PDA

View Full Version : Nur Bekri'ning Nutqigha dair Mulahize



Memet Tohti
19-09-08, 01:08
“XUAR”ning “Reisi” Nur Bekri’ning yeqinda sozlige sozi weten sirtidiki Uyghurlar we Uyghur teshkilatliri arisida kuchluk inkas qozghidi. Aq terror bilen qaplanghan weten ichidiki eghir weziyet Sherqiy Turkistandiki wetendashlarning mezkur nutuq heqqide heqliq inkas qayturush qanallirini toluq taqiwetken bolghachqa, wetendiki qerindashlirimizning demini ichige selip eghir uhsinmaqtin bashqa chariliri yoq weziyette turiwatidu.
Uyghurlarning chet’eldiki barliq teshkilatigha wakaliten DUQ, mezkur nutuq heqqide bayanat ilan qelip, qattiq eypleydighanliqini bildurdi.
Undin bashqa kopligen wetenperwer qerindashlirimiz mehsus obzor ilan qelip, Nur Bekri’ning nutqigha tigishlik inkasni waqtida qayturdi.


Biraz salmaqliq bilen Nur Bekri’ning bu qetimqi nutqini oqughinimizda, eslide bu nutuqning 80% din koprek qismining quruq ibariler, menasiz jumliler, ichi bosh quruq shuarlar we tehditkar bayanlar bilen tolghan ehmiyetsiz nutuq ikenlikini bayqaymiz. Qalghan 20%lik qismini suzup elip analiz qilghinimizda, bu nutuqni towendikidek izahlash we hulasilash mumkin:

1: Bu Nutuq Wang Lequan bashliq qattiq qolchilarning Beijing Olimpiki jeryanida “Junghua Millitining helqarada yuz abroyinini tokken ” we “nahayti az sandiki 3 hil kuchlerge, bu uch hil kuchlerning chet’ellerdiki tayanchiliri bolghan DUQ we uning reisige” ilan qilghan jengnamisi bolup, bu jengnamining qurbanliri milliti digen hanigha Uyghur dep yezilghan barliq Sherqiy Turkistanliq Uyghurlardin ibaret. Nur Bekri’ning qattiq besimliq siyasi weziyetni tehimu chingitish heqqidiki meydani we arqidinla Wang Lequan teripidin ilan qilinghan “ 3 hil kuchlerge qarita aldinala hujum qelish, bash koturmestin tunjuqturush, kolliktip jazalashni omomlashturup hataliq otkuzgen bir Uyghur uchun 10 Uyghurni jazalash” qatarliq wehshiylik bilen tolghan herket plani del bu jengnamining konkirtni qedem basquchlirini korsitidu.

2: Nur Bekri’ning nutqi buningdin burun Memliketlik Helq Qurultiyi qanun komititining sabiq muawin muduri Jun Kunrin teripidin ilan qilinghan, XUAR’diki tayanch kuchlerni putunley Hitay millitidin tallash, Uyghurlarni aptonum rayonluq, wilayetlik, Nahiylik we hetta asasi qatlamdiki rehberlik orunliridinmu tamamen shallap chiqiriwitish heqqidiki stratigiyelik planning emiliy herket planigha aylanghanliqining jakarlinishi hisaplinidu.
Nur Bekri’ning nutqidiki Yiza asasi qatlamlirighiche Kompartiyege uzun muddetlik sadiq bolidighan kadirlarni terbiylesh we yerleshturush heqqidiki bayanliri del bu gherezning ashkarilinishi hisaplinidu.


3: Nur Bekri nutqida DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning elip barghan paaliyetlirining Hitay hokumitige elip kiliwatqan eghir aqiwetlirini sozlep kelip:

“Rabiye qadir hem " dunya uyghur qurultiyi " sehnide " tichliq bilen narziliq bildurush " oyunini oynisa, chegra ichidiki " 3 xil kuchler " xilwette ulargha maslaship, birlikte bizge (Xitay hokumiti we aptonum rayon hokumiti dimekchi ) qarshi buzghunchiliq weziyiti shekillendurgen. Netijide bolg'unchilikke qarshi kuresh weziyitimiz murekkepliship, bizge kelidighan besim teximu zoraydi” deydu we DUQ’ning hemde DUQ reisining elip beriwatqan paaliyetlirining dunyadiki we Hitay ichkiy siyasitidiki peyda qiliwatqan tesirlirini 1-eghizdin iqrar qilidu.


