqsam diling ehyaridur, sanga layiqmu gherip bicharige qilmaq japa,
Qilghinggha jan pida keypim ejep xumaridur.
Sen bu dilni heste qilma hich kilishmeydu sanga,
Zulmi qilmaqliq sanga hich bir yepishmas aridur.
Qilma naz qeynap meni janim kerem achqil manga jan xeterler xewpide könglüm telep didaridur.
Ay yüzüngni bir körüp ölsemmu arman qalmighay, kelmigey teripke til könglum Besi awaridur. Anglighach bu zarini kelgeymu insapqa peri,
chünki anda bir Mijez Bar.zalimi xunxaridur.


5-yaz tüni


yaz küni kündüz qeziq, bolghay hawa issiqta tar.
Her kuni axshamni kop jan xalighay bi ixtiyar.
Tünde her kim ögiziside tax shamiligha beqip,
Kel jenimning rahiti dep temürer Bek intizar.
Kök yüzi sap,anda yoq dagh,barche yultuzlar yiraq,
Shu yiraqtin nur yeqinlashqangha Oxshash paqirar.
Her kishi bir xosh hawa astida xosh hanliq bilen gepliship yanida yoldashi bilen,könglun achar,
bu gherip shair yatar yalghuz özi köke qarap,
Kökte yultuzlar yanar yerde peqet shair yanar…


www.gokbayrak.comning shiriyet sehipisin kochurup elindi.