4: Nur Bekri’ning doklatining bashlanghuch bolimide DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning chet’ellerde elip beriwatqan siyasi paaliyetliri we bu paaliyetlerni himaye qiliwatqan gherp dewletliri heqqide uzun we tepsiliy tohtalghan bolup, emiliyette DUQ bilen Sherqiy Turkistan helqi arisida bar bolghan biwaste organik bir rishtining tehimu mustehkemlishishige turtkilik rol oynighan. Nur Bekri qash yasaymen dep emiliyette kozni qarghu qilghandek, DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiye hanimning chet’eldiki weten dawasini helqqe shikayet qilishni we helqni agahlandurshni niyet qilghan bolsimu emiliyette bolsa oz nutqida biwaste halda DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanimning chet’elde elip beriwatqan Sherqiy Turkistan dawasi heqqide hizmetliridin weten helqighe keng kolemlik hizmet doklati Bergen.

Bu noqtidin eytqanda Nur Bekri’ning nutqidiki DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning paaliyetliridin berilgen DUQ’ning hizmet doklati weten helqi ichide chongqur hayajan we umutlinish tuyghusi peyda qilghanliqta hich shubhe yoq.

Towendiki jumliler Nur Bekri’ning nutqidin elinghan uzunde bolup, weten helqi bu bolumnu DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanim heqqide berilgen hizmet doklati dep qobul qilidu:


" Dunya uyghur qurultiyi" qatarliq teshkilatlar chegra sirtida turup, bolgunchi kuchlerge nispeten retlesh, pilan tuzesh ishlirini elip beriwatqan bolup, atalmish " sherqiy turkistan mesilisi" ni koturup chiqip biz bilen siyasi jehettin kuch sinimaqta.

Rabiye Qadir bashchhilighidiki " dunya uyghur qurultiyi biz bilen qanuniy we medeniy yosunda (tichliq yoli bilen dimekchi) kuresh elip berip, " sherqiy turkistan mesilisi" ni xelqaralashturmaqchi we axirida " shinji'angni musteqil qilish" meqsidige yetmekchi boliwatidu. Rabiye qadir hem " dunya uyghur qurultiyi" qatarliq zhongguogha qarshi k'uchlerning chaqirighi bilen, 2008- yili 3- aydin buyan, chegra sirtidiki milli bolgunchi kuchler namayish qilish,teshwiqet waraqisi tarqitish, muhbirlarni kutuwelish yighini (bayanat ), tor betliri arqiliq teshwiq qilish qatarliq kop xil usullar bilenolimpikni bayqut qilish herketliri elip bardi.


Lasa " 14- mart " tibet topilangi yuz bergendin keyin, Rabiye Qadir hem " dunya uyghur qurultiyi" qatarliq " Sherqiy turkistan teshkilatliri bayanat elan qilip, Tibetning musteqillighini qollidi, hem " Dunya uyghur qurultiyi " ning bashqurushidiki teshkilatlarni derhal chhegra ichige adem kirguzup, Lasa weqesidin paydilinip, zor kolemlik namayish herkiti elip berip, xelqara jemiyetlerning " Sherqiy Turkistan" mesilisige diqqitini tarmaqchi boldi.

" 4- Awghust" we " 10- awghust " weqesidin keyin, " Dunya Uyghur Qurultiyi" qatarliq bolgunchi teshkilatlar aq- qarini astin- ustin qilip, yoqni bar qilip"olimpiktin paydilinip, Uyghurlarni basturdi "dep hujum qildi. Shuning bilen bille ular yene tor betliride murajet elan qilip, putkul yer shari xarakterliq " Olimpikni bayqut qilish" namayishlirini teshkillidi ; Shundaqla tor alaqisi arqiliq chegra ichige adem kirguzup eksiyetchil teshwiq wereqilirini aptonum rayon ichige tarqitip bizge nispeten eksiyetchil teshwiqat hujumi elip bardi; Bizdin aktipliq bilen xelq ammisini talashti we ularning hisyat jehettiki mayillighini qolgha kelturmekchi boldi.

Bu yil kirgendin buyan Rabiye Qadir yawropa we Amerika qatarliq doletlerde ziyarette bolup dolitimiz hokumitige hujum qilip, Zhonggouning siyasitini qarilidi"


5: Bu Nutuqta DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiye Kadir hanimning helqara sehnidiki paliyetlirining Hitayning muqumliq stiratigiyesige qanchilik zerbe we besim peyda qiliwatqanliqi eniq otturigha qoyulghan bolup, Hitayning bu siyasi herketning hazirqi we kelgusi tereqqiyatidin qanchilik chochugenliki, alaqzade bolghanliqi 1-eghizdin iqrar qelinghan. Nur Bekri’ning nutqidiki towendiki bolumler del bu noqtini rushen halda sherhiyleydu:

"Shinjiangdiki bolhunchilikke qarshi kureshni ilgiri surush uchun, choqum hushyarlighimizni osturushimiz, putun kuchimiz bilen Rabiye Qadir hem " dunya uyghur qurultiyi " ning buzghunchiliq xarakteridiki bolgunchilik hekitige qarshi turushimiz kerek.

Rabiye Qadirning jahilliq meydani hem eksiyetchil xarakteri, uning hichqandaq waste tallimay milli bolgunchilik we doletni parchil'ashtin ibaret herket bilen shughullinishini kelturup chiqarghan bolup, buning aqiwitini tesewwur qilish tes. Bizning uning bilen bolghan kurushimiz hichqandaq muresse qilghili bolmaydighan kureshtur.

Bultur (2007- yili dimekchi ) 8- aydin buyan, biz aptonum rayon teweside nuqtiliq halda Rabiye Qadirning bolgunchilik jinayetliri heqqide telim- terbiye xizmitini qanat yaydurup, zor netijilerni qolgha kelturduq. Teximu nurghunlighan kadir hem amma uning heqiqi epti beshirisi hem bolgunchilik meqsidining mahiyitini tonup yetti, siyasi idiyiwi engini kucheytti. Lekin uning tesiri we zehirini tup yiltizidin tazilash uchun yene kopligen xizmetlerni ishlishimiz zorur.


Koz aldimizdiki uzluksiz ozgurup beriwatqan bu xil kuresh weziyitige nispeten, biz Rabiye Qadirning bolgunchilik jinayitini nuqta qilip turup, uning " millet ", " demokratiye ", " erkinlik " " kishilik hoquq " digen pedazliri hem niqapliri astidiki " yalghan kishilik hoquq, yalghan demokratiye astidiki heqiqi zorawanliq, heqiqi terorluq " tin ibaret heqiqi epti beshirisini echip tashlishimiz, bu arqiliq keng kadirlar hem ammining teximu segek, teximu chongqur halda, Rabiye Qadir eqimidiki " shinjiangni musteqil qilish " terepdarlirining, emiliyette gherptiki zhonggougha qarshi kuchlerning qollishigha tayinip, shinjiangda zhonggou kompartiyesining rehberlikini aghdurup tashlap, sotsiyalistik tuzumni qarilap, milli aptonomiyelik tuzumni inkar qilip, eng axirida shijiangni wetenning qoynidin ayrip chiqip ketish uchun, shinjiangda topilang we qan tokulush weqesini kelturup chiqirish ikenlikini ; Koz aldimizdiki teslikte qolgha kelgen muqum, ittipaq yahshi weziyetni buzup, herqaysi milletlerni azapliq yar girdawigha ittirish ikenlikini tonup yetishini q'olgha kelturush kerek".

Nur Bekri’ning yuqurqi bayanliridin Hitay hokumitining “Xinjiang”diki muqumliqning we amanliqning achquchining Rabiye Kadir bashchilliqidiki DUQ bilen biwaste munasiwetlik ikenlikini, shunglashqa Hokumetning muqumliq hizmitining uzun we qisqa muddetlik nishanining choqum hich tewrenmestin DUQ we uning Reisi hormetlik Rabiye Kadir’gha qarshi elip berilidighan koresh ikenlikini, her derijilik hokumet we “ammining” Rabiye Kadir we DUQ’ke qarshi uzun muddetlik siyasi seperwerlikke outshining shert ikenlikini jakarlawatqanliqini eniq koruwalalaymiz.

Shundaqken bu bayanlarni DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya hanim bashchilliqidiki milli herketning Hitaygha peyda qiliwatqan kuchluk besimining iqrar qelinishi dep tonush kirek.

6-bolum bolsa ichkiy jehettin Sherqiy Turkistandiki Uyghur helqighe tehdit selish, tashqiy jehetin bolsa Amirka bashliq gherp dunyasi we ShT’ning hoshnilirigha ochuq heywe qilishni oz ichige alghan bolup, bu bolumdiki Amirka bashliq Uyghur dawasigha kongul boliwatqan gherp dewletlirige berilgen heywe qelish taktikisi emiliyette hich bir emiliy qimmetke ige bolmighan quruq popozidin ibaret bolup, bu heywining asasliq obikti Amirka bashliq gherp dewletliri emes belki Uyghurlardin ibaret. Yeni Nur Bekri, “Hey Uyghur ahali, sen Amirka bashliq gherp dewletliridin unchilik umut kutup ketme, biz ularghimu yeri kelgende dushmen muamilisi yurguzup tikmu tik turalaymiz” dimekchi bolghan.

Likin weten ichidiki sezgur helqimiz Nur Bekri’ning nutqidiki bu abzaslarni qandaq oqushni we tehlil qelishni yahshi bilidu.

Nur Bekri’ning nutqidiki Uyghurlargha qaritilghan tehdit bolsa bu nutuqning esli yetmekchi bolghan herket nishanidin ibaret. Epsuski weten ichidiki Uyghur helqimizge qaritilghan her hil besim qatmu qat eghirliship, Hitayning kuch we nupuzining hakim orungha chiqishi bu nutuqning bu bolimidin chiqirishqa bolidighan yene bir riyalni yekundur.

7-bolum bolsa Hitay hokumitining DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanimgha mewjutluqi eniqsiz SHTIH(Sherqiy Turkistan Islam Herkiti) bilen zich baghlash arqiliq, hem DUQ’ni "terror" teshkilati hemde hormetlik Rabiya Hanimni "terrorchilarning beshi" dep korsutushke urunup baqqan. Meyli Nur Nekri’ning nutqining bu mezmungha dair bolghan qisimliri we yaki Rabiya Hanimgha qelinghan her hil haqaret jumlilirining tashqiy dunyada hichqandaq bir emily qimmiti yoq bolup, del eksiche Hitay hokumitini halqiliq yerlerde nahayti qiyin ehwalgha chushurup qoyidighan, hetta eslidinla shubhelik dep qaralghan Hitay hokumitining Uyghurlar heqqidiki bayanlirining bundin kiyin bolsa itibarsiz dep qobul qelinishigha sewep bolidighan eng mohim ispatliq matiryal hisaplinidu. Shuning uchun Hitay hokumitining bu bayanliri huddi achchiq sirke kupke ziyan bergendek, Nur Bekri'ning bu hildiki asassiz bohtanliri eng ahirida ozlirige ziyan beridu. Shunglashqa Nur Bekri’ning Rabiya Hanim we DUQ heqqidiki haqaretlirini hich bir shekilde jiddiyge almasliq, hetta uninggha reddiye berip yaki tuzeltip olturmasliq, uni aqlashqa urunushni eqlimizning uchidinmu otkuzmeslikimiz kirek. Hich hajiti yoq.
Chunki Nur Bekri’ning nutqining ozila Rabiya Hanim we DUQ’ni aqlaydigha eng mohim tarihi hojjettur. Dalai Lama'ni Hitay hokumiti "qoy terisigha oriniwalghan bore" qatarliq bolmighus supetler bilen supetlep keldi. tashqiy dunyada Hitayning bu bayanlirigha itibar beridighan chiqmidi. Hitayning bu bayani emiliyette Hitayning ozini qeyin ehwalgha chushurup qoydi halas.


8-Bu Nutuq’ning tashqiy dunyadiki tesiri

Nur Bekri’ning bu nutqi, Hitay hokumitining Uyghurlargha qaratqan sistimiliq, keng kolemlik we planliq haldiki siyasi, diniy we insaniy basturushining 1-qol resmi ispati bolup, tashqiy dunyaning Sherqiy Turkistandiki helqlerning nowette Hitay hokumranliqi astida oz beshidin otkuziwatqan eghir we sistimiliq insan heqliri depsendichilikini tonup yetishi uchun mohim pakitliq matiryal bolup qalidu.

Bu nutuq aldimizdiki yil echilidighan DUQ’ning 3-qetimliq omomiy qurultiyining siyasi ehmiyitini tehimu yukseltidu. DUQ’ning alidighan siyasi qararliri, qurultayning kun tertiwi, herket plani qatarliq sitiratigiyelik noqtilargha nahayti chong tesir korsitidu.

Bu Nutuq DUQ Reisi Rabiya Hanimning we DUQ’ning helqara siyasi sehnidiki orni we salahiytini tehimu yuquri koturidu.

Bu Nutuq DUQ’ning weten ichidiki tesirini tehimu kuchlenduridu, helqimiz arisidiki organik baghlinishni tehimu mustehkemleydu.

Bu nutuq Rabiya Hanim bashchilliqidiki DUQ’ning chet’elde elip beriwatqan paaliyetliri we paaliyetlirining nimini meqset qilghanliqi heqqide weten helqi arisida bir aydinglishish herkitige turtke bolidu.

Unregistered
19-09-08, 02:22
***************************************forum_posts.asp?TID=101

Unregistered
19-09-08, 09:44
Memet ependi, kop rehmet.

bashqa noqtidin yahshi izahlap analiz qipsiz.

sizdek oylisa Nur Bekri digenlerning qanchiliq dot birnimiler ikenlikini uqush tes emes.
Animizni tillaymen dep emiliyette taza mahtap, helqimizge doklat beriptu. hudayim sozlitiwatamdu qandaq bu eblehlerge.



“XUAR”ning “Reisi” Nur Bekri’ning yeqinda sozlige sozi weten sirtidiki Uyghurlar we Uyghur teshkilatliri arisida kuchluk inkas qozghidi. Aq terror bilen qaplanghan weten ichidiki eghir weziyet Sherqiy Turkistandiki wetendashlarning mezkur nutuq heqqide heqliq inkas qayturush qanallirini toluq taqiwetken bolghachqa, wetendiki qerindashlirimizning demini ichige selip eghir uhsinmaqtin bashqa chariliri yoq weziyette turiwatidu.
Uyghurlarning chet’eldiki barliq teshkilatigha wakaliten DUQ, mezkur nutuq heqqide bayanat ilan qelip, qattiq eypleydighanliqini bildurdi.
Undin bashqa kopligen wetenperwer qerindashlirimiz mehsus obzor ilan qelip, Nur Bekri’ning nutqigha tigishlik inkasni waqtida qayturdi.


Biraz salmaqliq bilen Nur Bekri’ning bu qetimqi nutqini oqughinimizda, eslide bu nutuqning 80% din koprek qismining quruq ibariler, menasiz jumliler, ichi bosh quruq shuarlar we tehditkar bayanlar bilen tolghan ehmiyetsiz nutuq ikenlikini bayqaymiz. Qalghan 20%lik qismini suzup elip analiz qilghinimizda, bu nutuqni towendikidek izahlash we hulasilash mumkin:

1: Bu Nutuq Wang Lequan bashliq qattiq qolchilarning Beijing Olimpiki jeryanida “Junghua Millitining helqarada yuz abroyinini tokken ” we “nahayti az sandiki 3 hil kuchlerge, bu uch hil kuchlerning chet’ellerdiki tayanchiliri bolghan DUQ we uning reisige” ilan qilghan jengnamisi bolup, bu jengnamining qurbanliri milliti digen hanigha Uyghur dep yezilghan barliq Sherqiy Turkistanliq Uyghurlardin ibaret. Nur Bekri’ning qattiq besimliq siyasi weziyetni tehimu chingitish heqqidiki meydani we arqidinla Wang Lequan teripidin ilan qilinghan “ 3 hil kuchlerge qarita aldinala hujum qelish, bash koturmestin tunjuqturush, kolliktip jazalashni omomlashturup hataliq otkuzgen bir Uyghur uchun 10 Uyghurni jazalash” qatarliq wehshiylik bilen tolghan herket plani del bu jengnamining konkirtni qedem basquchlirini korsitidu.

2: Nur Bekri’ning nutqi buningdin burun Memliketlik Helq Qurultiyi qanun komititining sabiq muawin muduri Jun Kunrin teripidin ilan qilinghan, XUAR’diki tayanch kuchlerni putunley Hitay millitidin tallash, Uyghurlarni aptonum rayonluq, wilayetlik, Nahiylik we hetta asasi qatlamdiki rehberlik orunliridinmu tamamen shallap chiqiriwitish heqqidiki stratigiyelik planning emiliy herket planigha aylanghanliqining jakarlinishi hisaplinidu.
Nur Bekri’ning nutqidiki Yiza asasi qatlamlirighiche Kompartiyege uzun muddetlik sadiq bolidighan kadirlarni terbiylesh we yerleshturush heqqidiki bayanliri del bu gherezning ashkarilinishi hisaplinidu.


3: Nur Bekri nutqida DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning elip barghan paaliyetlirining Hitay hokumitige elip kiliwatqan eghir aqiwetlirini sozlep kelip:

“Rabiye qadir hem " dunya uyghur qurultiyi " sehnide " tichliq bilen narziliq bildurush " oyunini oynisa, chegra ichidiki " 3 xil kuchler " xilwette ulargha maslaship, birlikte bizge (Xitay hokumiti we aptonum rayon hokumiti dimekchi ) qarshi buzghunchiliq weziyiti shekillendurgen. Netijide bolg'unchilikke qarshi kuresh weziyitimiz murekkepliship, bizge kelidighan besim teximu zoraydi” deydu we DUQ’ning hemde DUQ reisining elip beriwatqan paaliyetlirining dunyadiki we Hitay ichkiy siyasitidiki peyda qiliwatqan tesirlirini 1-eghizdin iqrar qilidu.


4: Nur Bekri’ning doklatining bashlanghuch bolimide DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning chet’ellerde elip beriwatqan siyasi paaliyetliri we bu paaliyetlerni himaye qiliwatqan gherp dewletliri heqqide uzun we tepsiliy tohtalghan bolup, emiliyette DUQ bilen Sherqiy Turkistan helqi arisida bar bolghan biwaste organik bir rishtining tehimu mustehkemlishishige turtkilik rol oynighan. Nur Bekri qash yasaymen dep emiliyette kozni qarghu qilghandek, DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiye hanimning chet’eldiki weten dawasini helqqe shikayet qilishni we helqni agahlandurshni niyet qilghan bolsimu emiliyette bolsa oz nutqida biwaste halda DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanimning chet’elde elip beriwatqan Sherqiy Turkistan dawasi heqqide hizmetliridin weten helqighe keng kolemlik hizmet doklati Bergen.

Bu noqtidin eytqanda Nur Bekri’ning nutqidiki DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya Hanimning paaliyetliridin berilgen DUQ’ning hizmet doklati weten helqi ichide chongqur hayajan we umutlinish tuyghusi peyda qilghanliqta hich shubhe yoq.

Towendiki jumliler Nur Bekri’ning nutqidin elinghan uzunde bolup, weten helqi bu bolumnu DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanim heqqide berilgen hizmet doklati dep qobul qilidu:


" Dunya uyghur qurultiyi" qatarliq teshkilatlar chegra sirtida turup, bolgunchi kuchlerge nispeten retlesh, pilan tuzesh ishlirini elip beriwatqan bolup, atalmish " sherqiy turkistan mesilisi" ni koturup chiqip biz bilen siyasi jehettin kuch sinimaqta.

Rabiye Qadir bashchhilighidiki " dunya uyghur qurultiyi biz bilen qanuniy we medeniy yosunda (tichliq yoli bilen dimekchi) kuresh elip berip, " sherqiy turkistan mesilisi" ni xelqaralashturmaqchi we axirida " shinji'angni musteqil qilish" meqsidige yetmekchi boliwatidu. Rabiye qadir hem " dunya uyghur qurultiyi" qatarliq zhongguogha qarshi k'uchlerning chaqirighi bilen, 2008- yili 3- aydin buyan, chegra sirtidiki milli bolgunchi kuchler namayish qilish,teshwiqet waraqisi tarqitish, muhbirlarni kutuwelish yighini (bayanat ), tor betliri arqiliq teshwiq qilish qatarliq kop xil usullar bilenolimpikni bayqut qilish herketliri elip bardi.


Lasa " 14- mart " tibet topilangi yuz bergendin keyin, Rabiye Qadir hem " dunya uyghur qurultiyi" qatarliq " Sherqiy turkistan teshkilatliri bayanat elan qilip, Tibetning musteqillighini qollidi, hem " Dunya uyghur qurultiyi " ning bashqurushidiki teshkilatlarni derhal chhegra ichige adem kirguzup, Lasa weqesidin paydilinip, zor kolemlik namayish herkiti elip berip, xelqara jemiyetlerning " Sherqiy Turkistan" mesilisige diqqitini tarmaqchi boldi.

" 4- Awghust" we " 10- awghust " weqesidin keyin, " Dunya Uyghur Qurultiyi" qatarliq bolgunchi teshkilatlar aq- qarini astin- ustin qilip, yoqni bar qilip"olimpiktin paydilinip, Uyghurlarni basturdi "dep hujum qildi. Shuning bilen bille ular yene tor betliride murajet elan qilip, putkul yer shari xarakterliq " Olimpikni bayqut qilish" namayishlirini teshkillidi ; Shundaqla tor alaqisi arqiliq chegra ichige adem kirguzup eksiyetchil teshwiq wereqilirini aptonum rayon ichige tarqitip bizge nispeten eksiyetchil teshwiqat hujumi elip bardi; Bizdin aktipliq bilen xelq ammisini talashti we ularning hisyat jehettiki mayillighini qolgha kelturmekchi boldi.

Bu yil kirgendin buyan Rabiye Qadir yawropa we Amerika qatarliq doletlerde ziyarette bolup dolitimiz hokumitige hujum qilip, Zhonggouning siyasitini qarilidi"


5: Bu Nutuqta DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiye Kadir hanimning helqara sehnidiki paliyetlirining Hitayning muqumliq stiratigiyesige qanchilik zerbe we besim peyda qiliwatqanliqi eniq otturigha qoyulghan bolup, Hitayning bu siyasi herketning hazirqi we kelgusi tereqqiyatidin qanchilik chochugenliki, alaqzade bolghanliqi 1-eghizdin iqrar qelinghan. Nur Bekri’ning nutqidiki towendiki bolumler del bu noqtini rushen halda sherhiyleydu:

"Shinjiangdiki bolhunchilikke qarshi kureshni ilgiri surush uchun, choqum hushyarlighimizni osturushimiz, putun kuchimiz bilen Rabiye Qadir hem " dunya uyghur qurultiyi " ning buzghunchiliq xarakteridiki bolgunchilik hekitige qarshi turushimiz kerek.

Rabiye Qadirning jahilliq meydani hem eksiyetchil xarakteri, uning hichqandaq waste tallimay milli bolgunchilik we doletni parchil'ashtin ibaret herket bilen shughullinishini kelturup chiqarghan bolup, buning aqiwitini tesewwur qilish tes. Bizning uning bilen bolghan kurushimiz hichqandaq muresse qilghili bolmaydighan kureshtur.

Bultur (2007- yili dimekchi ) 8- aydin buyan, biz aptonum rayon teweside nuqtiliq halda Rabiye Qadirning bolgunchilik jinayetliri heqqide telim- terbiye xizmitini qanat yaydurup, zor netijilerni qolgha kelturduq. Teximu nurghunlighan kadir hem amma uning heqiqi epti beshirisi hem bolgunchilik meqsidining mahiyitini tonup yetti, siyasi idiyiwi engini kucheytti. Lekin uning tesiri we zehirini tup yiltizidin tazilash uchun yene kopligen xizmetlerni ishlishimiz zorur.


Koz aldimizdiki uzluksiz ozgurup beriwatqan bu xil kuresh weziyitige nispeten, biz Rabiye Qadirning bolgunchilik jinayitini nuqta qilip turup, uning " millet ", " demokratiye ", " erkinlik " " kishilik hoquq " digen pedazliri hem niqapliri astidiki " yalghan kishilik hoquq, yalghan demokratiye astidiki heqiqi zorawanliq, heqiqi terorluq " tin ibaret heqiqi epti beshirisini echip tashlishimiz, bu arqiliq keng kadirlar hem ammining teximu segek, teximu chongqur halda, Rabiye Qadir eqimidiki " shinjiangni musteqil qilish " terepdarlirining, emiliyette gherptiki zhonggougha qarshi kuchlerning qollishigha tayinip, shinjiangda zhonggou kompartiyesining rehberlikini aghdurup tashlap, sotsiyalistik tuzumni qarilap, milli aptonomiyelik tuzumni inkar qilip, eng axirida shijiangni wetenning qoynidin ayrip chiqip ketish uchun, shinjiangda topilang we qan tokulush weqesini kelturup chiqirish ikenlikini ; Koz aldimizdiki teslikte qolgha kelgen muqum, ittipaq yahshi weziyetni buzup, herqaysi milletlerni azapliq yar girdawigha ittirish ikenlikini tonup yetishini q'olgha kelturush kerek".

Nur Bekri’ning yuqurqi bayanliridin Hitay hokumitining “Xinjiang”diki muqumliqning we amanliqning achquchining Rabiye Kadir bashchilliqidiki DUQ bilen biwaste munasiwetlik ikenlikini, shunglashqa Hokumetning muqumliq hizmitining uzun we qisqa muddetlik nishanining choqum hich tewrenmestin DUQ we uning Reisi hormetlik Rabiye Kadir’gha qarshi elip berilidighan koresh ikenlikini, her derijilik hokumet we “ammining” Rabiye Kadir we DUQ’ke qarshi uzun muddetlik siyasi seperwerlikke outshining shert ikenlikini jakarlawatqanliqini eniq koruwalalaymiz.

Shundaqken bu bayanlarni DUQ we DUQ reisi hormetlik Rabiya hanim bashchilliqidiki milli herketning Hitaygha peyda qiliwatqan kuchluk besimining iqrar qelinishi dep tonush kirek.

6-bolum bolsa ichkiy jehettin Sherqiy Turkistandiki Uyghur helqighe tehdit selish, tashqiy jehetin bolsa Amirka bashliq gherp dunyasi we ShT’ning hoshnilirigha ochuq heywe qilishni oz ichige alghan bolup, bu bolumdiki Amirka bashliq Uyghur dawasigha kongul boliwatqan gherp dewletlirige berilgen heywe qelish taktikisi emiliyette hich bir emiliy qimmetke ige bolmighan quruq popozidin ibaret bolup, bu heywining asasliq obikti Amirka bashliq gherp dewletliri emes belki Uyghurlardin ibaret. Yeni Nur Bekri, “Hey Uyghur ahali, sen Amirka bashliq gherp dewletliridin unchilik umut kutup ketme, biz ularghimu yeri kelgende dushmen muamilisi yurguzup tikmu tik turalaymiz” dimekchi bolghan.

Likin weten ichidiki sezgur helqimiz Nur Bekri’ning nutqidiki bu abzaslarni qandaq oqushni we tehlil qelishni yahshi bilidu.

Nur Bekri’ning nutqidiki Uyghurlargha qaritilghan tehdit bolsa bu nutuqning esli yetmekchi bolghan herket nishanidin ibaret. Epsuski weten ichidiki Uyghur helqimizge qaritilghan her hil besim qatmu qat eghirliship, Hitayning kuch we nupuzining hakim orungha chiqishi bu nutuqning bu bolimidin chiqirishqa bolidighan yene bir riyalni yekundur.

7-bolum bolsa Hitay hokumitining DUQ we DUQ Reisi hormetlik Rabiya Hanimgha mewjutluqi eniqsiz SHTIH(Sherqiy Turkistan Islam Herkiti) bilen zich baghlash arqiliq, hem DUQ’ni "terror" teshkilati hemde hormetlik Rabiya Hanimni "terrorchilarning beshi" dep korsutushke urunup baqqan. Meyli Nur Nekri’ning nutqining bu mezmungha dair bolghan qisimliri we yaki Rabiya Hanimgha qelinghan her hil haqaret jumlilirining tashqiy dunyada hichqandaq bir emily qimmiti yoq bolup, del eksiche Hitay hokumitini halqiliq yerlerde nahayti qiyin ehwalgha chushurup qoyidighan, hetta eslidinla shubhelik dep qaralghan Hitay hokumitining Uyghurlar heqqidiki bayanlirining bundin kiyin bolsa itibarsiz dep qobul qelinishigha sewep bolidighan eng mohim ispatliq matiryal hisaplinidu. Shuning uchun Hitay hokumitining bu bayanliri huddi achchiq sirke kupke ziyan bergendek, Nur Bekri'ning bu hildiki asassiz bohtanliri eng ahirida ozlirige ziyan beridu. Shunglashqa Nur Bekri’ning Rabiya Hanim we DUQ heqqidiki haqaretlirini hich bir shekilde jiddiyge almasliq, hetta uninggha reddiye berip yaki tuzeltip olturmasliq, uni aqlashqa urunushni eqlimizning uchidinmu otkuzmeslikimiz kirek. Hich hajiti yoq.
Chunki Nur Bekri’ning nutqining ozila Rabiya Hanim we DUQ’ni aqlaydigha eng mohim tarihi hojjettur. Dalai Lama'ni Hitay hokumiti "qoy terisigha oriniwalghan bore" qatarliq bolmighus supetler bilen supetlep keldi. tashqiy dunyada Hitayning bu bayanlirigha itibar beridighan chiqmidi. Hitayning bu bayani emiliyette Hitayning ozini qeyin ehwalgha chushurup qoydi halas.


8-Bu Nutuq’ning tashqiy dunyadiki tesiri

Nur Bekri’ning bu nutqi, Hitay hokumitining Uyghurlargha qaratqan sistimiliq, keng kolemlik we planliq haldiki siyasi, diniy we insaniy basturushining 1-qol resmi ispati bolup, tashqiy dunyaning Sherqiy Turkistandiki helqlerning nowette Hitay hokumranliqi astida oz beshidin otkuziwatqan eghir we sistimiliq insan heqliri depsendichilikini tonup yetishi uchun mohim pakitliq matiryal bolup qalidu.

Bu nutuq aldimizdiki yil echilidighan DUQ’ning 3-qetimliq omomiy qurultiyining siyasi ehmiyitini tehimu yukseltidu. DUQ’ning alidighan siyasi qararliri, qurultayning kun tertiwi, herket plani qatarliq sitiratigiyelik noqtilargha nahayti chong tesir korsitidu.

Bu Nutuq DUQ Reisi Rabiya Hanimning we DUQ’ning helqara siyasi sehnidiki orni we salahiytini tehimu yuquri koturidu.

Bu Nutuq DUQ’ning weten ichidiki tesirini tehimu kuchlenduridu, helqimiz arisidiki organik baghlinishni tehimu mustehkemleydu.

Bu nutuq Rabiya Hanim bashchilliqidiki DUQ’ning chet’elde elip beriwatqan paaliyetliri we paaliyetlirining nimini meqset qilghanliqi heqqide weten helqi arisida bir aydinglishish herkitige turtke bolidu.